Tirkunan: Lexicon



A

`a [a] `*ā n. (letter) a, A, U+0041, U+0061
→`b, `be, `es grec, `z
a [a] -(C) ad+ prep. at, to, towards; by means of {only for certain tools and means of movement}, it. a, ad, de. zu, nach, bei
→a cas, a cascal an, a cu, a dest, a di, agria, aiumbi, aiumbi, a l, a mei camin, a not, a ou, a peu, a pu, a pu tar, a racal tem, a racal ur, a ri, ariva, a rivei, a scer, asist, a sta, a su, a ta, a tem st'iur, a tu, a un, a ve, avit, cudolu, cufrum, cufrum, cuveni, da, deu, diman, di rispet a, di salut, dun, las, lig, man, nar, nres, nres, pi, pidun, piri, pric, pric, proa, prumit, prumit, ricunou, rifri, rifri, riseu, risist, rispus, ritor, sucedi, sumit, va, veni, viac
a- [a] -(C) ad- pref.v.<v./n. to, towards
→abeva, acaris, acepu, aclar, acrin, acustumba, adu, afil, afron, afrut, afrutiu, afui, afum, agres, agria, aiatiu, aiumbi, alat, alei, alevi, alig, alini, aloc, amalic, amaron, amrac, amroi, anort, apisat, apoc, aprai, apran, apric, aprin, arot, ascrupet, aseu, asist, asprau, asrat, astul, ateni, ateu, atisor, atolda, atrai, atrum, aumiu, aveni, avreu, u-
a- [a] variant before consonant a(v)- pref.v.<v./n. ab-, off, away {only in few lexicalised words, without transparent original meaning}
→asen, asolu
-a [a] -ā; {from -at, -āre, -ātus verb endings} suff.v.<n./adj. {denominalizer for some stems with inherited supine in '-ātum'}
→abeva, cava, gria, leva, mutiva, mvia, niva
abeva [ɐˈbevɐ] a- + beu + -a v.t. give water (to:obj.), water, irrigate, ca. abeurar, it. abbeverare, es. abrevar, ro. adăpa, de. tränken, wässern, zu trinken geben
`ac [ak] `*acca n. (letter) h, H, U+0048, U+0068
→`ge, `h, `i
-ac [ak] -a drops after vowel -āculum; -culum, -clum, -icula suff.n.<v. {diminutive; nominaliser: tools, instruments, things, or events}, it. -icchio, de. -el, -chen
→cupic, mirac, pratic, prumac
-ac [ak] -a is strong, i.e., does not drop after vowel -āticum; {merged with} -āgō, -āginem suff.n.<n./adj. -age {makes fees, states, or generalisations}, using..., like/by... {often concretization/manifestation, one thing/event of akind}, ca. -atge, fr. -age, it. -atico, -agine, -aggine, -aggio, es. -azgo, -aje, -én, pt. -agem, ro. -atic, -aj, -agină
→barac, cavac, curac, frumac, mac, miulac, nuac, pranac, silvac, spusac, -umba, umbac, urac, vilac
ac [ak] ācer, -rem < ācrus ; {not from} acidus, -a, -um adj. sour, acid, it. agro, acido, de. sauer, Säure
→ac acit, ac citru, ac clor idru, acidruc, acit, ac murat, ac tart, ac tri-fluor acit, acumba, mantic ac
ac acit [a kɐˈkit] ac + acit n. (chem) acetic acid, it. acido acetico, de. Essigsäure
→acit grat
acaris [ɐkɐˈris] a- + caris v.t. caress, cuddle, pet, it. accarezzare, coccolare, ca. es. pt. acariciar, ro. dezmierda, alinta, mângâia, de. liebkosen, knuddeln, streicheln
a cas [a kas] a + cas prep. to, at (home, office, etc. of), fr. chez, it. a casa, ca. a ca'n, de. bei (jmdm.)
→a cas nui
adv. at home, fr. chez soi, it. a casa, de. zu Hause
a cascal an [a kɐsˈka lan] a + cascal an adv. anually, ca. anualment, anyalment, de. jährlich, jedes Jahr
a cas nui [a kas ˈnuɪ], [a kas nuj] a cas + nui adv. at our place, fr. chez nous, it. a casa nostra, de. bei uns
acat [ɐˈkat] *accaptō, -āre; accaptātum < acceptō, -āre; acceptātum v.t. {archaic} purchase, buy, fr. acheter, it. accattare, sc. accattare, scn. accattari, lij. acatâ, de. kaufen
ac citru [ak̚ ˈkitrʊ] ac + citru n. (chem) citric acid, it. acido citrico, de. Zitronensäure
ac clor idru [ak̚ klo ˈridrʊ] ac + clor idru n. (chem) hydrochloric acid, muriatic acid, de. Salzsäure
acepu [ɐˈkepʊ] {calque} accipiō, acceptō; a- + cepu v.t. accept, it. accettare, es. aceptar, pt. aceitar, ro. accepta, de. annehmen
acidruc [ɐkɪˈdruk] ac + i + druc adj. sweet and sour, it. agrodolce, de. süßsauer
→moli acidruc
acit [ɐˈkit] acētum n. vinegar, fr. vinaigre, it. aceto, sc. achetu, fur. asêt, ro. oțet, de. Essig
→ac, ac acit, acitat, acit grat, aciton, acit sic, acit uris, acitus, acit vin, ac tri-fluor acit
acitat [ɐkɪˈtat] acit + -at n. (chem) acetate, es. it. acetato, ro. acetat, de. Acetat
→acitat alumbi dui-idrosi, acitat itil, un-acitat alumbi
acitat alumbi dui-idrosi [ɐkɪˈta tɐˈlumbɪ ˈduɪ ɪˈdrosɪ], [ɐkɪˈta tɐˈlumbɪ duj ɪˈdrosɪ] acitat + alumbi + dui + idrosi n. (chem) aluminium monoacetate, dihydroxy aluminium acetate, Al(OH)2(CH3COO)
→un-acitat alumbi
acitat itil [ɐkɪˈta tɪˈtil] acitat + itil n. (chem) ethyl acetate, CH3COOC2H5, it. acetato di etile, etanoato etile, de. Ethylacetat, Essigester, Essigsäureethylester
acit grat [ɐˈkit ɡrat] acit + grat n. (chem) anhydrous acetic acid, glacial acetic acid, pt. ácido acético glacial, de. Eisessig, wasserfreie Essigsäure
→ac acit
aciton [ɐkɪˈton] acit + -on n. (chem) acetone, propanone, dimetilchetone, it. acetone, de. Aceton, Azeton
acit sic [ɐˈkit sik] acit + sic n. cider vinegar
acit uris [ɐˈki tʊˈris] acit + uris n. rice vinegar
acitus [ɐkɪˈtus] acit + -us adj. quite sour; sour like vinegar
acit vin [ɐˈkit vin] acit + vin n. vinegar (from wine, i.e., grapes)
aclar [ɐˈklar] a- + clar v.t. clarify, clear, brighten, elucidate, es. aclarar, ro. limpezi, clarifica, de. klären, aufklären, aufhellen, erklären
v.i. clear up (weather), es. aclarar, ro. limpezi, de. aufhellen, aufheitern
ac murat [ak mʊˈrat] ac + murat n. (chem) muriatic acid, hydrochloric acid, fr. acide muriatique, es. ácido muriático, ro. acid clorhidric, de. Salzsäure
acoi [ɐˈkoɪ], [ɐˈkoj] acc 'hō ī < *eccum hōc ibi interj. there, here it is, see, behold, it. ecco, pt. eis, fr. voici, voilà, de. da, hier ist es, sieh, tja; cmp. it. ciò
→acoi car, acoi le, acoi mi
acoi car [ɐˈkoɪ kar], [ɐˈkoj kar] acoi + car adv. that's why, it. ecco perché, es. por eso, ro. de aceea, de. darum
acoi le [ɐˈkoɪ le], [ɐˈkoj le] acoi + le phr. there it is, it. eccolo, de. da ist es, da isses
acoi mi [ɐˈkoɪ mi], [ɐˈkoj mi] acoi + mi phr. there I am, it. eccomi, de. da bin ich
acrap [ɐˈkrap] *ac'clapō, -āre < *adclapāre v.t. catch, fr. attraper, ca. atrapar, it. afferrare, acchiappare, es. captar, ro. prinde, de. fangen, auffangen, erhaschen, schnappen, aufschnappen
→cati
acrin [ɐˈkrin] a- + crin v.t. light (fire), ignite, switch on (light), it. accendere, de. anzünden, entzünden, einschalten (Licht)
ac tart [ak tarᵊt] ac + tart n. (chem.) tartaric acid, it. acido tartarico, ro. acid tartric, de. Weinsäure
actini [ɐkˈtinɪ] {loan} n. (chem) actinium, Ac {element 89}, ca. actini
ac tri-fluor acit [ak tri flʊˈo rɐˈkit], [ak tri flʊˈʷo rɐˈkit] ac + tri + fluor + acit n. (chem) trifluoroacetic acid, it. acido trifluoroacetico, de. Trifluoressigsäure
a cu [a ku] a + cu adv. also, together with you/him/her/them, it. con-, anche, inoltre, de. mit, mit-, auch
→a ri, a tu, ncui
acumba [ɐˈkumbɐ] {calque} #la ācrūmen, -inis; ac + -umba n. citrus (fruit), fr. agrume, oc. agrum, it. agrume, ro. chitru, de. Zitrusfrucht
→ac, acumbar, acumbiu, citru
acumbar [ɐkʊmˈbar] acumb(a) + -ar n. citrus (plant, shrub, tree), it. agrume, pt. citro, de. Zitruspflanze
acumbiu [ɐkʊmˈbiʊ], [ɐkʊmˈbiw] acumb(a) + -iu adj. citric, citrusy, lemony, de. zitrusartig, zitrus-, zitronen-
acur [ɐˈkur] -b>v- *acruborə < acer, -um + arbōrem; {etym. unclear} n. maple, it. acero, ca. auró, fr. érable, ro. arțar, de. Ahorn
→sarop acur
acustumba [ɐkʊsˈtumbɐ] a- + custumba v.t. accustomed (to: cu), familiarize (with: cu), es. acostumbrar, ro. obișnui, de. gewöhnen an, vertraut machen, eingewöhnen
→acustumbat
v.refl. get accustomed (to: cu), familiarize (with: cu), es. acostumbrarse, ro. obișnui (se), de. sich gewöhnen an, sich vertraut machen, sich eingewöhnen
acustumbat [ɐkʊstʊmˈbat] acustumb(a) + -at adj. accustomed, familiar, common, it. avvezzo, ro. obișnuit, de. gewohnt, gewöhnlich
→niacustumbat
Adam [ɐˈdam] {loan} n.prop. Adam
a dest [a dest] a + dest adv. on the right, to the right
a di [a di] a + di adv. at day time, during the day, de. tagsüber
adis [ɐˈdis] *ad id ipsum adv. just, a while ago, fr. venir de, ca. adés, it. appena, es. recién, apenas, acabar de, ro. tocmai, de. eben, gerade, vor kurzem
→apin
adron [ɐˈdron] {loan} #el ἁδρός; adr + -on n. (phys., stdmodel) hadron
adu [ˈadʊ] a- + du v.t. bring, fr. apporter, ca. aportar, it. portare, es. traer, pt. trazer, ro. aduce, rup. aduc, sc. batire, vatire, bature, batuchere, de. mitbringen
afil [ɐˈfil] a- + fil v.t. adopt (a child), assume (task), take over, it. adottare, es. prohijar, ro. adopta, de. adoptieren, übernehmen, sich zu eigen machen
afni [ˈafnɪ] {loan} n. (chem) hafnium, Ha {element 72}, ca. hafni, fur. afni
afron [ɐˈfron] a- + fron v.t. tackle, cope with, take on, deal with, attack, it. affrontare, de. angehen, anpacken, angreifen, in Angriff nehmen
afrut [ɐˈfrut] a- + frut v.t. fruit, it. fruttare, es. afrutar, de. (Früchte) tragen, erbringen
v.i. fruit, it. fruttare, es. afrutar, fructificar, de. fruchten
afrutiu [ɐfrʊˈtiʊ], [ɐfrʊˈtiw] a- + frutiu v.t. fertilize, make fertile, it. fertilizzare, es. fertilizar, de. düngen, fruchtbar machen
→nsim
afui [ɐˈfuɪ], [ɐˈfuj] a- + fui v.t. drive away, cause to flee, it. scacciare, fare scacciare, es. ahuyentar, ro. alunga, de. verscheuen, verjagen
afum [ɐˈfum] a- + fum v.t. smoke, treat with smoke, fr. fumer, ca. fumar, it. affumare, affumicare, es. ahumar, pt. defumar, ro. afuma, rm. fimentar, de. räuchern, mit Rauch behandeln
→afumat
afumat [ɐfʊˈmat] afum + -at adj. smoked, fr. fumé, ca. fumat, it. affumicato, es. ahumado, ro. afumat, de. geräuchert
→pripoi afumat
agil [ɐˈɡil] {loan} #la agilis, -em adj. agile
agres [ɐˈɡres] a- + gres v.t. attack, assalt, aggress, it. attaccare, agredir, assalire, de. anfallen, angreifen, angehen
agria [ɐˈɡriɐ], [ɐˈɡriʲɐ] a- + gria v.t. gather, add (to:a), herd, collect, accumulate, ca. es. pt. agregar, de. ansammeln, hinzufügen (zu:a), zusammenfügen
-ai [ˈaɪ], [aj] -āium < -ārium; {generalised, orig. dial. drop of -r-} suff.n.<n./adj. -ery, -eria, -arium {place of keeping/selling/providing; source/production site of s.t., but not a person/animal/tree/plant}, it. -eria, -aria, -aia, -ario, de. -erei
→-ar, -atai, atarai, batuai, cafiai, calinai, casiai, crivisai, farmacai, frumicai, funuai, libai, lingai, munitai, murvai, picai, prabai, pranitai, ratai, scupatai, sricai, uai, ucai, vinai, vispai
ai [ˈaɪ], [aj] *avjus, -a < avus, avia n. (kin) grandparent, grandfather, grandmother, ca. avi, àvia, es. aya, pt. aia, sc. avia, aja, de. Großmutter, Oma, Großvater, Opa, Großelternteil
→ai ast, mau mau, mau pau, pau mau, pau pau, pren pren
ai ast [ˈaɪ ast], [aj ast] ai + ast n. (kin) stepgrandfather, stepgrandmother, ca. aviastre
aiatiu [ɐɪɐˈtiʊ], [ɐjɐˈtiw] {calque} adjectīvus; a- + iat + -iu n. adjective, fr. adjectif, it. aggettivo, de. Adjektiv, Eigenschaftswort
→avreu, cuiumbitur, sustantiu
ainstaini [ɐɪntstɐˈinɪ], [ajntstɐˈʱinɪ] {loan} n. (chem) einsteinium, Es {element 99}, ca. einsteini
air [ɐˈir], [ɐˈʱir] *a ēri < ab herī adv. {archaic} yesterday, ca. ahir, it. ro. ieri, es. ayer, pt. ontem, gl. onte, sc. deris, de. gestern
airu [ɐˈirʊ], [ɐˈʱirʊ] {loan} n. airplane, plane, aircraft, it. aeroplano, aereo, pt. avião, fr. avion, de. Flugzeug
→airuplan, ar, crucatur prutur airu
airuplan [ɐɪrʊˈplan], [ajrʊˈplan] {loan} #el ἀήρ + πλάνος; airu + plan n. airplane, plane, aircraft, it. aeroplano, aereo, pt. avião, fr. avion, de. Flugzeug
→ar
aiumbi [ɐɪˈumbɪ], [ɐˈjumbɪ] a- + iumbi v.t. add (to: a), adjoin, it. aggiungere, es. adjuntar, de. hinzufügen, anfügen, beifügen, dazugeben, dazulegen
→aiumbit
v.refl. join (obj.: a), it. giungere, es. allegarse, juntarse, de. hinzukommen (zu: a), anschließen (dat.: a), versammeln
aiumbit [ɐɪʊmˈbit], [ɐjʊmˈbit] aiumbi + -(a)t n. ingredient, addition, additive, it. ingrediente, addizione, ro. adaos, ingredient, de. Zutat, Zusatz
aiut [ɐɪˈut], [ɐˈjut] *adiūtō, -āre < {freq.} adiuvāre, adiuvō, adiūtum v.t. help, it. aiutare, ca. pt. ajudar, es. ayudar, ro. ajuta, de. helfen
n. help, it. aiuto, ca. pt. ajuda, es. ayuda, socorro, ro. ajutor, rup. agiutor, de. Hilfe
a l [al] a + l prep.det. to the
al [al] alium n. garlic, fr. ail, ca. all, oc. alh, it. aglio, ro. ai, rup. alj, sc. agliu, agiu, allu, de. Knoblauch
→alioli, al us, butir al, den al
al [al] āla n. (anat.) wing {dated, used only for wings, while rapen is used both for fins and wings}, ca. es. it. oc. rm. ala, fr. aile, pt. á, asa, ala, gl. á, ro. aripă, rup. arpã, de. Flügel
→alat, rapen
-al [al] {loan} suff.n. (chem) -al {substance formative} , aldehyde, it. -ale, de. -al
alat [ɐˈlat] al + -at adj. winged, es. alado, it. alato, ca. penat, de. geflügelt
→mur alat
alat [ɐˈlat] a- + lat v.t. breastfeed, nurse, feed milk to, it. allattare, ca. alletar, fr. allaiter, ro. alăpta, de. stillen, Milch geben
albreg [ɐlˈbreŋ] alberga < {loan} n. hotel, fr. auberge, hotel, ca. hotel, it. albergo, hotel, es. gl. pt. albergue, ro. hotel, fur. albierc, de. Herberge, Hotel
→spital
(alc) [alk] not used in isolation {loan} {derived from alcul} n.stem.fragm. (chem) alk- {substrance formative}, it. alc-, alch-, ca. alc-, alqu-, de. Alk-
→alcan, alcil
alcan [ɐlˈkan] alc + -an n. (chem) alkane, it. alcano, de. Alkan
alcil [ɐlˈkil] alc + -il n. (chem) alkyl, it. alchile, de. Alkyl
alcul [ɐlˈkul] {loan} alcohol n. alcohol
→alc, sin alcul, -ul
alei [ɐˈleɪ], [ɐˈlej] a- + lei v.t. elect, choose, fr. elegir, ca. elegir, it. ellegere, ro. alege, de. wählen
alevi [ɐˈlevɪ] a- + lev(a) + -i v.t. lighten, alleviate, relieve, unburden, fr. alléger, soulager, ca. alleujar, it. alleviare, alleggerire, lenire, es. aliviar, ro. ușura, de. erleichtern
v.refl. relieve oneself (of a burden), take a leak, urinate or defecate, de. sich erleichtern
`alfa [ˈalfɐ] `+V *alpha n. (greek letter) alpha, Α, α
→`beta
alig [ɐˈliŋ] a- + lig v.t. attach, unite, ally, alloy, fr. allier, it. alleare, allegare, de. anhaften, anbringen, verbinden, vereinen, vereinigen, verbünden, zusammentun, zusammenschließen, alliieren, legieren
→aligat
aligat [ɐlɪˈɡat] alig + -at adj. ally, united, attached, de. verbunden, verbündet
alini [ɐˈlinɪ] a- + lini v.t. align, line up, pt. alinhar, de. ausrichten, aufreichen
alioli [ɐlɪˈolɪ], [ɐˈljolɪ] al + i + oli n. aioli
Alis [ɐˈlis] Aloysius, -um n.prop. Aloysius
aloc [ɐˈlok] a- + loc v.t. rent, allocate, set, put, fr. louer, it. locare, de. mieten, allozieren, setzen, stellen, legen
alt [alt] -(ra) alter, -ra, -rum det. other, next, de. ander, sonst, andern-, anderer-
→alt cal, alt can, alt canum, alt car, alt carum, alt ce, alt cium, alt com, alt cui, alt cuium, alt cumum, alt cur, alt curum, alt ou, alt racal, alt racal, alt racom, alt racou, alt racur, alt uvum, di dui, n'alt cau, prons, sipitur
pron.dem. the other one, de. der/die/das andere
pron.indef. another, something/someone else, de. ein anderer, eine andere, ein anderes
→ta alt
alt cal [alt kal] alt + cal pron.interr. whichelse?, whatelse?, it. cos'altro, qual altro, what other kind?, de. welches sonst?
alt can [alt kan] alt + can adv.interr. how much else?, how many else?, it. quant'altro, how many else?, de. wieviel sonst? wieviele sonst?
adv.rel. how much else, how many else, de. wieviel sonst, wieviele sonst
alt canum [alt kɐˈnum] alt + canum adv.indef. any other amount, de. sonstwieviel
adv.rel. however much else, however many else, de. wieviel auch immer sonst
alt car [alt kar] alt + car adv.interr. whyelse?, de. warum sonst?
alt carum [alt kɐˈrum] alt + carum adv.indef. anywhy else; for any other reason, de. sonstwieso, aus sonstwelchem Grund
adv.rel. whyever else, de. warum auch immer sonst
alt ce [alt ke] alt + ce pron.interr. whatelse?, de. was sonst?
pron.rel. whatelse, de. was sonst
alt cium [alt kɪˈum], [alt kjum] alt + cium pron.indef. anything else, de. sonstwas anderes
pron.rel. whatever else, de. was auch immer sonst
alt com [alt kom] alt + com adv.interr. howelse?
adv.rel. howelse, de. wie sonst
alt cui [alt ˈkuɪ], [alt kuj] alt + cui pron.interr. whoelse?, de. wer sonst?
pron.rel. whoelse, de. wer sonst
alt cuium [alt kʊɪˈum], [alt kujˈum] alt + cuium pron.indef. anyone else, de. sonstwer, sonstwen
pron.rel. whoever else, de. wer/wen auch immer sonst
alt cumum [alt kʊˈmum] alt + cumum adv.indef. anyhow else, de. sonstwie
adv.rel. however else, de. wie auch immer sonst
alt cur [alt kur] alt + cur adv.interr. whenelse?, de. wann sonst?
adv.rel. whenelse, de. wann sonst
alt curum [alt kʊˈrum] alt + curum adv.indef. anytime else, anywhen else, at any other time, de. sonstwann
adv.rel. whenever else, de. wann auch immer sonst
alt ou [al ˈtoʊ], [al tow] alt + ou adv.interr. whereelse?, de. wo sonst?
adv.rel. whereelse, de. wo sonst
alt racal [alt rɐˈkal] alt + racal pron.indef. any such else, any other such, anyone else like that, anything else like that, de. mancherlei sonst, manchanderlei
pron.rel. whichever else, whoever else
alt racal [alt rɐˈkal] alt + racal det. some other, es. alguno otro, it. qualche altro, ro. altă, de. irgendein anderer
pron.indef. someone else, something else, es. algien más, algo más, ro. altcineva, altceva, de. jemand anderes, etwas anderes
alt racom [alt rɐˈkom] alt + racom adv.indef. some other way, somehow else, ro. altcumva, de. irgendwie sonst
alt racou [alt rɐˈkoʊ], [alt rɐˈkow] alt + racou adv.indef. somewhere else, ro. altundeva, de. irgendwo anders
alt racur [alt rɐˈkur] alt + racur adv.indef. at some other time, once else, ro. altcândva, de. irgendwann sonst, zu irgendeiner anderen Zeit
alt uvum [al tʊˈvum] alt + uvum adv.indef. anywhere else, de. sonstwo
adv.rel. wherever else, de. wo auch immer sonst
alumba [ɐˈlumbɐ] alūmen, -inis n. (chem) alum, it. allume, es. alumbre, ro. alaun, de. Alaun
→alumbi
alumbi [ɐˈlumbɪ] {calque} alumium; alumb(a) + -i n. (chem) aluminium, {us} aluminum, {obsolete} alumium, Al {element 13}, ca. alumini, de. Aluminium
→acitat alumbi dui-idrosi, idr-usid' alumbi, un-acitat alumbi
al us [a lus] al + us n. (culin.) wild garlic, ramps, ramsons, fr. l'ail des ours, l'ail sauvage, ca. all bord, all d'os, it. aglio orsino, ro. leurdă, de. Bärlauch, qtax. allium ursinum, allium tricoccum
am [am] *amō, -āre v.t. love
→amat, amatur
n. love, ca. amor, it. amore, ro. iubire, de. Liebe
→amiu, amus, namic
amalic [ɐmɐˈlik] a- + mal + -ic v.t. make worse, worsen, it. aggravare, pt. piorar, ro. înrăutăți, de. verschlechtern
v.refl. get worse, worsen, it. peggiorare, pt. agravar-se, ro. înrăutăți, de. sich verschlechtern
amaron [ɐmɐˈron] a- + maron v.t. brown, make brown, fr. brunir, it. rosolare, dorare, es. dorar, pt. acastanhar, dourar, de. bräunen, anbräunen
Amason [ɐmɐˈson] {loan} #es Amazonas n.prop. Amazon River; area around Amazon River
→Flumb' Amason, Selu Amason
amat [ɐˈmat] am + -at n. beloved, boyfriend, girlfriend, it. bello, bella, amato, amata, de. Liebster, Liebste, Geliebter, Geliebte
amatur [ɐmɐˈtur] am + -atur n. lover
amba [ˈambɐ] *ambulō, -āre v.i. walk, it. camminare, andare a piedi, es. caminar, andar, ro. umbla, rup. imnu, de. gehen, zu Fuß gehen
→ambatur, piamba, va
ambatur [ɐmbɐˈtur] amb(a) + -atur n. pedestrian
ambil [ɐmˈbil] anguilla n. eel, it. anguilla, ca. es. anguila, pt. enguia, ro. anghilă, sc. ambidda, de. Aal
→prin d'ambil
a mei camin [a ˈmeɪ kɐˈmin], [a mej kɐˈmin] a + mei camin adv. half way, fr. à mi-chemin, de. auf halbem Wege, zur Hälfte
-amen [ɐˈmen] -amentum suff.n.<v. {nominalizer} instrument, tool, result
→anurtamen, criscumen, crumen, cunimen, cunumen, diclaramen, distimamen, finumen, fraimen, funamen, iluimen, imanicamen, mumen, mutamen, mvistimen, ngracamen, pacamen, pruamen, prumitamen, rapimen, salutamen, scimen, spatimen, spusamen, srumen, stinimen, sulumen, tratamen, uligamen, vimen, vistimen
amin [ɐˈmin] {loan} #he אָמֵן /aˈmen/ interj. Amen
amiu [ɐˈmiʊ], [ɐˈmiw] amīcus, -um; am + -iu n. friend, it. amico, amica, de. Freund, Freundin
→amiuru, nimiu
amiuru [ɐmɪˈurʊ], [ɐˈmjurʊ] amiu + -(a)ru adj. amicable, friendly, it. amichevole, amicale, es. amigable, amable, amistoso, pt. amigável, de. freundlich, freundschaftlich, einvernehmlich, gütlich, liebenswürdig
amoni [ɐˈmonɪ] {loan} n. (chem) ammonia, it. ammoniaco, ro. amoniac, de. Ammoniak
→sal amoni
amou [ɐˈmoʊ], [ɐˈmow] *a mōdo < ad mōdo adv.dem. now, fr. maintenant, fro. ore, it. adesso, ora, mo, es. ahora, gl. pt. agora, ca. oc. ara, ro. acum, amu, lld. śën, sc. como, commu, immoi, moi, mou, de. jetzt
→aur, dis amou, fin amou, iust amou, mo
amper [ɐmˈper] {loan} ampere n. (SI, phys., unit) ampere , A, de. Ampere
→crumen
amrac [ɐmˈbrak] a- + mrac v.t. make bitter, it. rendere amaro, sc. ammarigosàe, de. bitter machen
amroi [ɐmˈbroɪ], [ɐmˈbroj] a- + mroi v.t. kill, fr. tuer, it. uccidere (>ucciso), ca. matar, sc. mòrre, mòrrere, bochire, de. töten
→mat, uciu
amus [ɐˈmus] am + -us adj. amorous, full of love, inclined to love, related to love or sex, it. amoroso, ro. amoros, de. amourös, anzüglich, erotisch
→mrut-amus, sul-amus
-an [an] -ānus, -a, -um; {merged with} -ālis, -āris; {merged in part with} -ēns, entem, -āns, antem {this may also become -atur} suff.adj.<n. -arian, -an -ian, {person/language/habits from/typical for a country/location/time}
→-an, bilgan, brasilan, citatan, fivan, frangian, furistniran, galian, istan, iunan, iurcnuan, iurupan, lian, mian, mpirian, munan, nibucatan, paisiusan, parauaian, piruian, pulan, rian, ruman, talian, umban, usralian
an [an] annum n. year
→an a pu, an avan, an dui, aniu, an luc, cascal an, fa an, n'an, st'an, tem an
-an [an] {loan} suff.n. (chem) -ane {substance formative} , alkane, it. -ano, de. -an
→alcan, butan, iptan, isan, itan, mitan, pintan, prupan, utan
-an [an] -āns, -ntem; {the productive agent/process forming suffix is -atur} suff.adj.<v. {denominalisation} the process of, {archaic, fossilised} -ing
→-an, fribin, livan, punun
analog [ɐnɐˈloŋ] -V- analogus, -um; {loan} adj. analogue
→analugiu
analugiu [ɐnɐlʊˈɡiʊ], [ɐnɐlʊˈɡiw] analog + -iu adj. analog, it. analogico, de. analog
an a pu [a na pu] an + a pu adv. the year after, de. das Jahr danach
an avan [a nɐˈvan] an + avan adv. the year before, de. das Jahr davor
Andi [ˈandɪ] *Andrīa < Andrēām n.prop. Andrew, it. Andrea, es. Andrés, de. Andreas
an dui [an ˈduɪ], [an duj] an + dui adv. the year after, de. das Jahr danach
anec [ɐˈnek] **a'necō, -āre < *adnecāre, *adnecō, *adnecāvī, *adnecātum v.t. to drown, it. annegare, es. anegar, fr. noyer, ro. îneca, de. ertränken
v.refl. to drown, it. annegare, es. anegarse, fr. se noyer, de. ertrinken
anga [ˈaŋɡɐ] angulus, -um n. angle, corner, it. angolo, de. Ecke, Winkel
→anga drit, angat
anga drit [ˈaŋɡɐ drit] anga + drit n. right angle, it. angolo retto, de. rechter Winkel
angat [ɐŋˈɡat] {calque} angulātus, -um; ang(a) + -at adj. angular, angled, cornered, it. angolare, de. eckig, winklig
→cim-angat, drit-angat, mrut-angat, pat-angat, sis-angat, tri-angat
angel [ɐŋˈɡel] angellum n. angel
-ani [ˈanɪ] -ānia suff.n.<n. {generalises; makes collections/groups; makes countries}
→-i, munani
anis [ɐˈnis] anīsum n. anise, ca. anís, sc. ànas, it. anice
anit [ɐˈnit] anēthum n. dill, ca. anet, it. aneto
aniu [ɐˈniʊ], [ɐˈniw] an + -iu adj. yearly, ca. anual, anyal, es. pt. ro. anual, de. jährlich
an luc [an dluk] an + luc n. light-year, it. anno luce, ca. any llum, de. Lichtjahr
anort [ɐˈnorᵊt] a- + nort v.t. orient, put into northern direction, it. orientare, de. orientieren, einnorden
→anurtamen, anurtat
v.refl. orient oneself, realign, it. orientarsi, de. sich orientieren
a not [a not] a + not adv. at night time, during the night, de. nachts
ans [ants] asinum n. donkey
Antun [ɐnˈtun] Antōnia, -us n.prop. Antonia, Anton
anurtamen [ɐnʊrᵊtɐˈmen] anort + -amen n. orientation, it. orientamento, orientazione, de. Orientierung
anurtat [ɐnʊrᵊˈtat] anort + -at n. orientation, it. orientamento, orientazione, de. Orientierung
aoi [ɐˈoɪ], [ɐˈʱoj] -(d)i- *a hodie < ad hōdiē adv. {archaic} today, fr. aujourd'hui, ca. avui, it. oggi, es. hoy, pt. hoje, fur. vuê, lld. ncuei, rm. oz, ro. astăzi, azi, sc. oe, oi, de. heute
a ou [a ˈoʊ], [a ʱow] a + ou adv.interr. where to?
adv.rel. where to
ap [ap] aqua n. water, it. acqua, sc. abba, ca. aigua, fur. aghe, rm. aua, ro. apă, ext. augua, de. Wasser
→apar, ap bulitur, ap fribin, ap mel, ap pisat, apus, cumb' ap, por d'ap, prin d'ap, su ap, tem ap, vas ap
apar [ɐˈpar] {calque} aquārius, -um; ap + -ar n. tap (for water, also for beer), faucet, spigot, it. rubinetto, fr. robinet, ca. aixeta, de. Wasserhahn, Zapfhahn, Hahn, Kran; cmp. it. acquaio, fr. évier, aiguière, pt. agueiro, ro. apar
ap bulitur [ap̚ bʊlɪˈtur] ap + bulitur n. boiling water
apest [ɐˈpest] *appestō, -āre v.i. stink
→apistat, apistur
v.t. befoul, pollute (with odour), poison
a peu [a ˈpeʊ], [a pew] a + peu adv. afoot, walking, fr. à pied, ca. a peu, pt. a pé, es. a pie, de. zu Fuß
ap fribin [ap frɪˈbin] ap + fribin n. hot water
Api [ˈapɪ] Appius, -um n.prop. Appius, Appio
api [ˈapɪ] apium n. celery, ca. api, it. sedano, pt. aipo, sc. apiu, de. Sellerie
→api raic
apin [ɐˈpin] *a poenam adv. barely, just, ca. a penes, it. appena, es. apenas, de. gerade, gerade so, bloß
→adis
api raic [ˈapɪ rɐˈik], [ˈapɪ rɐˈʱik] api + raic n. celeriac, celery root, it. sedano rapa, es. apionabo, de. Knollensellerie
apisat [ɐpɪˈsat] a- + pisat v.t. weigh down, it. appesantire, de. beschweren
apistat [ɐpɪsˈtat] apest + -at adj. spoiled, poisoned, polluted, foul
apistur [ɐpɪsˈtur] apest + -(at)ur adj. stinky, stinking, foul
→apisturel
apisturel [ɐpɪstʊˈrel] apistur + -el n. skunk, it. mofetta, es. zorrillo, qtax. Mephitis, de. Stinktier
apitan [ɐpɪˈtan] -V- aquitāni adj. Aquitan (person/language from/of Aquitania), fr. aquitain, de. Aquitaner, aquitanisch
→Apitani
Apitani [ɐpɪˈtanɪ] apitan + -i n.prop. Aquitania, Aquitaine, fr. Aquitaine, de. Aquitanien
ap mel [ap mel] ap + mel n. abbamele, honey must, it. abbamele, sapa di mele, idromele, de. Abbamele, Honigmost, Honigsirup
apoc [ɐˈpok] a- + poc v.t. decrease, reduce, wane, ca. apocar, minvar, oc. mermar, es. mermar, sc. miminare, ilminorigare, de. verringern, verkleinern
→mimba, umen
v.i. decrease, reduce, wane, ca. apocar, minvar, de. abnehmen, sich verringern, sich verkleinern
ap pisat [ap̚ pɪˈsat] ap + pisat n. heavy water
aprai [ɐˈpraɪ], [ɐˈpraj] a- + prai v.i. appear, look, it. apparire, es. aparecer, ro. apărea, de. erscheinen, aussehen
→aprait
aprait [ɐprɐˈit], [ɐprɐˈʱit] aprai + -(a)t n. appearance, look, de. Erscheinungsbild, Aussehen
apran [ɐˈpran] a- + pran v.t. flatten, smooth, pave (one's way), it. appiattire, ca. allanar, es. aplanar, pt. achatar, de. plätten, planieren, ebnen, glätten
apric [ɐˈprik] a- + pric v.t. apply, put to use for a purpose, make use of, ca. aplicar, de. anwenden, auftragen
→apricat
apricat [ɐprɪˈkat] apric + -at n. application (act of applying; computer program), it. applicazione, ro. aplicație, aplicare, de. Anwendung
aprin [ɐˈprin] a- + prin v.t. learn, fr. apprendre, étudier, ca. aprendre, it. imparare, apprendere, es. pt. aprender, ro. învăța, rup. nvetsu, de. lernen
a pu [a pu] a + pu adv. then, after that, afterwards, fr. après, ensuite, it. là dietro, dopo, poi, es. después, ca. després, ro. apoi, mai departe, de. weiter, mehr, dann, danach, hinterher, nachher
→an a pu, a ri, avan, lu, nrat, pu, pu-
apus [ɐˈpus] ap + -us adj. watery, aqueous, it. acquoso, ro. apos, apătos, sc. abbosu, de. wäßrig
→niapus
a pu tar [a pu tar] a + pu + tar phr. see you later
-ar [ar] -(V) -arius, -a, -um suff.n.<n./adj. -arian, -ary, -aire {person who/which believes in, practises, provides, supports; trees/plants bearing, contrasts with -ai, which is not a person or tree/plant}, pt. -eiro, -eira
→acumbar, apar, banar, batuaiar, cambar, casiar, cravar, crisar, crivisar, dingatar, distar, farmacar, ficar, gisar, inipar, lingar, murvar, nucar, panar, picar, piniar, pirar, pripar, prunar, prupar, pumar, puticar, racimar, ratar, riviar, ruar, scirar, tisurar, ucilar, uiar, uilar, ulivar, vacar, vinar
ar [ar] āerem < āēr n. air, it. aria, ca. aire, pt. ar, rm. aria, leer, ajer, de. Luft
→airu, airuplan, nau cusin ar, vicel cusin ar
-ar [ar] a- drops after vowel -are; {(new) gerundive ending (like #ro -re)} -āre, -ēre, -ere, -īre suff.adj.<v.t. -ing {nominalization of process or action, often with emphasis or in excess or more/more special than normal or for a special occasion}
→biur, mangar
a racal tem [a rɐˈkal tem] a + racal + tem adv. at some time
→a racal ur
a racal ur [a rɐˈka lur] a + racal + ur adv. at some time
→a racal tem
Argoi [ɐrᵊˈɡoɪ], [ɐrᵊˈɡoj] -Vr- Algōvia n. Allgäu, Allgovia, it. Algovia, de. Allgäu
argon [ɐrᵊˈɡon] {loan} n. (chem) argon, Ar {element 18}, ca. argó
a ri [a ri] a + ri adv. again, {in conj. w/ other adverbs} back, it. ancora, ro. iar, înapoi, pt. de volta, {old} ar, es. de vuelta, sc. arrè, de. wieder, nochmal, erneut, zurück
→a cu, a pu, a su, a ta, a tu, di nou, ncur, rivi
arin [ɐˈrin] argentum n. (chem) silver, Ag {element 47}, ca. argent, fur. arint, rup. asimi, ro. argint, pt. prata, es. plata, de. Silber
→Arinini, arin viu
aring [ɐˈriŋ] **arinca < #pgmc *harenga n. herring, it. aringa, ca. areng, fr. hareng, es. arenque, de. Hering
Arinini [ɐrɪˈninɪ] arin + -in + -i n. Argentina
arin viu [ɐˈriɱ ˈviʊ], [ɐˈriɱ viw] arin + viu n. (chem.) mercury, quicksilver, azoth, hydrargyrum, ca. mercuri, it. mercurio, ro. argint viu, mercur, de. Quecksilber
→mbicuri
arit [ɐˈrit] ariēs, -etem n. ram, it. ariete, de. Widder
→Arit Sulic
Arit Sulic [ɐˈrit sʊˈlik] arit + sulic n.prop. Sun Ram {mythical creature in Northern Europe}
ariu [ɐˈriʊ], [ɐˈriw] +iu āridus, -a, -um; {learned} adj. arid, dry, barren, parched
→sicat
ariva [ɐˈrivɐ] *arībō, -āre < adrīpāre v.i. arrive (at: a)
→arivat
v.aux. manage to do s.t.
arivat [ɐrɪˈvat] ariv(a) + -at n. arrival, ca. arribada, fr. arrivée, it. arrivo, ro. venire, de. Ankunft
a rivei [a rɪˈveɪ], [a rɪˈvej] a + rivei phr. good bye, see you, so long
arm [arᵊm] anima n. soul, it. anima, alma, pro. arma, de. Seele
arot [ɐˈrot] a- + rot v.t. rotate, roll, wheel, turn, it. ruotare, es. girar, rodar, de. rollen, drehen
arsen [ɐrᵊˈsen] {loan} n. (chem) arsenic, As {element 33}, ca. arsènic
-aru [ˈarʊ] a- drops after vowel; frequent on verbs, rare on nouns **-ārivə < -ābilem suff.adj.<v./n. -able {nominaliser: ability adjective}, -ible, it. -evole, -ibile, -abile, es. -able, -ible, pt. -ável, -ível, ro. -abil, -ibil, de. -abel, -ibel, -bar, -voll
→amiuru, auru, biuru, criuru, diciuru, distimaru, flisiru, ligaru, luaru, mpricaru, muru, picipuru, pruaru, puniru, putaru, ratiru, rispusaru, ruiru, stulicaru, suluru, sutinuru
aru [ˈarʊ] *ārduō, -ēre < ārdēre, ārdeō, ārsum v.i. burn, be fiery hot, fr. ardre (>-u), it. ardere (>arso), ro. arde (>ars), de. brennen, flammend heiß sein
→arut, arutur, crem, ncrin
arut [ɐˈrut] aru + -(a)t n. ardour, flame, fire, ardent desire, object of ardent affection, it. ardore, fervore, de. Feuer, Feuereifer, Flamme, Objekt der Begierde
→arutus
arutur [ɐrʊˈtur] aru + -(a)tur adj. salacious, lust-provoking, fr. it. salace, pt. fogoso, ro. înflăcărat, de. geil (Objekt der Begierde), aufreizend, heiß
→arutus, gustus, scitur
arutus [ɐrʊˈtus] arut + -us adj. on fire, full of fire, horny, sexually aroused, lustful, fr. chaud, ca. calent, it. eccitato, infoiato, arrapato, de. geil, erregt, rollig
→arutur, scitat
as [as] **hāsse < **haisse < *habisse < habuisset v.aux. would {conditional mood auxiliary}, ro. aș, ai, ar, am, ați, de. würde, tät
a scer [as ker] a + scer adv. on the left, to the left
ascon [ɐsˈkon] **abscondō, -ere; absconditum v.t. hide, conceal, shroud, cover
→rab' ascon furest
ascrupet [ɐskrʊˈpet] a- + scrupet v.t. shoot s.o., execute with guns, ca. afusellar, de. erschießen
ascrut [ɐsˈkrut] *ascultō, -āre < *auscultāre v.t. listen to, listen in on, auscultate, it. ascoltare, es. escuchar, fr. écouter, ro. asculta, fur. scoltâ, de. horchen, abhorchen, belauschen
→oi
asen [ɐˈsen] {calque} absēns, -tem; a- + sen adj. absent, it. assente, es. ausente, de. abwesend
aseu [ɐˈseʊ], [ɐˈsew] a- + seu v.t. seat, place down, ca. asseure, it. assidere, ro. așeza, de. setzen, stellen, hinstellen
v.refl. sit down, ca. asseure, it. sedersi, de. sich setzen, sich hinsetzen
asi [ˈasɪ] {loan} n. (chem) hassium, Hs {element 108}, ca. hassi
asist [ɐˈsist] a- + sist v.t. assist, it. assistere, es. assistir, de. unterstützen, betreuen, beistehen, behilflich sein, versorgen
v.i. attend (obj.: a), take part, it. assistere, ascoltare, es. assistir, de. beiwohnen, teilnehmen, miterleben
asolu [ɐˈsolʊ] a- + solu v.t. (rel.) absolve , exonerate, discharge, settle, it. assolvere, de. absolvieren, freisprechen, begleichen
asp [asp] asperum < asper adj. rough, coarse, unrefined, rude, harsh, ca. aspre, it. aspro, rup. ascuru, ro. sc. aspru, de. grob, unausgegoren, ungehobelt
asprau [ɐsˈpraʊ], [ɐsˈpraw] a- + sprau v.t. sprinkle (with:cu), garnish, it. cospargere, de. bestreuen, besprühen, benetzen, garnieren
asrat [ɐsˈtrat] a- + srat v.t. assail, assault, attack, fr. assaillir, it. assalire, es. asaltar, atacar, de. überfallen, anfallen, angreifen
ast [ast] -aster, -rum adj. (kin) step- , not quite, -ish {may imply inferior and/or pejorative meaning}, es. it. pt. -astro, fr. -âtre, ca. -astre, de. Möchtegern-, Stief-
→ai ast, fil ast, griman ast, grimanel ast, grimanoi ast, iun ast, mau ast, niput ast, pau ast, puit ast, rau ast, rui ast, surin ast, tiul ast
a sta [as ta] a + sta adv. up, above, upstairs, it. su, fr. en haut, ca. amunt, oc. amont, ro. sus, es. arriba, pt. acima, cima, fur. sù, de. über, hoch, oben
→nrat
astat [ɐsˈtat] {loan} n. (chem) astatine, At {element 85}, ca. àstat
astul [ɐsˈtul] a- + stul pron.indef. enough, sufficient, ca. prou, ro. destul, de. genug
→astultur
adv.indef. enough, sufficiently, ca. prou
v.i. be enough, be sufficient, suffice, fr. suffire, ca. bastar, it. bastare, de. reichen
→astultur
astultur [ɐstʊlˈtur] astul + -(a)tur adj. sufficient, enough, de. genug, ausreichend, genügend
→astul
a su [a su] a + su adv. down, below, downstairs, it. giù, abbasso, es. abajo, ro. jos, rup. dighios, de. unten, nach unten
→a ri
asuc [ɐˈsuk] as 'sūccare < #ar السُكَّر (as-sukkar); {loan with orig. vowel, maybe influenced by suc} n. sugar, it. zucchero, es. azúcar, ro. zahăr, de. Zucker
→asuc cumun, asuc frut, asuc iung, asuc lat, asucos, suc
asuc cumun [ɐˈsuk̚ kʊˈmun] asuc + cumun n. (chem) sucrose, de. Rübenzucker, Haushaltszucker
→asucos
asuc frut [ɐˈsuk frut] asuc + frut n. (chem) fructose, de. Fruchtzucker
→frutos
asuc iung [ɐˈsu kɪˈuŋ], [ɐˈsuk juŋ] asuc + iung n. (chem) cane sugar, fr. sucre de canne, it. zucchero di canna, pt. açúcar de cana, de. Rohrzucker
asuc lat [ɐˈsuk lat] asuc + lat n. (chem) lactose, galactose, de. Milchzucker
→latos
asucos [ɐsʊˈkos] asuc + -os n. (chem) sucrose, ca. es. sacarosa, it. saccarosio, de. Saccharose, Rübenzucker, Haushaltszucker
→asuc cumun
asulot [ɐsʊˈlot] {loan} #nci āxōlōtl /aːʃoːloːtɬ/ n. axolotl
asur [ɐˈsur] {loan} azur adj. (colour) skyblue, lightblue
-at [at] a- drops after vowel -atus, -a, -um; {merged with} -ūra, -ia, -ntia, -tiō {often forms nouns} suff.adj.<v.t. -ed {passive participle}, -ee {nominaliser: patient maker}, -ence {notion of what was given/transferred}, -ation {nominalisation of Latin -at}
→acustumbat, afumat, aiumbit, aligat, amat, anurtat, apistat, aprait, apricat, arivat, arut, -at, atinit, atrait, -atur, aut, avinit, batut, biut, calibrat, cansat, castat, caut, cidit, cilibat, claricat, cratit, craut, criat, crit, cuciput, cucraut, cucrit, cucrut, cudulut, cudut, cufunut, cuiumbit, culaurat, culit, cuminat, cumrit, cumut, cunginat, cuntafat, cunut, cuparat, cupirit, cupratit, cupricat, curicat, curuit, cusrut, cuvitat, dat, difinit, difinut, difrit, dimrit, dimvulut, dinigat, dipusit, dirait, dirivat, discriut, discusat, distimat, dit, ditrimatiu, diut, durat, fat, faurit, finut, flarat, flisit, frait, fratat, frit, frit, fuit, funut, furat, furat, gilat, gindat, -icat, imanicat, irit, iriutat, isit, -iu, iumbit, lit, luat, lucivicat, mangat, mbiut, mfluit, mfrumat, miscut, mistut, misurat, mricat, mruit, mulit, mut, mutat, mutivat, mvisat, mvulut, namicat, nascut, ncantat, nciput, ngisat, ngracat, nigat, niuticat, nruput, nsalat, ntinit, pasat, pimitat, pingat, pirit, pirnat, pirut, pisat, pot, pratit, priscriut, priticat, pruat, prudut, prumitat, puluat, puricat, pusit, pusiut, rapit, riculit, rimanut, riparat, ripirit, riput, risultat, ruput, salvat, scapat, scavat, scit, scitat, scriut, scrut, scupat, sicat, sicritat, silit, singicat, sintit, siparat, siut, sprusat, spusat, sribit, sriut, stacuit, stimat, sulut, sumitat, tamitat, tigat, timbat, tinit, tinit, tisut, tiut, tratit, tudut, tunut, ufrit, uit, ulfit, uligat, umitat, unit, uricat, usribat, valut, vinit, vistit, vit, viut, vusat
suff.adj.<n. -ed, equipped with, having
→alat, angat, braut, bucat, cratat, crupat, dinat, dingat, dupiut, fasulat, filat, frumat, lambat, mret, patat, ramat, ruit, sisat, sulpiut, tunat, undat, upusit
-at [at] {loan} suff.n.<n. (chem) -ate {anion in higher oxidisation state}, it. -ato, de. -at
→acitat, burat, citrat, clurat, crabunat, sulfat, tartat
a ta [a ta] a + ta adv. continuously, on (continuous action), across, de. durch, fortwährend
→a ri, nrat, pu
-atai [ɐˈtaɪ], [ɐˈtaj] a- drops after vowel, -l, -n, -s; at- drops after -t {generalised, orig. dialectal drop of -r-} #la -atāium < -atārium; merged with -tōrius, -a, -um; at + -ai suff.n.<v. -tory, {makes places, often public or official, where the action/event/process/progress happens}, it. -torio, -toio, es. -dero, ro. -tor, -toriu
→cacatai, ciditai, luatai, pisitai, ritraitai, sicatai
atar [ɐˈtar] -(V) aciārium n. steel, fr. acier, ca. acer, it. acciaio, es. acero, pt. aço, fur. açâr, açâl, rm. atschal, itschal, atschel, ro. oțel, sc. atzargiu, atarzu, atarju, de. Stahl
→atarai, atar crabuni
atarai [ɐtɐˈraɪ], [ɐtɐˈraj] atar + -ai n. steelworks, it. acciaieria, ro. oțelărie, de. Stahlhütte
atar crabuni [ɐˈtar krɐˈbunɪ] atar + crabuni n. carbon steel, ro. oțel carbon, de. Karbonstahl
a tem st'iur [a tem s tɪˈur], [a tem st jur] a + tem + st'iur adv. nowadays, fr. de nos jours, it. oggigiorno, oggidì, ca. avui dia, avui en dia, es. hoy en día, hoy día, hogaño, ro. în ziua de azi, de. heutzutage
ateni [ɐˈtenɪ] a- + teni v.t. pay attention to, deal with, attend to, serve (restaurant, shop), ca. atendre, pt. atender, de. bedienen, annehmen (Telefon), sich kümmern, versorgen, aufmerksam folgen, bedienen (Restaurant, Geschäft)
→atinit, atinitur
ateu [ɐˈteʊ], [ɐˈtew] a- + teu v.t. get to, reach, fr. atteindre, fro. ataindre, it. attingere, ca. atènyer, gl. atanguer, ro. atinge, de. erreichen, erlangen, erzielen; cmp. es. atañer, la. {late} *attangere
Atin [ɐˈtin] {loan} #el Αθήνα, #grc Ἀθῆναι n.prop. Athens, it. Atene, es. pt. Atenas, ca. Atenes, ro. Atena, de. Athen
atinit [ɐtɪˈnit] ateni + -(a)t n. attention, ro. atenție, de. Aufmerksamkeit
atinitur [ɐtɪnɪˈtur] ateni + -(a)tur adj. attentive, it. attento, ro. atent, de. aufmerksam
atisor [ɐtɪˈsor] a- + tisor v.t. hoard, treasure, es. atesorar, de. horten, sammeln, anhäufen
Atlas [ɐˈtlas] {loan} Ἄτλας n.prop. Atlas (Greek mythology)
→Mar Atlas
atolda [ɐˈtoldɐ] a- + tolda v.t. wind, roll, pt. arrollar, de. aufspulen, rollen, wickeln
→atuldatur
atom [ɐˈtom] {loan} #el ἄτομος n. atom, it. atomo, es. pt. átomo, de. Atom
→bom atom, uroi atom
atrai [ɐˈtraɪ], [ɐˈtraj] a- + trai v.t. attract, it. attrarre, ro. atrage, de. anziehen
→atrait, atraitur
atrait [ɐtrɐˈit], [ɐtrɐˈʱit] atrai + -(a)t adj. attracted (to: pi), it. attratto, ca. atret, pt. atraído, ro. atras, de. angezogen, hingezogen
n. attraction (to: pi) (process, force), it. attrazione, ro. atragere, de. Anziehung
atraitur [ɐtrɐɪˈtur], [ɐtrajˈtur] atrai + -(a)tur adj. attractive, it. attraente, ca. atractiu, pt. atraente, ro. atrăgător, de. hinreißend, anziehend, attraktiv
n. attraction (s.t. which attracts), it. attrazione, ro. atracție, de. Attraktion
atrum [ɐˈtrum] a- + trum v.t. group, put in groups, fr. grouper, it. raggruppare, es. agrupar, ro. grupa, de. gruppieren
a tu [a tu] a + tu adv. intro-, inside, ca. dintre, dins, it. dentro, intro-, ro. înăuntru, de. hinein, drinnen
→a cu, a ri
atu- [ˈatʊ] {loan} atto {SI unit prefix} precomp.si. atto-, 1e-18, de. atto-
atuldatur [ɐtʊldɐˈtur] atold(a) + -atur n. winder, roller, s.o. who rolls
→atuldatur mer
atuldatur mer [ɐtʊldɐˈtur mer] atuldatur + mer n. dung beetle, fr. bousier, it. stercorario, es. ruedamierda, de. Mistkäfer
→scrabei srec
-atur [ɐˈtur] a- drops after vowel, -l, -n, -s; at- drops after -t -ātōr, -em; {merged with '-tīvus' and '-ns'}; -at + -ur suff.n.<v. -er {nominaliser, agent maker: who/which does ...}, -ing {makes adjectives}; cmp. ro. uimitor
→amatur, ambatur, -an, -an, apistur, arutur, astultur, atinitur, atraitur, atuldatur, baltur, biutur, bulitur, criatur, critur, crucatur, crutur, cucrutur, cudutur, cugiratur, cuitur, cuiumbitur, culauratur, cumantur, cunitur, cupatur, cupiritur, cutinutur, cutiutur, cuvinitur, dicupitur, difritur, diritur, diutur, fatur, fribitur, fristur, fuitur, fumatur, furatur, furatur, gindatur, giratur, isistur, lamitur, lauratur, luatur, mangatur, mfluritur, mfriutur, misuratur, mpauratur, mpiratur, mruitur, mustur, mutur, mvinitur, naratur, ncantur, nciputur, ndutur, nguratur, nristur, nsrutur, pacatur, pastur, picatur, picatur, pimitur, pingatur, pistur, priciditur, primutur, prisiutur, prudutur, prutur, putur, rapitur, rastur, rigratitur, rispiricatur, rispitur, ruputur, ruscatur, salvatur, scatur, scavatur, scitur, scriutur, sintitur, sipitur, spastur, spustur, sribitur, studitur, stulicatur, sulutur, suntur, talitur, tinutur, traitur, uitur, upatur, urigatur, uspitur, viacatur, vibatur, vigatur, vincutur, vingatur, viutur, vuratur, vustur
au [ˈaʊ], [aw] habeō, -ēre; {loss of -b-/-v-/-u-: cmp. pres.3sg. #fr #oc a #ca heu, hau, ha, #sp ha, hay, #pt há, #it #rm ha, #fur #lij #lld #vec à, #ro a, are, #sc at, #scn avi} v.t. have, possess, fr. avior (>eu), ca. aver (>agut), it. avere (>-uto), es. haber (>-ido), ro. avea (>-ut), sc. àere (>àpidu, agatadu), de. haben
→au calen, au friu, auru, aut, tenu
v.aux. {past tense auxiliary}, fr. avior (>eu), ca. aver (>agut), it. avere (-uto), es. haber (-ido), ro. avea (>-ut), sc. àere (>àpidu, agatadu), de. haben
au [ˈaʊ], [aw] avis, -em n. bird {dated}, fr. oiseau, ca. au, ocell, it. uccello, rm. utschel, utschì, utschè, ro. pasăre, sc. pizone, pilloni, de. Vogel
→ucel
au calen [ˈaʊ kɐˈlen], [aw kɐˈlen] au + calen v.i. be warm, it. avere caldo, de. warm sein (subj.: dat.)
→tenu calen
aucat [ɐʊˈkat], [awˈkat] {loan} #nci āhuacatl /aːwakat͡ɬ/ n. avocado
au friu [ˈaʊ ˈfriʊ], [aw friw] au + friu v.i. be cold, it. avere freddo, de. kalt sein (subj.: dat.)
→tenu friu
aumiu [ɐʊˈmiʊ], [awˈmiw] a- + umiu v.t. moisten, dampen, fr. humecter, humidifier, mouiller, fro. amoistir, it. inumidire, es. humedecer, mojar, ro. uda, umezi, muia, de. befeuchten, anfeuchten
→moli
a un [a un], [a ʱun] a + un prep.det. to a
aun [ɐˈun], [ɐˈʱun] *abundō, -āre; abundātum v.i. abound, be plentiful, have plenty (of:di), it. abbondare, es. abundar, pt. avundar, abundar, de. reichlich vorhanden sein, reichlich haben (obj.:di), reich sein (an:di)
aur [ɐˈur], [ɐˈʱur] {loan} #eu agur [aɣ̞ur] interj. bye bye
aur [ɐˈur], [ɐˈʱur] ad hōra adv.dem. {rare regional variant} now, fr. maintenant, fro. ore, it. adesso, ora, mo, es. ahora, gl. pt. agora, ca. oc. ara, ro. acum, lld. śën, sc. como, commu, immoi, moi, mou, de. jetzt
→amou
auru [ɐˈurʊ], [ɐˈʱurʊ] {calque} #la habilem; au + -(a)ru adj. able, cabable, skillful, clever, fr. able, ca. hàbil, it. abile, de. fähig, geschickt, schlau
→-aru, putur
aut [ɐˈut], [ɐˈʱut] au + -(a)t adj. had, it. avuto, de. gehabt
autu [ɐˈutʊ], [ɐˈʱutʊ] {loan} #el auto + (mobil) n. car, automobile, vehicle, ca. cotxe, automòbil, it. macchina, auto, automobile, es. coche, de. Auto, Wagen
→autu bom, autut
autu bom [ɐˈutʊ bom], [ɐˈʱutʊ bom] autu + bom n. car bomb, fr. voiture piégée, es. coche bomba, pt. carro-bomba, de. Autobombe
autut [ɐʊˈtut], [awˈtut] aut(u) + -ut n. small car
av- [av] *av- < ab- pref.v.<v./n. ab-, off, away {only in few lexicalised words, without transparent original meaning; usually substituted by s-, i-}
→a-, avroi
avan [ɐˈvan] *abante < ab + ante adv. before, in front, fr. avant, it. davanti, prima, ro. înainte, rup. nãnti, de. vorher, davor
→an avan, a pu, avan ci, rot avan
n. front, frontside, de. Vorderseite
→fron, rivi
prep. before, in front of, fr. avant, it. davanti a, prima di, de. vor
→fa, pu
avan ci [ɐˈvaŋ ki] avan + ci conj.adv. before, fr. avant que, it. prima che, de. bevor, ehe
→pu ci
a ve [a ve] a + ve adv. sometimes, fr. parfois, quelquefois, ca. a vegades, it. a volte, pt. às vezes, ro. uneori, de. manchmal
→racan ve
aveni [ɐˈvenɪ] a- + veni v.t. happen, take place, it. avvenire, pt. avir, fr. advenir, ro. întâmpla, petrece, de. vonstattengehen, stattfinden, geschehen, erfolgen; cmp. es. avenir
→avinit, vinit
avin [ɐˈvin] avēna n. oat, fr. avoine, it. avena, fur. vene, de. Hafer
→mil, roi, sec, spret, tric
avinit [ɐvɪˈnit] aveni + -(a)t n. Advent, it. avvento, de. Advent
avis [ɐˈvis] abyssus, -um n. abyss, deep
→sta avis
avit [ɐˈvit] *habītō, -āre < habitāre v.i. inhabit (obj: a, ni), live, dwell (in: a, ni), it. abitare, es. habitar, residir, morar, de. wohnen, leben (in: a, ni)
→riseu, viu
avit [ɐˈvit] abiēs, -tem n. fir (tree), ca. avet, it. avete, de. Tanne
avreu [ɐˈvreʊ], [ɐˈvrew] a- + vreu n. adverb, it. avverbio, de. Adverb, Umstandswort
→aiatiu, vreu
avroi [ɐˈvroɪ], [ɐˈvroj] {calque} *abhorriō, -īre < abhorrēre, abhorreō, abhorritum; {remodelled, -i- from 3sg}; av- + roi v.t. hate, abhor, shudder at, ca. avorrir, oc. orrir, it. aborrire, odiare, es. aborrecer, detestar, de. hassen, verabscheuen

B

`b [b] b(e) n. (letter) b, B, U+0042, U+0062
→`a, `c
Babil [bɐˈbil] {loan} n.prop. Babel
bac [bak] bāca n. berry, fr. baie, ca. baia, it. bacca, es. baca, pt. baga, ro. bacă, sc. baca, scn. cocciu, de. Beere
bal [bal] *ballō, -āre v.t. dance
→baltur
n. dance, it. ballo, de. Tanz
balin [bɐˈlin] *balēna < #la balena n. whale, qtax. cetacea
→balin brau, balin gris
balin brau [bɐˈlim ˈbraʊ], [bɐˈlim braw] balin + brau n. blue whale, ca. balena blava, es. ballena azul, qtax. balaenoptera musculus
balin gris [bɐˈliŋ ɡris] balin + gris n. grey whale, ca. balena grisa, qtax. eschrichtius robustus
Balrei [bɐlˈdreɪ], [bɐlˈdrej] *Gualteriə < Walter n.prop. Walter
Balti [ˈbaltɪ] {loan} adj.prop. Baltic
→Mar Balti
baltur [bɐlˈtur] bal + -(a)tur n. dancer
ban [ban] *baneum < balneum n. bath, bathroom, ca. bany, it. bagno, sc. bagnu, bannu, de. Bad, Badezimmer
→banar, camba ban, ritraitai
v.refl. bathe, take a bath, get wet, it. bagnarsi, ca. banyar-se, de. baden
v.t. bathe, make wet, ca. banyar, de. baden, befeuchten
banar [bɐˈnar] ban + -ar n. bathtub, ca. banyera, it. vasco di bagno, de. Badewanne
bar [bar] *barra n. bar, barrier, ca. es. it. oc. pt. barra, fr. barre, de. Sperre
→barac
v.t. bar, barricate, block/obstruct the passage, fr. bloquer, barrer, boucher, ca. es. oc. pt. barrar, ro. bara, de. sperren, versperren, absperren
barac [bɐˈrak] bar + -ac n. dam, block, bar, barrier, ca. es. presa, fr. barrage, it. argine, diga, pt. represa, barragem, ro. baraj, de. Damm, Sperre
bari [ˈbarɪ] {loan} n. (chem) barium, Ba {element 56}, ca. bari
barion [bɐrɪˈon], [bɐrɪˈʲon] {loan} #el βαρύς; bari + -on n. (phys., stdmodel) baryon, it. barione, de. Baryon
bas [bas] *bāsō, -āre; bāsātum < bāsiāre, bāsiō, bāsiāvī, bāsiātum v.t. kiss, fr. baiser, ca. es. besar, it. baciare, pt. beijar, ro. pupa, săruta, rup. bashu, sc. basare, de. küssen
bastun [bɐsˈtun] *bastōne n. stick
batac [bɐˈtak] *bataculō, -āre; bataculātum v.i. yawn, gape, fr. bâiller, ca. badallar, it. sbadigliare, es. bostezar, pt. bocejar, ro. căsca, rup. cascu, de. gähnen
batat [bɐˈtat] {loan} #es patata n. sweet potato, boniato
batu [ˈbatʊ] *battuō, -ere; {-u: cat. batut, rom. bătut, it. batuto} v.t. beat, whip, hit, slap, strike, it. battere, ca. batre, es. batir, de. schlagen
→batuai, batut, cubatu
v.refl. fight (with:cu), it. lottare, battersi, ca. lluitar, barallar-se, ro. se bate, es. luchar, batirse, de. schlagen
batuai [bɐtʊˈaɪ], [bɐˈtwaj] batu + -ai n. drums, fr. tambour, batterie, ca. tambor, timbal, it. batteria, es. pt. tambor, ro. tobă, de. Schlagzeug
→batuaiar
batuaiar [bɐtʊɐɪˈar], [bɐtwɐˈjar] batuai + -ar n. drummer, fr. batteur, it. batterista, pt. baterista, ro. baterist, de. Schlagzeuger
batut [bɐˈtut] batu + -(a)t adj. beaten, whipped
→mantic batut
`be [be] `*bē n. (letter) b, B, U+0042, U+0062
→`a, `b, `c, `ce
bec [bek] beccus, -um n. beak, ca. bec, it. becco, de. Schnabel
→pic
bel [bel] bellus, -a, -um adj. beautiful, it. bello, oc. bel, ca. bell, pt. belo, de. schön
→pu bel ca, tan bel ca
Belga [ˈbelɡɐ] {loan} #la belga n. Belgium, it. Belgio, de. Belgien
→bilgan
`beta [ˈbetɐ] `+V *bēta n. (greek letter) beta, Β, β
→`alfa, `gama
beu [ˈbeʊ], [bew] *bibō, -ere; bibitum v.t. drink, it. bere (>bevuto), ca. beure (>begut), ro. bea (>băut), de. trinken
→abeva, biur, biuru, biut, biutur, mbeu
Bidari [bɪˈdarɪ] *Gueraldiə < #pgmc Werhard; *Guernaldiə < #pgmc Wernhard n.prop. Werhard, Wernhard
bilgan [bɪlˈɡan] Belg(a) + -an adj.prop. Belgian, it. belga, de. belgisch, Belgier, Belger
(bin) [bin] not used in isolation bēne adj.stem. well; good
binar [bɪˈnar] -Vr- binārius, -um; {loan} adj. binary, it. binario, de. binär, uk. двійко́вий, біна́рний
→duiu
bini [ˈbinɪ] {remodelled} *benedīcō, -ere < benedīcere; {missing -c- by backformation from binit}; bini(t) v.t. make holy, hallow, sanctify, fr. bénir, ca. beneir, it. benedire, es. bendecir, de. heiligen, segnen
Binit [bɪˈnit] binit n.prop. Benedict
binit [bɪˈnit] benedīctus, -um adj. blessed, consecrated
→bini, Binit
birceli [bɪrᵊˈkelɪ] {loan} n. (chem) berkelium, Bk {element 97}, ca. berkeli
birili [bɪˈrilɪ] {loan} n. (chem) beryllium, Be {element 4}, ca. beril·li
Birlin [bɪrᵊˈlin] {loan} n.prop. Berlin
biscot [bɪsˈkot] biscoctum n. cookie, biscuit, ca. galeta, bescuit, pasta de te, it. biscotto, pt. bolacha, de. Keks
→biscot minda
biscot minda [bɪsˈkot ˈmindɐ] biscot + minda n. almond cookie, almond biscuit, waiting cookie (served while waiting, based on the homonymity with minda), de. Mandelkeks, Wartekeks
bismut [bɪsˈmut] {loan} n. (chem) bismuth, Bi {element 83}, ca. bismut
bist [bist] *bēsta < bēstia n. animal, wild animal, beast, fr. bête, de. Tier, wildes Tier; cmp. it. biscia, fr. biche, gl. besta, pt. bicha
bitul [bɪˈtul] *betulla n. birch
→bosc bitul
biur [bɪˈur], [bjur] beu + -(a)r n. drinking (usually heavy), drinking party, binge, revel, de. Saufen, Gelage, Getrinke, Trinkerei
biuru [bɪˈurʊ], [ˈbjurʊ] beu + -(a)ru adj. drinkable, it. potabile, fr. potable, buvable, de. trinkbar
biut [bɪˈut], [bjut] beu + -(a)t adj. having drunken, drunk, drunken, intoxicated, fr. bu, ivre, ca. begut, ebri, it. bevuto, ebbro, ro. îmbătat, beat, băut, de. getrunken, betrunken
biutur [bɪʊˈtur], [bjʊˈtur] beu + -(a)tur adj. drinking, absorbent, bibulous, it. bevace, ro. băutor, de. trinkend, saufähig, trinkfreudig, trinkfest
n. drinker, drunkard, boozer, fr. buveur, ca. bevedor, borratxo, it. ubriacone, beone, es. pt. bebedor, rup. biutor, ro. băutor, de. Trinker, Säufer
boli [ˈbolɪ] *bulliō, -īre; bullītum v.i. boil, fr. bouillir, ca. bullir, it. bollire, es. hervir, bullir, pt. ferver, ro. fierbe, de. kochen
→bulitur
bom [bom] bombus, -um adj. bomb, ca. es. it. pt. bomba, de. Bombe
→autu bom, bom atom, bom idru, bom man
bom atom [bo mɐˈtom] bom + atom n. atomic bomb, ca. es. bomba atómica, de. Atombombe
bom idru [bo ˈmidrʊ] bom + idru n. hydrogen bomb, es. bomba de hidrógeno, de. Wasserstoffbombe
bom man [bom man] bom + man n. hand granade, ca. granada de mà, it. bomba a mano, de. Handgranate
bon [bon] bonus, -um adj. good
→bon vinit, di bon, matin bon, mbunic, not bon, sa mang bon, siran bon
Bonda [ˈbondɐ] {loan} #en Bond n.prop. Bond (surname)
bon vinit [boɱ vɪˈnit] bon + vinit adj. welcome, ca. benvingut, it. benvenuto, de. willkommen
bor [bor] bor; {loan} n. (chem) boron, B {element 5}, ca. bor
→burat
bori [ˈborɪ] {loan} n. (chem) bohrium, Bh {element 107}, ca. bohri
bosc [bosk] boscus, -um n. forest, small forest; types of forest, forests in general {environmental term}
→bosc bitul, bosc bural, bosc citat, furest, nimal bosc, selu
bosc bitul [bosk bɪˈtul] bosc + bitul n. birch forest
bosc bural [bosk bʊˈral] bosc + bural n. boreal forest, taiga
bosc citat [bosk̚ kɪˈtat] bosc + citat n. city forest, de. Stadtwald
bou [ˈboʊ], [bow] bovem < bōs n. ox, bull, beef, cattle, ca. bou, oc. bou, beu, it. bue, bovino, manzo, fr. bœuf, es. buey, pt. boi, fur. bo, rm. bov, sc. boe, de. Ochse, Rind
→buel, buvoi, cou bou, cratit bou, frit bou
brac [brak] barca n. boat, small ship, it. barca, ca. barca, vaixell, fr. vaisseau, de. Boot
→vascel
brans [brants] *blastemō, -āre; *blastemātum < blasphemāre v.i. blame, ca. blasmar, fr. blâmer, de. Schuld geben, Vorwürfe machen, vorwerfen
Brasil [brɐˈsil] {loan} n.prop. Brazil, ca. Brasil, it. Brasile, ro. Brazilia, de. Brasilien
→brasilan
brasilan [brɐsɪˈlan] Brasil + -an adj.prop. Brazilian, ca. brasiler, it. brasiliano, de. brasilianisch
n.prop. Brazilian, ca. brasiler, it. brasiliano, de. Brasilianer, Brasilianerin
brat [brat] bracchium n. (anat.) arm, fr. bras, ca. braç, it. braccio, es. brazo, ro. braț, sc. baltzu, bartzu, bratzu, bratu, fratu, de. Arm
→cut, man, mbrat, per
brau [ˈbraʊ], [braw] *blāvus, -a, -um < #pgmc *blēwaz adj. (colour) blue, ca. blau, it. blu, azzurro, de. blau
→balin brau
brau [ˈbraʊ], [braw] barba n. beard, ca. es. it. oc. pt. rm. sc. barba, fr. fur. barbe, ro. barbă, de. Bart
→braut
braut [brɐˈut], [brɐˈʱut] brau + -(a)t adj. bearded, fr. barbu, ca. barbut, barbat, it. barbuto, ro. bărbos, de. bärtig
→ult braut
breu [ˈbreʊ], [brew] brevis, -em adj. brief, short, es. it. breve, fr. bref, ca. breu, de. kurz, knapp
→brevi, crut
n. brevity, shortness
brevi [ˈbrevɪ] breu + -i n. shortness (concept), de. Kurzheit, Kürze
bril [bril] *brillō, -āre v.i. shine
brit [brit] blitum n. Swiss chard, ca. bleda, oc. beleta, de. Mangold
→brit rap
brit rap [brit rap] brit + rap n. beetroot, de. (rote) Beete, it. barbabietola
→brit rap marel, brit rap rui
brit rap marel [brit rap mɐˈrel] brit rap + marel n. yellow beetroot
brit rap rui [brit rap ˈruɪ], [brit rap ruj] brit rap + rui n. red beetroot, de. rote Beete, it. rapa rossa, bietola rossa
→brit rap
brom [brom] {loan} n. (chem) bromine, Br {element 35}, ca. brom
bron [bron] blondus, -a, -um adj. blonde, it. biondo, ca. blond, oc. blon, es. blondo, scn. brunnu, de. blond
brou [ˈbroʊ], [brow] *brodum < brodium; {loan} {germanic} *broþ n. broth, ca. brou, it. brodo, es. brodio, bodrio, ro. bulion, de. Brühe, Fond
→brou scur
brou scur [ˈbroʊs kur], [brow skur] brou + scur n. brown broth, ca. brou fosc, fr. fond brun, de. Braune Brühe, Brauner Fond
brus [brus] -rs- bursa < #el βύρσα; {reborrowed after rs>ss} n. bag, pouch, purse, handbag, stock exchange, it. borsa, tasca, ca. bossa, fr. bourse, es. bolsa, de. Tragetasche, Handtasche, Tüte, Börse (auch finanz.)
→brusel
brusel [brʊˈsel] brus + -el n. pocket, small bag, small pouch, es. bolsillo, de. Tasche (aufgesetzt am Kleidungsstück), Täschchen
brut [brut] brūtus, -um adj. unrefined, unpurified, raw, dirty, gross, ca. brut, fr. brut, de. unraffiniert, unfertig, unfein, dreckig, widerlich
buc [buk] *buca; *bucca n. (anat.) mouth, de. Mund
→bucat, buc liun, buc matriu, buc nac, buc riviar, buc staiu matriu, buc tuiu matriu
bucat [bʊˈkat] buc + -at n. mouthful, piece, fragment, morsel, it. pezzo, boccata, fr. pièce, ca. pt. peça, ro. bucată, es. pieza, de. Stück, Teil, Bissen
buc liun [buk lɪˈun], [buk ljun] buc + liun n. snapdragon, qtax. antirrhinum, ca. conillets, ro. gura leului, de. Löwenmäulchen
buc matriu [buk mɐˈtriʊ], [buk mɐˈtriw] buc + matriu n. (anat.) orifice of the uterus, it. orifizio uterino, de. Muttermund
buc nac [buk nak] buc + nac n. (anat.) anus, es. it. ano, de. Anus, After
→buc riviar, foi cul
buc riviar [buk rɪvɪˈar], [buk rɪˈvjar] buc + riviar n. (anat.) {formal} anus, es. it. ano, de. Anus, After
→buc nac, foi cul
buc staiu matriu [buk stɐˈiʊ mɐˈtriʊ], [buk stɐˈʱiw mɐˈtriw], [buk ˈstajʊ mɐˈtriw] buc + staiu + matriu n. (anat.) external orifice of the uterus, external os, it. orifizio esterno dell'utero, de. außerer Muttermund
buc tuiu matriu [buk tʊˈiʊ mɐˈtriʊ], [buk twiw mɐˈtriw] buc + tuiu + matriu n. (anat.) internal orifice of the uterus, internal os, it. orifizio interno dell'utero, de. innerer Muttermund
buel [bʊˈel], [bwel] bou + -el n. small cow, small ox, small bull
→buvoi
buf [buf] *būfus, -um n. owl
bulic [bʊˈlik] *bulīcus, -um! < umbilīcus, -um; {rebracketed as 'un'+...} n. navel, belly button, ca. melic, llombrígol, oc. embonilh, monilh, fr. nombril, ro. buric, pt. umbigo, gl. embigo, vec. bunigolo, fur. umbriçon, bugnigul, de. Nabel
→cudoi bulic
bulit [bʊˈlit] bōlētus, -um n. buffer, tampon, swab, it. tampone, es. tampón, de. Puffer, Tampon, Tupfer
→bulit mistut
bulit mistut [bʊˈlit mɪsˈtut] bulit + mistut n. tampon, it. tampone, de. Tampon
bulitur [bʊlɪˈtur] boli + -(a)tur adj. boiling, boiling hot, it. bollente, es. hierviendo, pt. fervente, ro. clocotit, de. kochend
→ap bulitur
bural [bʊˈral] boreālem < boreās n. (compass) north , northern, icy north, de. eisiger Norden
→bosc bural, Mar Bural, Mar Grat Bural
burat [bʊˈrat] bor + -at n. (chem.) borate
burata [bʊˈratɐ] {loan} #it burrata n. burrata
bus [bus] {loan} #la omnibus n. bus, it. bus, autobus, corriera, de. Bus
→caril bus
buson [bʊˈson] {loan} Bose; bus + -on n. (phys., stdmodel) boson
→buson calibrat
buson calibrat [bʊˈsoŋ kɐlɪˈbrat] buson + calibrat n. (phys., stdmodel) gauge boson, it. bosone di gauge, de. Eichboson
bust [bust] *buxula < buxis n. compass, fr. boussole, it. bussola, es. brújula, de. Kompass
but [but] buttis, -em n. vat, barrel, it. botte, barile, es. tonel, de. Faß
(but) [but] not used in isolation {loan} n.stem.fragm. (chem) but- {substance formative for C4}, it. but-, de. But-
→butan, butil, pint, prup
butan [bʊˈtan] but + -an n. (chem) butane, C4H10, it. butano, de. Butan
butel [bʊˈtel] butellus, -um n. (anat.) guts, intestine, ca. budell, oc. budèl, fr. boyau, it. bodello, de. Eingeweide, Gedärme
→butel gros, butel sutil
butel gros [bʊˈtel ɡros] butel + gros n. (anat.) large intestine, fr. gros intestin, ca. intestí gros, it. intestino crasso, es. intestino grueso, ro. intestin gros, de. Dünndarm
butel sutil [bʊˈtel sʊˈtil] butel + sutil n. (anat.) small intestine, fr. intestin grêle, ca. intestí prim, it. intestino tenue, es. intestino delgado, ro. intestin subțire, de. Dünndarm
butic [bʊˈtik] *buticula n. bottle
butil [bʊˈtil] but + -il n. (chem) butyl, it. butile, de. Butyl
butir [bʊˈtir] *būtȳrum n. butter, it. burro, sc. botírru, ca. mantega, es. mantequilla, ro. unt
→butir al, butir claricat, butir minda, mantic, suc butir, ungi
butir al [bʊˈti ral] butir + al n. garlic butter, de. Knoblauchbutter
butir claricat [bʊˈtir klɐrɪˈkat] butir + claricat n. clarified butter, pt. manteiga clarificada, fr. beurre clair, de. geklärte Butter
butir minda [bʊˈtir ˈmindɐ] butir + minda n. almond butter
butun [bʊˈtun] **bottōnem n. button, it. bottone, de. Knopf
buvoi [bʊˈvoɪ], [bʊˈvoj] bou + -oi n. large cow, large ox, large bull
→buel

C

`c [k] c(e) n. (letter) c, C, U+0043, U+0063
→`b, `be, `d
`ca [ka] `*cā n. (letter) k, K, U+004B, U+006B
→`el, `je, `k, `l
ca [ka] *ecc 'hā < eccum hāc adv.dem. here, fr. ci, ca. aquí, ací, it. qui, qua, es. aquí, acá, pt. aqui, gl. aquí, eiquí, acá, acó, ro. aici, aci, rup. aoatsi, aua, sc. inoghe, de. hier
→cai ca, dis ca, ei ca, ste ca
ca [ka] k- -(C) quam+ conj.cmp. than, as, {used for comparisons, both for equality and inequality}, it. di, che, es. que, ro. ca, decât, rm. co, de. als, als daß, wie
→casi, com, nu min ca, nu pu ca, pu bel ca, tan bel ca, tan ca
prep. than, as, {used for comparisons, both for equality and inequality}, it. di, che, es. que, ro. ca, decât, rm. co, de. als, wie
cac [kak] *cacō, -āre v.i. shit, defecate, it. cacare, cagare, ca. cagar, de. kacken, scheißen
→cacatai
n. {colloqial} poo, excrement, shit, it. cacca, ro. coco, de. Kot, Kacke, Scheiße
→mer
cacatai [kɐkɐˈtaɪ], [kɐkɐˈtaj] cac + -atai n. shithouse, outside toilet, it. cacatoio, es. cagadero, de. Scheißhaus
→ritraitai
cadar [kɐˈdar] *carrārius, -um n. street, road, ca. carrer, es. calle, fr. rue, rm. via, strada, de. Straße, Weg
→cadarut
cadarut [kɐdɐˈrut] cadar + -ut n. small street, pt. beco, viela, it. stradina, vicolo, de. Gasse
→camin, caminut
cadmi [ˈkadmɪ] {loan} n. (chem) cadmium, Cd {element 48}, ca. cadmi
cafi [ˈkafɪ] {loan} n. coffee
→cafiai, cafin, cafiut
cafiai [kɐfɪˈaɪ], [kɐˈfjaj] cafi + -ai n. cafe
cafin [kɐˈfin] caf(i) + -in n. caffeine
→sin cafin
cafiut [kɐfɪˈut], [kɐˈfjut] cafi + -ut n. espresso, pt. cafezinho, de. Espresso
cai [ˈkaɪ], [kaj] k- *eccu adeō < *eccum adeō adv.dem. so, in this way, fr. ainsi, ca. així, oc. aital, it. così, es. así, pt. assim, ro. așa, sc. gai, bai, aggai, goi, de. so, auf diese Weise
→cai ca, cai cum, cai la, com, com ... cai ..., i cai va
cai [ˈkaɪ], [kaj] *cabea < cavea n. cage, hutch, topsail, fr. cage, hunier, it. gabbia, ca. gàbia, de. Käfig, Vogelbauer, Stall, Verschlag, Marssegel
→caioi
cai ca [ˈkaɪ ka], [kaj ka] cai + ca adv.dem. like this, de. so wie dies, so wie das hier
cai cum [ˈkaɪ kum], [kaj kum] cai + cum conj.adv. how {to contrast with com, and for emphasis}, de. so wie
cai la [ˈkaɪ la], [kaj la] cai + la adv.dem. like that, so, that way, fr. comme ça, ainsi, it. così, pt. assim, de. so wie das, so
caioi [kɐɪˈoɪ], [kɐˈjoj] {calque} caveola; cai + -oi n. cage, prison, jail, gaol, es. pt. jaula, fr. cage, prison, geôle, it. gabbia, prigione, ro. cușcă, de. Käfig, Gefängnis
Caipar [kɐɪˈpar], [kajˈpar] {loan} #nl Kuiper /ˈkœypər/ n.prop. Kuiper
→cintur Caipar
Cair [kɐˈir], [kɐˈʱir] {loan} #ar الْقَاهِرَة /alqaːhira/ n.prop. Cairo, de. Kairo
Caitan [kɐɪˈtan], [kajˈtan] Caietāna, -us n.prop. Caietana, Caietanus
cal [kal] k- quālem pron.interr. which one?, what kind?
→calum
conj.rel. that, which
→alt cal, cal cos, cal gen, caltat, cascal, nical, racal, u
det.interr. which?, what a?, what kind of?
det.rel. which, what a, what kind of
pron.rel. which one, what kind
(cal) [kal] not used in isolation -l- -(V)- calidus, -a, -um adj.stem. warm, it. caldo, ca. ro. cald, oc. caud, fur. cjalt, fr. chaud, sc. caldu, cardu, de. warm
→calen
calci [ˈkalkɪ] {loan} n. (chem) calcium, Ca {element 20}, ca. calci
cal cos [kal kos] cal + cos pron.interr. what? which kind of thing?
pron.rel. what, which kind of thing
calen [kɐˈlen] calēns, -entem; {replaced derivations of #la caldus, calidus} adj. warm, it. caldo, ca. ro. cald, oc. caud, fur. cjalt, fr. chaud, sc. caldu, cardu, de. warm
→au calen, cal, calinai, calinoi, ncalen, repu calen, samba calen, tenu calen
n. warmth, heat, fr. chaleur, ast. ca. calor, it. calore, calura, ro. căldură, rup. cãroari, cãldurã, de. Wärme, Hitze
→unda calen
cal gen [kal ɡen] cal + gen pron.interr. who? which kind of person?
pron.rel. who, which kind of person
calibr [kɐˈlibᵊr] {loan} v.t. calibrate, it. calibrare, de. eichen, kalibrieren
→calibrat, calibri
calibrat [kɐlɪˈbrat] calibr + -at n. calibrating, it. calibratura, de. Eichung, Eich-, Kalibrierung
→buson calibrat
calibri [kɐˈlibrɪ] calibr + -i n. caliber, gauge, it. calibro, de. Kaliber, Lehre, Eichmaß
Californi [kɐlɪˈforᵊnɪ] {loan} n.prop. California
→californi
californi [kɐlɪˈforᵊnɪ] {loan}; Californi n. (chem) californium, Cf {element 98}, ca. californi
calin [kɐˈlin] cālīgō, -inem n. haze, fog
calinai [kɐlɪˈnaɪ], [kɐlɪˈnaj] calen + -ai n. boiler, caldera, it. caldaia, caldera, pt. caldeira, de. Heizkessel, Boiler, Kaldera
→calinoi
calinoi [kɐlɪˈnoɪ], [kɐlɪˈnoj] {calque} caldārōnem; calen + -oi n. chauldron, cooking-pot, ca. caldera, it. caldaia, caldaio, es. calderón, de. Kessel, schwerer Kochtopf
→calinai
caltat [kɐlˈtat] cal + -(i)tat n. quality, it. qualità, de. Qualität
→cantat
calu [ˈkalʊ] calvus, -a, -um adj. bald, hairless, es. it. pt. calvo, ca. calb, fr. chauve, de. kahl, glatzköpfig
n. baldness, hairlessness, bald head, skinhead, it. calvizie, de. Glatze, Glatzköpfigkeit
calum [kɐˈlum] cal + -um pron.indef. any kind of thing/person, anything, anyone, it. qualunque, qualunque cosa, ro. oricare, de. egal welcher
det.indef. any, de. egal welches, egal was für ein
det.rel. whichever, whatever, de. welches auch immer, was auch immer für ein
pron.rel. whichever, whoever, it qualunque, qualunque cosa, ro. oricare, de. welcher auch immer
cam [kam] campus, -um n. field, es. it. pt. campo, sc. scn. campu, fur. cjamp, ca. oc. camp, ro. câmp, fr. champ, de. Feld
→cam Ics, cam iman, mei-cam
camba [ˈkambɐ] camera n. room, chamber, camera, fr. chambre, camera, ca. cambra, sala, it. camera, de. Zimmer, Kammer
→camba ban, cambar
camba ban [ˈkambɐ ban] camba + ban n. bathroom, ca. cambra de bany, it. stanza da bagno, es. cuarto de baño, de. Badezimmer
cambar [kɐmˈbar] {calque} camerārius, -um; camb(a) + -ar n. waiter (restaurant), it. cameriere, es. camarero, ca. cambrer, ro. ospătar, de. Kellner
→uspitur
cami [ˈkamɪ] *cambiō, -āre v.t. change, modify, it. cambiare, de. wechseln, ändern, wandeln, tauschen
→ricami
n. change, it. cambio, cambiamento, de. Wechsel, Änderung, Tausch, Wandel
cam Ics [ka miks] cam + Ics n. (phys., stdmodel) Higgs field, es. campo de Higgs, de. Higgsfeld
camil [kɐˈmil] camēlus, -um n. camel
cam iman [ka mɪˈman] cam + iman n. (phys.) magnetic field, it. campo magnetico, ca. camp magnètic, de. Magnetfeld
camin [kɐˈmin] cammīnus, -um n. way, path, smaller road, it. via, ca. camí, de. Weg
→cadarut, Camin Lat, camin mei, camin peu, caminut, mei camin
Camin Lat [kɐˈmin dlat] camin + lat n.prop. Milky Way, it. Via Lattea, scn. Jolu di San Jàbbucu, sc. Camminu de paza, ro. Calea Lactee, nl. Melkweg, de. Milchstraße
camin mei [kɐˈmim ˈmeɪ], [kɐˈmim mej] camin + mei n. middle course, middle ground, ca. mig camí, it. via di mezzo, de. Mittelweg
camin peu [kɐˈmim ˈpeʊ], [kɐˈmim pew] camin + peu n. foot path, pt. caminho a pé, de. Fußweg
caminut [kɐmɪˈnut] camin + -ut n. path, foot path, garden path, es. senda, sendero, de. Pfad, Fußweg
→cadarut
camis [kɐˈmis] -(V) *camisia n. shirt, it. camicia, fr. chemise, ca. es. camisa, de. Hemd
→camis mital
camis mital [kɐˈmis mɪˈtal] camis + mital n. chain mail, ca. cota de malla, de. Kettenhemd
can [kan] canem n. dog
can [kan] k- quantus, -a, -um pron.interr. how much?, how many?, fr. combien, ca. quant, es. cuánto, it. pt. quanto, ro. cât, rm. quant, con, sc. cantu, de. wieviel, wieviele
→alt can, cantat, canum, cascan, nican, racan
adv.interr. how much?, how {with adj./adv.}?, de. wieviel?, wie {mit Adj./Adv.}?
adv.rel. how much, how {with adj./adv.}
conj.adv. as much as
→tan can
det.interr. how much?, how many?, how? (with adjectives), de. wieviel?, wieviele?, wie? (mit Adjektiven)
det.rel. how much, how many, how (with adjectives), de. wieviel, wieviele, wie (mit Adjektiven)
pron.rel. how much, how many, as much as
→can ... tan ..., tan can
candela [kɐnˈdelɐ] {loan} candela n. (SI, phys., unit) candela
→ntinititat luc
canel [kɐˈnel] cannella n. cinnamon, it. cannella, es. canelo, ca. canyella, canyeller, de. Zimt
canil [kɐˈnil] candēla n. candle, it. candela, de. Kerze, cs. svíčka
→lumba canil
cans [kants] *cantsō, -āre < campsāre v.t. tire, wear out, exhaust s.t.
→cansat
cansat [kɐnˈtsat] cans + -at adj. tired
cant [kant] -nt *cantō, -āre < {freq.} canēre v.t. sing
→cantit, ncant
can ... tan ... [kan tan] can + tan conj.corr. the (more/less) ... the (more/less)..., ca. com més ... més ..., fr. plus ... plus ..., it. più ... più ..., es. cuanto más ... más ..., ro. cu cât ... mai ... cu atât ... mai ..., de. je mehr ... desto mehr ...
cantat [kɐnˈtat] can + -(i)tat n. quantity, amount, it. grandezza, quantità, de. Quantität, Menge
→caltat, cantat sustanti
cantat sustanti [kɐnˈtat sʊsˈtantɪ] cantat + sustanti n. (chem) amount of substance, it. quantità di sostanza, de. Stoffmenge
→mol
cantit [kɐnˈtit] cant + -it v.i. hum, sing for oneself, sing silently, it. canticchiare, canterellare, pt. trautear, cantarolar, es. canturrear, tararear, fr. fredonner, de. trällern, vor sich hinsingen, summen
canu [ˈkanʊ] *'cannabum < cannabis n. hemp, it. canapa, fr. chamvre, oc. cambe, ca. cànem, ro. cânepă, scn. cànnavu, de. Hanf
canum [kɐˈnum] can + -um adv.indef. any amount, it. quantunque, ro. oricât, de. egal wieviel
→alt canum
adv.rel. however much, however many, it. quantunque, ro. oricât, de. wieviel auch immer
conj.adv. although, however much, despite how much, it. quantunque, benché, malgrado, ro. deși, de. obwohl, wiewohl
det.indef. any amount of, it. quantunque, ro. oricât, de. egal wieviel
det.rel. however much, however many, it. quantunque, ro. oricât, de. wieviel auch immer
pron.indef. any amount, it. quantunque, ro. oricât, de. egal wieviel
pron.rel. however much, however many, it. quantunque, ro. oricât, de. wieviel auch immer
caos [kɐˈos], [kɐˈʱos] {loan} #el χάος n. chaos
cap [kap] *capus, -um < caput n. (anat.) head, it. testa, capo, es. cabeza, ca. cap, testa, ro. cap, de. Kopf
→capec, capel, capil, cap latuc, capus, ult gran cap marel, ult nic cap marel
`capa [ˈkapɐ] `+V *kappa n. (greek letter) kappa, Κ, κ
→`iota, `landa
capec [kɐˈpek] cap + -ec n. hood (of a garment), ca. caputxa, it. cappuccio, es. capucha, capirote, pt. capuz, ro. capuza, de. Kapuze
capel [kɐˈpel] cap + -el n. hat, ca. capell, fr. capèl, it. capello, fur. cjapiel, ro. pălărie, de. Hut
capil [kɐˈpil] *capillus, -um < caput + pilus; ca(p) + pil n. (anat.) hair (head), it. capello, fr. cheveu, de. Haar, Kopfhaar
→capil undus, rapen
capil undus [kɐˈpi lʊnˈdus] capil + undus n. curly hair, it. capelli ondulati, capelli ricci, de. wellige Haare, lockiges Haar
capit [kɐˈpit] *capitia < capitium n. halter, neck hole; apse, chevet; front side, it. cavezza, fr. chevet, ca. cabeç, de. Halfter, Kopfausschnitt; Stirnseite, Kopfende, Apsis
cap latuc [kap lɐˈtuk] cap + latuc n. head of lettuce, it. ceppo di lattuga, de. Salatkopf
capus [kɐˈpus] cap + -us adj. stubborn, ca. caput, ro. căpos, fr. têtu, it. testardo, pt. cabeça-dura, nl. koppig, de. dickköpfig
(car) [kar] not used in isolation cārus, -um adj.stem. dear, honoured; expensive, fr. cher, ca. car, es. it. pt. caro, fur. cjâr, de. lieb, teuer
→caris
car [kar] k- quārē adv.interr. why?, fr. pourquoi?, it. perché?, es. por qué?, ro. de ce?, de. warum?, wieso?, weshalb?, weswegen?
→alt car, carum, cascar, dum, nicar, racar
adv.rel. why, fr. pourquoi, it. perché, es. por qué, ro. de ce, de. warum, wieso, weshalb, weswegen
→acoi car
conj.adv. because, fr. parce que, car, it. perché, es. porqué, ro. pentru că, de. weil
prep. because of, due to, fr. à cause de, cat per, per culpa de, gràcies a, it. a causa di, es. por, a causa de, ro. pentru, din cauza, de. wegen
→car ste
(car) [kar] not used in isolation carrus, -um n.stem. waggon, cart, fr. char, ca. es. it. pt. carro, ro. car, fur. cjâr, de. Wagen, Karren
→carec
(car) [kar] not used in isolation *carnis, -em < carō, carnem n.stem. meat, flesh, fr. chair, ca. oc. carn, es. it. pt. ro. carne, fur. cjâr, sc. carre, carri, de. Fleisch
→carus
carec [kɐˈrek] car + -ec n. wagon, cart, it. carro, fr. charette, ca. carro, cotxe, carret, es. carro, coche, ro. car, căruță, de. Waggon, Wagen
→carec ramat
carec ramat [kɐˈrek rɐˈmat] carec + ramat n. tank, armoured fighting vehicle, it. carro armato, es. pt. carro de combate, tanque, de. Panzer
caril [kɐˈril] *carrīlis, -em n. rail, track, lane, ca. es. carril, it. corsia, carregiata, rotaia, de. Fahrspur, Bahn, Gleis, Fahrschiene
→caril bus, caril fer, caril velu
caril bus [kɐˈril bus] caril + bus n. bus lane, de. Busspur
caril fer [kɐˈril fer] caril + fer n. railroad, railway, it. ferrovia, es. ferrocarril, fr. chemin de fer, voie ferrée, de. Eisenbahn
caril velu [kɐˈril ˈvelʊ] caril + velu n. bike lane, de. Fahrradspur
caris [kɐˈris] car + -is adj. dear, honoured; expensive, it. caro, carissimo, es. caro, ca. car, sc. caru, ro. dragă, prețios, scump, de. lieb, teuer
→acaris
carit [kɐˈrit] carnitia n. carrion, {derogatory} bag of bones, fr. charogne, ca. carronya, it. carogna, es. carroña, pt. carniça, ro. mortăciune, de. Aas
→ult carit
car ste [kar ste] car + ste adv.dem. therefore, for this/that reason, thus, so, ca. per tant, it. quindi, perciò, pertanto, da ciò, dunque, es. por eso, ro. deci, de. deswegen, darum, deshalb, also, aus diesem Grunde
caruc [kɐˈruk] car'ruca n. train, fr. train, it. treno, ca. es. oc. ro. tren, pt. trem, comboio, de. Zug
→caruc fer
caruc fer [kɐˈruk fer] caruc + fer n. train, it. treno, es. tren, de. Zug
carum [kɐˈrum] car + -um adv.indef. anywhy, for any reason, de. egal warum, aus jedem beliebigen Grund
→alt carum
adv.rel. whyever, de. warum auch immer
carun [kɐˈrun] *cardōnem < carduus n. thistle, ca. cardon, fr. chardon, cardon, it. cardone, cardo, de. Diestel
carus [kɐˈrus] *carnōsus, -a, -um; car + -us adj. meaty, fleshy
n. meat, flesh, fr. chair, ca. oc. carn, es. it. pt. ro. carne, fur. cjâr, sc. carre, carri, de. Fleisch
→fratat carus
carut [kɐˈrut] carōta n. carrot, ca. carrota, pastanaga, safanòria, it. carota, es. zanahoria, pt. cenoura, ro. morcov, carotă, sc. frustinaca, rm. risch melna, de. Möhre, Karotte
cas [kas] casa n. house, it. casa, ca. cas, de. Haus
→a cas, casifat
casc- [kask] *cascə < *casquunum < *cata/quisque unum pref. every-, oc. casc-, it. qualc-, de. jed-
→cascal, cascan, cascar, casci, cascom, cascou, cascui, cascur
cascal [kɐsˈkal] cas(c)- + cal det. each, each such, ca. es. pt. cada, fr. chaque, it. cadauno, ro. câte, de. jeder (einzelne), jedweder
→cascal an, cascal iur, cascal mis, cascal sirman, cascal un, cascal ve, tut
pron.indef. each such, all such, de. jeder solcher, alle solchen, allerlei
cascal an [kɐsˈka lan] cascal + an adj. every year, annual, yearly, ca. anual, es. cada año, de. jedes Jahr, jährlich
→a cascal an, di cascal an
cascal iur [kɐsˈka lɪˈur], [kɐsˈkal jur] cascal + iur adj. daily, ca. diari, quotidià, de. täglich
→iuriu
cascal mis [kɐsˈkal mis] cascal + mis adj. monthly, ca. mensual, it. mensile, mensilmente, pt. mensal, de. monatlich
cascal sirman [kɐsˈkal sɪrᵊˈman] cascal + sirman adj. weekly, ca. setmanal, cada setmana, setmanari, it. settimanal, ro. săptămânal, de. wöchentlich
cascal un [kɐsˈka lun] cascal + un pron.indef. each single one, ca. cadascú, cada u, fr. chacun, it. cadauno, de. jeder (einzelne)
→tut
cascal ve [kɐsˈkal ve] cascal + ve adv. each time, fr. chaque fois, ca. cada cop, cada vegada, it. ogni volta, es. cada vez, de. jedes Mal
→cascal ve ci
cascal ve ci [kɐsˈkal ve ki] cascal ve + ci conj.adv. each time (that), ca. cada cop que, de. jedes Mal, wenn
cascan [kɐsˈkan] cas(c)- + can det. all, all of, the whole amount of, de. alle, alles, alles von
→tut
pron.indef. all, everything, the whole amount, de. alles, die ganze Menge
cascar [kɐsˈkar] cas(c)- + car adv.indef. for every reason, de. aus jedem Grund
casci [ˈkaskɪ] cas(c)- + ce pron.indef. each one (for non-humans and things), fr. chacun, it. cadauno, de. jedes, alle
→cascui
cascom [kɐsˈkom] cas(c)- + com adv.indef. in all ways, everyhow, de. auf alle Arten und Weisen, auf jede Art und Weise
cascou [kɐsˈkoʊ], [kɐsˈkow] casc- + ou adv.indef. everywhere, ca. pertot, it. dappertutto, ro. peste tot, de. überall
cascui [kɐsˈkuɪ], [kɐsˈkuj] cas(c)- + cui pron.indef. each one (for humans), fr. chacun, it. cadauno, de. jeder, alle
→casci
cascur [kɐsˈkur] cas(c)- + cur adv.indef. always, every time, de. immer, zu jeder Zeit
casi [ˈkasɪ] -j- caseus, -um n. cheese, es. queso, pt. queijo, sc. casu, ca. formatge, de. Käse
→casiai, casiar, casi crap, casi uel, casius, casi vac
casi [ˈkasɪ] {calque} #la quasi, quam + si; ca + si adv. almost as if, almost, like, ca. quasi, gairebé, it. quasi, es. casi, ast. cuasi, de. fast wie, fast, quasi
→pres
casiai [kɐsɪˈaɪ], [kɐˈsjaj] casi + -ai n. cheese store, it. formageria, formaggiaia, de. Käserei, Käseladen
casiar [kɐsɪˈar], [kɐˈsjar] casi + -ar n. cheese monger, cheese maker, it. formaggiaio, de. Käseverkäufer, Käsemacher
casi crap [ˈkasɪ krap] casi + crap n. goat cheese
casifat [kɐsɪˈfat] cas + -ifat adj. home-made, home-grown, it. nostrano, fatto ni casa, casareccio, casalingo, es. casero, de. hausgemacht, aus eigener Herstellung/Zucht
→pan casifat
casi uel [ˈkasɪ ʊˈel], [ˈkasɪ wel] casi + uel n. sheep cheese
casius [kɐsɪˈus], [kɐˈsjus] casi + -us adj. cheesy
casi vac [ˈkasɪ vak] casi + vac n. cow cheese
cast [kast] *castrō, -āre; castrātum v.i. castrate, ca. castrar, fr. châtrer, de. kastrieren
→castat
castan [kɐsˈtan] castanea n. chestnut
castat [kɐsˈtat] cast + -at adj. castrated
n. castrato, it. castrato, fr. castrat, de. Kastrat
→iunuc
castel [kɐsˈtel] castellum n. castle
casuar [kɐsʊˈar], [kɐˈswar] {loan} #qtax casuarius n. cassowary, it. casuario, de. Kasuar
→casuar elm
casuar elm [kɐsʊˈa relm], [kɐˈswa relm] casuar + elm n. southern cassowary, it. casuario australiano, pt. casuar-do-sol, casuar-de-capacete, de. Helmkasuar, qtax. casuarius casuarius
cat [kat] cattus, -um n. cat, it. gatto, ca. gat, oc. cat, fr. chat, es. pt. gato, ro. pisică, de. Katze
→catut, Neb' Oc Cat
cater [kɐˈter] cathedra < {loan} #el καθέδρα n. chair, it. sedia, cadrega, fr. chaise, ca. cadira, pt. cadeira, es. silla, ro. scaun, de. Stuhl
→scam, sevi
cati [ˈkatɪ] *captiō, -āre v.t. hunt
→acrap
catin [kɐˈtin] catēna n. chain, it. catena, fr. chaîne, ca. cadena, de. Kette
Catrin [kɐˈtrin] *Caterīna < #el Αἰκατερίνη n.prop. Catherine, it. Caterina, es. Catalina, de. Katarina, Katharina
catut [kɐˈtut] cat + -ut n. (anat.) pussy cat, small cat, pussy, {colloquial} pussy, vagina, vulva, fr. chatte, de. Kätzchen, Mieze, Muschi, {ugs.} Vagina, Vulva
→vain
cau [ˈkaʊ], [kaw] *cadō, -ere; cecidī, cāsum {-d/r: less conflicts than -s-; chaos in Rom. verb vs. deriv.; compromise} v.i. fall, it. cadere, sc. orrúe, es. caer, ca. caure, oc. caire, fr. tomber, ro. cădea, de. fallen
→caut, dicau
n. case, circumstance, situation, falling, es. it. pt. caso, ca. fr. oc. cas, ro. caz, de. Fall, Fallen
→n'alt cau, ni cau ci, ni sti cau
(cau) [ˈkaʊ], [kaw] not used in isolation cavus, -a, -um adj.stem. hollow, hollowed out, concave
→cava, cavac
caut [kɐˈut], [kɐˈʱut] cau + -(a)t n. fall, drop, it. caduta, fr. chute, ro. cădere, pt. queda, es. caída, ca. caiguda, de. Fall
(cava) [ˈkavɐ] not used in isolation *cavō, -āre; cau + -a v.stem. dig, it. scavare, es. cavar, de. graben
→scava
cavac [kɐˈvak] cau + -ac n. cavity, de. Aushöhlung, Hohlraum
caval [kɐˈval] caballus, -um n. horse, it. cavallo, fr. cheval, es. caballo, ro. cal, de. Pferd
→caval rau, caval silvac, cavalut, cratit caval, frit caval, ncavalic, peu caval
caval rau [kɐˈval ˈdraʊ], [kɐˈval draw] caval + rau n. white horse, grey horse, de. Schimmel
caval silvac [kɐˈval sɪlˈvak] caval + silvac n. mustang, wild horse, it. caballo selvaggio
cavalut [kɐvɐˈlut] caval + -ut n. small horse, ro. căluț, de. Pferdchen
→cavalut mar
cavalut mar [kɐvɐˈlut mar] cavalut + mar n. sea horse, ca. cavall marí, it. cavalluccio marino, es. hipocampo, caballito de mar, caballito marino, pt. cavalo-marinho, ro. căluț de mare, de. Seepferdchen
cavan [kɐˈvan] *cabanna n. cabin, hut, it. capanna, cabina, ca. cabana, cabina, de. Kabine, Hütte
`ce [ke] `*cē n. (letter) c, C, U+0043, U+0063
→`be, `c, `d, `de
ce [ke] k- -(C) quid; {conflation of #la quis, quem, quae, quid; under influence of le: drop of -m} pron.interr. what, it. che, cosa, che cosa, ro. cine, la. quod, quid, lt. kas, de. was
→alt ce, casci, ce's ro pi fotu, ci, cium, cui, lo, nici, raci
cec [kek] caecus, -a, -um adj. blind, ca. cec, it. cieco, de. blind
→ribil cec
cec [kek] cicere < cicer n. chickpea, it. cece, ca. cigró, fr. pois chiche, ro. tseatsiri, de. Kichererbse
→ribil cec
cedi [ˈkedɪ] -d- *cēdiō, -īre < cēdere, cēdō, cessī, cessum; {-d-: reborrowed like fr. rom. it. cat.} v.t. give in, concede, withdraw, surrender, give up, ca. cedir, it. cedere, fr. céder, ro. ceda, de. aufgeben, sich zurückziehen, nachgeben, sich ergeben
→cidit, ciditai, pricedi, prucedi, ricedi, scedi, sucedi
cel [kel] caelum n. sky; heaven
→ciliu, crui cel
celsi [ˈkelsɪ] {loan} Celsius n. (phys., unit) Celsius
→centi-grau
Celt [kelt] -l- Celtae; {semi-relearned} n. Celt
→celt
celt [kelt] Celt adj. celtic, de. keltisch
(cen) [ken] not used in isolation centum num.stem. {obsolete} hundred, 100, {still used in lexicalised compounds}, gl. cen, it. cento, de. hunderd
→etu
cenr [kendᵊr] +Cr centrum; {loan} n. center, it. centro, fr. centre, de. Mitte, Zentrum
centi- [ˈkentɪ] {loan} centi {SI unit prefix} precomp.si. centi-, 1e-2, de. centi-
→centi, centi-grau, centi-metr
num. percent, 10e-2, it. per cento, de. Prozent
→pi etu
centi-grau [ˈkentɪ ˈɡraʊ], [ˈkentɪ ɡraw] centi- + grau n. (phys., unit) centigrade, Celsius
→celsi
centi-metr [ˈkentɪ metᵊr] centi- + metr n. (phys., unit) centimetre, cm
→lungitat
(cepu) [ˈkepʊ] not used in isolation *cipuō, -ere < -cipere, -cipiō, -cēpī, -ceptum < capere v.stem. take, catch, hold, contain, get, receive, -ceive, ca. -cebre, it. -cevere, -cepire, fr. -cevoir, es. -cebir, ro. -cepe, de. -zipieren
→acepu, cucepu, ncepu, picepu, repu
cer [ker] cedrus, -um n. cedar, ca. fr. cedre, es. it. pt. cedro, ro. cedru, de. Zeder
ceri [ˈkerɪ] {loan} n. (chem) cerium, Ce {element 58}, ca. ceri, de. Cer
cesi [ˈkesɪ] {loan} n. (chem) cesium, caesium, Cs {element 55}, ca. cesi
ce's ro pi fotu [kes tro pi ˈfotʊ] ce + 's + ro + pi fotu phr. {vulgar} what the fuck do you want?, it. che cazzo vuoi?, de. Was zur Hölle willst Du?
Cest [kest] Caesarem n.prop. Caesar, Kaiser
cest [kest] caespitem < caespes n. lawn, it. cespo, ca. gespa, es. césped, fr. pelouse, de. Rasen
`ci [ki] `*chī n. (greek letter) chi, Χ, χ
→`fi, `psi
ci [ki] -(C) k- quid+; ce conj.compl. that {complement clause conjunction}, it. che, es. que, de. daß
→avan ci, cascal ve ci, creu, fin ci, n'alt cau ci, ncui ci, ni cau ci, pu ci, puec, si ci, ve ci
Cicil [kɪˈkil] Cecilia n.prop. Cecily
→Cicil Santus
Cicil Santus [kɪˈkil sɐnˈtus] Cicil + santus n.prop. Saint Cecily
cicun [kɪˈkun] cicōniam n. stork, fr. cigogne, it. cicógna, es. cigüeña, sc. cicogna, ciconnia, de. Storch
→cicun nir
cicun nir [kɪˈkun nir] cicun + nir n. black stork, qtax. ciconia negra
cidit [kɪˈdit] cedi + -(a)t adj. withdrawn, surrendered, it. ceduto, de. nachgegeben, zurückgezogen
n. toilet, loo, it. cesso, bagno, gabinetto, de. Klo, Toilette
→ritraitai, vas cidit
ciditai [kɪdɪˈtaɪ], [kɪdɪˈtaj] cedi + -(a)tai n. toilet, loo, it. cesso, bagno, gabinetto, de. Klo, Toilette
→cidit, ritraitai
Cijiu [kɪˈjiʊ], [kɪˈjiw] {loan} #uk Київ [ˈkɪjiu̯] n.prop. Kyiv, de. Kiew, Kyjiw
cileba [kɪˈlebɐ] -V- *celebrō,-āre < {loan} #la celebrāre, celebrō, celebrāvī, celebrātum v.t. celebrate
→cilibat
cilibat [kɪlɪˈbat] cileb(a) + -at n. celebration
ciliu [kɪˈliʊ], [kɪˈliw] cel + -iu adj. celestial, heavenly, divine, it. celeste, ro. ceresc, de. himmlisch, Himmels-
cilu- [ˈkilʊ] {loan} kilo {SI unit prefix} precomp.si. kilo, 1e3, 1000, k, it. chilo
→cilu, cilu-gram, cilu-metr
num. thousand, 1000, pt. mil, sc. mílli, míla, de. tausend
→mil, pi cilu
cilu-gram [ˈkilʊ ɡram] cilu- + gram n. (SI, phys., unit) kilogram, kg, it. chilogrammo, de. Kilogramm
→mas
cilul [kɪˈlul] -V- -l- cellula n. (biol.) cell, fr. cellule, ca. cèl·lula, it. cellula, es. pt. célula, ro. celulă, de. Zelle
→cilulit, cilulos, cilul samba, cilul trung
cilulit [kɪlʊˈlit] cilul + -it n. cellulite, es. celulitis
cilulos [kɪlʊˈlos] cilul + -os n. (biol., chem.) cellulose, ca. cel·lulosa, de. Zellulose, Zellstoff
cilul samba [kɪˈlul ˈsambɐ] cilul + samba n. (anat.) blood cell, fr. cellule sanguine, de. Blutkörperchen
cilul trung [kɪˈlul truŋ] cilul + trung n. (biol.) stem cell, fr. cellule souche, ca. cèl·lula mare, it. cellula staminale, es. célula madre, pt. célula-tronco, de. Stammzelle
cilu-metr [ˈkilʊ metᵊr] cilu- + metr n. (SI, phys., unit) kilometre, km
→lungitat
cilvin [kɪlˈvin] {loan} Kelvin n. (SI, phys., unit) Kelvin
→tembi
cim [kim] quīnque num. five, 5, pt. cinco, sc. chímbe, chimme, de. fünf
→cim-angat, cim deca, ciminti, cintil
cim-angat [ki mɐŋˈɡat] {calque} quīnquangulum; cim + angat n. pentagon, it. pentagono, de. Fünfeck
cim deca [kim ˈdekɐ] cim + deca num. fifty, 50, pt. cinquenta, sc. chimbànta, ro. cincizeco, cinzeci, la. quīnquāgintā, de. fünfzig
→ciminti
cimen [kɪˈmen] caementum n. cement
cimi [ˈkimɪ] *chīmia < chēmia n. (chem) chemistry, it. chimica, ca. química, fr. chimie, ro. chimie, de. Chemie
→limen cimi
ciminti [kɪˈmintɪ] cim + -inti num. {obsolete} fifty, 50, de. fünfzig
→cim deca
cimtsi [ˈkimtsɪ] {loan} #ko 김치 [kimt͡ɕʰi] n. kimchi
→cutsugaru
cin` [kin] cin(til) n.abbrev. (monthabbr3) Jul., de. Jul.
cing [kiŋ] *cicinus, -um; {variant of} cycnus, -um / cygnus, -um n. swan, it. cigno, ca. cigne, ro. lebădă, cs. labuť, sc. chíghinu, de. Schwan
cinrat [kɪnˈdrat] cinerāta n. lye, soap sud, cold ash, it. cenerata, gl. cenrada, cernada, de. Lauge, Seifenlauge, kalte Asche
→lisiu, sapun
cintil [kɪnˈtil] k- quintīlis, -em; {initial c- under infl. of cim} n. (month) July, de. Juli
→cin`
cintur [kɪnˈtur] cīnctūra n. (astron.) belt, girdle, it. cintura, fr. ceinture, es. cinturón, de. Gürtel
→cintur Caipar
cintur Caipar [kɪnˈtur kɐɪˈpar], [kɪnˈtur kajˈpar] cintur + Caipar n. (astron.) Kuiper belt, ca. cinturó de Kuiper, lt. Koiperio juosta, de. Kuiper-Gürtel
cinu [ˈkinʊ] {loan} #el κῑ́νημᾰ n. cinema, it. cinema, rm. kino, de. Kino
precomp. cine-, cinema-, it. cine-, de. Kino-
→cinu-tiat
cinu-tiat [ˈkinʊ tɪˈat], [ˈkinʊ tjat] cinu- + tiat n. cinema, it. cineteatro, de. Kino
cipul [kɪˈpul] cepulla n. onion
cir [kir] cēra n. wax, beeswax, ca. es. it. oc. pt. cera, ro. ceară, fr. cire, de. Wachs
→cirus
circ [kirᵊk] {loan} circulus n. circus, it. circo, fr. cirque, ro. circ, de. Zirkus
→cric
cirus [kɪˈrus] cir + -us adj. waxy, it. cereo, ca. cerós, de. wächsern
citat [kɪˈtat] civitās, -tem; -(itat) n. city, town
→bosc citat, citatan
citatan [kɪtɐˈtan] citat + -an n. citizen, it. cittadino, fr. citoyen, ca. ciutadà, ro. cetățean, de. Bürger
citrat [kɪˈtrat] citr(u) + -at n. (chem) citrate, it. citrato, de. Zitrat
citru [ˈkitrʊ] -u drops before vowel +V +Cr **cītrū; {loan, but similar to inherited} citrus n. (chem.) citrus (genus), ca. cítric, it. citrus, ro. citrice, de. Zitrus
→ac citru, acumba, citrat
(ciu) [ˈkiʊ], [kiw] not used in isolation -cīdō, -ere; -cīsum < caedō, -ere; caesum{only inherited as composite variant} v.stem. -cide, cut, fell, stroke, kill, it. -cidere, ca. -cir
→diciu, piciu, uciu
cium [kɪˈum], [kjum] ce + -um pron.indef. anything, it. qualunque cosa, ro. orice, de. egal was, jedes (beliebige)
→alt cium
pron.rel. whatever, it. qualunque cosa, ro. orice, de. was auch immer
claba [ˈklabɐ] -b- *calābere < cadāvere n. cadaver, it. cadavere, ast. calabre, cadabre, es. cadáver, de. Kadaver
→cracis
Clar [klar] clar n.prop. Claire
clar [klar] clara, -us, -um adj. clear, bright, light, it. chiaro, es. claro, de. hell, klar
→aclar, Clar, claric, clar ou, diclar, rui clar
claric [klɐˈrik] clar + -ic v.t. clarify, sort out, pt. clarificar, de. klären
→claricat
claricat [klɐrɪˈkat] claric + -at adj. clarified, pt. clarificado, de. geklärt
→butir claricat
clar ou [kla ˈroʊ], [kla row] clar + ou n. egg white, albumen, it. bianco d'uovo, ca. es. clara, fr. glaire, de. Eiweiß
clor [klor] {loan} n. (chem) chlorine, Cl {element 17}, ca. clor
→clor idru, clurat, clurida, clurit
clor idru [klo ˈridrʊ] clor + idru n. (chem) hydrochloric, hydrogen chloride, chlorhydrate, chlorane, es. cloruro de hidrógeno, de. Hydrochlorid, Chlorwasserstoff, Wasserstoffchlorid, Chloran, Salzsäuregas
→ac clor idru
clurat [klʊˈrat] clor + -at n. (chem) chlorate, it. clorato, de. Chlorat
clurida [klʊˈridɐ] clor + -ida n. (chem) chloride, fr. chlorure, es. it. cloruro, pt. cloreto, de. Chlorid
→dui clurida mitilen
clurit [klʊˈrit] clor + -it n. (chem) chlorite, it. clorito, de. Chlorit
coda [ˈkodɐ] -r*- chorda n. rope, cable, fr. corde, ca. it. corda, es. cuerda, ro. coardă, sc. codra, corda, de. Seil, Kabel
→coda srat, cudoi
coda srat [ˈkodɐs trat] coda + srat n. skipping rope, fr. corde à sauter, it. corda per saltare, de. Springseil
codi [ˈkodɪ] -d- *cōdiem < cōdex, -icem n. code, ca. codi, it. codice, ro. codice, cod, de. Code, Kodex
→codi fon
codi fon [ˈkodɪ fon] codi + fon n. soure code, ca. codi font, it. sorgente, es. código fuente, ro. cod sursă, de. Quellcode
cof [kof] cophinus, -um n. chest, coffer, it. cassa, cofano, baule, es. arca, baúl, ca. cofre, fr. coffre, ro. cufăr, de. Kiste, Truhe
→cof frot
cof frot [kof frot] cof + frot n. safe (for storing valuable things), it. cassaforte, ca. caixa forta, es. caja fuerte, cofre, ro. seif, de. Tresor, Geldschrank, Safe
coi [ˈkoɪ], [koj] *cogō, -ere < cocere, cocō, coctum; {-g- via supine -ct-} v.t. cook, bake, fry {prepare food, regardless of method}, fr. cuire, oc. coire, ca. coure, cuinar, it. cuocere, es. cocer, fur. ro. coace, rup. cocu, cuei, de. kochen, backen, braten
→coi pastit, cuin, cuitur, stacoi
coi pastit [ˈkoɪ pɐsˈtit], [koj pɐsˈtit] coi + pastit v.i. make/bake a cake
col [kol] collus, -um n. (anat.) neck, ca. coll, it. collo, es. cuello, ro. gât, rup. gushi, pt. pescoço, de. Hals
→col matriu
col matriu [kol mɐˈtriʊ], [kol mɐˈtriw] col + matriu n. (anat.) cervix, it. cervice, collo d'utero, de. Gebährmutterhals
→muleu, vain
com [kom] *como < quōmōdo; {-o-: due to late drop of -u} adv.interr. how?, in what way?, fr. comment, it. come, es. como, rm. co (cmp. ca)
→alt com, cai, cai cum, cascom, com is cos e, com is cos ti e, com ste, cum, cum, cumum, nicom, racom
adv.rel. how, like, as, fr comment, it. come, es. como
→com ... cai ...
comba [ˈkombɐ] *comparō, -āre; comparātum v.t. buy, purchase, it. comprare, es. comprar, ro. cumpăra, de. kaufen
→cumri, cupar, par
com ... cai ... [kom ˈkaɪ], [kom kaj] com + cai conj.corr. like ... like ..., ... as ..., de. wie ... so ...
com is cos e [ko mis ko se] com + is + cos + e phr. how are you?, it. Come stai?, es. ¿Qué tal?, ¿Cómo estás?, ro. Ce mai faci?, de. Wie geht's?
→com is cos ti e
com is cos ti e [ko mis kos ti e], [ko mis kos ti ʲe] com + is + cos + ti + e phr. how are you?, it. Come stai?, es. ¿Qué tal?, ¿Cómo estás?, ro. Ce mai faci?, de. Wie geht's?
→com is cos e
com ste [kom ste] com + ste adv.dem. like this, de. wie dies, wie das hier
coni [ˈkonɪ] *condiō, -īre; condītum v.t. season, spice, flavour, make tasty, make savory, it. condire, insaporire, es. condimentar, de. würzen
→cunimen, temba
cont [kont] -nt *computō, -āre < computāre v.t. count, tell
→conti
conti [ˈkontɪ] cont + -i n. bill, check, ca. compte, es. cuenta, it. conto, fr. addition, de. Rechnung
cop [kop] *cōpulō, -āre; cōpulātum v.t. couple, bind together, join, fr. coupler, ca. acoblar, it. agganciare, accoppiare, es. acoplar, ro. cupla, de. verbinden, ankuppeln, koppeln, paaren
→cucop, cuiumbi, culig, cupatur, iumbi
n. couple, unit of coupled things, two or more partners in a (romantic, sexual, or spiritual) relationship, fr. couple, it. coppia, de. Paar, Pärchen, Einheit gekoppelter Dinge, zwei oder mehr Partner in einer Beziehung
→cuiumbit, cusrot, parec, ses, spus
copi [ˈkopɪ] *cooperiō, -īre; coopertum v.t. cover, it. coprire, fr. couvrer, de. verdecken
→cupic, dicopi
copr [kopᵊr] +r cuprum; {loan from #la; *cubrum was lost (-p- was already -b- in late lat.)} n. (chem) copper, Cu {element 29}, es. cobre, ca. coure, aram, fr. cuivre, sc. (ar)ràmene, it. rame, fur. ram, ro. aramă, cupru, de. Kupfer
→cupriu, ramba
cor [kor] *cor, -em < cor, cordis n. (anat.) heart, it. cuore, fr. cœur, fur. cûr, es. corazón, ca. pt. cor, ro. cord, inimă, de. Herz
→cor omba, curac, ricor
cor omba [ko ˈrombɐ] cor + omba n. (anat.) human heart
coru [ˈkorʊ] cornū, -ūs n. horn, es. it. corno, ro. corn, sc. corru, de. Horn
cos [kos] causa n. thing
→cal cos, com is cos e, com is cos ti e
cost [kost] costa n. coast, fr. côte, it. costa, ro. coastă, de. Küste
→Cost Ric
n. (anat.) rib, fr. côte, it. costola, {dated} costa, ro. coastă, de. Rippe
Cost Ric [kost rik] {calque} #es Costa Rica; cost + ric n.prop. Costa Rica
cosu [ˈkosʊ] *cōnsuō, -ere; cōnsūtum v.t. sew, it. cucire (>-ito), ca. cosir (>cosit), ro. coase (>cusut), de. nähen
cou [ˈkoʊ], [kow] cauda n. tail, it. coda, ca. cua, oc. coa, fr. queue, rm. cua, pt. cola, ro. coadă, de. Schwanz
→cou bou, cuvut
cou bou [ˈkoʊ ˈboʊ], [kow bow] cou + bou n. ox tail, it. coda di bue, de. Ochsenschwanz
→sup cou bou
crab-osi [kra ˈbosɪ] crab(u)- + osi n. (chem) carboxi-, de. Karboxi-
crabu- [ˈkrabʊ] -u drops before vowel crabu | (crabuni) precomp. (chem) carb-, carbon- , pertaining to carbon, de. Karb-
→crab-osi, crab-usil
crabun [krɐˈbun] carbōnem n. coal, carbon, ca. carbó, de. Kohle, Kohlen-
→crabuni
crabunat [krɐbʊˈnat] crabun(i) + -at n. (chem) carbonate, CO3
→idru-crabunat
crabuni [krɐˈbunɪ] {loan}; crabun + -i n. (chem) carbon, C {element 6}, ca. carboni
→atar crabuni, crabu-, crabunat
crab-usil [kra bʊˈsil] crab(u)- + os(i) + -il n. (chem) carboxyl, carboxi-, it. carbossile, carbossilico, de. Karboxyl
cracin [krɐˈkin] calcīna n. lime, de. Kalk
cracis [krɐˈkis] *carcēnsis, -em < *carnicēnsis, -em; {etym. unclear} n. (kulin.) carcass (fresh animal cadaver with parts removed), frame (of a structure), fr. carcasse, de. Karkasse
→claba
cracul [krɐˈkul] -(V) *calculiō, -āre < calculāre, calculō, calculātum v.t. compute, calculate, reckon, ca. calcular, computar, it. calcolare, computare, elaborare, ro. calcula, sc. calculai, carculai, carculare, de. berechnen
v.i. compute, calculate, ca. calcular, it. calcolare, ro. calcula, sc. calculai, carculai, carculare, de. rechnen
crafil [krɐˈfil] caryophylla n. carnation, pink, clove, it. garofano, fr. girofle, ca. clavell, de. Nelke, Kartäusernelke
→ros
adj. (colour) pink, rose, it. rosa, de. rosa
→vin crafil
crai [ˈkraɪ], [kraj] crās adv. {archaic} tomorrow, fr. demain, ca. demà, it. domani, es. mañana, pt. amanhã, rm. damaun, ro. mâine, sc. cras, de. morgen
Cral [kral] -*r- Carolus, -um n.prop. Carl, es. Carlos, de. Karl
→Cral Gran
Cral Gran [kral ɡran] Cral + gran n.prop. Charlemagne
cram [kram] *clāmō, -āre v.t. call, it. chiamare, es. llamar, ca. clamar, fr. appeler, ro. chema, de. nennen, rufen, anrufen, heißen
v.refl. be called, be named, it. chiamarsi, es. llamarse, fr. s'appeler, de. sich nennen, heißen
crang [kraŋ] -*r- cancrum n. crab, it. granchio, ca. cranc, de. Krebs
→Neba Crang
crani [ˈkranɪ] -j- crānium; {late (like it, cat, ...), so -i- is kept} n. skull, fr. crâne, ca. crani, it. cranio
crap [krap] -*r- capra n. goat, it. capra, sc. craba, capra, es. cabra, fr. chèvre, fur. cjavre, ro. capră, de. Ziege
→casi crap, crap masc, crivis crap
crap masc [krap mask] crap + masc n. he-goat, billy goat, buck, it. caprone, ca. boc, cabró, de. Bock
crapul [krɐˈpul] -*r- *capriōlus, -um < capreolus, -um n. roe deer, it. capriolo, fr. chevreuil, ca. cabirol, fur. cjavrûl, ro. cãprior, es. corzo, pt. corço, de. Reh
crat [krat] *calcea n. sock, stocking, it. calza, calzino, de. Strumpf
→cratat, crat cuton, crat lan, crat matas, crat nilun, crat rit
cratan [krɐˈtan] -*r- *catrānus, -um < #ar قَطْرَان‎ qatrān n. tar, it. catrame, pt. alcatrão, ro. catran, de. Teer
cratat [krɐˈtat] {calque} *calceātus, -um; crat + -at n. shoe, it. scarpa, calzatura, ca. calçat, pt. calçado, de. Schuh
crat cuton [krat kʊˈton] crat + cuton n. cotton sock, it. calza/calzino di cotone, de. Baumwollsocke
crati [ˈkratɪ] *cratiə < crātis, -em v.t. grill, barbecue, roast, de. grillen, rösten
→cratin, cratit
cratin [krɐˈtin] crat(i) + -in n. grill, barbecue, ca. graella, oc. grasilha, it. griglia, fr. gril, sc. catrica, cardiga, cradiga, es. asador, parrilla, pt. braseiro, de. Grill
cratit [krɐˈtit] crati + -(a)t n. steak, grilled steak, ro. friptură, it. bistecca, de. Steak, Grillsteak
→cratit bou, cratit caval
cratit bou [krɐˈtit ˈboʊ], [krɐˈtit bow] cratit + bou n. beef steak, it. bistecca di manzo, de. Rindersteak
cratit caval [krɐˈtit kɐˈval] cratit + caval n. horse steak, de. Pferdesteak
crat lan [krat lan] crat + lan n. woolen sock, it. calza/calzino di lana, de. Wollsocke
crat matas [krat mɐˈtas] crat + matas n. silk stocking, it. calza di seta, de. Seidenstrumpf
crat nilun [krat nɪˈlun] crat + nilun n. nylon stocking, it. calza di nylon, de. Nylonstrumpf
crat rit [krat rit] crat + rit n. fish net stocking, it. calza/calzino a rete, de. Netzstrumpf
crau [ˈkraʊ], [kraw] clāvis, -em n. key, it. chiave, fr. clé, ca. clau, es. llave, pt. chave, ro. cheie, sc. crai, de. Schlüssel
→cravar, cravec, os crau, su crau
crau [ˈkraʊ], [kraw] *cladō, -ere; -clasum < claudere, clausum {vowel sync. with 'clāvis'; cat. cloure, clos, it. chiuso}; {related to crau} v.t. close s.t., cause to close, terminate, end, fr. fermer, clore, ca. cloure, it. chiudere, es. cerrar, pt. fechar, ro. închide, rup. ncljid, de. schließen, abschließen, beenden
→craut, cucrau, fini, ncrau
v.refl. close {by itself}, be/get/become closed, it. chiudersi, de. sich schließen
crau [ˈkraʊ], [kraw] clāvus, -um n. nail (fastener), it. chiodo, fr. clou, ca. clau, es. clavo, pt. cravo, sc. crau, de. Nagel (Befestigungsutensil)
craut [krɐˈut], [krɐˈʱut] crau + -(a)t adj. closed, it. chiuso, de. geschlossen
n. closure, closing, termination, end, it. chiusura, fr. clôture, ro. încheiere, de. Abschluß, Schließung, Ende
cravar [krɐˈvar] crau + -ar n. keyboard (computer and piano), fr. clavier, ca. teclat, it. tastiera, es. teclado, ro. claviatură, tastatură, de. Tastatur
cravec [krɐˈvek] {calque} clāvicula; crau + -ec n. bolt, peg, dowel, wall plug, small key, it. cavicchia, ca. clavilla, fr. cheville, de. Bolzen, Stift, Stöpsel, Stecker, Schlüsselchen
crea [ˈkreɐ], [ˈkreʲɐ] +V *creō, -āre; creātum v.t. produce, create, bring up, raise, breed, ca. es. criar, de. erzeugen, aufziehen, züchten
→criat, criatur
v.refl. grow up, es. criarse, de. aufwachsen
creba [ˈkrebɐ] cerebrum n. (anat.) brain, ca. cervell, it. cervello, es. cerebro, ro. creier, de. Gehirn
→cribel, criboi
crem [krem] *cremō, -āre v.t. burn, burn up, incinerate, cremate, ca. cremar, it. bruciare, incendiare, ustionare, de. verbrennen
→aru, ncrin
v.i. burn, burn up, ca. cremar, it. bruciare, ardere, de. abbrennen, verbrennen
crep [krep] *crepō, -āre; crepitum v.t. break, splinter, cleave, fracture (bone), burst, fr. crever, ca. crebar, es. pt. quebrar, ro. crăpa, de. zerbrechen, aufbrechen, zersplittern
→frai, ropu
v.i. break down, break, splinter, crack, no longer tolerate, give in, die miserably (from:di), de. brechen, splittern, nachgeben, krepieren
→crep di riu
crep di riu [krep di ˈriʊ], [krep di riw] crep + di + riu v.i. laugh one's head off, it. crepare dal ridere, es. morirse de risa, de. sich totlachen
cres [kres] -(V) *ceresia < *cerasium n. cherry
→crisar
creu [ˈkreʊ], [krew] cervus, -um n. deer, it. cervo, fr. cerf, ro. cerb, sc. cherbu, de. Hirsch
→dos creu
creu [ˈkreʊ], [krew] *crēduō, -ere < crēdere, crēdō, crēditum v.t. believe (that:ci), think, fr. croire (>cru), ca. creure (>cregut), oc. creire (>cregut), it. credere (>-uto), es. creer (>creído), ro. crede (>crezut), de. glauben, meinen, denken (daß:ci)
→criuru, cuit
cri [kri] *crēō, -ere < cernere, cernō, crētum; {from supine stem} v.t. sift, screen, sort, choose, it. cernere, ro. cerne, ciura, de. sieben, durchsieben, aussieben, aussortieren, sortieren, auswählen
→crit, critur, cucri
criat [krɪˈat], [krɪˈʲat] cre(a) + -at adj. created, bred, raised, brought up, de. erzeugt, gezüchtet, aufgezogen
n. creation, breed, creature, critter, small child, infant, upbringing, breeding, ca. criança, es. criatura, crianza, pt. criação, ro. creare, de. Geschöpf, Kleinkind, Säugling, Jungvieh, Erziehung, Aufzucht
criatur [krɪɐˈtur], [krɪʲɐˈtur] cre(a) + -atur n. creator, breeder, maker, es. criador, pt. criador, de. Schöpfer, Erschaffer, Züchter
→criatur lim
criatur lim [krɪɐˈtur lim], [krɪʲɐˈtur lim] criatur + lim n. language creator, conlanger, de. Kunstsprachenerfinder
cribel [krɪˈbel] creb(a) + -el n. (anat.) cerebellum, ca. cerebel, it. cerbeletto, de. Kleinhirn
→criboi
criboi [krɪˈboɪ], [krɪˈboj] creb(a) + -oi n. (anat.) cerebrum, fr. télencéphale, de. Großhirn; cmp cribel
cric [krik] *circō, -āre v.t. search, seek, it. cercare, ca. cercar, ro. cerca, sc. chilcare, circae, cricare, de. suchen
n. circle, it. cerchio, ca. fr. oc. cercle, ro. cerc, sc. chilciu, chircu, cricu, de. Kreis
→circ, cricu-, ncric, ser cric
cricu- [ˈkrikʊ] u- drops before vowel +V circum-; {learned, based on cric} pref.v.<v./n. circum-, around, in a circle {not productive, rarely used, for borrowings/calques from Latin; natively for similar semantics, pi- is used instead}
Crimen [krɪˈmen] Clementem n.prop. Clemens
crin [krin] -*r- cinis, -erem n. ash, it. cénere, ca. cendra, sc. chinísu, ro. cenușă, scrum, de. Asche
→acrin, ncrin, proi crin
crinar [krɪˈnar] -r- -Vr- clendāriu < calendārium n. calendar, agenda, fr. calendrier, sic. calannariu, de. Kalender, Programm, Tagesordnung, Agenda, cmp., ro. cărindar
cripton [krɪpˈton] {loan} n. (chem) krypton, Kr {element 36}, ca. criptó
cris [kris] ecclēsia n. church, it. chiesa, sc. chegia, crexa, cesa, cesia, de. Kirche
crisar [krɪˈsar] cres + -ar n. cherry tree
criscu [ˈkriskʊ] *crēscuō, -ere < crēscere, crēscō, crētum v.t. grow, cultivate, increase, it. crescere, ro. crește, de. anbauen, vergrößern
→criscumen
v.i. grow, increase, expand, progress, it. crescere, ro. crește, de. wachsen, sich vergrößern, vorankommen
criscumen [krɪskʊˈmen] criscu + -(a)men n. growth, it. crescita, oc. creissença, ca. creixement, pt. crescimento, es. crecimiento, de. Wachstum
crisp [krisp] crispus, -a, -um adj. frizzy, curly, ca. cresp, ro. creț, de. kraus
→latuc crisp, viri crisp
Crist [krist] Christus, -um n.prop. Christus
Cristin [krɪsˈtin] Christīna n.prop. Christina
crit [krit] cri + -(a)t adj. certain, sure, assured; cmp, la. certum
→cucrit, sicrit, sicur
n. certainty
v.stem. -crete, it. -cretare, -certare, -cernere, fr. -créter, es. -cretar, de. -kretisieren, -kretieren, -zertieren, scheiden
→sicrit
critur [krɪˈtur] {Latin 'crībrum' and 'crībellum' are lost}; cri + -(a)tur n. sieve, it. crivo, crivello, fr. crible, ca. crivell, ro. ciur, rup. tsir, de. Sieb
criuru [krɪˈurʊ], [krɪˈʲurʊ] creu + -(a)ru adj. believable, fr. croyable, ca. creïble, it. credibile, es. creíble, pt. crível, de. glaubhaft
→nicriuru
crivis [krɪˈvis] -(V) cerevisia n. beer
→crivisai, crivisar, crivis crap, crivis tric
crivisai [krɪvɪˈsaɪ], [krɪvɪˈsaj] crivis + -ai n. brewery, brewery bar
crivisar [krɪvɪˈsar] crivis + -ar n. brewer
crivis crap [krɪˈvis krap] {calque} #de Bockbier; crivis + crap n. bock beer, strong lager, strong ale, de. Bockbeer, es. bock
crivis tric [krɪˈvis trik] crivis + tric n. wheat beer, weizen
croc [krok] crocus, -um n. crocus, saffron, it. croco, zafferano, de. Krokus. Safran
→cruciu
Croi [ˈkroɪ], [kroj] Claudia, -us n.prop. Claudia, Claudius
crom [krom] {loan} n. (chem) cromium, Cr {element 24}, ca. crom
crop [krop] *colpō, -āre < {deriv.} colpus, -um v.t. strike, beat, knock, punch, hit
n. strike, beat, knock, punch, hit, shock
→unda crop
crou [ˈkroʊ], [krow] corvus, -um n. raven, it. pt. corvo, ca. ro. corb, es. cuervo, fr. corbeau, de. Rabe
→crou mar, cruiu
crou [ˈkroʊ], [krow] *curguō, -ere < currere {-(u): cat. corregut, fr. couru, friul. corût, sic. currutu; -g-: rom. curge, cat. corregut, -(rs): not easily recognisable} v.i. run, sprint, walk quickly, flow quickly, it. correre, es. correr, fr. courir, ro. cure, curge, de. laufen, rennen
→crumen, crutur, cucrou, scrou, ucrou
crou mar [ˈkroʊ mar], [krow mar] {calque} corvus marīnus; crou + mar n. cormorant, ca. corb marí, sc. crovu e mari, corvu marinu, de. Kormoran
cru [kru] crūdus, -um adj. raw, immature, unripe, bloody, crude, ca. fr. pt. sc. cru, ro. crud, es. it. crudo, de. roh, unreif, blutig, schlicht
cruc [kruk] crucem n. cross, it. croce, es. cruz, ca. creu, de. Kreuz
→Cruc Rui
v.i. to cruise, ca. creuar, de. kreuzfahren, kreuzen
→crucatur
v.t. to cross, de. kreuzen
crucatur [krʊkɐˈtur] cruc + -atur n. (naut.) cruiser, de. Kreuzer (Schiff)
→crucatur prutur airu
crucatur prutur airu [krʊkɐˈtur prʊˈtu rɐˈirʊ], [krʊkɐˈtur prʊˈtu rɐˈʱirʊ] crucatur + prutur + airu n. aircraft carrier, fr. croiseur porte-avion, ca. portaavions, it. portaerei, de. Flugzeugträger
cruciu [krʊˈkiʊ], [krʊˈkiw] croc + -iu adj. saffrony, saffron coloured, yellow like saffron, ca. groc, de. safranig, safranartig, safrangelb
crucol [krʊˈkol] *colocolla < *colocea < cochlea; {etym. unclear} n. snail, it. lumaca, chiocciola, es. caragol, ca. caracol, fr. escargot, ro. melc, de. Schnecke
Cruc Rui [kruk ˈruɪ], [kruk ruj] cruc + rui n.prop. Red Cross, ca. Creu Roja, fr. Croix-Rouge, it. Croce Rossa, es. Cruz Roja, pt. Cruz Vermelha, ro. Crucea Roșie, de. Rotes Kreuz
crucut [krʊˈkut] cucurbitam n. pumpkin, squash, gourd, it. zucca, de. Kürbis, qtax. cucurbitaceae
→crucutec, sup mantic crucut
crucutec [krʊkʊˈtek] crucut + -ec n. courgette, it. zucchina, qtax. cucurbita pepo
crui [ˈkruɪ], [kruj] *corps < corpus; {from. orig. nom./acc. with -s like cat. and fr.} n. (anat.) body, it. corpo, es. cuerpo, fro. cors, fr. corps, ca. cos, ro. corp, sc. coro, de. Körper
→crui cel
crui cel [ˈkruɪ kel], [kruj kel] crui + cel n. celestial body, it. corpo celeste, ca. cos celeste, ro. corp ceresc, astru, de. Himmelskörper
cruiu [krʊˈiʊ], [krʊˈʷiw], [ˈkrujʊ] crou + -iu n. raven-black, it. corvino, ro. corbiu, de. rabenschwarz
crumen [krʊˈmen] crou + -(a)men n. current (electric and river), it. corrente, es. corriente, fr. courant, de. Strom (elektrisch und Wasserlauf)
→amper
crup [krup] culpa n. guilt, it. colpa, sc. crupa, de. Schuld
→crupat
crupat [krʊˈpat] crup + -at adj. guilty, it. colpevole, ca. es. culpable, pt. culpado, ro. vinovat, de. schuldig
→nicrupat
crust [krust] crusta n. crust, scab, ca. it. pt. crosta, ro. crustă, de. Kruste, Schorf
crut [krut] curtum adj. short, cut short, es. it. corto, ca. curt, fr. court, de. kurz, kurzgeschnitten
→breu, crutic, unda crut
crut [krut] cohors, -tem n. court (residence, retinue), courtyard, es. it. pt. corte, ca. cort, fr. cour, de. Hof (Residenz, Gefolge, Platz)
→crutin
crutel [krʊˈtel] cultellus, -um n. knife, it. coltello, de. Messer
→lamba crutel
crutic [krʊˈtik] crut + -ic v.t. cut, cut off, shorten
crutin [krʊˈtin] crut + -in n. curtain, ca. cortina, de. Vorhang
crutur [krʊˈtur] crou + -(a)tur n. runner, sprinter, it. corridore, fr. coureur, de. Läufer
`csi [ksi] `+x *xī n. (greek letter) xi, Ξ, ξ
→`ni, `o-micron
`cu [ku] `*cū n. (letter) q, Q, U+0051, U+0071
→`er, `pe, `q, `r
cu [ku] -(C) -(')- cum prep. with
→acustumba, acustumba, asprau, batu, cucrou, cuiumbi, cuiumbi, cu mpric, cu n, cu samba friu, cuveni, mitis cu, mpesi, ncui cu, ngrac, nspus, past cu mantic limun
cu- [ku] -(C) *cōn- < con-, com-, cor-, col-, co- pref.v.<v./n. con-, with
→cu, cubatu, cucepu, cucop, cucrau, cucri, cucrit, cucrou, cudolu, cudu, cufiur, cuflar, cufonu, cufrim, cufrum, cugir, cugria, cuiumbi, culaur, culei, culig, cumemba, cumou, cumri, cunet, cungen, cupan, cupar, cupas, cupiri, cuprati, cupremu, cupric, cuprin, cuproa, curic, curilati, curui, cusist, cusrot, cusru, custetu, cusurin, cutenu, cuteu, cuveni, cuvit
adv.dep. con-, with
→a cu
cu [ku] cubus, -um; {relearned from #la} n. cube, fr. cube, ca. cub, es. it. pt. cubo, ro. cub, de. Würfel
→cu grat, cuvut, dat
cubalt [kʊˈbalt] {loan} n. (chem) cobalt, Co {element 27}, ca. cobalt
cubatu [kʊˈbatʊ] cu- + batu v.t. combat, fight (against:obj.), fr. battre, ca. lluitar, combatre, it. combattere, lottare, es. oc. luchar, pt. lutar, ro. lupta, de. bekämpfen
cuc [kuk] (V)- *acūcula < acus + -cla n. needle, fr. aiguille, ca. agulla, it. ago, agucchia, aguglia, ro. ac, scn. agugghia, avugghia, gugghia, vugghia, ugghia, sc. acu, de. Nadel
cucepu [kʊˈkepʊ] cu- + cepu v.t. conceive, come up with, contrive, devise, understand, it. concipire, ca. concebre, de. entwerfen, ausdenken, ersinnen, konzipieren, verstehen, begreifen
→cuciput
cuciput [kʊkɪˈput] cucepu + -(a)t adj. conceived, it. concepito, ca. concebut, de. ersonnen
n. concept, idea, it. concetto, ca. concepte, de. Konzept, Idee, Begriff, Vorstellung
cucis [kʊˈkis] cōcīsus, -a, -um < concīsus, -a, -um adj. concise, it. conciso, de. bündig, knapp, prägnant, kurz und bündig
cuclar [kʊˈklar] cochleārium n. spoon, cat cullera, es. cuchara, de. Löffel
→cuclarut
cuclarut [kʊklɐˈrut] cuclar + -ut n. tea spoon
cucop [kʊˈkop] cu- + cop v.i. mate, sleep together, have sex, make love, it. congiungersi, de. miteinander schlafen, beischlafen, Sex haben
→fotu, ses
cucrau [kʊˈkraʊ], [kʊˈkraw] cu- + crau v.t. conclude, it. concludere, de. schlußfolgern, folgern, schließen, beenden, abschließen
→cucraut
cucraut [kʊkrɐˈut], [kʊkrɐˈʱut] cucrau + -(a)t n. conclusion, it. conclusione, de. Beendigung, Abschluß, Schlußfolgerung
cucri [ˈkukrɪ] cu- + cri v.t. arrange, set up, put together, it. concertare, ca. es. concertar, de. zusammenstellen, aufsetzen
→cucrit
cucrit [kʊˈkrit] cucri + -(a)t adj. arranged, put together, harmonized, it. concertato, de. zusammengestellt, abgestimmt
n. concert, it. concerto, de. Konzert
cucrit [kʊˈkrit] {calque} concre:tus; cu- + crit adj. concrete, it. concreto, de. konkret
cucrou [kʊˈkroʊ], [kʊˈkrow] cu- + crou v.i. compete (with:cu, for:pi), fr. concourir, rivaliser, ca. es. pt. competir, ro. concura, de. konkurrieren (mit:cu, um:pi), wetteifern
→cucrut, cucrutur
cucrut [kʊˈkrut] cucrou + -(a)t n. competition (event or action), de. Wettbewerb
cucrutur [kʊkrʊˈtur] cucrou + -(a)tur n. competitor, competition (others who compete), it. rivale, competitore, concorrenza, es. contrincante, pt. competidor, concorrente, de. Konkurrent, Konkurrenz, Wettbewerber
cucudril [kʊkʊˈdril] {loan} n. crocodile
cucul [kʊˈkul] cucūlus, -um n. cuckoo
cudoi [kʊˈdoɪ], [kʊˈdoj] {calque} chordōnem; cod(a) + -oi n. cord
→cudoi bulic
cudoi bulic [kʊˈdoɪ bʊˈlik], [kʊˈdoj bʊˈlik] cudoi + bulic n. umbilical cord
cudolu [kʊˈdolʊ] cu- + dolu v.t. feel sorry (for: obj.), es. condoler, de. mitfühlen (mit: obj.)
→cudulut
v.refl. condole (s.o.: a), es. condolerse, de. kondolieren, Beileid aussprechen (dat.: a)
cudu [ˈkudʊ] cu- + du v.t. lead, guide, conduct, drive (vehicle), ca. conduir, it. condurre, es. conducir, ro. conduce, de. leiten, durchführen, fahren (Fahrzeug)
→cudut, cudutur
cudulut [kʊdʊˈlut] cudolu + -(a)t n. condolence(s), comfort, support, sympathy, it. conforto, condoglianze, de. Beileid, Mitgefühl, Anteilnahme
cudut [kʊˈdut] cudu + -(a)t n. conduit, pipe, channel, ca. conducte, it. condotto, es. conducto, pt. conduite, de. Kanal, Leitung, Röhre, Leiter
→cudut ou, cudut urin
cudut ou [kʊˈdu ˈtoʊ], [kʊˈdu tow] cudut + ou n. (anat.) oviduct, uterine tube, fallopian tube, it. ovidotto, es. oviducto, trompa, de. Eileiter
→matriu, uai
cudutur [kʊdʊˈtur] cudu + -(a)tur adj. conductive, ca. conductiu, de. leitend, leitfähig
cudut urin [kʊˈdu tʊˈrin] cudut + urin n. (anat.) urethra, fr. urètre, ca. es. it. pt. uretra, de. Harnröhre, Harnleiter
→visic
cufiur [kʊfɪˈur], [kʊˈfjur] cu- + fiur v.t. configure, it. configurare, de. konfigurieren, einstellen
→difini, temba
cuflar [kʊˈflar] cu- + flar v.t. inflate, blow up, fr. gonfler, it. gonflare, de. aufblasen
cufonu [kʊˈfonʊ] cu- + fonu v.t. confound, confuse (s.o. or s.t.), it. confondere, disorientare, de. verwirren, verwechseln
→cufunut
cufrim [kʊˈfrim] cu- + frim v.t. confirm
cufrum [kʊˈfrum] cu- + frum v.i. conform (to:a)
adj. compliant (with: a), conforming (to: a), in accordance (with: a), it. conforme, sc. cuforma, cufromma, de. konform, entsprechend (dat.: a)
cufunut [kʊfʊˈnut] cufonu + -(a)t adj. confused
n. confusion
cugir [kʊˈɡir] cu- + gir v.t. surround, encircle, fr. entourner, ca. rodejar, envoltar, it. circondare, pt. contornar, ro. înconjura, de. umgeben
→cugiratur
cugiratur [kʊɡɪrɐˈtur] cugir + -atur n. environment, surroundings, it. ambiente, periferia, es. derredor, rededor, redor, ro. înconjura, de. Umwelt, Umgebung
→nigiri
cu grat [ku ɡrat] cu + grat n. ice cube, ca. glaçó, cub de gel, it. cubetto di ghiaccio, de. Eiswürfel
→cuvut
cugria [kʊˈɡriɐ], [kʊˈɡriʲɐ] cu- + gria v.t. summon, bring together, gather, congregate, it. congregare, ca. es. pt. congregar, de. ansammeln, versammeln
cui [ˈkuɪ], [kuj] cui < {dat.sg.} quis/quī pron.interr. who, it. chi, che, ro. ce, cine, fur. cui, la. quis, quem, quid, lt. kas, de. wer
→alt cui, cascui, ce, cui's ste e pi fotu, le, nicui, racui, ste
pron.rel. who
→cuium
cuin [kʊˈin], [kwin] {calque} coquīna; co(i) + -in n. kitchen, fr. cuisine, ca. cuina, it. cucina, es. cocina, pt. cozinha, ro. bucătărie, sc. cochina, coghina, de. Küche
cui's ste e pi fotu [ˈkuɪs ste e pi ˈfotʊ], [kujs ste ʲe pi ˈfotʊ] cui + 's + ste + e + pi fotu phr. {vulgar} Who the fuck is that?, ca. Qui collons és aquest?, de. Wer zum Teufel ist das?
cuit [kʊˈit], [kwit] *cō'gitō, -āre < cōgitāre, cōgitō, cōgitātum v.t. reason, ponder, think, es. pensar, ro. cugeta, de. nachdenken, überlegen, denken; cmp. pt. cuidar
→creu
v.i. think (of, about: di), es. pensar, de. nachdenken (über: di)
cuitur [kʊɪˈtur], [kujˈtur] coi + -(a)tur n. cook, ca. cuiner, xef, it. cuoco, es. cocinero, ast. cocineru, cocedor, pt. cozinheiro, ro. bucătar, la. coquus, cocus, coctor, de. Koch
cuium [kʊɪˈum], [kujˈum] cui + -um pron.indef. anyone, it. chiunque, ro. oricine, de. egal wer, jeder (beliebige)
→alt cuium
pron.rel. whoever, whatever, it. chiunque, qualunque cosa, ro. oricine, orice, de. was/wer/wen auch immer
cuiumbi [kʊɪˈumbɪ], [kujˈumbɪ] cu- + iumbi v.t. join (with: cu), conjoin, it. congiungere, de. verbinden, zusammenfügen, kuppeln, vereinen
→cop, cuiumbit, cuiumbitur
v.refl. join (with: cu), conjoin, unite, it. collegarsi, bendarsi, coniugarsi, de. verbinden, vereinen, zusammenfügen
cuiumbit [kʊɪʊmˈbit], [kʊʷiwmˈbit] cuiumbi + -(a)t n. conjunction (result of conjoining), link, de. Verbindung
→cop
cuiumbitur [kʊɪʊmbɪˈtur], [kʊʷiwmbɪˈtur] cuiumbi + -(a)tur n. conjunction (that which/who conjoins), it. congiunzione, de. Verbinder, Konjunktion, Bindewort
→aiatiu
cul [kul] cūlus, -um n. {vulgar} ass, arse, ca. fr. cul, es. it. culo, gl. pt. cu, ro. rup. cur, de. Arsch
→foi cul, lamitur cul, nac
culaur [kʊlɐˈur], [kʊlɐˈʱur] cu- + laur v.i. cooperate, collaborate, work together, ca. col·laborar, it. collaborare, de. zusammenarbeiten
→culaurat, culauratur
culaurat [kʊlɐʊˈrat], [kʊlawˈrat] culaur + -at n. cooperation, collaboration, it. collaborazione, rm. cunlavur, collavuraziun, ro. conlucrare, cooperare, de. Zusammenarbeit
culauratur [kʊlɐʊrɐˈtur], [kʊlawrɐˈtur] culaur + -atur n. coworker, it. collega, collaboratore, rm. cunluvrader, collavuratur, ro. coleg, de. Kollege
culei [kʊˈleɪ], [kʊˈlej] {calque} colligere; cu- + lei v.t. collect, gather, fr. it. cueillir, ca. collir, es. coger, de. sammeln, zusammensuchen, auflesen
→culit, riculei
culig [kʊˈliŋ] cu- + lig v.t. bind together, join, establish contact, it. collegare, de. verbinden, zusammenschließen, in Verbindung bringen
→cop
v.refl. bind together, join, make contact, it. collegarsi, de. verbinden, zusammenschließen, in Verbindung setzen
culit [kʊˈlit] culei + -(a)t n. collection, it. collezione, de. Sammlung
culm [kulm] *culumus, -um < cumulus, -um n. heap, pile, it. pila, cumolo, catasta, mucchio, es. culmo, de. Haufen, Stapel
→culm srec
culm srec [kulm strek] culm + srec n. dung heap, de. Misthaufen
→sricai
culos [kʊˈlos] colossus, -um n. giant, colossus, it. gigante, colosso, de. Riese, Gigant, Koloß
→Culos Rudui, culos rui, loti culos
Culos Rudui [kʊˈlos trʊˈduɪ], [kʊˈlos trʊˈduj] culos + Rudui n.prop. Colossus of Rhodes, it. Colosso di Rodi, de. Koloß von Rhodos
culos rui [kʊˈlos ˈtruɪ], [kʊˈlos truj] culos + rui n. red giant, it. gigante rossa, de. roter Riese
culou [kʊˈloʊ], [kʊˈlow] -(ra) *co'lobra < 'colubra n. non-venomous snake, harmless snake, ca. colombra, fr. couleuvre, de. Natter, ungiftige Schlange, harmlose Schlange
culum [kʊˈlum] columna n. column, it. colonna, fr. colonne, ca. columna, de. Säule
culur [kʊˈlur] color, -ōrem n. colour, it. colore, ca. es. color, mt. kulur, fr. couleur, pt. cor, lij. cô, nl. kleur, de. Farbe
→culur mel, culur Savel, culurus, niculur
culur mel [kʊˈlur mel] culur + mel n. colour of honey, it. colore di miele, de. Farbe wie Honig
adj. honey-coloured, it. color miele, de. honigfarben
→miliu
culur Savel [kʊˈlur sɐˈvel] culur + Savel adj. isabelline, es. isabelo, pt. isabel, de. isabellfarben
culurus [kʊlʊˈrus] culur + -us adj. colorful, coloured, it. colorato, de. bunt, farbig
culut [kʊˈlut] *cōleūtus, -um < cōleus n. (anat.) testicles, it. testicolo, sc. cozone, calloni, de. Hoden
→sac culut
cum [kum] com conj.adv. how, fr. comme, it. come, es. como
→cai cum
prep. like, as, fr. comme, it. come, es. como
cuman [kʊˈman] *commandō, -āre; commandātum v.t. command
→cumantur
cumantur [kʊmɐnˈtur] cuman + -(a)tur n. commander, it. comandante
cumba [ˈkumbɐ] culmen, -inis n. top, summit, peak, apex, it. colmo, cima, es. cumbre, cima, de. Gipfel, Wipfel, Spitze, Baumkrone, Höchststand, First, Kuppe
→cumba mon, cumb' ap, cumba sprag, cvarc cumba, tacumba
cumba mon [ˈkumbɐ mon] cumba + mon n. mountain peak, de. Berggipfel
cumb' ap [kum bap] cumb(a) + ap n. highest water, de. Höchstwasserstand, Springflut
cumba sprag [ˈkumbɐs praŋ] cumba + sprag n. asparagus spears, de. Spargelspitzen
cumemba [kʊˈmembɐ] cu- + memba v.t. commemorate
cumin [kʊˈmin] *comintō, -āre < *com+initiāre v.t. begin, start, commence
→cuminat
v.i. begin, start {by itself}, be started
cuminat [kʊmɪˈnat] cumin + -at n. beginning, ca. començament, fr. début, commencement, es. comienzo, ro. începere, început, de. Anfang
→nciput
cumou [kʊˈmoʊ], [kʊˈmow] cu- + mou v.i. stir, blend, move emotionally, it. mescolare, commouvere, emozionare, es. revolver, conmover, emocionar, ro. amesteca, emoționa, rm. commover, de. rühren
→cumut
cumpas [kʊmˈpas] compassus, -um n. pair of compasses, fr. compas, it. compasso, es. compás, ro. compas, de. Zirkel
cumpat [kʊmˈpat] compactus, -um adj. compact, dense, it. compatto, es. compacto, de. dicht, kompakt
→disc cumpat
cu mpric [kum ˈprik] cu + mpric prep. using, by means of, with (a tool), ca. mitjançant, de. mittels, mit, unter Benutzung von
cumri [ˈkumbrɪ] cu- + mre v.t. complete, fulfill, ca. complir, completar, it. completare, compiere, compire, de. vervollständigen, erfüllen
→comba, cumrit
cumrit [kʊmˈbrit] cumri + -(a)t adj. complete, completed, entire, whole, total, it. completo, compito, compiuto, de. vervollständigt, erfüllt, vollständig, ganz
cumum [kʊˈmum] com + -um adv.indef. anyway, anyhow, no matter how, regardless, but, it. comunque, ro. oricum, de. sowieso, eh, egal wie, auf jedem beliebigen Weg, wie dem auch sei, aber
→alt cumum
adv.rel. however, it. comunque, ro. oricum, de. jedoch
conj.adv. however, no matter how, it. comunque, ro. oricum, de. wie auch immer
cumun [kʊˈmun] commūnem adj. common, ordinary, ca. comú, es. comunal, de. gewöhnlich, normal
→asuc cumun, nicumun
cumut [kʊˈmut] cumou + -(a)t adj. touched/moved emotionally, affected, it. commosso, emozionato, de. gerührt, bewegt
→nicumut
n. emotion, feeling, it. emozione, de. Gefühl, Rührung
→sintit
cu n [kun] cu + n det.art. with a
cunel [kʊˈnel] *cunellus, -um < cuneus n. wedge, it. conio, bietta, zeppa, lmo. qignœl, de. Keil
cunet [kʊˈnet] cu- + net v.t. connect, link, it. connettere, es. conectar, ro. conecta, de. verbinden
→cunitur, lig
cungen [kʊŋˈɡen] cu- + ngen v.t. construct, put together, contrive, devise, it. congegnare, de. zusammenbauen, konstruieren, ersinnen
→cunginat
cunginat [kʊŋɡɪˈnat] cungen + -at n. device, apparatus, construction, it. congegnio, apparecchio, dispositivo, de. Apparat, Gerät
cunic [kʊˈnik] cunīculus, -um n. rabbit, it. coniglio, pt. coelho, es. conejo, fr. lapin, ca. conill, ro. iepure, de. Kaninchen, Kanickel, Karnickel
→cunic mur
cunic mur [kʊˈnik mur] cunic + mur n. guinea pig, ca. conill porquí, cobai, conillet d'Índies, conill de rata, fr. cochon d'Inde, it. cavia, porcellino d'India, ro. cobai, de. Meerschweinchen
cunil [kʊˈnil] cunēla n. thyme, it. timo, fr. thym, es. tomillo, ca. farigola, gl. tormentelo, ro. cimbru, de. Thymian
cunimen [kʊnɪˈmen] coni + -(a)men n. spice, fr. épices, ca. espècia, it. spezie, es. especia, pt. especiaria, tempero, ro. condiment, de. Gewürz
cunitur [kʊnɪˈtur] cunet + -(at)ur n. connector, it. connettore, es. conector, de. Verbinder, Stecker, Anschluß
→cunitur litriu
cunitur litriu [kʊnɪˈtur lɪˈtriʊ], [kʊnɪˈtur lɪˈtriw] cunitur + litriu n. electric connector, it. connettore elettrico, ast. coneutor llétricu, ro. conector electric, de. elektrischer Anschluß
cunou [kʊˈnoʊ], [kʊˈnow] *cōnōuō, -ere < *cōnōere, cōnitum; {-sc- infix dropped; -ū- from supine in *-ūt} < conōscere, conitum < cognōscere, cognitum < nōscere, nōtum v.t. know, be acquainted with, fr. connaître (>connu), ca. conèixer (>conegut), it. conoscere (>-iuto), vec. conosar (>-ato), es. conocer (>-ido), src. connoschere (>connotu, >connóschidu), ro. cunoaște, (>cunoscut), de. kennen
→cunumen, cunut, ricunou
cunta- [ˈkuntɐ] contrā-; {under influence of 'intrā-'} precomp. counter-, against, fr. contre-, de. gegen-
→cunta, cunta-fa
prep. against, fr. contre, it. contro, fur. cuintri, rm. encunter, sc. còntra, cronta, ast. ca. es. gl. pt. scn. vec. contra, de. gegen; cmp. ro. către
→cunta l, cunta roi, cunt' omba, cunt' umbanumba, cunt' un
cunta-fa [ˈkuntɐ fa] cunta- + fa v.t. counterfeit, forge, fr. contrefaire, it. contraffare, es. contrahacer, pt. contrafazer, ro. contraface, de. fälschen
→cuntafat
cuntafat [kʊntɐˈfat] cunta-fa + -(a)t adj. counterfeit, forged, fr. contrefait, ca. contrafet, it. contraffatto, ro. contrafăcut, de. gefälscht, Fälschung
cunta l [ˈkuntɐl] cunta + l prep.det. against the
cunta roi [ˈkuntɐ ˈroɪ], [ˈkuntɐ roj] cunta + roi adv. unwillingly, against the will
cunt' omba [kun ˈtombɐ] cunt(a) + omba n. against humanity, against humans, it. contro l'umanità, ro. împotriva umanității, de. gegen die Menschlichkeit
→cunt' umbanumba
cunt' umbanumba [kun tʊmbɐˈnumbɐ] cunt(a) + umbanumba n. against humanity, it. contro l'umanità, ro. împotriva umanității, de. gegen die Menschlichkeit
→cunt' omba
cunt' un [kun tun] cunt(a) + un prep.det. against a
cunul [kʊˈnul] *cunūla < *cūnula/*cūnāvula < cūnae, cūnābula n. cradle, it. culla, fr. berceau, ca. bressol, es. cuna, de. Wiege
→cunul umbanumba, dis cunul fin murmen
cunul umbanumba [kʊˈnu lʊmbɐˈnumbɐ] cunul + umbanumba n. cradle of humankind, it. culla dell'umanità, de. Wiege der Menschheit
cunumen [kʊnʊˈmen] cunou + -(a)men n. knowledge, awareness, it. conoscenza, es. conocimiento, de. Kenntnis, Wissen
cunut [kʊˈnut] cunou + -(a)t adj. known, well-known, renowned, recognized, it. conosciuto, ro. cunoscut, es. conocido, vec. conosato, de. gekannt, bekannnt, wohlbekannt, erkannt
→nicunut
(cup) [kup] not used in isolation *cupō, -āre v.stem. cut
→ucup
cup [kup] *cuppa < cūpa n. cup (drinking vessel), mug, it. tazza, coppa, ca. tassa, copa, fr. tasse, coupe, es. taza, pt. chávena, ro. ceașcă, de. Tasse
cupan [kʊˈpan] {calque} compāniō, -nem; cu- + pan n. mate, companion, comrade, fr. copain, it. compagno, de. Kumpel, Kumpan, Kamerad
cupar [kʊˈpar] *com-pārō, -āre < comparāre; cu- + par v.t. compare, it. comparare, de. vergleichen
→comba, cuparat, par, sipar
cuparat [kʊpɐˈrat] cupar + -at n. comparison, it. comparazione, collazione, paragone, de. Vergleich
cupas [kʊˈpas] con-quassō, -āre; cu- + pas v.t. crush, smash, it. pigiare, schiacchiare, es. aplastar, de. zerquetschen, zerschlagen
cupatur [kʊpɐˈtur] cop + -atur n. coupling, es. acoplador, acoplamiento, ro. cuplaj, de. Kupplung, Kopplung, Koppler, Verbinder
cupic [kʊˈpik] copi + -(a)c n. lid, cover, it. coperchio, es. tapa, ro. capac, de. Deckel, Abdeckung
cupiri [kʊˈpirɪ] cu- + piri v.t. win, defeat, conquer, overpower, ca. guanyar, conquistar, conquerir, ro. cuceri, de. gewinnen, erobern, überwältigen, besiegen
→cupirit, cupiritur, vincu
cupirit [kʊpɪˈrit] cupiri + -(a)t adj. won, conquered, ro. cucerit, de. gewonnen
n. prize, yield, profit, what was won, winning, win, conquering, conquest, it. conquista, guadagno, ro. cucerire, ca. guany, de. Gewinn, Eroberung
cupiritur [kʊpɪrɪˈtur] cupiri + -(a)tur n. winner (of a competition or war or conquest), conqueror, es. conquistador, ca. guanyador, vencedor, de. Gewinner
→vincutur
cupirnici [kʊpɪrᵊˈnikɪ] {loan} n. (chem) copernicium, Cn {element 112}, ca. copernici
cuprati [kʊˈpratɪ] cu- + prati v.t. share, split, it. compartire, de. teilen, abteilen, untereinander teilen
→cupratit
cupratit [kʊprɐˈtit] cuprati + -(a)t n. compartment, fr. compartiment, de. Abteil
cupremu [kʊˈpremʊ] cu- + premu v.t. compress
cupric [kʊˈprik] cu- + pric v.t. tuck, fold, roll up, ca. doblegar, plegar, it. ripiegare, piegare, complicare, pt. aconchegar, de. zusammenfalten, verstauen, einwickeln, verkomplizieren
→cupricat
v.refl. snuggle, make oneself cozy, pt. aconchegar, de. sich zusammenfalten, sich zusammenrollen, es sich gemütlich machen
cupricat [kʊprɪˈkat] cupric + -at adj. complex, complicated, it. complesso, complicato, es. complicado, de. komplex, kompliziert, verwickelt
→nur cupricat
cuprin [kʊˈprin] com-prehendō, -ere; cu- + prin v.t. comprise, encompass, understand, it. comprendere, de. umfassen, beinhalten, verstehen
cupriu [kʊˈpriʊ], [kʊˈpriw] copr + -iu adj. copper coloured, it. cupreo, de. kupferfarben
cuproa [kʊˈproɐ], [kʊˈproʷɐ] cu- + proa v.t. check, control, verify, it. controllare, comprovare, esaminare, ispezionare, es. inspeccionar, examinar, comprobar, de. prüfen, nachprüfen, kontrollieren, sicherstellen
cur [kur] k- qu' hōra < quā hōra adv.interr. when?, fr. quand, fro. quant, ca. quan, it. quando, es. cuándo, ro. când, rm. cur, cura, sc. cannu, candu, de. wann?
→alt cur, cascur, curum, nicur, racur
adv.rel. when, de. wann {freier Relativsatz}, als {verbundener Relativsatz}
→la cur
conj.adv. when, once, de. wenn, sobald, als
→la cur, minda, ve ci
cur [kur] *cūrō, -āre; cūrātum v.t. cure, heal, tend to, care for, it. curare, ca. curar, ro. cura, de. heilen, pflegen
n. cure, care, treatment, ca. es. it. pt. cura, ro. cură, fr. cure, de. Heilung, Sorge, Versorgung, Behandlung
v.refl. heal up, recover (from: di), es. curarse, de. abheilen, zuheilen, genesen
curac [kʊˈrak] cor + -ac n. courage, fr. courage, it. coraggio, es. coraje, pt. coragem, ro. curaj, de. Mut, Tapferheit
curcum [kʊrᵊˈkum] {loan} #ar كُرْكُم‎ (kurkum) n. turmeric, it. pt. curcuma, ca. es. cúrcuma, de. Kurkuma
curi [ˈkurɪ] {loan} n. (chem) curium, Cm {element 96}, ca. curi
curic [kʊˈrik] cu- + ric v.t. correct, fix
→curicat, curit
curicat [kʊrɪˈkat] curic + -at adj. corrected, it. corretto, fr. corrigé, es. corregido, ca. corregit, de. bereinigt, verbessert, korrigiert
→curit, nicuricat
curilati [kʊrɪˈlatɪ] cu- + rilati n. correlation, it. correlazione, de. Wechselbeziehung, Korrelation
→curilatiu
curilatiu [kʊrɪlɐˈtiʊ], [kʊrɪlɐˈtiw] curilat(i) + -iu adj. correlative, it. correlativo, de. wechselbezüglich, korrelierend, korrelativ
curit [kʊˈrit] **corrictus, -a, -um < correctus; {-i-: infl. from curic} adj. correct, it. corretto, fr. correct, es. correcto, ro. corect, de. korrekt, richtig, tadellos, genau
→curicat, nicurit
curs [kurᵊs] {loan} #la cursus, -um n. course (edu.), it. corso, de. Kurs
curui [kʊˈruɪ], [kʊˈruj] cu- + rui v.i. collapse, fall over, crash, topple, it. crollare, collassare, accasciarsi, es. desmoronar, fr. effondrer, sc. ruere, rughere, de. einstürzen, zusammenfallen, zusammenbrechen
→curuit
curuit [kʊrʊˈit], [kʊrʊˈʷit] curui + -(a)t n. collapse, it. collasso, de. Kollaps, Zusammensturz, Einsturz
curum [kʊˈrum] cur + -um adv.indef. anytime, anywhen, at any time, it. quandunque, in qualsiasi momento, ro. oricând, de. egal wann, zu jeder beliebigen Zeit
→alt curum
adv.rel. whenever, ro. oricând, de. wann auch immer
conj.adv. whenever, ro. oricând, de. wann immer, wann auch immer
curun [kʊˈrun] corōna n. crown, ca. es. it. oc. sc. corona, fr. couronne, pt. coroa, ro. cunună, rm. curuna, fur. corone, de. Krone
cus [kus] *cōxa < *coxa n. (anat.) thigh, it. coscia, ca. cuixa, es. cuja, fr. cuisse, ro. coapsă, de. Schenkel
→cus ran
cu samba friu [ku ˈsambɐ ˈfriʊ], [ku ˈsambɐ friw] cu + samba friu adv. in cold blood, it. a sangue freddo, ro. cu sânge rece, de. kaltblütig
cuseda [kʊˈsedɐ] -d- *cōnsiderō, -āre; {borrowing, like all other Rom. langs, hence -d-} v.t. consider, ca. considerar, it. considerare, de. erwägen
→disei
cusel [kʊˈsel] *cōnsellus, -um< cōnsul, -em n. {archaic} consul, it. console, de. Konsul
→cusul
cusin [kʊˈsin] *coxīnum n. cushion, it. cuscino, fr. coussin, de. Kissen, Polster
→cusinec, nau cusin ar, vicel cusin ar
cusinec [kʊsɪˈnek] cusin + -ec n. bearing, ca. coixinet, it. cuscinetto, ro. rulment, de. Lager
→cusinec grou
cusinec grou [kʊsɪˈnek̚ ˈɡroʊ], [kʊsɪˈnek̚ ɡrow] cusinec + grou n. ball bearling, es. cojinete de bolas, rodamiento a bolas, it. cuscinetto a sfere, de. Kugellager
cusist [kʊˈsist] cu- + sist v.i. consist (of: ni), it. consistere, es. consistir, de. bestehen (aus: ni)
cus ran [kus tran] cus + ran n. (anat., culin.) frog's legs, fr. cuisse de grenouille, it. coscia di rana, rm. comba rauna, ro. picioare de broască, de. Froschschenkel
cusrot [kʊsˈtrot] cōnsors, -tem; cu- + srot n. (kin) partner, husband, wife, spouse, companion, consort, (by own definition), de. Partner, Lebensabschnittsgefährte, (nach eigener Definition)
→cop, spus
cusru [ˈkustrʊ] cu- + sru v.t. construct, it. costruire, ro. construi, de. bauen, zusammensetzen, konstruieren
→cusrut
cusrut [kʊsˈtrut] cusru + -(a)t adj. constructed, de. konstruiert
→lim cusrut
n. construct, construction, building, it. costruzione, ro. construire, construcție, de. Bau, Aufbau, Bauwerk, Gebäude, Konstruktion
cust [kust] *cōnstō, -āre; cōnstātum v.t. cost, it. costare, de. kosten
custan [kʊsˈtan] cōnstāns, -antem adj. constant
custat [kʊsˈtat] costātus, -um n. side, it. lato, es. lado, costado, ca. lat, costat, fr. côté, de. Seite
custetu [kʊsˈtetʊ] cu- + stetu v.t. constitute, establish, compose, make up, it. costituire, es. constituir, de. gründen, einrichten, festsetzen
custumba [kʊsˈtumbɐ] consuētūdō, -inem n. custom, costume, it. costume, costudine, fr. coutume, de. Gepflogenheit, Kostüm
→acustumba
cusul [kʊˈsul] **cōnsullus, -um< cōnsul, -em; {semi-loan; remodelled to match vowel} n. consul, it. console, de. Konsul
→cusel
cusurin [kʊsʊˈrin] {calque} #la cōnsōbrīnus, -um; cu- + surin n. (kin) cousin, nephew or niece of parent, fr. cousin, cousine, ca. cosí, it. cugino, es. primo, ro. văr, verișor, rup. cusurin, ver, rm. cusrin, cusdrin, cusregn, de. Cousin, Cousine, Vetter, Base
cut [kut] cubitum n. (anat.) elbow, cubit, it. gomito, cubito (metr.), ro. cot, fr. coude, es. codo, ca. colze, oc. coide, code, de. Ellenbogen, Ellbogen, Elle (Maßeinheit)
→brat, ginuc, man
cutenu [kʊˈtenʊ] cu- + tenu v.t. contain, it. contenere, de. enthalten, beinhalten, fassen, zurückdrängen, eindämmen
→cutinutur
cuteu [kʊˈteʊ], [kʊˈtew] cu- + teu v.i. touch on all sides, adjoin, be contiguous, be connected, de. zusammenhängen, durchgehend sein
→cutiutur
cutinutur [kʊtɪnʊˈtur] cutenu + -(a)tur n. container, vessel, it. contenitore, de. Behälter, Gefäß, Container
cutiutur [kʊtɪʊˈtur], [kʊtjʊˈtur] cuteu + -(a)tur adj. adjoining, adjacent, contiguous, ca. contigu, it. contiguo, de. anhängend, angrenzend, anstoßend, zusammenhängend
cuton [kʊˈton] {loan} n. cotton, es. algodón, ca. cotó, de. Baumwolle
→crat cuton
cutsugaru [kʊtsʊˈɡarʊ] {loan} #ko 고추가루 (gochugaru) n. gochugaru, Korean chili powder/flakes
→cimtsi, cutsutsang
cutsutsang [kʊtsʊtˈsaŋ] {loan} #ko 고추장 (gochujang) n. gochujang, Korean chili paste
→cutsugaru
cutun [kʊˈtun] *cotōneum n. quince, fr. coing, ca. codony, it. cotogna, pt. marmelo, ro. gutuie, es. membrillo, de. Quitte
cuveni [kʊˈvenɪ] {calque} con-veniō, -īre; cu- + veni v.t. agree on, de. verabreden, absprechen
→cuvinitur
v.i. agree (with:cu, to (do):a); agree (with:cu, on:ni), de. sich einigen (mit:cu, auf:ni)
cuvida [kʊˈvidɐ] {loan} n. COVID
→cuvida-19
cuvida-19 [kʊˈvidɐ] cuvida + 19 n. COVID-19
cuvinitur [kʊvɪnɪˈtur] cuveni + -(a)tur adj. convenient, agreeable, it. conveniente, comodo, ro. comod, de. praktisch, angenehm
cuvit [kʊˈvit] cu- + vit v.t. invite, fr. convier, ca. convidar, it. convitare, invitare, de. einladen (zu etwas)
→cuvitat
cuvitat [kʊvɪˈtat] cuvit + -at n. guest, invited guest, it. convitato, de. (eingeladener) Gast
cuvut [kʊˈvut] cu + -ut n. small cube, ice cube, it. cubetto, cubetto di ghiaccio, de. Würfelchen, Eiswürfel
→cu grat
cuvut [kʊˈvut] cou + -ut n. small queue, small tail
cvarc [kvarᵊk] {loan} n. (phys., stdmodel) quark
→cvarc cumba, cvarc fun, cvarc ios, cvarc ncantat, cvarc nrat, cvarc sran
cvarc cumba [kvarᵊk̚ ˈkumbɐ] cvarc + cumba n. (phys., stdmodel) top quark, es. cuark cima, de. Top-Quark
cvarc fun [kvarᵊk fun] cvarc + fun n. (phys., stdmodel) bottom quark, es. cuark fondo, de. Bottom-Quark
cvarc ios [kvar kɪˈos], [kvarᵊk jos] cvarc + ios n. (phys., stdmodel) down quark, es. cuark abajo, de. Down-Quark
cvarc ncantat [kvarᵊk ŋ̩kɐnˈtat] cvarc + ncantat n. (phys., stdmodel) charm quark, es. cuark encantado, de. Charm-Quark
cvarc nrat [kvarᵊk n̩ˈdrat] cvarc + nrat n. (phys., stdmodel) up quark, es. cuark arriba, de. Up-Quark
cvarc sran [kvarᵊk stran] cvarc + sran n. (phys., stdmodel) strange quark, es. cuark extraño, de. Strange-Quark

D

`d [d] d(e) n. (letter) d, d, U+0044, U+0064
→`c, `ce, `e
da [da] *dō, -āre < dare v.t. give (to: a), it. dare, es. dar, ca. donar, fr. donner, fur. dâ, ro. da, de. geben
→dat
darmstati [dɐrᵊmˈstatɪ] {loan} n. (chem) darmstadtium, Ds {element 110}, ca. darmstadti
dat [dat] dactylus, -um n. date (fruit)
dat [dat] datum n. dice, it. dado, fr. dé, ca. dau, oc. dat, ro. zar, fur. dât, de. Würfel
→cu
dat [dat] da + -(a)t adj. given
n. date (specification of day), de. Datum
→dat iur
dat iur [da tɪˈur], [dat jur] dat + iur n. date (specification of day), de. Datum
→ur iur
dcm` [dkm] d(ui) c(lurida) m(itilen) n.abbrev. (chem) dichloromethane, methylene chloride, DCM, it. diclorometano, cloruro di metilene, de. Dichlormethan
`de [de] `*dē n. (letter) d, d, U+0044, U+0064
→`ce, `d, `e
deba [ˈdebɐ] dēbilis, -em adj. weak, it. debole, es. débil, fr. faible, ro. slab, de. schwach
→letru-deba
(dec) [dek] not used in isolation decem num.stem. {obsolete} ten, 10
→deca
deca- [ˈdekɐ] {loan} deca {SI unit prefix} precomp.si. deca, 10, da, de. deka
→deca
num. ten, 10, pt. dez, sc. deghe, ro. zece, la. decem, de. zehn
→cim deca, dec, dec' ot, dui deca, -inti, nou deca, ot deca, pat deca, set deca, sis deca, tri deca
deci- [ˈdekɪ] {loan} deci {SI unit prefix} precomp.si. deci-, 1e-1, de. dezi
→deci-metr
deci-metr [ˈdekɪ metᵊr] deci- + metr n. (phys., unit) decimetre, dm
→lungitat
dec' ot [de kot] dec(a) + ot num. eighteen, 18
`delta [ˈdeltɐ] {loan} n. (greek letter) delta, Δ, δ
→`e-silon, `gama
den [den] dēns, -entem n. (anat.) tooth, it. dente, ca. dent, de. Zahn
→den al, dinat, tiga den saba
den al [de nal] den + al n. clove of garlic, it. spiccho d'aglio, es. diente de ajo, de. Knoblauchzehe
dest [dest] dextera adj. right, rightside, it. destra, de. rechts
→a dest, di dest, distar, distos, drit, scer
n. (pol.) right side, right hand, right
Deu [ˈdeʊ], [dew] +V Dēum n.prop. God
deu [ˈdeʊ], [dew] *debeō, -ēre < dēbēre; {-(i): cat. deure, degut, it. dovuto} v.t. owe (to: a), be in debt, to have to, ca. deure, it. dovere, de. müssen, schulden
→diut, diutur
v.aux. must
di [di] dīēs, -em n. daytime, day (12h period containing noon 06:00..18:00, part of day with daylight), ca. dia, jorn, it. giorno, de. Tag, heller Teil des Tages, tagsüber
→a di, di bon, dilua, iur, mei-di
di [di] *dīō, -ere < dīcere, dīcō, dictum; {-(c) via supine -ct->-tt-} v.t. say, tell, fr. dire (>dit), ca. dir (>dit), it. dire (>detto), es. decir (>dicho), pt. dizer (>dito), ro. zice (>zis), sc. narrere, narri (>narau, natu, nadu, nau), de. sagen
→di salut, dit, nar, tadi
di [di] -i drops before vowel dē+ prep. of {often optional}, from, by (passive agent), starting, it. di, da, de. von, aus, ab
→aun, crep, crep di riu, cuit, cur, di cascal an, diciu, di dest, di dui, di l, dimit, dimit, di nou, di rispet a, di scer, di tri, d'ou, d'un, esi, flar, flar, frat, frat, fratat, memba, memba, memba, namic, namicat, pi, piri, por d'ap, prati, prin, prin d'ambil, prin d'ap, prin di, priucup, risult, riu, sipar, stenu, tremba, ving, vot
di- [di] -i drops before vowel de-; {used also for dis-} pref.v.<v./n. from, away, without, de-, un-
→dicau, diciu, diclar, dicopi, difenu, difini, difri, dilua, dimit, dimri, dimvolu, dineg, dinstal, dipel, diposi, diprati, dipremu, dirai, direi, dirui, discriu, disprau, disru, distim, disuc, ditenu, diton, ditrai, ditrimatiu, diveni, divor
di bon [di bon] di + bon phr. good afternoon
dic` [dik] dic(emba) n.abbrev. (monthabbr3) Dec., de. Dez.
di cascal an [di kɐsˈka lan] di + cascal an adj. every year, anual, yearly, ca. anual, es. cada año, de. jedes Jahr, jährlich
dicau [dɪˈkaʊ], [dɪˈkaw] di- + cau v.i. decline, deteriorate, decay, ca. decaure, it. decadére, es. decaer, pt. decair, de. abnehmen, zurückgehen, verschlechtern, zerfallen
dicemba [dɪˈkembɐ] decembrem n. (month) December, de. Dezember
→dic`
diciu [dɪˈkiʊ], [dɪˈkiw] *dēcīdō, -ere; dēcīsum; {loan; calque; accidentally identical to inherited form}; di- + ciu v.t. decide, it. decidere, stabilire, de. entscheiden, beschließen
→diciuru
v.refl. decide (to:di), choose (obj.:pi), it. decidersi, de. sich entscheiden (für:pi), beschließen
diciuru [dɪkɪˈurʊ], [dɪˈkjurʊ] diciu + -(a)ru adj. decidable, es. decidible, de. entscheidbar
diclar [dɪˈklar] di- + clar v.t. declare, state, it. dichiarare, es. declarar, de. aussagen, verkünden, bekunden, verlautbaren, angeben
→diclaramen
diclaramen [dɪklɐrɐˈmen] diclar + -amen n. declaration, statement, it. dichiarazione, de. Erklärung, Aussage, Angabe, Äußerung
dicopi [dɪˈkopɪ] di- + copi v.t. discover, it. scoprire, es. descubrir, de. entdecken, herausfinden
→dicupitur
dicupitur [dɪkʊpɪˈtur] dicopi + -(a)tur n. discoverer, it. scopritore, ro. descoperitor, de. Entdecker
di dest [di dest] di + dest adv. from the right
di dui [di ˈduɪ], [di duj] di can be dropped after noun phrase di + dui adj. second, other, next, ca. segon, it. secondo, ro. secund, al doilea, rup. andoilu, src. su de duos, de. zweiter, ander, nächst, folgend
→alt, di tri, prim, prons, sipitur
difenu [dɪˈfenʊ] di- + fenu v.t. defend, it. difendere (>difeso), de. verteidigen
→difinut
difini [dɪˈfinɪ] di- + fini v.t. define, determine, it. definire, determinare, de. definieren, bestimmen, festlegen
→cufiur, difinit
difinit [dɪfɪˈnit] difini + -(a)t adj. defined, definite, it. definito, de. bestimmt, definiert
→nidifinit
difinut [dɪfɪˈnut] difenu + -(a)t n. defense, defence, it. difesa, de. Verteidigung
difri [ˈdifrɪ] di- + fri v.t. defer, it. differire, de. aufschieben, verschieben
→difrit
v.i. differ (in:ni), it. differire, de. sich unterscheiden, auseinandergehen (Meinung)
→difritur
difrit [dɪˈfrit] difri + -(a)t adj. deferred, de. verschoben
difritur [dɪfrɪˈtur] difri + -(a)tur adj. different, de. verschieden
di l [dil] special elision di + l prep.det. of the
dilfin [dɪlˈfin] delphīnus, -um n. dolphin, it. delfino, fr. daufin, ca. dofí, pt. golfinho, delfim, de. Delphin
Dili [ˈdilɪ] {loan} #hi दिल्ली Dillī n.prop. Delhi
→Dili Nou
Dili Nou [ˈdilɪ ˈnoʊ], [ˈdilɪ now] Dili + nou n.prop. New Delhi
dilit [dɪˈlit] dēlicia < dēliciae n. delicacy, pleasure, delight, es. delicia, de. Hochgenuß, Köstlichkeit, Vergnügen, Gaumenfreude
→dilitus
dilitus [dɪlɪˈtus] dilit + -us adj. delicious, es. delicioso, de. lecker
→gustus
dilua [dɪˈluɐ], [dɪˈluʷɐ] di + lua n. (weekday) Saturday, es. sábado, it. sabato, ca. dissabte, de. Samstag
→dlu`
dilua [dɪˈluɐ], [dɪˈluʷɐ] di- + lua v.t. dilute, fr. diluer, it. diluire, ro. dilua, de. verdünnen, verwässern
dilui [dɪˈluɪ], [dɪˈluj] dilūvium n. deluge
→pu mi dilui
dilun [dɪˈlun] *dī lūnae < dīēs Lūnae n. (weekday) Monday, es. lunes, it. lunedì, ca. dilluns, de. Montag
→dis dilun fin diven, dln`
diman [dɪˈman] *dēmandō, -āre v.t. ask (s.o.: a, s.t.:obj.), demand, inquire, it. domandare, es. preguntar, demandar, de. fragen, verlangen, fordern
→dimani
v.refl. wonder, it. domandarsi, es. preguntarse, de. sich fragen
dimani [dɪˈmanɪ] diman + -i n. question, it. domanda, questione, es. pregunta, cuestión, de. Frage
dimbec [dɪmˈbek] -C(r)- *dī mercuri < dīēs Mercuriī n. (weekday) Wednesday, es. miércoles, it. mercoledì, ca. dimecres, de. Mittwoch
→dmb`
dimit [dɪˈmit] di- + mit v.t. dismiss (s.o.: obj, from: di), lay off, recall, it. dimettere, pt. demitir, de. entlassen, abberufen, kündigen, freisetzen
v.refl. resign (from: di), quit (s.t.: di), abdicate, it. dimettersi, es. dimitirse, pt. demitir-se, de. kündigen, abdanken, zurücktreten
dimrat [dɪmˈbrat] -(s) *dī mārtis < dīēs Mārtis n. (weekday) Tuesday, es. martes, it. martedì, ca. dimarts, de. Dienstag
→dmr`
dimri [ˈdimbrɪ] di- + mre v.t. empty, empty out, deplete, fr. désemplir, vider, it. svuotare, ca. buidar, de. leeren, ausleeren, räumen, aufbrauchen
→dimrit
v.refl. get empty, fr. se désemplir, it. svuotarsi, de. sich leeren, auslaufen
dimrit [dɪmˈbrit] dimri + -(a)t adj. emptied out
dimvolu [dɪɱˈvolʊ] di- + mvolu v.t. develop, it. sviluppare, es. desarrollar, ro. dezvolta, de. entwickeln
→dimvulut
dimvulut [dɪɱvʊˈlut] dimvolu + -(a)t n. development, ca. desenvolupament, it. svoluppo, ro. dezvoltare, de. Entwicklung
dinar [dɪˈnar] -Vr- dēnārius, -um n. Denarius (ancient coin), it. denario, de. Denar, Dinar
dinat [dɪˈnat] den + -at adj. toothed, toothy, it. dentellata, ca. dentut, es. dentado, dentellado, de. gezahnt, gezackt, zackig
→lamba dinat
dineg [dɪˈneŋ] di- + neg v.t. deny (a request), decline (a request), refuse, turn down, ca. denegar, rifusar, it. refiutare, pt. ricusar, de. ablehnen, verwehren, verweigern, abschlagen, vorenthalten
→dinigat, rifut, rifut
ding [diŋ] dignus, -a, -um adj. dignified, worthy, respectable, it. degno, ro. demn, de. würdig
→dingat, dingi
dingat [dɪŋˈɡat] ding + -at adj. judged worthy
→dingatar
dingatar [dɪŋɡɐˈtar] dingat + -ar n. dignitary, fr. dignitaire, ca. dignatari, pt. dignitário, dignatário, ro. demnitar, de. Würdenträger
dingi [ˈdiŋɡɪ] ding + -i n. dignity, worthiness, it. degnità, dignità, ro. demnitate, de. Würde, Würdigkeit
dinigat [dɪnɪˈɡat] dineg + -at adj. denied, refused, de. abgelehnt, verwehrt, abgeschlagen
→dinigat scriut
dinigat scriut [dɪnɪˈɡat skrɪˈut], [dɪnɪˈɡat skrɪˈʲut] dinigat + scriut n. negative reply letter, written adverse decision, refusal, de. abschlägiger Bescheid
di nou [di ˈnoʊ], [di now] di + nou adv. again, anew, yet again, ca. de nou, it. di nuovo, ancora, ro. din nou, iar, la. dēnuō, iterum, sc. arrè, es. otra vez, de nuevo, de. erneut, nochmal, wieder, wieder einmal
→a ri, ncur
dinstal [dɪnˈtstal] di- + nstal v.t. uninstall, deinstall, it. disinstallare, de. deinstallieren, sv. avinstallera
dio` [ˈdiʊ], [diw] dio(u) n.abbrev. (weekdayabbr3) Thu., de. Do.
→io`
diou [dɪˈoʊ], [djow] -(s) *dī 'jovis < dīēs Jovis n. (weekday) Thursday, es. jueves, it. giovedì, ca. dijous, de. Donnerstag
→dio`
dipel [dɪˈpel] di- + pel v.t. peel, it. pelare, fr. peler, eplucher, ca. es. pt. pelar, ro. coji, de. schälen
diposi [dɪˈposɪ] di- + posi v.t. deposit, place, store, ca. dipositar, ro. dipune, de. speichern, lagern, ablagern, ablegen
→dipusit
diprati [dɪˈpratɪ] di- + prati v.i. leave, depart, branch off, {euph.} die, stray, it. dipartire, de. verlassen, hinscheiden, abwandern, abschweifen
dipremu [dɪˈpremʊ] di- + premu v.t. depress, deject, weaken (the spirit), demean, it. diprimere, de. deprimieren, traurig machen, drücken (Stimmung), unterdrücken
dipusit [dɪpʊˈsit] diposi + -(a)t n. deposit, repository, store, ca. dipòsit, de. Lager, Speicher, Lagerstätte, Depot
dirai [dɪˈraɪ], [dɪˈraj] di- + rai v.t. radiate, it. emenare, irraggiare, emettere, fr. rayonner, diffuser, émettre, dégager, ro. radia, de. ausstrahlen, abstrahlen, abgeben (Wärme)
→dirait
v.i. radiate, it. irradiare, brillare, fr. rayonner, briller, de. strahlen
dirait [dɪrɐˈit], [dɪrɐˈʱit] dirai + -(a)t n. radiation, it. radiazione, irradiazione, de. Strahlung
→dirait micr-unda, dirait stavilet
dirait micr-unda [dɪrɐˈit mi ˈkrundɐ], [dɪrɐˈʱit mi ˈkrundɐ] dirait + micr-unda n. microwave radiation, it. radiazione a microonde, de. Mikrowellenstrahlung
dirait stavilet [dɪrɐˈit stɐvɪˈlet], [dɪrɐˈʱit stɐvɪˈlet] dirait + stavilet n. ultraviolet radiation
direi [dɪˈreɪ], [dɪˈrej] {calque} dīrigere, dīrigō, dīrēctum; {-(g) via supine -ct->-tt-}; {-i- from 3sg}; di- + rei v.t. lead, run, manage, direct, conduct, control, address (letter), it. dirigere, de. leiten, dirigieren, adressieren; cmp. ro. drege
→diritur
di rispet a [di rɪsˈpe ta] di + rispet + a prep. with respect to; concerning
diritur [dɪrɪˈtur] direi + -(a)tur n. leader, director, it. dirigente, direttore, regista, de. Leiter, Direktor, Dirigent, Regisseur
diriva [dɪˈrivɐ] *dērīvō, -āre v.t. derive, it. derivare, de. ableiten, herleiten
→dirivat
v.i. derive, it. derivare, de. herkommen, herrühren
dirivat [dɪrɪˈvat] diriv(a) + -at n. derivation, it. derivazione, de. Ableitung, Herleitung, Derivation
dirui [dɪˈruɪ], [dɪˈruj] di- + rui v.t. knock down, bring down, tear down, it. abbattere, ca. derruir, pt. derrubar, de. abreißen, umstürzen, umwerfen, niederschlagen
dis [dis] -(C) dē es dē+ < dē ex dē prep. starting from, from, since, fr. dès, depuis, es. desde, it. da, de. ab, von, seit
→dis amou, dis ca, dis cunul fin murmen, dis dilun fin diven, dis tung, dis um
conj.adv. since, it. dacché, de. seit
di salut [di sɐˈlut] di + salut v.i. greet, salute (obj.: a), ca. saludar
dis amou [di sɐˈmoʊ], [di sɐˈmow] dis + amou adv. from now on, starting now, es. desde ahora, de. ab jetzt
disc [disk] discus, -um n. disc, discus, puck, it. disco, ca. disc, de. Scheibe, Schallplatte, Platte, Diskus, Puck
→disc cumpat, disc vinil
dis ca [dis ka] dis + ca adv. from here, starting here, es. desde aquí, de. ab hier
disc cumpat [disk̚ kʊmˈpat] disc + cumpat n. compact disc, es. disco compacto, de. CD
di scer [dis ker] di + scer adv. from the left
discriu [dɪsˈkriʊ], [dɪsˈkriw] di- + scriu v.t. describe, fr. décrire, ca. descriure, it. descrivere, ro. descrie, de. beschreiben
→discriut
discriut [dɪskrɪˈut], [dɪskrɪˈʲut] discriu + -(a)t n. description, de. Beschreibung
dis cunul fin murmen [dis kʊˈnul fim mʊrᵊˈmen] dis + cunul + fin + murmen adv. from the cradle to the grave, it. dalla culla alla tomba, fr. du berceau jusqu'à la tombe, de. von der Wiege bis zur Bahre
discus [dɪsˈkus] *discussō, -āre < {freq.} discutere; {-s: 'discussion' should not be too weird} v.t. discuss
→discusat
discusat [dɪskʊˈsat] discus + -at n. discussion
disc vinil [disk vɪˈnil] disc + vinil n. (music) vinyl disc, record, es. disco de vinilo, de. Schallplatte
dis dilun fin diven [dis dɪˈluɱ fin dɪˈven] dis + dilun + fin + diven adv. from Montag to Friday, es. desde lunes hasta viernes, it. dal lunedì al venerdì, ca. de dilluns a divendres, de. von Montag bis Freitag
disei [dɪˈseɪ], [dɪˈsej] *dēsidium < dēsīderium; {denom.} v.t. desire, wish, would like, oc. desirar, ca. desitjar, fr. désirer, it. desiderare, es. desear, pt. desejar, fr. désirer, ro. dori, de. wünschen, ersehnen, möchte
→cuseda
n. wish, desire, it. desiderio, voto, ca. desig, es. deseo, fr. désir, souhait, vœu, ro. dorință, de. Wunsch, Verlangen
→disei mroi
disei mroi [dɪˈseɪm ˈbroɪ], [dɪˈsej m̩ˈbroj] disei + mroi n. death wish, oc. desirat de mòrt, it. desiderio di morte, ro. dorință de moarte, fur. desideri di muart, de. Todeswunsch
disprau [dɪsˈpraʊ], [dɪsˈpraw] di- + sprau v.t. disperse, scatter about, it. disperdere, dispergere, de. zerstreuen, verteilen
disprosi [dɪsˈprosɪ] {loan} n. (chem) dysprosium, Dy {element 66}, ca. disprosi
disru [ˈdistrʊ] di- + sru v.t. destroy, destruct, it. distruggere, ro. distruge, ca. es. pt. destruir, de. zerstören, auseinandernehmen
distar [dɪsˈtar] dest + -ar n. right-hander, righty
distim [dɪsˈtim] di- + stim v.t. distinguish, ca. distingir, fr. distinguer, it. distinguere, ro. distinge, es. pt. distinguir, de. unterscheiden
→distimamen, distimaru, distimat, distimiu
distimamen [dɪstɪmɐˈmen] distim + -amen n. distinction, honour, it. distinzione, de. Unterscheidung, Auszeichnung
distimaru [dɪstɪˈmarʊ] distim + -aru adj. distinguishable, it. distinguibile, de. unterscheidbar
→nidistimaru
distimat [dɪstɪˈmat] distim + -at adj. distinct, different, ca. distint, de. unterschiedlich, unterschieden, deutlich
distimiu [dɪstɪˈmiʊ], [dɪstɪˈmiw] distim + -iu adj. distinctive, distinguishing, ca. distintiu, es. it. distintivo, de. unverkennbar, kennzeichnend, unverwechselbar, ausgeprägt
distos [dɪsˈtos] dest + -os n. (chem) dextrose, de. Dextrose, Traubenzucker
dis tung [dis tuŋ] dis + tung adv. since then, ever since, es. desde entonces, de. seit dann
disuc [dɪˈsuk] di- + suc v.t. juice, dry {remove outside wetness}
disul [dɪˈsul] -(s) *dī sōlis < dīēs Sōlis n. (weekday) Sunday, es. domingo, it. domenica, ca. diumenge, de. Sonntag
→dsu`
dis um [di sum] dis + um n. since always, es. desde siempre, de. seit jeher, schon immer
dit [dit] digitus, -um n. (anat.) finger, toe, ca. oc. dit, fr. doigt, it. dito, es. dedo, fur. dêt, de. Finger, Zeh
→dital, dit peu, rag n dit
dit [dit] di + -(a)t adj. said
dital [dɪˈtal] digitāle n. thimble, it. ditale, es. dedal, de. Fingerhut
→dit
ditenu [dɪˈtenʊ] di- + tenu v.t. detain, hold, arrest, halt, stop, ca. detenir, fr. détenir, it. detenére, es. detener, pt. deter, ro. deține, de. verhaften, festhalten, anhalten
ditest [dɪˈtest] *dētestō, -āre; dētestātum < dētestārī v.t. hate, detest, fr. détester, haïr, ca. es. pt. odiar, it. odiare, detestare, ro. urî, de. verabscheuen, hassen
diton [dɪˈton] di- + ton v.i. detonate, it. detonare, de. hochgehen, detonieren, explodieren
dit peu [dit ˈpeʊ], [dit pew] dit + peu n. (anat.) toe, ca. dit del peu, it. dito del piede, de. Zeh
ditrai [dɪˈtraɪ], [dɪˈtraj] di- + trai v.t. distract, it. distrarre, de. ablenken
di tri [di tri] di can be dropped after noun phrase di + tri adj. third, ca. tercer, it. terzo, ro. al treilea, rup. antreilu, src. su de tres, de. zweiter
→di dui
ditrimatiu [dɪtrɪmɐˈtiʊ], [dɪtrɪmɐˈtiw] {calque} determinatīvus; di- + trem + -at + -iu n. determiner, it. determinante, de. Determinativ, Bestimmungswort
diut [dɪˈut], [djut] deu + -(a)t n. duty, task, debt, it. dovere, debito, es. deber, deuda, ca. deure, deute, ro. datorie, de. Pflicht, Schuld, Schulden
→uligamen
diutur [dɪʊˈtur], [djʊˈtur] deu + -(a)tur n. debtor
diven [dɪˈven] -v- -(s) -(ra) *dī veneris < dīēs Veneris n. (weekday) Friday, es. viernes, it. venerdì, ca. divendres, de. Freitag
→dis dilun fin diven, dve`
diveni [dɪˈvenɪ] -v- dē-vēniō, -īre; di- + veni v.cop. become, it. farsi, divenire, de. werden
divis [dɪˈvis] *divīsō, -āre < {freq.} divīdere; {-s: 'division' should be recognisable} v.t. divide, split, fr. diviser, ca. dividir, it. dividere, ro. diviza, de. teilen, spalten, dividieren
→divisi
divisi [dɪˈvisɪ] divis + -i n. division
divor [dɪˈvor] di- + vor v.t. devour, eet greedily, it. divorare, ca. devorar, de. verschlingen, fressen
dln` [dln] d(i)l(u)n n.abbrev. (weekdayabbr3) Mon., de. Mo.
→ln`
dlu` [dlu] d(i)lu(a) n.abbrev. (weekdayabbr3) Sat., de. Sa.
→lu`
dmb` [dm̩b] d(i)mb(ec) n.abbrev. (weekdayabbr3) Wed., de. Mi
→mb`
dmr` [dm̩bᵊr] d(i)mr(at) n.abbrev. (weekdayabbr3) Tue., de. Di.
→mr`
dol [dol] dolus, -um n. grief, sorrow, fr. deuil, it. duolo, es. duelo, ca. dol, de. Trauer, Kummer; cmp. ro. dor
→dolu
dolu [ˈdolʊ] *doluō, -ēre < dolēre, doleō, doluī, dolitum v.t. hurt, it. dolere (>dolùto), ca. doldre (>dolgut), doler (>dolgut), fr. douloir (>doulu), de. schmerzen
→cudolu, dol, valu
n. pain, hurt, it. dolore, fr. douleur, ca. es. dolor, pt. dor, ro. durere, de. Schmerz
dom [dom] *domnus, -um < dominus n. Mr., Mrs., mister, sir, madam, gentleman, it. donno, donna, signore, signora, ro. domn, doamnă, fr. monsieur, madame, scn. gnuri, gnura, gna, de. Herr, Frau, Dame; cmp. es. dueño, pt. dono
→gen, sinur
(domba) [ˈdombɐ] not used in isolation dominum n.stem. lord, master, ruler
dop [dop] duplus, -a, -um adj. double, it. doppio, de. doppelt
→dui, dupiut, sul
dos [dos] dorsum n. (anat.) back, fr. dos, ca. esquena, it. schiena, dorso, es. espalda, dorso, lomo, de. Rücken
→dos creu
dos creu [dos ˈkreʊ], [dos krew] dos + creu n. (anat., culin.) saddle of deer/venison, fr. dos de cerf, it. lombata di cervo, de. Hirschrücken
d'ou [ˈdoʊ], [dow] d(i) + ou adv.interr. from where?
adv.rel. from where
draisin [drɐɪˈsin], [drajˈsin] {loan} Drais + in n. draisine, de. Draisine
Dran [dran] (V)- Hadriāna, -us n.prop. Hadriana, Hadrian
drap [drap] drappus, -um n. cloth, rag, ca. drap, de. Tuch, Handtuch, Lappen
→drapin, draput
drapin [drɐˈpin] drap + -in n. flag, banner, it. bandiera, ca. bandera, ro. drapel, fr. drapeau, de. Flagge, Fahne
draput [drɐˈput] drap + -ut n. piece of cloth, shred, de. Läppchen, Stofffetzen
drit [drit] *drēctus, -um < dirēctus, -um adj. right (straight), straight on, straight ahead, direct, it. dritto, diritto, retto, ca. dret, ro. drept, fr. droit, de. recht
→anga drit, dest, drit-angat
n. right (law), dues, it. diritto, dritto, de. Recht, Anrecht
drit-angat [dri tɐŋˈɡat] {calque} rectangulum; drit + angat n. rectangle, it. rettangolo, ro. dreptunghi, de. Rechteck
dromi [ˈdromɪ] *dormiō, -īre v.i. sleep
druc [druk] dulcis, -em adj. sweet
→acidruc, drucumba
n. sweetness, ca. dolçor, it. dolcezza, es. dulzura, dulcedumbre, ro. dulceață, la. dulcitās, de. Süße
drucumba [drʊˈkumbɐ] druc + -umba n. confectionary, sweets, candy, it. dolciumi, caramella, confetto, es. dulces, pt. doces, ro. bomboană, de. Süßkram, Süßigkeit
drum [drum] **drōmus, -um; {loan} #el δρόμος n. lane, -drome, ro. drum, de. Straße, Bahn
Drut [drut] Dulcia n.prop. Dulcia
dsu` [dsu] d(i)su(l) n.abbrev. (weekdayabbr3) Sun., de. So.
→su`
(du) [du] not used in isolation *dūō, -ere < dūcere, dūcō, ductum; {-(c) via supine -ct->-tt-} v.stem. lead
→adu, cudu, ndu, prudu, ridu, sidu, tadu, tudu
dubni [ˈdubnɪ] {loan} n. (chem) dubnium, Db {element 105}, ca. dubni
dui [ˈduɪ], [duj] duōs num. two, 2, fr. deux, ca. dos, dues, oc. dos, doas, dui, doi, dus, it. due, pt. dois, duas, ro. doi, două, co. lij. scn. dui, rm. dus, duas, fur. lad. pms. doi, vec. do, due, de. zwei
→acitat alumbi dui-idrosi, an dui, di dui, dop, dui clurida mitilen, dui deca, dui-idrosi, duiu, dui-usida sulf, fa dui iur, ni dui iur, un, usida sulf dui-mitil
dui clurida mitilen [ˈduɪ klʊˈridɐ mɪtɪˈlen], [duj klʊˈridɐ mɪtɪˈlen] dui + clurida + mitilen n. (chem) dichloromethane, methylene chloride, DCM, it. diclorometano, cloruro di metilene, de. Dichlormethan
→dcm`
dui deca [ˈduɪ ˈdekɐ], [duj ˈdekɐ] dui + deca num. twenty, 20, pt. vinte, ro. douăzeci, la. vīgintī, de. zwanzig
→vinti
dui-idrosi [ˈduɪ ɪˈdrosɪ], [duj ɪˈdrosɪ] dui + idrosi adj. bihydroxy
duiu [dʊˈiʊ], [dwiw] du(i) + -iu adj. binary, it. binario, de. binär, uk. двійко́вий, біна́рний
→binar
dui-usida sulf [ˈduɪ ʊˈsidɐ sulf], [duj ʊˈsidɐ sulf] dui + usida + sulf n. sulfur dioxide, it. diossido di zolfo, de. Schwefeldioxid
dum [dum] *dunque < tum, dum, tunc adv.dem. so, hence, thus, therefore, ca. doncs, it. quindi, dunque, de. deswegen, darum, deshalb, daher, also, aus diesem Grunde
→car
d'un [dun] d(i) + un prep.det. of a
dun [dun] *dōnō, -āre v.t. give as present (to: a), it. donare, es. regalar, de. schenken
→pidun
dupiut [dʊpɪˈut], [dʊˈpjut] do(p) + peu + -(a)t n. millipede, ca. milpeus, it. millepiedi, sv. dubbelfoting, tusenfoting, de. Hundertfüßer
→sulpiut
dur [dur] dūrum adj. hard, difficult
dur [dur] *dūrō, -āre; dūrātum v.t. last, take time, ca. es. pt. durar, it. durare, ro. dura, de. dauern
→durat
durat [dʊˈrat] dur + -at n. duration, it. durata, de. Dauer
dutur [dʊˈtur] doctor, -ōrem; {has -ur ending, but base 'doceō' is lost} n. doctor (s.o. w/ doctorate), it. dottore, de. Doktor
dve` [dve] d(i)ve(n) n.abbrev. (weekdayabbr3) Fri., de. Fr.
→ve`

E

`e [e] `*ē n. (letter) e, E, U+0045, U+0065
→`d, `de, `ef, `e-silon, `f
e [e] -(s) *es < est, esse v.cop. be
→com is cos e, com is cos ti e, cui's ste e pi fotu, eri, eri, fotu, e tan gustus, fu, fu, is ste e, ou's ti e pi fotu, puec, sa, sa, sa
v.aux. {present passive marker}
v.t.0s. there is, there are, that's (for a price), it. c'e, ci sono, e, sono, es. hay, es, son, ca. hi ha, oc. i a, fr. il y a, ça fait, ro. este, sunt, de. es gibt, da ist, da sind, das macht
→ei e
-ec [ek] -eculus, -a, -um; {merged with} -ettus, -a, -um suff.n.<n. {generic noun derivation; originally a diminutive, but not universally anymore}
→capec, carec, cravec, crucutec, cusinec, larec, limunec, manec, parec, puec, ritec
`ef [ef] `*ef n. (letter) f, F, U+0046, U+0066
→`e, `f, `g, `ge
ei [ˈeɪ], [ej] **iji < ibi; {irregular shift; probably dissimilation of ou} adv. there, fr. y, là, it. lì, là, ivi, ro. acolo, de. da
→ei ca, ei e, ei la
ei ca [ˈeɪ ka], [ej ka] preferred as clausal adverb ei + ca adv. here, fr. ici, ca. aquí, ací, it. qui, qua, es. aquí, acá, pt. aqui, gl. aquí, eiquí, acá, acó, ro. aici, aci, rup. aoatsi, aua, sc. inoghe, de. hier
→ca
ei e [ˈeɪ e], [ej e] ei + e v.t.0s. there is, there are {preferred if no other adverb precedes e}, it. c'e, ci sono, es. hay, ca. hi ha, oc. i a, fr. il y a, ro. este, de. es gibt, da ist, da sind
ei la [ˈeɪ la], [ej la] preferred as clausal adverb ei + la adv. there, ca. allà, allí, oc. alai, fr. là-bas, it. lì, là, ivi, es. allí, ahí, allá, pt. aí, ali, lá, ro. acolo, colo, rup. aclo, atsia, sc. inni, incue, rm. là, de. da, dort
→la
`el [el] `*el n. (letter) l, L, U+004C, U+006C
→`ca, `em, `l, `m
-el [el] -ellus, -a, -um; {merged with -ullus, -a, -um} suff.n.<n. {(affectionate) diminutive}, it. -ella, -ello, de. -chen, -lein
→apisturel, brusel, buel, capel, cribel, filer, fracel, furel, grimanel, nicel, pripel, purel, uciler, -ul, ulitel, vicel, Vinitel
elm [elm] helmus, -um n. helmet, it. elmetto, casco, ca. elm, casc, es. casco, de. Helm
→casuar elm
`em [em] `+m *em n. (letter) m, M, U+004D, U+006D
→`el, `en, `m, `n
(emba) [ˈembɐ] not used in isolation -embrem n.stem.fragm. {ending used in month names}
→nuemba, sitemba
`en [en] `*en n. (letter) n, N, U+004E, U+006E
→`em, `n, `o
-en [en] {loan} suff.n. (chem) -ene {substance formative} , alkene, it. -ene, de. -en
→mitilen
`er [er] `*er n. (letter) r, R, U+0052, U+0072
→`cu, `es, `r, `s
erbi [ˈerᵊbɪ] {loan} n. (chem) erbium, Er {element 68}, ca. erbi
eri [ˈerɪ] future tense of e -Vr- *eriə < erit < {3sg.fut.} esse v.cop. will be
v.aux. {future passive marker}
v.t.0s. there will be, de. es wird geben
erts [erᵊts] {loan} Hertz n. (phys., unit) Hertz, Hz
→fripintat
`es [es] `+s *es n. (letter) s, S, U+0053, U+0073
→`er, `es grec, `s, `t, `te
esa- [ˈesɐ] {loan} exa {SI unit prefix} precomp.si. exa, 1e18, E
→esa, is
num. quintillion, trillion, 1e18
`es grec [es ɡrek] `es + grec n. (letter) z, Z, U+005A, U+007A
→`a, `i grec, `z
esi [ˈesɪ] *exiō, -īre < exīre, exeō, exīvī, exitum; {-i; lat. -īvī; deriv. work well} v.i. exit (obj.: di), go/come out (of: di), it. uscire, es. salir, fr. sortir, de. verlassen
→isit
`e-silon [e sɪˈlon] {loan} *epsilon; `e + silon n. (greek letter) epsilon, Ε, ε
→`delta, `seta
est [est] {loan} #fr est < #pgmc *austan n. (compass) {rare} east , eastern, ca. est, llevant, orient, it. est, levante, ro. est, de. Ost-, Osten
→livan
`eta [ˈetɐ] `+V *ēta n. (greek letter) eta, Η, η
→`seta, `teta
etri [ˈetrɪ] {loan} n. (chem) ether, fr. éther, ca. èter, it. etere, ro. eter, de. Ether, Äther
etu- [ˈetʊ] {loan} hecto {SI unit prefix} precomp.si. hecto, 1e2, 100, h, it. etto, de. hekto
→etu
num. hundred, 100, pt. cento, sc. chéntu, céntu, de. hundert
→cen, pi etu
Eu [ˈeʊ], [ew] Eva n.prop. Eve
→Eva
Eva [ˈevɐ] {loan} n.prop. Eve
→Eu

F

`f [f] (`e)f n. (letter) f, F, U+0046, U+0066
→`e, `g
fa [fa] *faō, -āre < facere, faciō, factum; {-(c) via supine -ct->-tt-}; {-a- from supine in *-at} v.t. make, create, fr. faire, ca. fer, it. fare, de. machen
→cunta-fa, fa sprus, fat, fatur, olfi
prep. ago (postp.), {temporal unit} last, fr. il y a, ca. fa, it. fa {postp.}, pt. há, atrás {postp.}, es. hace, atrás {postp.}, ro. acum, de. vor (zeitl.)
→avan, fa an, fa dui iur, fa iur, fa matin, fa not, fa siran, fa tri iur
v.aux. make s.t. happen, make s.o. do s.t.
→fa nspus, fa tacu
fa an [fa an], [fa ʱan] fa + an adv. last year, de. letztes Jahr
faba [ˈfabɐ] fābula n. fable, fairy story, ca. faula, it. fiaba, fola, favola, de. Fabel, Märchen; cmp. sc. faba, faula, fabula
fa dui iur [fa ˈduɪ ɪˈur], [fa duj jur] fa + dui + iur adv. two days ago, day before yesterday, ca. abans-d'ahir, it. altroieri, es. anteayer, antier, ro. alaltăieri, sc. gianteris, de. vorgestern
fag [faŋ] fāgus, -um n. beech
fa iur [fa ɪˈur], [fa jur] fa + iur adv. yesterday, ca. ahir, it. ro. ieri, es. ayer, pt. ontem, gl. onte, sc. deris, de. gestern
fal [fal] phallus, -um < #el φαλλός n. (anat.) penis, clitoris, it. pene, clitoride, es. pene, clitoris, ro. penis, pulă, clitoris, lindic, de. Penis, Glied, Klitoris, Kitzler
→glan fal, lanic, minga, natur, pal tis, pin, piu, ses, stafal, vain
fa matin [fa mɐˈtin] fa + matin adv. yesterday morning, de. gestern morgen, gestern früh
famba [ˈfambɐ] *faminem < famēs n. hunger, it. fame, ca. fam, es. hambre, ro. foame, sc. fàmene, fàmmine, de. Hunger
famil [fɐˈmil] famīlia n. family, kin, it. famiglia, ro. femeie, rup. fumealji, fur. famee, de. Familie
fa not [fa not] fa + not adv. last night, de. letzte Nacht
fa nspus [fan ˈtspus] fa + nspus v.t. marry off, it. accasare, fare sposare, de. verheiraten
farin [fɐˈrin] farīna n. flour, meal
→farin spret, farin tric, farinus
farin spret [fɐˈrin tspret] farin + spret n. spelt flour
farin tric [fɐˈrin trik] farin + tric n. wheat four
farinus [fɐrɪˈnus] farin + -us adj. floury, mealy
→pumber farinus
farmac [fɐrᵊˈmak] -Vr- -V- pharmacum; {late borrowing} n. drug, medicine, medication, ca. fàrmac, it. farmaco, de. Droge, Arznei
→farmacai, farmacar, farmaciu
farmacai [fɐrᵊmɐˈkaɪ], [fɐrᵊmɐˈkaj] farmac + -ai n. pharmacy
farmacar [fɐrᵊmɐˈkar] farmac + -ar n. pharmacist
farmaciu [fɐrᵊmɐˈkiʊ], [fɐrᵊmɐˈkiw] farmac + -iu adj. pharmaceutical
fasc [fask] fascis, -em n. pack, bundle, ca. feix, it. fascio, de. Packen, Bündel
→fascut
fasci [ˈfaskɪ] fascia n. band, strip, it. fascia, lista, striccia, es. franja, fraja, lista, tira, de. Streifen, Band
→fasci mrag
fasci mrag [ˈfaskɪm ˈbraŋ] fasci + mrag n. border, margin, strip at edge, it. margine, ca. fr. marge, pt. margem, sc. margine, de. Rand, Randstreifen
fascut [fɐsˈkut] fasc + -ut n. package, parcel, ca. paquet, it. pacco, ro. pachet, de. Paket, Päckchen
fa siran [fa sɪˈran] fa + siran adv. yesterday evening, last night, de. gestern Abend
fa sprus [fas prus] fa + sprus v.t. detonate, explode, fr. faire exploser, arroser, it. fare esplodere, fare saltare, de. sprengen
fasul [fɐˈsul] *fasōlum < phaseolum n. bean, it. fagiolo, ca. fesol, ro. fasola, pt. feijão, de. Bohne
→fasulat
fasulat [fɐsʊˈlat] fasul + -at n. bean stew, fr. cassoulet, it. minestra di fagioli, pt. feijoada, de. Bohneneintopf
fat [fat] *facia < faciēs, -em n. (anat.) face, ca. faç, it. faccia, sc. fachi, facci, es. faz, fr. pt. face, ro. față, de. Gesicht
→stafat
fat [fat] fa + -(a)t adj. made, it. fatto, ca. fet
→ifat, -ifat
n. fact
fa tacu [fa ˈtakʊ] fa + tacu v.t. silence, quieten, make silent, de. zum Schweigen bringen, leise machen
fa tri iur [fa tri ɪˈur], [fa tri jur] fa + tri + iur adv. three days ago, day before the day before yesterday, fr. avant-avant-hier, il y a trois jour, ca. fa tres dies, it. tre giorni fa, es. trasanteayer, trasantier, ro. răsalaltăieri, sc. dinnàntis, de. vorvorgestern
fatur [fɐˈtur] fa + -(a)tur n. maker, creator, manufacturer, it. facitore, fabbricatore, fr. faiseur, es. hacedor, ro. făcător, de. Macher, Hersteller, Erzeuger
fau [ˈfaʊ], [faw] faba n. fava bean
faur [fɐˈur], [fɐˈʱur] favor, -ōrem; {has -ur ending, but base 'faveō' is lost} n. favour
→fauri, pi faur
fauri [fɐˈurɪ], [fɐˈʱurɪ] faur + -i v.t. favour, look upon fondly, it. preferire, privilegiare, favorire, es. preferir, favorecer, de. bevorzugen
→faurit
faurit [fɐʊˈrit], [fawˈrit] fauri + -(a)t adj. favoured, favourite
feba [ˈfebɐ] *fēbilis, -em < flēbilis, -em adj. feeble, fr. faible, ca. feble, it. fievole, de. dürftig, kraftlos
fel [fel] felle < {abl.} fel n. (anat.) gall, bile, it. fiele, bile, ca. fel, bilis, fr. fiel, es. hiel, ro. fiere, rup. heari, sc. fele, de. Galle (Flüssigkeit), Gallenblase
fen [fen] *fenum < *fēnum, faenum; {probably long ē in late lat., but shortened later, or vowel from sp.} n. hay, it. fieno, es. heno, ca. fen, fr. foin, ro. fân, sc. fenu, de. Heu
→frucet fen
fentu- [ˈfentʊ] {loan} femto {SI unit prefix} precomp.si. femto-, 1e-15, de. femto-
fenu [ˈfenʊ] *finduō, -ere < findere, findō, fissum; {merged with *-fendere, -fēnsum} v.t. split, cleave, ca. fr. fendre, it. fendere (>fenduto, >fesso), es. hender, pt. fender, de. spalten
→difenu, finumen, finut
fer [fer] ferrum n. (chem) iron, Fe {element 26}, ca. it. pt. ferro, sc. ferru, es. hierro, fr. fer, fur. rm. ro. fier, de. Eisen
→caril fer, caruc fer
fermi [ˈferᵊmɪ] {loan} n. (chem) fermium, Fm {element 100}, ca. fermi
fest [fest] festum n. festival, fest, fr. fête, ca. it. festa, es. fiesta, de. Fest
feu [ˈfeʊ], [few] fidēs, -em n. faith, fr. foi, ca. es. oc. fe, it. fede, sc. fidi, de. Glaube
→fivan
`fi [fi] `*phī n. (greek letter) phi, Φ, φ
→`ci, `i-silon
fibr [fibᵊr] {loan} #la fibra n. fibre, thread, es. fibra, hebra, de. Faser, Faden
fic [fik] *fīca n. fig, it. fico, ca. oc. figa, es. higo, rm. fig, pt. figo, rup. hic, fur. fîc, de. Feige
→ficar, ficat
ficar [fɪˈkar] fic + -ar n. fig tree
ficat [fɪˈkat] ficātum n. (anat.) liver, es. higado, ca. fetge, it. fegato, fr. foie, ro. ficat, rup. hicat, de. Leber
→fic, ficat gras, ficat nati
ficat gras [fɪˈkat ɡras] ficat + gras n. foie gras, de. Stopfleber
→ficat gras nati
ficat gras nati [fɪˈkat ɡras ˈnatɪ] ficat gras + nati n. duck foie gras, fr. foie gras de canard, de. Entenstopfleber
ficat nati [fɪˈkat ˈnatɪ] ficat + nati n. duck liver, fr. foie de canard, de. Entenleber
fil [fil] fīlius, -a n. (kin) son, daughter, child, ca. fill, fur. fi, ro. fiu, rup. hilj, sc. figiu, figliu, fiju, filgiu, fillu, fitzu, fixu, fizu, figia, de. Kind, Sohn, Tochter
→afil, fil ast, filer, fil fil, filoi
fil [fil] filum n. wire, thread, cable, it. filo, ca. fur. fil, ro. fir, rup. hir, de. Faden, Draht, Kabel
→filat
fil ast [fi last] fil + ast n. (kin) stepchild, stepson, stepdaughter, es. hijastro, ‎hijastra, de. Stiefkind
filat [fɪˈlat] fil + -at adj. wired, online
→nifilat, putic filat
filer [fɪˈler] fil + -el n. (kin) small child/son/daughter
fil fil [fil fil] fil + fil n. (kin) grandchild, grandson, granddaughter, fr. petit-enfant, ca. nét, néta, it. nipote, es. nieto, pt. neto, neta, sv. barnbarn, de. Enkelkind, Enkel, Enkelin
→niput
Filic [fɪˈlik] filic n.prop. Felix
filic [fɪˈlik] fēlīx, -cem adj. happy
→Filic
n. happiness
Filip [fɪˈlip] Philippa, -us n.prop. Philippa, Philip
filit [fɪˈlit] filictum n. fern, es. helecho, it. felce, fr. fougère, ro. ferigă, fur. felet, de. Farn
filoi [fɪˈloɪ], [fɪˈloj] fil + -oi n. (kin) large child/son/daughter
fim [fim] -(ra) fēmina n. woman (assigned), female, person with a vulva, {used if genital difference matters; prefer gen}, fr. femme, it. femmina, es. mujer, hembra, ast. fema, sc. femina, femmina, de. Frau, Weibchen, Person mit Vulva
→fimiu, gen, masc
adj. female (assigned), having a vulva, {used if genital difference matters}
→pul fim
fimiu [fɪˈmiʊ], [fɪˈmiw] fim + -iu n. woman (identifying), female, feminine (also linguistic), womanly, pertaining to female gender, {used if ident matters; prefer gen}, ca. femení, femenívol, it. femminino, femminile, ro. feminin, femeiesc, de. feminin, fraulich, weiblich
→fim, masciu
fin [fin] fīnis, -em n. end, foal, aim, purpose
→fini, fin sirman
prep. until, fr. jusque, ca. fins, it. finche, fino a, es. hasta, pt. até, ro. până, de. bis
→dis cunul fin murmen, dis dilun fin diven, fin amou, fin ci, fin l, fin n
(fin) [fin] not used in isolation {loan} n.stem.fragm. (chem) phen- {substance formative}, it. fen-, de. Phen-
→finul
fin amou [fi nɐˈmoʊ], [fi nɐˈmow] fin + amou adv. so far, up to now, until now, it. finora, es. hasta ahora, ro. până acum, de. bis jetzt
fin ci [fiŋ ki] fin + ci conj.adv. until, it. finche, es. hasta que, ro. până, până ce, până când, de. bis
fini [ˈfinɪ] *fīniō, -īre; fin + -i v.t. finish, complete, finalize, ca. it. finire, pt. finalizar, de. fertigstellen, beenden
→crau, difini
fin l [findl] fin + l prep.det. until the, up to the
fin n [finn] fin + n prep.det. until a, up to a
fin sirman [fin tsɪrᵊˈman] fin + sirman n. weekend, ca. cap de setmana, it. fine settimana, es. fin de semana, de. Wochenende
finuc [fɪˈnuk] *fēnuculum < fēniculum n. fennel
finul [fɪˈnul] fin + -ul n. (chem) phenol, it. fenolo, de. Phenol
finumen [fɪnʊˈmen] fenu + -(a)men n. crack, split, fissure, de. Spalt
finut [fɪˈnut] fenu + -(a)t n. fission, splitting, it. fissione, divisione, de. Spaltung
firmion [fɪrᵊmɪˈon], [fɪrᵊˈmjon] {loan} Fermi; firmi + -on n. (phys., stdmodel) fermion
fis [fis] fixus, -um adj. fixed, firm, permanent, steady
fisur [fɪˈsur] fissūra; {'cunnus, -um' does not survive, maybe too short} n. (anat.) {vulgar} cunt, pussy, vulva, vagina, fr. con, it. conno, es. coño, ca. cony, coi, pt. cona, ro. pizdă, nap. purchiacca, fessa, de. Fotze, Muschi, Scheide, Vulva, Vagina
→vain
fit [fit] fētus, -um n. baby, fetus, de. Säugling, Fötus
(fiur) [fɪˈur], [fjur] not used in isolation *figūrō, -āre; figūrātum; {loan} v.stem. -figure
→cufiur
Fiurter [fɪʊrᵊˈter], [fjʊrᵊˈter] Frigoriterra n.prop. Þrjótur/Iceland
fiv` [fiv] fiv(ar) n.abbrev. (monthabbr3) Feb.
fivan [fɪˈvan] feu + -an adj. faithful, loyal, fr. féal, fidèle, it. fedele, es. pt. fiel, de. treu, loyal
fivar [fɪˈvar] -Vr- -*r- februārius, -um n. (month) February
→fiv`
flac [flak] flaccus, -um adj. flabby, flappy, flaccid, fr. flasque, ca. flac, it. fiacco, pt. fraco, de. schlapp, schlaff, schlabberig
flam [flam] flamma n. flame, es. llama, de. Flamme
flar [flar] *flārō, -āre < *flāgrāre < frāgrāre v.t. smell, sense smell of, ca. flairar, pt. cheirar, de. riechen
→cuflar, flarat, olfi
n. smelling, sense of smell, olfaction, it. olfatto, de. Riechen, Geruchssinn
→ulfit
v.cop. smell, emit smell (of: di)
v.i. smell, emit smell (of: di)
→olfi
flarat [flɐˈrat] flar + -at n. smell, odor, it. odore, ca. olor, flaire, pt. cheiro, de. Geruch
→ulfit
flat [flat] *flatō, -āre v.i. fart, release disgusting smell
n. fart
flesi [ˈflesɪ] *flexiō, -īre< {freq.} flectere, flectō, flexī, flexum {-si: 'flexible' should be recognisable} v.t. bend, it. flettere, fr. fléchir, ca. corbar, de. biegen
→flisiru, flisit
v.refl. bend, give in, it. flettersi, es. combarse, de. sich biegen, sich krümmen, nachgeben
fliroi [flɪˈroɪ], [flɪˈroj] {loan} n. (chem) flerovium, Fl {element 114}, ca. flerovi
flisiru [flɪˈsirʊ] flesi + -(a)ru adj. flexible, bendable, pliable, ro. flexibil, de. biegsam, flexibel
flisit [flɪˈsit] flesi + -(a)t adj. bent, it. flesso, es. corvo, de. gebogen
floc [flok] floccum n. flake, small tuft, small wisp (of wool)
→flucoi
flu [flu] -(V)- *fluwidu < fluidus, -a, -um adj. fluid, liquid (also [chem]), it. fluido, de. flüssig
→flui
n. fluid, it. fluido, de. Flüssigkeit
flucoi [flʊˈkoɪ], [flʊˈkoj] floc + -oi n. bush, es. arbusto, de. Busch
→singlar rui flucoi
flui [ˈfluɪ], [fluj] *fluiō, -īre < fluere, fluō, flūxī, flūxum; {-i-: like cat. and it.}; flu + -i v.i. flow, it. fluire, ca. fluir, ro. curge, de. fließen
→mflui
flumba [ˈflumbɐ] flūmen, -inem n. river, it. fiume, scn. ciumi, fur. flum, ro. flum, sc. fiúmene, flúmini, frummi, frúmmini, de. Fluß
→Flumb' Amason, flumbut
Flumb' Amason [flum bɐmɐˈson] flumb(a) + Amason n.prop. Amazon River; usually just Amason
flumbut [flʊmˈbut] flumb(a) + -ut n. creek, it. ruscello, fiumicello, ca. rierol, es. arroyo, pt. riachuelo, de. Bach
fluor [flʊˈor], [flʊˈʷor] {loan} n. (chem) fluorine, F {element 9}, ca. fluor
→ac tri-fluor acit
Flur [flur] Flōra n.prop. Flora
flur [flur] flōs, -rem n. flower
→mfluri, viri flur
flus [flus] fluxus, -um n. flux
foc [fok] focus, -um n. fire, fr. feu, ca. foc, it. fuoco, es. fuego, pt. fogo, ro. foc, scn. focu, sc. focu, fogu, de. Feuer
→ram foc
foi [ˈfoɪ], [foj] -e>j- *foveum < fovea n. hole, pit, {vulgar} asshole, arsehole, vagina, orifice (sexualised or vulgarised or abused), it. buca, es. hoyo, ro. gaură, de. Loch, Erdloch, Grube, {vulgär} Körperöffnung (jedwede)
→foi cul, foi nir
foi cul [ˈfoɪ kul], [foj kul] foi + cul n. (anat.) {vulgar} anus, arsehole, asshole, butt hole, anus, fr. trou du cul, it. buco del culo, de. Arschloch
→buc nac, buc riviar
foi nir [ˈfoɪ nir], [foj nir] foi + nir n. black hole, it. buco nero, fr. trou noir, es. agujero negro, de. schwarzes Loch
fol [fol] folium n. leaf, sheet (of paper), foil, it. foglia, fr. feuille, es. hoja, ro. foaie, sc. fogia, foglia, folla, foza, de. Blatt, Folie
fol [fol] follem n. {archaic} bellows, it. soffietto, mantice, es. fuelle, ro. foale, de. Balg
fon [fon] fōns, -ontem n. source, spring, ca. font, it. fonte, es. fuente, ro. sursă, izvor, de. Quelle
→codi fon
fonu [ˈfonʊ] *funduō, -ere < fundere, fundō, fūsum; fūdī {-u: part. fr. -u, it. cat. -s, but it. also has 'fonduta'} v.t. melt, smelt, thaw, merge, blend, it. fondere, ca. fondre, es. hundir, de. schmelzen, auftauen, vermengen
→cufonu, funuai, funut, ifonu
for [for] *forō, -āre; forātum v.i. bore, pierce, puncture, it. forare, pt. furar, fr. forer, de. bohren, durchstechen
→furat, furatur
fos [fos] fossa n. pit, ditch, it. fossa, es. hoyo, foso, de. Grube
→fos liun, fos srec
fosfu [ˈfosfʊ] {loan} n. (chem) phosphorus, P {element 15}, ca. fòsfor
fos liun [fos tlɪˈun], [fos tljun] fos + liun n. lion's den, fr. gueule du loup, it. fossa dei leoni, pt. cova dos leões, ro. groapa cu lei, de. Höhle des Löwen
fos srec [fos strek] fos + srec n. slurry pit, de. Jauchegrube
→sricai
fotu [ˈfotʊ] *futuō, -ere; futūtum v.t. fuck, shag {vulgar}, ca. fotre, follar, it. fottere, scopare, trombare, es. follar, coger, joder, pt. foder, rup. fut, ro. fute, regula, sc. fútere, de. ficken, vögeln, bumsen
→cucop, ses
interj. fuck!, it. cazzo, mierda, es. coño, de. Scheiße!
→fotu, e tan gustus
n. fucking (act or process), ro. futere, de. Ficken
→pi fotu
fotu, e tan gustus [ˈfotʊ e taŋ ɡʊsˈtus] fotu + e + tan + gustus phr. fuck, she/he is so hot!, es. ¡Coño, qué candente está!
frac [frak] falx, -cem n. scythe, it. falce, ca. dalla, sc. friulana, rm. fautsch, pt. gadanha, ro. coasă, cs. kosa, de. Sense; cmp. es. hoz
→fracel
fracel [frɐˈkel] frac + -el n. sickle, it. falce, ca. falç, sc. falche, farche, es. hoz, de. Sichel
→fracel i mratel
fracel i mratel [frɐˈke lim brɐˈtel] fracel + i + mratel n. hammer and sickle, it. falce e martello, de. Hammer und Sichel
fracu [ˈfrakʊ] fabrica n. forge, ca. farga, fr. forge, es. fragua, de. Schmiede
→frau
fracun [frɐˈkun] falcō, -nem n. falcon, ca. falcó, it. falco, falcone, es. halcón, de. Falke
frag [fraŋ] frāgum n. strawberry
→gilat frag
frai [ˈfraɪ], [fraj] *fragō, -ere < frangere, frangō, frāctum; {nasal infix lost} v.t. break, fracture, it. frangere, ro. frânge, de. zerbrechen, abbrechen, brechen
→crep, fraimen, frait, ropu
fraimen [frɐɪˈmen], [frajˈmen] frai + -(a)men n. fragment, piece, shred, shard, bit, it. frammento, de. Stückchen, Stück, Fetzen, Abriß, bißchen
frait [frɐˈit], [frɐˈʱit] frai + -(a)t adj. broken off, fractured
→fraitumba
fraitumba [frɐɪˈtumbɐ], [frajˈtumbɐ] frait + -umba n. smithereen(s), small piece(s), fragment(s), piece(s) of s.t. fractured, it. frantumi, frantume, pt. pedacinho(s), es. añicos, ro. bucățele, de. Bruckstück(e), Stückchen, Splitter
Francisc [frɐŋˈkisk] Francisca, -us n.prop. Francisca, Frank
Frang [fraŋ] Francus, -a, -um n.prop. Frankish, Frank {person from Francia or Franconia}
→Frangi
Frangi [ˈfraŋɡɪ] {calque} Francia; Frang + -i n.prop. France
→frangi, frangian, Giri Frangi
frangi [ˈfraŋɡɪ] {loan} #fr France; Frangi n. (chem) francium, Fr {element 87}, ca. franci
frangian [frɐŋɡɪˈan], [frɐŋˈɡjan] Frangi + -an adj.prop. French, de. französisch
n.prop. French, de. Franzose, Französin
frans [frants] fraxinus, -um n. ash tree, it. frassino, es. fresna, ca. freixe, sc. fràssu, fur. frassin, de. Esche
fras [fras] phrasis, -im < {loan} #el φράσις n. (ling.) phrase, sentence, it. frase, de. Satz, Phrase
→pifras, spluri fras
frat [frat] *fartō, -āre < {freq.} farcīre, farciō, farsī, fartum v.t. stuff, fill (with: di), it. farcire, es. hartar, de. füllen, stopfen
→fratat, mre
v.refl. fill up, fill oneself (with: di), it. riempirsi, sfamarsi, es. llenarse, hartarse, de. sich vollstopfen, sich satt essen
→mre
fratat [frɐˈtat] frat + -at adj. stuffed, filled (with: di), it. farcito, ripieno, es. relleno, fr. farci, de. gefüllt, gestopft
→fratat carus
fratat carus [frɐˈtat kɐˈrus] fratat + carus adj. stuffed with meat, it. ripieno con carne, es. relleno con carne, fr. farci a la viande, de. fleischgefüllt
frau [ˈfraʊ], [fraw] -*r- faber, -rum n. smith, blacksmith, forger, it. fabbro, fucinatore, ferraio, es. herrero, pt. ferreiro, forjador, de. Schmied
→fracu
frebi [ˈfrebɪ] *ferviō, -īre < fervēre, ferveō, fervitum; {-i- from 3sg} v.i. be scorching hot, glow, (by analogy) be intense, be violently in action, it. fervere, de. glühen, glühend heiß sein, in vollem Gange sein
→fribin, fribitur
frei [ˈfreɪ], [frej] *frīgiō, -āre < frīgere, frīgō v.t. roast, fry, pan-fry, it. friggere, ca. fregir, fr. frir, es. freir, pt. frigir, ro. frige, de. braten, frittieren
→frit
frest [frest] C(V)- fenestra n. window, de. Fenster
fret [fret] 'feretrum < φέρετρον n. coffin, bier, it. feretro, ca. fèretre, taüt, es. ataúd, féretro, de. Sarg, Bahre
freu [ˈfreʊ], [frew] -*r- febris, -em n. fever, oc. febre, feure, ca. febre, febra, it. febbre, sc. frebba, fre, scn. frevi, ro. fior, rup. hior, heavrã, fur. fiere, rm. fevra, de. Fieber
(fri) [fri] not used in isolation *=feriō, -īre < *ferīre, *feriō, *ferīvī, *fertum < ferre, ferō, tulī, lātum v.stem. bear, carry, propose, bring forth, fr. -férer, -frir, ca. -ferir, oc. -ferir, -frir, es. -ferir, -frecer, -frir, pt. -ferir, -ferecer, -frecer, it. -ferire, -frire, ro. -fera, -feri
→difri, frit, prifri, rifri, sufri, tafri, ufri
fribin [frɪˈbin] {calque} #la ferventem; frebi + -(a)n adj. hot, fiery, it. bollente, ca. calent, ro. fierbinte, de. heiß
→ap fribin
fribitur [frɪbɪˈtur] frebi + -(a)tur adj. scorching hot, glowing hot
fric [frik] *fricō, -āre; frictum v.t. rub, chafe, it. fregare, de. reiben, sich wärmen an
frim [frim] *firmem < firmum adj. firm, stable, stiff, tight
→cufrim, pumber frim
fripen [frɪˈpen] {loan} #la frequentem adj. frequent, it. frequente, ro. frecvent, de. häufig, oft
→fripintat
fripintat [frɪpɪnˈtat] fripen + -(i)tat n. frequency (also [phys.]), it. frequenza, de. Frequenz, Häufigkeit
→erts
fris [fris] *frēsō, -āre < {freq.} frendere, frendō, frenduī, frēsum; {-s: freq. is common: it. fresare, sp. fresar, fr. fraiser} v.t. mortise, mill, cut, it. fresare, de. fräsen
→fristur
frisc [frisk] friscus, -a, -um adj. fresh, not preserved, recently obtained, not stale, es. reciente, fresco, it. fresco, ca. fresc, nou, de. frisch
fristur [frɪsˈtur] fris + -(a)tur n. milling machine, router, it. fresa, de. Fräse
frit [frit] frei + -(a)t adj. fried
→frutiu, nati frit, pisc frit, pul frit, uc frit
n. roast, it. arrosto, fr. rôti, de. Braten
→frit bou, frit caval
(frit) [frit] not used in isolation {remodelled like a regular supine, like '*fertus'}; fri + -(a)t adj.stem. born, carried, proposed, brought forth
→fritiu
frit bou [frit ˈboʊ], [frit bow] frit + bou n. beef roast, it. arrosto di manzo, fr. rôti de bœuf, es. asado de vaca, de. Rinderbraten
frit caval [frit kɐˈval] frit + caval n. horse roast, de. Pferdebraten
(fritiu) [frɪˈtiʊ], [frɪˈtiw] not used in isolation {modelled after 'fertilis' with '-ilis' > '-icus' > '-īvus'}; frit + -iu adj.stem. fertile, de. fruchtbar
→frutiu
friu [ˈfriʊ], [friw] frīgidum adj. cold, it. freddo, ca. fred, fr. froid, es. pt. frio, ro. frig, sc. friru, fritu, frídu, de. kalt
→au friu, mfriu, repu friu, samba friu, tenu friu
froc [frok] *forbicem < forficem n. scissors, ca. tisores, it. forbici, ro. foarfecă, foarfece, de. Schere
fron [fron] frōns, -tem n. (anat.) forehead, front, it. fronte, fr. front, de. Stirn, Front
→afron, avan
frot [frot] fortis, -em adj. strong; loud
→cof frot, froti
froti [ˈfrotɪ] frot + -i n. strength, ca. força, it. forza, fr. force, ro. forță, de. Stärke
frucet [frʊˈket] *forcetta < forca n. fork, fr. fourchette, it. forcetta, es. tenedor, ro. furcă, de. Gabel
→frucet fen, frucitoi
frucet fen [frʊˈket fen] frucet + fen n. pitchfork, hay fork, it. forca, es. huerca de heno, de. Heugabel
frucitoi [frʊkɪˈtoɪ], [frʊkɪˈtoj] frucet + -oi n. pitchfork, hay fork, muckrake, dung fork, it. forcone, ca. forca, de. Mistgabel, Heugabel
frum [frum] fōrma n. form, shape, it. forma, sc. folma, forma, fromma, de. Gestalt, Form
→frumac, frumat, mfrum, spluri frum
v.t. shape, form, make, it. formare, de. gestalten, formen
→cufrum
frumac [frʊˈmak] *formāticum; frum + -ac n. yoghurt
frumat [frʊˈmat] frum + -at adj. formatted, de. gestaltet, formatiert
n. Format, de. Gestalt, Format
frumic [frʊˈmik] formīcam n. ant
→frumicai, proc frumic, us frumic
frumicai [frʊmɪˈkaɪ], [frʊmɪˈkaj] frumic + -ai n. anthill, fr. fourmilière, ca. formiguer, it. formicaio, ro. furnicar, pt. formigueiro, es. hormiguero, de. Ameisenhaufen
frut [frut] fructus, -um n. fruit, it. frutto, de. Frucht
→afrut, asuc frut, frutiu, frutos, frut pripoi afumat, frutus
frutiu [frʊˈtiʊ], [frʊˈtiw] {reinterpreted fritiu, dissimilating from frit}; frut + -iu adj. fertile, (rarely) fruity, it. fertile, de. fruchtbar
→afrutiu, frutus
frutos [frʊˈtos] frut + -os n. (chem) fructose, ca. es. fructosa, it. fruttosio, pt. frutose, de. Fruktose, Fruchtzucker
→asuc frut
frut pripoi afumat [frut prɪˈpoɪ ɐfʊˈmat], [frut prɪˈpoj ɐfʊˈmat] frut + pripoi afumat n. smoked peppers, it. peperone affumicato, de. geräuchter Paprikaschoten
frutun [frʊˈtun] fortūna n. luck, fortune
→pi frutun
frutus [frʊˈtus] frut + -us adj. fruity, it. fruttato, es. afrutado, de. fruchtig
→frutiu
fu [fu] past tense of e *fūə < fuit < {3sg.perf.act.ind.} esse v.cop. was (past of 'to be')
→is ste fu
v.aux. {past passive marker}
v.t.0s. there was, it. c'era, de. es gab
fui [ˈfuɪ], [fuj] *fūgō, -ere; fūgitum < *fugō, -ere, fugitum; {all Rom.: vowel raising or long 'u'} v.i. flee, run away, escape, fr. fuir, ca. pt. fugir, it. fuggire, es. huir, ro. fugi, sc. fughíre, fuíre, fui, fúere, de. flüchten, fliehen, weglaufen, entkommen
→afui, fuit, fuitur
fuit [fʊˈit], [fwit] fui + -(a)t n. flight, fleeing, escape, leak, leakage, fr. fuite, it. fuga, es. fuga, huida, ca. pt. fuga, fugida, de. Flucht, Entweichen (Leck)
fuitur [fʊɪˈtur], [fujˈtur] fui + -(a)tur adj. fleeting, ephemeral, short-lived, de. flüchtig, vorübergehend, kurzlebig
→pastur
fulic [fʊˈlik] folliculus, -um n. skin, membrane of fruit, pomace, marc, fr. marc, peau, it. vinaccia, pelle, es. hollejo, de. Schale (von Früchten), Trester, Treber
fum [fum] *fūmō, -āre; fūmātum v.t. smoke, inhale smoke, it. fumare, de. rauchen, Rauch saugen
→afum, fumatur
n. smoke, fume
→pifum
v.i. smoke, give off smoke, it. fumare, de. rauchen, Rauch abgeben
fumatur [fʊmɐˈtur] fum + -atur n. smoker, de. Raucher
adj. smoking, de. rauchend
fun [fun] fundus, -a, -um n. bottom, ground, fund, basis, es. it. fondo, de. Grundlage, Boden, Grund, Basis, Fonds, Fundus
→cvarc fun, tafun
v.t. found, establish, start, constitute, it. fondare, fr. fonder, ca. fundar, de. gründen
→funamen
funamen [fʊnɐˈmen] fun + -amen n. groundwork, foundation, basis, ca. fonament, it. fondamento, de. Fundament, Grundlage
n. foundation, ca. fundació, de. Gründung; Stiftung
funeba [fʊˈnebɐ] fundibulum n. trebuchet, ca. trabuc, trabuquet, oc. fonilh, es. fundíbulo, de. Trebuchet
→mbut
fung [fuŋ] fungus, -um n. mushroom, es. hongo, it. fungo, ca. fong, bolet, de. Pilz
→fung stop, fung tin
fung stop [fuŋ stop] fung + stop n. wood hedgehog (mushroom), it. steccherino, es. lengua de gato, ca. llengua de bou, ro. burete țepos, de. Semmelstoppelpilz, qtax. hydnum repandum
fung tin [fuŋ tin] fung + tin n. shaggy ink cap, it. fungo dell'inchiostro, ca. bolet de tinta, ro. burete de cerneală, de. Schopftintling, qtax. coprinus comatus
funitiu [fʊnɪˈtiʊ], [fʊnɪˈtiw] {loan} #el φωνητικός; funit + -iu adj. (ling.) phonetic, sound, it. fonetico, de. phonetisch, lautlich
n. phonetics, it. fonetica, de. Phonetik, Lautlehre
→spluri son
funtan [fʊnˈtan] fontāna n. fountain, ca. font, it. fontana, pt. fonte, es. fuente, fontana, ro. fântână, de. Springbrunnen, Fontäne
funti [ˈfuntɪ] fūnctiōnem n. function, dedicated task, fr. fonction, it. funzione, ro. funcție, funcțiune, de. Aufgabe, Funktion, Funktionatität
v.i. function, work, fr. fonctionner, de. funktionieren, gehen
funuai [fʊnʊˈaɪ], [fʊˈnwaj] fonu + -ai v.t. foundry, it. fonderia, dt Gießerei
funulogi [fʊnʊˈloɡɪ] funu + -(u)logi n. phonology, it. fonologia, de. Phonologie
→sistim son, spluri sistim son
funut [fʊˈnut] fonu + -(a)t n. fusion, smelting, melting, it. fusione, de. Verschmelzung, Schmelzung, Fusion
fur [fur] furnus, -um n. oven, fr. four, ca. forn, it. forno, es. horno, fur. fôr, rup. furnu, fur, sc. forru, furru, de. Ofen
→gras fur, mfur
fur [fur] *fūrō, -āre; fūrātum v.t. steal, it. rubare, ca. robar, fr. voler, es. robar, hurtar, pt. robar, furtar, ro. fura, de. stehlen
→furat, furatur, furel, furiu
furan [fʊˈran] {loan} n. (chem) furan, it. furano, de. Furan
→pat-idru-furan
furat [fʊˈrat] for + -at n. hole, puncture, it. buco, foro, ca. forat, es. agujero, de. Loch, Durchstich
furat [fʊˈrat] fur + -at adj. stolen, it. rubato, de. gestohlen
→mrec furat
n. theft, it. pt. furto, ca. ro. furt, es. hurto, de. Diebstahl
furatur [fʊrɐˈtur] for + -atur n. drill, ca. trepant, it. succhiello, trapano, es. taladro, taladradora, de. Bohrer
→furatur nifilat
furatur [fʊrɐˈtur] fur + -atur n. thief, fr. voleur, ca. lladre, it. ladro, ro. hoț, fur, de. Dieb
furatur nifilat [fʊrɐˈtur nɪfɪˈlat] furatur + nifilat n. cordless drill, de. Akkubohrer
furel [fʊˈrel] fur + -el n. ferret, it. furetto, ca. fura, fr. furet, es. hurón, pt. furão, ro. nevăstuică, de. Frettchen
furest [fʊˈrest] forestam n. forest {default, concrete term}; cultivated/administered forest
→bosc, Furest Nir, rab' ascon furest, selu
Furest Nir [fʊˈrest nir] furest + nir n.prop. Black Forest
→furistniran, pastit Furest Nir
furi [ˈfurɪ] -(')- +V forīs adv. outside, outdoors, it. fuori, es. fuera, pt. fora, afora, de. außerhalb
prep. out, out of, outside of, except, de. aus, außerhalb von, außer
furistniran [fʊrɪstnɪˈran] Furest Nir + -an adj.prop. Black Forester, s.o. from Black Forest, language of Black Forest
furiu [fʊˈriʊ], [fʊˈriw] {calque} fūrtīvo; fur + -iu adj. furtive, stealthy, poacher-like, es. it. furtivo, ca. furtiu, de. heimlich, klammheimlich, verstohlen
fus [fus] fūsus, -a, -um n. spindle, ca. ro. fus, es. it. pt. fuso, sc. fusu, de. Spindel, Welle
fusc [fusk] fuscus, -um adj. dark, murky, ca. fosc, it. fosco, de. dunkel, diesig, trüb
futon [fʊˈton] {loan} #el φῶς; fut + -on n. (phys., stdmodel) photon

G

`g [ɡ] g(e) n. (letter) g, G, U+0047, U+0067
→`ef, `f, `h
gadulini [ɡɐdʊˈlinɪ] {loan} n. (chem) gadolinium, Gd {element 64}, ca. gadolini
Gai [ˈɡaɪ], [ɡaj] Gaia, -us n.prop. Gaia, Gaius
gai [ˈɡaɪ], [ɡaj] gāvia n. gull, seagull, mew, ca. gavina, it. gabbiano, gavina, pt. gaivota, ro. gaie, de. Möwe
galasi [ɡɐˈlasɪ] -j- -V- galaxiā < {loan} #el γᾰλᾰξῐ́ᾱς n. galaxy
Gali [ˈɡalɪ] -j- Gallia n. Gaul, Gallia, it. Gallia, de. Gallien
→galian
gali [ˈɡalɪ] {loan} n. (chem) gallium, Ga {element 31}, ca. gal·li
galian [ɡɐlɪˈan], [ɡɐˈljan] Gali + -an adj.prop. gaulish, Gaul, Gallic, it. gallo, de. gallisch, Gallier
`gama [ˈɡamɐ] `+V *gamma n. (greek letter) gamma, Γ, γ
→`beta, `delta
gani [ˈɡanɪ] *ganniō, -īre; gannītum v.i. yelp, bark, howl, it. gannire, pt. ganir, de. kleffen, bellen, heulen
→ngani
garin [ɡɐˈrin] gardīnus, -um n. garden
gas [ɡas] {loan} #nl gas n. (chem) gas, it. gas, de. Gas
→gas scapat
gas scapat [ɡas skɐˈpat] gas + scapat n. exhaust, exhaust gas, fr. gaz d'échappement, de. Abgas, Abluft
`ge [ɡe] `*gē n. (letter) g, G, U+0047, U+0067
→`ac, `ef, `g, `h
gel [ɡel] *gelō, -āre v.t. freeze, it. gelare, ca. gelar, de. einfrieren, vereisen
→geli, gilat
v.i.0s. freeze, es. helar, de. frieren
v.refl. freeze, it. gelare, gelarsi, es. helarse, de. gefrieren, erfrieren, zufrieren, vereisen
geli [ˈɡelɪ] {calqua} #la *gelum < gelū; gel + -i n. frost, it. gelo, ca. gelada, gebre, fr. givre
gen [ɡen] gentem n. person, human, man, woman, people, {gender neutral}, es. persona, gente, humana, humano, ombre, mujer, fur. int, wa. djin, de. Person, Mensch, Mann, Frau, Leute, {geschlechtsneutral}
→cal gen, dom, fim, fimiu, gini, masc, masciu, omba, pop, sinur
genda [ˈɡendɐ] *generō, -āre; generātum v.t. create, generate, it. generare, es. generar, fr. générer, ro. genera, de. erzeugen, schaffen, generieren
→gendi, gindat, gindatur, ngenda
gendi [ˈɡendɪ] {calque} genus, generis; gend(a) + -i n. genre, type, kind, class, category, gender (of noun), voice (of verbs), it. genere, ro. gen, fr. genre, de. Art, Kategorie, Typ, Genre, Geschlecht (von Substantiven), Aktionsart (von Verben)
→gendi samba
gendi samba [ˈɡendɪ ˈsambɐ] gendi + samba n. blood type, ca. grup sanguini, it. gruppo sanguigno, de. Blutgruppe
Genu [ˈɡenʊ] Genua n.prop. Genoa, fr. Gênes, it. Genova, lij. Zêna, fur. Gjenue, de. Genua
giga- [ˈɡiɡɐ] {loan} giga {SI unit prefix} precomp.si. giga, 1e9, G
→giga
num. billion, milliard, 1e9
gigan [ɡɪˈɡan] gigantem n. giant, it. gigante, de. Riese, Gigant, Koloß
gilat [ɡɪˈlat] gel + -at adj. frozen, ca. gelat, de. gefroren
n. ice cream, ca. gelat, de. Speiseeis
→gilat frag
gilat frag [ɡɪˈlat fraŋ] gilat + frag n. strawberry ice cream
gincu [ˈɡiŋkʊ] +V *gincō < ginkiō < {loan} #ja 銀杏 n. ginkgo
gindat [ɡɪnˈdat] gend(a) + -at n. generation, creation, creature, it. creazione, creatura, produzione, generazione, de. Erzeugung, Generierung, Kreation, Generation, Kreatur, Kreation
→gindat litriutat
gindat litriutat [ɡɪnˈdat lɪtrɪʊˈtat], [ɡɪnˈdat lɪtriwˈtat] gindat + litriutat n. electric power generation, it. generazione di corrente, fr. production d'électricité, de. Stromerzeugung
gindatur [ɡɪndɐˈtur] gend(a) + -atur n. generator, creator, it. generatore, creatore, de. Erzeuger, Generator
adj. generating, it. generatore, de. erzeugend
gines [ɡɪˈnes] {loan} #el genesis n. genesis
gingiu [ɡɪŋˈɡiʊ], [ɡɪŋˈɡiw] gingīva n. gum (of the teeth), it. oc. gengiva, ca. geniva, fr. gencive, de. Zahnfleisch
gini [ˈɡinɪ] {loan} #de Gen; {with reduced stem vowel; -i ending to distinguish from gen} n. gene, ca. gen, it. gene, de. Gen
→ginilogi, giniom
ginilogi [ɡɪnɪˈloɡɪ] gini + -(u)logi n. genetics, it. genetica, de. Genetik, Vererbungslehre
→spluri iriut
giniom [ɡɪnɪˈom], [ɡɪˈnjom] {loan} #el γονιδίωμα; gini + om n. genome, it. genoma, de. Genom
→gini
ginuc [ɡɪˈnuk] *genuculum < *geniculum < genū n. (anat.) knee, ca. genoll, it. ginocchio, pt. joelho, Knie
→cut, per, peu
gir [ɡir] *gīrō, -āre < gȳrāre v.t. turn, spin, rotate
→cugir, giratur, giri
v.refl. turn, spin, rotate (by itself)
giratur [ɡɪrɐˈtur] gir + -atur n. turner, driver, s.t./s.o. who/that turns or drivers, screwdriver, drill, de. Dreher, Schraubendreher, Bohrer, Bohrmaschine
→giratur nifilat, giratur rec
giratur nifilat [ɡɪrɐˈtur nɪfɪˈlat] giratur + nifilat n. cordless drill, cordless screwdriver, de. Akkuschrauber, Akkubohrmaschine
giratur rec [ɡɪrɐˈtur rek] giratur + rec n. screwdriver, it. cacciavite, giravite, fr. tournevis, es. atornillador, de. Schraubendreher, Schraubenzieher
→giratur rec nifilat
giratur rec nifilat [ɡɪrɐˈtur rek nɪfɪˈlat] giratur rec + nifilat n. cordless screwdriver, de. Akkuschrauber
giri [ˈɡirɪ] gir + -i n. turn, spin, rotation, twirl, tour, it. giro, de. Umdrehung, Drehung, Tour, Runde
→Giri Frangi, ni giri
Giri Frangi [ˈɡirɪ ˈfraŋɡɪ] giri + Frangi n. Tour de France, oc. Torn de França, it. Giro di Francia, pt. Volta da França, ro. Turul Franței, nl. Ronde van Frankrijk
Girman [ɡɪrᵊˈman] Girman(i) | -(i) adj.prop. Germanian
Girmani [ɡɪrᵊˈmanɪ] -Vr- -j- Germania n.prop. Germania
→Girman
girmani [ɡɪrᵊˈmanɪ] {loan} n. (chem) germanium, Ge {element 32}, ca. germani
gis [ɡis] gypsum n. gypsum, plaster of paris, ca. guix, it. gesso, es. yeso, pt. giz, de. Gips
→gisar, ngis
gisar [ɡɪˈsar] gis + -ar n. plasterer, ca. guixar, de. Gipser
glan [ɡlan] -l- glāns, -dem n. acorn, it. ghianda, ca. gla, fr. gland, es. bellota, sc. grande, lande, lanne, de. Eichel; cmp. es. landre
n. (anat.) glans, es. it. glande, ca. fr. gland, sc. grande, lande, lanne, de. Eichel (anat.)
→glan fal, glan lanic, glan pin, glanul
glan fal [ɡlaɱ fal] glan + fal n. (anat.) glans penis, clitoral_glans, glans clitoridis, glans clitoris, de. Peniseichel, Klitoriseichel, Klitorisspitze, Klitorisperle
→glan lanic, glan pin
glan lanic [ɡlan dlɐˈnik] glan + lanic n. (anat.) clitoral glans, glans clitoridis, glans clitoris, fr. gland clitoridien, de. Klitoriseichel, Klitorisspitze, Klitorisperle
→glan fal
glan pin [ɡlam pin] glan + pin n. (anat.) glans penis, ro. glandul penisului, de. Peniseichel, Eichel (des Penis)
→glan fal
glanul [ɡlɐˈnul] {calque} glandula; glan + -ul n. (anat.) gland, ca. glàndula, it. ghiandola, es. glándula, pt. glândula, ro. glandă, de. Drüse
→glanul pang, glanul tim, miulac
glanul pang [ɡlɐˈnul paŋ] glanul + pang n. (anat.) pancreas, de. Bauchspeicheldrüse
→miulac
glanul tim [ɡlɐˈnul tim] glanul + tim n. (anat.) thymus, it. timo, de. Thymusdrüse
→miulac
glir [ɡlir] glīs, -rem n. dormouse, it. ghiro, fr. loir, es. lirón, de. Siebenschläfer
globa [ˈɡlobɐ] {loan} #la globus n. globe, global, worldwide, comprehensive, overall, it. globo, ca. globus, de. Globus, Erdball, global, gesamt, weltweit, ganzheitlich, pauschal
→globa ter, grou, sulumen globa
globa ter [ˈɡlobɐ ter] globa + ter n. terrestrial globe, it. globo terrestre, de. Erdball, Erdkugel
glucos [ɡlʊˈkos] {loan} #el γλεῦκος n. (chem) glucose, ca. es. fr. glucosa, pt. glicose, ro. glucoză, de. Glukose, Traubenzucker
→-os
glur [ɡlur] glōria n. glory, fr. gloire, it. gloria, de. Pracht, Herrlichkeit
→glurus
glurus [ɡlʊˈrus] glur + -us adj. glorious
goi [ˈɡoɪ], [ɡoj] *gaudiō, -īre < gaudīre < gaudēre, gaudeō, gāvīsum v.t. enjoy, it. godere (>-uto), es. gozar, ca. gaudir, fr. jouir, de. genießen
grac [ɡrak] graculus, -um; {alternative: *gravulus, -um > grol} n. crow, jackdaw, magpie, bird of family Corvidae, it. gracchia, gracchio, grola, ca. gralla, ro. graur, de. Krähe, Rabe, Dohle, Krähenvogel
→gracit
gracit [ɡrɐˈkit] grac + -it v.i. croak, caw, chatter, chirp, crackle, it. gracchiare, de. krächzen
grai [ˈɡraɪ], [ɡraj] -(d)i- gladius, -um n. short sword, fro. glai, fr. épée, it. spada, es. espada, de. kurzes Schwert
gram [ɡram] {loan} gramma n. (phys., unit) gram, g, it. grammo, de. Gramm
→cilu-gram, mas
gran [ɡran] grandis, -em adj. large, big, grand
→Cral Gran, granis, ult gran cap marel
grang [ɡraŋ] grānica n. farm, ca. granja, it. fattoria, es. finca, granja, pt. fazenda, granja, ro. fermă, de. Bauernhof; cmp. fr. grange
granis [ɡrɐˈnis] gran + -is adj. huge
gras [ɡras] *grassum < crassum adj. fatty, fat, thick {from fat}, greasy, it. grasso, de. fett, fettleibig, dick, feist
→ficat gras, mac
n. fat, blubber, grease, ca. greix, it. grasso, de. Fett
→gras fur
gras fur [ɡras fur] gras + fur n. baking fat
grat [ɡrat] *glacius, -um n. ice, it. ghiaccio, ca. gel, rm. glatsch, sc. astra, de. Eis
→acit grat, cu grat, grat sicat, Mar Grat, Mar Grat Bural, Mar Grat Usral, picatur grat
(grati) [ˈɡratɪ] not used in isolation *gratiō, -āre; gratiātum v.stem. thank
→rigrati
n. thanks, thank-you, it. grazie, pt. graças, de. Dank
→ni grati
gratoli [ɡrɐˈtolɪ] *grātuliō, -āre < grātulāre, grātulō, grātulātum v.t. congratulate, ca. gratulare, es. felicitar, ro. felici, ura, de. gratulieren, beglückwünschen
grat sicat [ɡrat sɪˈkat] grat + sicat n. dry ice, it. ghiaccio secco, ro. gheață uscată, de. Trockeneis
grau [ˈɡraʊ], [ɡraw] gradus, -um n. degree, level, ast. ca. pt. grau, oc. gra, degrà, it. grado, fr. degré, grade, de. Grad, Rang, Stufe
→centi-grau
grec [ɡrek] graecus, -a, -um adj. Greek
→`es grec, `i grec
grei [ˈɡreɪ], [ɡrej] grex, -gem n. flock, herd, it. gregge, es. grey, de. Herde
→gria
(gres) [ɡres] not used in isolation *gresso < (ag)gredior, (ag)gressus < gradior v.stem. step, walk, go
→agres, prugres
greu [ˈɡreʊ], [ɡrew] *grevis, -em < gravis, -em adj. serious, grave, ca. ro. greu, it. greve, grave, de. schwer, schwerwiegend
→grevi, griutat, pisat
n. seriousness, graveness, severity, earnest, it. gravità, ca. gravetat, de. Schwere, Ernst, Ernsthaftigkeit
grevi [ˈɡrevɪ] greu + -i n. seriousness, graveness, severity, earnest, it. gravità, ca. gravetat, de. Schwere, Ernst, Ernsthaftigkeit
(gria) [ˈɡriɐ], [ˈɡriʲɐ] not used in isolation {calque} #la *gregō, -āre; gregātum; grei + -a v.stem. herd, assemble
→agria, cugria, sigria
gril [ɡril] gryllum n. cricket, ca. grill, de. Grille
griliac [ɡrɪlɪˈak], [ɡrɪˈljak] {loan} #fr grillage n. brittle (confection), fr. nougatine, it. croccante, es. pt. crocante, cs. griliáš, de. Krokant
→pastit griliac
griman [ɡrɪˈman] germānus, -a n. (kin) sibling, brother, sister
→griman ast, grimanel, grimanoi, griman pren, griman soc, ta griman
griman ast [ɡrɪˈma nast] griman + ast n. (kin) step-sibling, step-sister, step-brother, it. fratellastro, sorellastra, ca. germanastre, de. Stiefschwester, Stiefbruder
grimanel [ɡrɪmɐˈnel] griman + -el n. (kin) younger sibling, younger brother, younger sister
→grimanel ast
grimanel ast [ɡrɪmɐˈne last] grimanel + ast n. (kin) younger step-sibling
grimanoi [ɡrɪmɐˈnoɪ], [ɡrɪmɐˈnoj] griman + -oi n. (kin) elder silbing, elder brother, elder sister
→grimanoi ast
grimanoi ast [ɡrɪmɐˈnoɪ ast], [ɡrɪmɐˈnoj ast] grimanoi + ast n. (kin) elder step-sibling
griman pren [ɡrɪˈmam pren] griman + pren n. (kin) uncle, aunt, parent's sibling
→tiul
griman soc [ɡrɪˈman tsok] griman + soc n. (kin) sibling-in-law, brother-in-law, sister-in-law, it. cognato, cognata, fr. belle-soeur, beau-frère, ca. cunyat, cunyada, de. Schwager, Schägerin
gris [ɡris] -(V) *grīseus, -um adj. (colour) grey, gray
→balin gris
griutat [ɡrɪʊˈtat], [ɡriwˈtat] greu + -(i)tat n. gravity, it. gravità, ca. gravetat, ro. gravitate, gravitație, greutati, rup. griutati, de. Schwerkraft
→pesi
gro [ɡro] -VV- gruem < grūs n. crane (bird), it. gru, fr. grue, ca. grua, es. grulla, ro. grui, de. Kranich
→gruvut
gros [ɡros] *grossus, -a, -um adj. thick, large, fat (shape)
→butel gros, sutil
grou [ˈɡroʊ], [ɡrow] globus, -um n. ball (shape), sphere, de. Kugel
→cusinec grou, globa, gruiu
gruiu [ɡrʊˈiʊ], [ɡrʊˈʷiw], [ˈɡrujʊ] grou + -iu adj. ball-shaped, round like a ball, it. sferico, de. kugelrund
grumel [ɡrʊˈmel] *glomellus, -um < glomus, -um n. clew (of yarn), ravel, pt. novelo, it. gomitolo, groviglio, ghiomo, oc. groumel, ro. ghem, de. Knäuel
→grumel lan
grumel lan [ɡrʊˈmel lan] grumel + lan n. clew of wool, es. ovillo de lana, de. Wollknäuel
grut [ɡrut] *glūtə < *glūtis/glūs, glūtem < glūten, glūtenis n. glue, goo, it. colla, fr. glu, pt. grude, de. Kleber, Kleister, Leim
→grutin, gruton
grutin [ɡrʊˈtin] {loan} #la glūten, glūtinis; grut + -in n. gluten, it. glutine, de. Gluten, Weizenkleber
gruton [ɡrʊˈton] {calque}; grut + -on n. (phys., stdmodel) gluon
gruvut [ɡrʊˈvut] gro + -ut n. small crane
gul [ɡul] gula n. (anat.) throat, gorge, it. gola, pt. goela, de. Rachen, Kehle; cmp. fr. gueule, ro. gură
→laring
gust [ɡust] gustus, -um n. taste, fr. goût, ca. gust, oc. gost, es. it. gusto, ro. gust, sc. gustu, de. Geschmack
→gustus
gustus [ɡʊsˈtus] gust + -us adj. tasty; {colloquial} sexy, hot, pt. gostoso, de. lecker; heiß, scharf, sexy
→arutur, dilitus, fotu, e tan gustus, scitur
gut [ɡut] gutta n. drop (of fluid), it. goccia, ca. es. pt. gota, ro. gută, fr. goutte, de. Tropfen

H

`h [] {loan} n. (letter) h, H, U+0048, U+0068
→`ac, `g, `ge, `i

I

`i [i] `*ī n. (letter) i, I, U+0049, U+0069
→`ac, `h, `i grec, `i-silon, `j, `je
i [i] -(')- -(C) et+ conj.coord. and, it. e, ed, fr. et, ca. i, es. y, pt. e, ro. și, rup. shi, de. und
→acidruc, alioli, fracel i mratel, i cai va, i ... i, i mitis, i ncur, -inti, mac rau i nir
-i [i] -ium; {merged with} -iōnem, -ūra, -entia, -ia suff.n.<n./v. {nominaliser, makes events or objects or topics or underlying concepts from verbs (or from nouns); also used for chemical elements}
→alumbi, brevi, calibri, conti, crabuni, dimani, dingi, divisi, Frangi, froti, geli, gendi, giri, grevi, ioci, isisturi, iuni, iuropi, lesi, Limani, loci, mbicuri, mbiuti, miluni, mirbel, mirici, misuri, moi, mosi, mperi, mruituri, muci, nascui, nimruituri, nituni, pagi, perni, pes, pimituri, pini, plutoni, pori, prisiuturi, proi, pungi, puri, resti, rigratituri, riligi, risisti, risrebi, rivesi, roi, rui, rupui, scavi, sevi, singi, sircit, spes, spluri, spusi, supiri, tembi, tori, Turci, -uloge, ungi, urani, viaci
-i [i] -(an)i suff.n.<adj. {makes places from languages or people who already end in -an, -in, or -al}
→Apitani, Arinini, Girman, lustan, Sarini, Usrali
-i [i] -(')- -ī; {from -it, -īre, -ītus verb endings} suff.v.<n./adj. {denominalizer for some stems with inherited supine in '-ītum'; often adds causative meaning (similar to -ic)}
→alevi, fauri, fini, flui, mfluri, uni
i- [i] ē- < ex- pref.v.<v./n. out, up, dis-, ex-, {intensifier prefix}, it. dis-, s-
→av-, ifat, ifonu, imrei, irei, isist, s-
Iacou [ɪɐˈkoʊ], [jɐˈkow] Jacōbus, -um n.prop. Jacob, Jake, fr. Jacques, it. Giacobbe, es. Jacobo, Diego, Yago, pt. Jacó, Tiago, ro. Iacob, de. Jakob
→Iaum
iacu [ɪˈakʊ], [ˈjakʊ] no passive -kw- *iacuō, -ēre < iacēre, iaceō, iacuī, iacitum v.i. lie, it. giacere (>-uto), ca. jaure, jeure (>jagut), ro. zăcea (>zăcut), de. liegen
ian` [ɪˈan], [jan] ian(ar) n.abbrev. (monthabbr3) Jan.
ianar [ɪɐˈnar], [jɐˈnar] -Vr- -(w)a- januārius, -um n. (month) January, de. Januar
→ian`
iat [ɪˈat], [jat] *jectō, -āre < {freq.} jacere, jaciō, jēcī, jactum; {-c(i): from freq. like fr. jeter, it. gettare; ja-: vowel dissimilation} v.t. throw, it. gettare, fr. jeter, es. lanzar, de. werfen
→aiatiu, uiatiu
Iaum [ɪɐˈum], [jɐˈʱum] *Jacomus, -um < Jacōbus, -um n.prop. James, ca. Jaume, oc. Jacme, it. Giacomo, es. Jaime, pt. Jaime, fur. Jacum
→Iacou
-ic [ik] *-icə < -icāre; {merged with} -ificāre, -izāre, -ēscere, -idiāre suff.v.<n./adj. {generic denominaliser}, -ify, -ise, become {from adj. or n.}, make {from adj. and n.}
→amalic, claric, crutic, -i, -icat, imanic, -it, -it, lambic, liciric, linic, lucivic, mbunic, namic, ncavalic, ni-, ni-, nidic, nimruituric, niutic, pacic, pritic, pungic, puric, ramilic, rispiric, singic, stulic, undic, unic, urganic, uric
i cai va [i ˈkaɪ va], [i kaj va] i + cai + va adj. et cetera, and so forth, it. eccetera, e così via, ro. şi aşa mai departe, de. und so weiter
→icv`
-icat [ɪˈkat] -ic + -at suff.adj.<n. turned/made into ..., made so that it is like ...
→-ifat
`ics [iks] `+x *ix n. (letter) x, X, U+0058, U+0078
→`i grec, `vu, `x, `y
Ics [iks] {loan} Higgs n.prop. Higgs
→cam Ics
iculogi [ɪkʊˈloɡɪ] icu + -(u)logi n. ecology, it. ecologia, de. Ökologie
→iculugiu
iculugiu [ɪkʊlʊˈɡiʊ], [ɪkʊlʊˈɡiw] iculog(i) + -iu adj. organic, ecological, it. organico, biologico, ecologico, de. biologisch, ökologisch
icun [ɪˈkun] V+ īcōn, -em n. icon, ikon, retablo, it. icona, ancona, de. Icon, Ikone, Bild
icv` [ikv] i c(ai) v(a) adv. etc., it. ecc., ro. ș.a.m.d., de. usw.
-ida [ˈidɐ] {loan} suff.n.<n. (chem) -ide, -ido {anion suffix}, -ide {similarity/family suffix}, it. -uro {suffisso d'anione}, -ide {suffisso di famiglia}, pt. -eto, -ida, de. -id
→clurida, idrida, idrusida, usida
idrida [ɪˈdridɐ] idr(u) + -ida n. (chem) hydride, it. idruro, fr. hydrure, de. Hydrid
idrosi [ɪˈdrosɪ] idr(u)- + osi n. (chem) hydroxy (group), it. -idrossi-, gruppo idrossile, de. Hydroxy(group), -hydroxy-
→acitat alumbi dui-idrosi, dui-idrosi, idrusida
idru [ˈidrʊ] {loan} n. (chem) hydrogen, H {element 1}, ca. hidrogen, de. Wasserstoff
→bom idru, clor idru, idrida
precomp. (chem) hydric, hydr-
→idrosi, idru-crabunat, idr-usida, idru-tartat putasi, pat-idru-furan
idru-crabunat [ˈidrʊ krɐbʊˈnat] idru- + crabunat n. (chem) bicarbonate, hydrocarbonate, HCO3
→idru-crabunat sodi
idru-crabunat sodi [ˈidrʊ krɐbʊˈnat ˈsodɪ] idru-crabunat + sodi n. (chem) sodium bicarbonate, sodium hydrogencarbonate, baking soda, NaHCO3
idr-usida [i drʊˈsidɐ] idr(u)- + usida n. (chem) hydroxide, it. idrossido, de. Hydroxid
→idr-usid' alumbi
idrusida [ɪdrʊˈsidɐ] idros(i) + -ida n. hydroxide
idr-usid' alumbi [i drʊˈsi dɐˈlumbɪ] idr-usid(a) + alumbi n. (chem) aluminium hydroxide , Al(OH)3, it. idrossido di alluminio, de. Aluminiumhydroxid
idru-tartat putasi [ˈidrʊ tɐrᵊˈtat pʊˈtasɪ] idru- + tartat + putasi n. (chem.) potassium hydrogen tartrate, potassium bitartrate, cream of tartar, it. idrogenotartrato di potassio, bitartrato di potassio, cremor tartaro, de. Kaliumhydrogentartrat, Kaliumbitartrat, Weinsäure
→tart
idur [ɪˈdur] V+ error, -ōrem; {has -ur ending (with r>l shift), but base 'errō' is lost} n. error, fr. erreur, ca. es. gl. error, it. errore, pt. erro, ro. eroare, de. Fehler
-ifat [ɪˈfat] {calque} -ficem; {with meaning of} -ficialis; i + fat suff.adj.<n./adj. made with/at/in/by/according to ...
→casifat, -icat, ratifat
ifat [ɪˈfat] i- + fat n. effect, effective, fr. effet, it. effetto, de. Effekt, Wirkung, Auswirkung
ifonu [ɪˈfonʊ] i- + fonu v.t. render (fat), it. scioglere, de. auslassen (Fett)
Igit [ɪˈɡit] V+ -gi- Aegyptus, -um n.prop. Egypt, it. Egitto, pt. Egito, de. Ägypten
`i grec [i ɡrek] `i + grec n. (letter) y, Y, U+0059, U+0079
→`es grec, `ics, `y, `z
i ... i [i i] i + i conj.corr. both ... and, it. sia ... sia, ro. și ... și, de. sowohl ... als auch
-il [il] {loan} #el ῡ̔́λη suff.n. (chem) -yl {substance formative}, it. -ilo, -ile, de. -yl
→alcil, butil, crab-usil, itil, mitil, prupil, vinil
Ilin [ɪˈlin] V+ *Helēna < Helena n.prop. Helen
ilion [ɪlɪˈon], [ɪˈljon] {loan} {uses the same ending as all noble gases} n. (chem) helium, He {element 2}, ca. heli
ilui [ɪˈluɪ], [ɪˈluj] V+ *illūdiō, -īre < illūdere, illūdō, illūsum; {-i- from 3sg} v.t. deceive, delude, fool, make fun of, mock, it. illudere, ingannare, es. iludir, engañar, de. täuschen, irreführen, verarschen, veräppeln, betrügen, schwindeln
→iluimen, ngani
iluimen [ɪlʊɪˈmen], [ɪlujˈmen] ilui + -(a)men n. illusion, mirage, fata morgana, it. miraggio, illusione, de. Täuschung, Trugbild, Fata Morgana
iman [ɪˈman] {loan} #fr aimant < #la adamās < #el ἀδᾰ́μᾱς; or possibly inherited from *adimantem n. magnet, ca. imant, fr. aimant, es. imán, pt. íman, ímã, it. magnete, calamita, ro. magnet, de. Magnet
→imanic, imanis, letr-iman
adj. magnetic, de. magnetisch
→cam iman
imanic [ɪmɐˈnik] iman + -ic v.t. magnetize, ca. es. pt. imantar, it. magnetizzare, de. magnetisieren
→imanicamen, imanicat
imanicamen [ɪmɐnɪkɐˈmen] imanic + -amen n. magnetization (result), es. imanación, ro. magnetizație, de. Magnetisierung (Ergebnis)
imanicat [ɪmɐnɪˈkat] imanic + -at n. magnetization, es. imanación, ro. magnetizare, de. Magnetisierung
imanis [ɪmɐˈnis] iman + -is n. magnetism, de. Magnetismus
→letr-imanis
imba [ˈimbɐ] ingven, -inis n. groin, it. inguine, fr. aine, es. ingle, sc. ímbana, ímmina, de. Leiste, Leistengegend
i mitis [i mɪˈtis] i + mitis phr. and yourself? how about yourself?, de. und selbst?
imrei [ɪmˈbreɪ], [ɪmˈbrej] i- + mrei v.i. emerge, ca. emergir, it. emergere, es. emerger, aparacer, de. auftauchen, erscheinen
-in [in] -īna suff.n.<n./adj./v. {generic diminutive, variant; nominaliser: often places or the art of doing s.t.}, it. -ina, de. -ine
→Arinini, cafin, cratin, crutin, cuin, drapin, grutin, -in, iucin, micin, natin, niutrin, rispirin, ruin
suff.n. (chem.) -in {generic formative for substance names derived from common or other chemical words}, fr. -ine, it. -ina, de. -in
→lingin, pripin
-in [in] {loan} suff.n. (chem) -yne {substance formative} , alkyne, it. -ine, de. -yn
i ncur [iŋ ˈkur] i + ncur conj.coord. and yet, and still, it. eppure, fr. et encore, es. aunque, empero, ro. totuși, de. und doch, trotzdem
inda [ˈindɐ] interim n. instant, moment in time, it. attimo, istante, gl. intre, instante, de. Augenblick, Moment
→minda, mumen, nstan, pi inda, st'inda
Indi [ˈindɪ] -nd- India n.prop. India, de. Indien
→indiu, Mar Indi
indi [ˈindɪ] {loan} n. (chem) indium, In {element 49}, ca. indi
indiu [ɪnˈdiʊ], [ɪnˈdiw] Ind(i) + -iu adj. (colour) indigo, it. indaco, ca. indi, anyil, es. índigo, añil, pt. anil, índigo
inep [ɪˈnep] V+ *jiniperus, -um < jūniperus, -um n. juniper berry, fr. genièvre, ca. ginebró, es. baja de enebro, pt. baga de zimbro, junípero, de. Wacholderbeere
→inipar
inergi [ɪˈnerᵊɡɪ] {loan} #la energīa < #el ἐνέργειᾰ; {stress like in gr.} n. (phys.) energy, it. energia, de. Energie
→inergi mou, inergi pusit, inergi sulic, tsul
inergi mou [ɪˈnerᵊɡɪ ˈmoʊ], [ɪˈnerᵊɡɪ mow] inergi + mou n. (phys.) kinetic energy, de. Bewegungsenergie
→inergi pusit
inergi pusit [ɪˈnerᵊɡɪ pʊˈsit] inergi + pusit n. (phys.) potential energy, ro. energie potențială, de. Lageenergie
→inergi mou
inergi sulic [ɪˈnerᵊɡɪ sʊˈlik] inergi + sulic n. solar energy, it. energia solare, de. Sonnenenergie
inipar [ɪnɪˈpar] inep + -ar n. juniper (shrunk or tree), fr. genévrier, ca. ginebre, it. ginepro, es. enebro, junípero, pt. zimbro, junípero, ro. ienupăr, jneapăn, sc. gheníperu, chiníberu, tzinníbiri, níbbaru, de. Wacholder
(-int) [int] not used in isolation -nt *-inta < -ginta suff.num.stem. {obsolete} {base for suffix for numbers 20,...,90}
→-inti
-inti [ˈintɪ] -int + i suff.num.<num. {obsolete} {forms numbers 20,...,90}
→ciminti, deca, nuinti, patinti, sisinti, sitinti, trinti, utinti, vinti
io` [ˈiʊ], [iw] (d)io` n.abbrev. (weekdayabbr2) Thu., de. Do.
ioc [ɪˈok], [jok] *jocō, -āre; jocātum v.t. play, it. giocare, es. jugar, pt. jogar, fr. jouer, de. spielen
→ioci, iucin
v.i. play, it. giocare, es. jugar, pt. jogar, fr. jouer, de. spielen
ioci [ɪˈokɪ], [ˈjokɪ] {calque} jocus, -um; ioc + -i n. game (play), fur. zûc, es. juego, de. Spiel
→iucun
iodi [ɪˈodɪ], [ˈjodɪ] {loan} n. (chem) iodine, I {element 53}, ca. iode
Iorc [ɪˈorᵊk], [jorᵊk] {loan} #en York n.prop. York
→Iorc Nou
Iorc Nou [ɪˈorᵊk ˈnoʊ], [jorᵊk now] {calque} #en New York; Iorc + nou n.prop. New York
→iurcnuan
ios [ɪˈos], [jos] deorsum adv. down, below, it. giù, {dated} giuso, ro. jos, ca. avall, oc. aval, fur. jù, de. unten, nach unten, runter, hinunter, herunter
→cvarc ios, nrat, Pais Ios, su
adj. low, it. basso, es. bajo, ro. jos, de. unten, tief
→nrat
`iota [ɪˈotɐ], [ˈjotɐ] `+V *iōta n. (greek letter) iota, Ι, ι
→`capa, `teta
iota- [ɪˈotɐ], [ˈjotɐ] {loan} yotta {SI unit prefix} precomp.si. yotta, 1e24, Y
→iota
num. septillion, quadrillion, 1e24
iotu- [ɪˈotʊ], [ˈjotʊ] {loan} yocto {SI unit prefix} precomp.si. yocto-, 1e-24, de. yokto-
Iou [ɪˈoʊ], [jow] Jovem < {acc} Juppiter, Jūpiter n.prop. (astron., planet) Jupiter, it. Giove, ca. Júpiter, de. Jupiter
(ipt) [ipt] not used in isolation {loan} #el ἑπτά n.stem.fragm. (chem) hept- {substance formative for C7}, it. ept-, de. Hept-
→iptan, is, ut
iptan [ɪpˈtan] ipt + -an n. (chem) heptane, C7H16, it. eptano, de. Heptan
irei [ɪˈreɪ], [ɪˈrej] V+ *ē'rigiō, -īre < ērigere, ērigō, ērēctum; i- + rei v.t. build, raise, erect, fr. ériger, it. erìgere, ergere, es. erigir, pt. erigir, erguer, de. aufrichten, errichten
→irit
ireu [ɪˈreʊ], [ɪˈrew] V+ hērēs, -dem n. heir, heiress, it. erede, ca. hereu, de. Erbe, Erbin, Thronfolger
→iriut
iridi [ɪˈridɪ] {loan} n. (chem) iridium, Ir {element 77}, ca. iridi
irit [ɪˈrit] irei + -(a)t adj. erected, erect, upright, it. eretto, de. errichtet, aufgerichtet, aufrecht
iriut [ɪrɪˈut], [ɪrɪˈʲut] {calque} hērēditāre; {the lat. is itself shortened to avoid '-itātitāre'}; ireu + -(i)t v.t. inherit, it. ereditare, fr. hériter, ca. heretar, es. heredar, de. erben
→iriutat, iriutumba, spluri iriut, tamit
iriutat [ɪrɪʊˈtat], [ɪriwˈtat] iriut + -at n. heritage, inheritance, it. eredità, fr. héritage, hoirie, es. herencia, ro. moștenire, de. Erbe, Erbschaft, Hinterlassenschaft, Vererbung
→iriutumba
iriutumba [ɪrɪʊˈtumbɐ], [ɪriwˈtumbɐ] iriut + -umba n. inheritance, heritage, it. eredità, fr. héritage, hoirie, es. herencia, ro. moștenire, de. Erbschaft, Hinterlassenschaft
→iriutat
iroi [ɪˈroɪ], [ɪˈroj] V+ *hērōjem < hērōs, hērōem n. hero, ca. heroi, it. eroe, fr. héros, es. héroe, ro. erou, scn. iroi, de. Held
→iruiu
Irom [ɪˈrom] *Hieromimə < Hieronyma, -us n.prop. Hieronyma, Hieronymo
iruiu [ɪrʊˈiʊ], [ɪrʊˈʷiw], [ɪˈrujʊ] iro(i) + -iu adj. heroic, ca. heroic, de. heldenhaft
is [is] {?} **est eccu illu qui adv. {interrogative mood marker}
→com is cos e, com is cos ti e, is ste e, is ste fu, 's
-is [is] -(C) -issimum suff.adj.<adj. extremely, most, as ... as possible, super {absolute superlative}
→caris, granis, mrutis, pravis, pravis, pucis, rutis, trupis, trupis
-is [is] -i drops after vowel -CC- -(C) -ismus, -um suff.n.<n./adj. -ism, it. -ismo, fr. -ism, wa. -isse, de. -ismus
→imanis, urganis, urgas
(is) [is] not used in isolation {loan} #el ἑξα- n.stem.fragm. (chem) hex- {substance formative for C6}, it. es-, de. Hex-
→esa-, ipt, isan, pint
isam [ɪˈsam] {loan} #la exāmen n. exam, it. esame, ca. examen, pt. exame, de. Examen, Prüfung
isan [ɪˈsan] is + -an n. (chem) hexane, C6H14, it. esano, de. Hexan
`i-silon [i sɪˈlon] {loan} *ȳpsilon; `i + silon n. (greek letter) upsilon, Υ, υ
→`fi, `tau
isist [ɪˈsist] i- + sist v.i. exist, be, it. esistere, es. existir, de. bestehen, existieren, vorhanden sein, sein
→isistur
isistur [ɪsɪsˈtur] isist + -(at)ur adj. extant, existing, being, it. esistente, de. existierend, bestehend, vorhanden
→isisturi
n. being, it. essenza, essere, ente, es. ser, ente, entidad, de. Wesen, Entität
isisturi [ɪsɪsˈturɪ] isistur + -i n. existence, it. esistenza, es. existencia, de. Dasein, Existenz
isit [ɪˈsit] esi + -(a)t adj. exited, gone/come out, it. uscito, de. verlassen
n. exit, it. uscita, es. salida, ro. ieșire, de. Ausgang
is ste e [is ste e], [is ste ʲe] is + ste + e phr. Is this ...?
is ste fu [is ste fu] is + ste + fu phr. Was this ...?
ist [ist] īnsula n. island
→istan
v.t. isolate, insulate, de. isolieren
istan [ɪsˈtan] ist + -an adj. insular, it. insulare, isolano, de. Insel-
n. islander, it. isolano, de. Inselbewohner
istitut [ɪstɪˈtut] {loan} institūtum n. institute, it. istituto, de. Institut
Isu [ˈisʊ] Jēsus, -ūs n.prop. Jesus
isu- [ˈisʊ] {loan} pref. (chem) iso-
→isuprupanul
isuprupanul [ɪsʊprʊpɐˈnul] isu- + prupanul n. (chem) isopropanol, isopropyl alcohol, IPA, it. alcool isopropilico, isopropanolo, de. Isopropanol
(it) [it] not used in isolation {loan} n.stem.fragm. (chem) eth- {substance formative for C2}, it. et-, de. Eth-, Äth-
→itan, itil, mit, prup
-it [it] {loan} suff.n.<n. (chem) -ite {anion in lower oxidisation state}, it. -ito, de. -it
→clurit, nitrit
-it [it] *-itō, -āre; {merged with} *-iciāre suff.v.<v. -itate {frequentative, iterative, diminuitive for verbs}
→cantit, -ic, -it, livit, mangit, musit, pruit, rivit, scrivit
-it [it] -ītis, -dem < #el -ῖτις suff.n.<n. (med.) -itis, ca. es. -itis, fr. it. pt. -ite, de. -ite
→cilulit
-it [it] -i drops after vowel *-itō, -āre; {merged with} *-iciāre, -tāre suff.v.<v./n./adj. -tate {verb variant formation, verb formation, originally frequentative, iterative, diminuitive for verbs; variant of -it}
→gracit, -ic, iriut
-it [it] -ita < #el -ίτης suff.n.<n./adj. {nominalizer for nouns and adjectives used in some Greek loans}
→rimit
itan [ɪˈtan] it + -an n. (chem) ethane, it. etano, de. Ethan, Äthan
→itanul
itanul [ɪtɐˈnul] itan + -ul n. (chem) ethanol , ethyl alcohol, it. etanolo, alcol etilico, de. Ethanol, Äthanol, Ethylalkohol, Äthylalkohol
-itat [ɪˈtat] i- drops after vowel, r, l; it- sometime drops after t V+ -itās, -tem; {merged with} -itia, -itiēs suff.n.<adj. -ity, -ness {abstraction, the measure/degree of some property, 'howmuchness' of s.t.; not the manifestations of a property (use -ambre), not just adj>noun conv. (use plain adj.)}, it. -ità, -ura, -ezza, -ume, de. -heit, -keit, -lichkeit, -igkeit, ⸚e
→caltat, cantat, citat, fripintat, griutat, litriutat, lungitat, mitat, nratitat, ntinititat, purtat, -tat, umiutat, untat, vilucitat
itat [ɪˈtat] V+ aetās, -tem n. era, epoch, age, it. età, es. edad, de. Zeitalter, Ära
→itat mian, itat pret, itat ramba
itat mian [ɪˈtat mɪˈan], [ɪˈtat mjan] itat + mian n. middle ages, it. Medioevo, Evo Medio, ca. edat mitjana, fr. Moyen Âge, ro. Evul Mediu, de. Mittelalter
itat pret [ɪˈtat pret] itat + pret n. stone age, it. età della pietra, fr. âge de pierre, de. Steinzeit
itat ramba [ɪˈtat ˈrambɐ] itat + ramba n. bronze age, it. età del bronzo, rm. epoca bronzului, de. Bronzezeit
iterbi [ɪˈterᵊbɪ] {loan} n. (chem) ytterbium, Yb {element 70}, ca. iterbi
itern [ɪˈterᵊn] V+ -Vr- -rn- aeterno; {borrowed} n. eternal, ca. ro. etern, es. it. pt. eterno, sc. eternu, de. Unendlichkeit
n. eternity
itil [ɪˈtil] it + -il n. (chem) ethyl, it. etilo, de. Ethyl, Äthyl
→acitat itil
adj. ethyl-, ethylic, it. etilico, de. Ethyl-
itri [ˈitrɪ] {loan} n. (chem) yttrium, Y {element 39}, ca. itri
-iu [ˈiʊ], [iw] -īvus, -um; {merged with} -icus, -iscus {noun endings}, -idus {cmp. #pt tardio et.el. < *tardīvus}, -ilis {verb endings} suff.adj.<n./adj./v. -ish, -ive, -ory, somewhat like, coloured like, {after -at, indicates durative or intensive}; also -ic, it. -ivo, -orio, -ico, ro. -iu, -ui, -iv, -ic, -oriu, -ed, -esc, de. -ig, -iv, -isch, -id
→acumbiu, aiatiu, amiu, analugiu, aniu, ciliu, cruciu, cruiu, cupriu, curilatiu, distimiu, ditrimatiu, duiu, farmaciu, fimiu, fritiu, frutiu, funitiu, furiu, gruiu, iculugiu, indiu, iruiu, iuriu, litriu, litruniu, luciu, masciu, mfrumatiu, miliu, misiu, mraciu, nascutiu, nigatiu, niriu, nuriu, paciu, prisruiu, prudutiu, prumaciu, psiciu, puliu, pusitiu, pusiviu, risuniu, rugiu, ruiu, rumaniu, sifiu, simantiu, sirmaniu, sisiu, sprusiu, staiu, sustantiu, tavitiu, tuiu, turciu, uiatiu, uligatiu, umbiu, uniu, uriu, viviu
iua [ɪˈuɐ], [ˈjuʷɐ] *iuvō, -āre; iūtum v.t. be useful (to:obj.), be good (for: obj.), it. giovare, fur. zovâ, de. nützen
v.i. be useful, fur. zovâ, de. nützen
Iuan [ɪʊˈan], [jʊˈʷan] Jōhannēs, -em n.prop. John
iucin [ɪʊˈkin], [jʊˈkin] ioc + -in n. toy, it. giocattolo, ca. joguina, fr. jouet, ro. jucărie, pt. brinquedo, de. Spielzeug
iucun [ɪʊˈkun], [jʊˈkun] jūcundus, -um; {under influence of ioci) n. sport, it. sport, es. deporte, gl. deporte, xogo, ca. esport, de. Sport
Iui [ɪˈuɪ], [juj] Jūdia, -us n.prop. Judia, Judius
Iul [ɪˈul], [jul] Jūlia, -us n.prop. Julia, Julius
iumbi [ɪˈumbɪ], [ˈjumbɪ] *iungwjō, -ere < iungere, iungō, iūnctum; {-i: like cat.; it. has irr. part.; not in rom./arom.; -mb-: sard. has -mp-} v.t. join, unite, ca. junyir, fr. joindre, it. giungere, sc. lompere, de. zusammenfügen
→aiumbi, cop, cuiumbi, iumbit, uni, unic
iumbit [ɪʊmˈbit], [jʊmˈbit] iumbi + -(a)t adj. joint, combined, united, together, ca. junt, it. congiunta, insieme, es. junto, de. zusammen
→unit
n. (anat.) link, joint, board, committee, it. giunto, giunzione, es. junta, de. Verbindung, Gelenk, Naht, Gremium, Rat
→ratic
iun [ɪˈun], [jun] junius, -a n. (month) June, de. Juni
→iun`
iun [ɪˈun], [jun] juvenis, -em adj. young, it. giovane, ca. oc. jove, es. juven, fr. jeune, ro. tânăr, june, de. jung
→iunan, iun ast, iuni
iun` [ɪˈun], [jun] iun n.abbrev. (monthabbr3) Jun.
iunan [ɪʊˈnan], [jʊˈnan] iun + -an n. youngster, it. giovane, pt. jovem, de. Jugendlicher
iun ast [ɪˈu nast], [ju nast] iun + ast n. youngster, yob, tyke, it. giovinastro, de. Halbstarker, Lümmel, Bengel
iung [ɪˈuŋ], [juŋ] juncum n. reed, cane, ca. canya, it. canna, giunco, es. caña, junco, carrizo, ro. trestie, de. Rohr, Halm, Schilf, Ried
→asuc iung
iuni [ɪˈunɪ], [ˈjunɪ] iun + -i n. youth, ca. joventut, jovent, it. gioventù, giovinezza, es. juventud, fr. jeunesse, ro. tinerețe, junime, de. Jugend
iunuc [ɪʊˈnuk], [jʊˈnuk] {loan} eunūchus, -um n. eunuch, fr. eunuque, ca. ro. eunuc, es. it. pt. eunuco, de. Eunuch
→castat
iur [ɪˈur], [jur] diurnus, -um n. day (24h period), date, it. giorno, data, ca. dia, jorn, data, fr. jour, date, ro. zi, dată, de. Tag, Datum
→cascal iur, dat iur, di, fa dui iur, fa iur, fa tri iur, iuriu, iur nascui, iur scrut, ni dui iur, ni tri iur, n'iur, st'iur, ur iur
iur [ɪˈur], [jur] *iūrō, -āre; iūrātum v.t. swear, promise, it. giurare, fr. jurer, ca. jurar, pt. jurar, ro. jura, de. schwören, versprechen
→prumit
iurcnuan [ɪʊrᵊknʊˈan], [jʊrᵊkˈnwan] Iorc Nou + -an adj.prop. New Yorker
iuriu [ɪʊˈriʊ], [jʊˈriw] iur + -iu adj. daily, ca. diari, quotidià, de. täglich
→cascal iur
iur nascui [ɪˈur nɐsˈkuɪ], [jur nɐsˈkuj] iur + nascui n. birthday, ca. aniversari, natalici, it. compleanno, es. cumpleaño, ro. aniversare, zi de naștere, de. Geburtstag
Iurop [ɪʊˈrop], [jʊˈrop] {loan} #el Εὐρώπη n.prop. Europe, Europa, it. Europa, de. Europa
→iuropi, iurupan
iuropi [ɪʊˈropɪ], [jʊˈropɪ] {loan}; Iurop + -i n. (chem) europium, Eu {element 63}, ca. europi
iur scrut [ɪˈur skrut], [jur skrut] iur + scrut adv. {formal} yesterday, ca. ahir, it. ro. ieri, es. ayer, pt. ontem, gl. onte, sc. deris, de. gestern
iuru [ɪˈurʊ], [ˈjurʊ] {loan} Euro n. euro
iurupan [ɪʊrʊˈpan], [jʊrʊˈpan] Iurop + -an adj.prop. european, it. europeo, fr. européen, de. europäisch
iust [ɪˈust], [just] iūstus, -a, -um adj. fair; just, appropriate, perfect, almost perfect, ca. just, de. gerecht, genau, passend
adv. just, exactly, right, fr. juste, ca. just, mateix, ro. chiar, de. just, genau, grad
→iust amou
iust amou [ɪˈus tɐˈmoʊ], [jus tɐˈmow] iust + amou adv. now, right now, fr. en ce moment, ca. ara mateix, it. al momento, gl. neste intre, es. ahorita, ro. chiar acum, de. jetzt, im Moment
iver [ɪˈver] V+ hībernum n. winter, fr. hiver, it. inverno, ca. hivern, ro. iarnă, fur. unviêr, sc. iberru, ijerru, ilgerru, zerru, de. Winter
→pivir

J

`j [j] j(e) n. (letter) j, J, U+004A, U+006A
→`i
ja [ja] -(C) iam adv. already, now, by now, yet, it. già, ormai, ca. ja, es. ya, pt. já, ro. acum, deja, de. schon
`je [je] `j- *jē n. (letter) j, J, U+004A, U+006A
→`ca, `i, `j, `k

K

`k [k] {loan} n. (letter) k, K, U+004B, U+006B
→`ca, `je, `l

L

`l [l] (`e)l n. (letter) l, L, U+004C, U+006C
→`ca, `k, `m
l [l] l(e) det.art. the (singular and plural)
→a l, cunta l, di l, fin l, le, l racan, l un, pi l, sti, ta l
la [la] *il'lā < illac adv.dem. there, ca. allà, allí, oc. alai, fr. là, y, it. lì, là, ivi, es. allí, ahí, allá, pt. aí, ali, lá, ro. acolo, colo, rup. aclo, atsia, sc. inni, incue, rm. là, de. da, dort
→cai la, ei la, la cur, la u, ste la, sti siran la
part.dem. {marks subordinate conjunctions; also marks restrictiveness in bounded relative clauses}
labrin [lɐˈbrin] -b- labyrinthus, -um n. labyrinth
lac [lak] lacus, -um n. lake
→Lac Liman
Lac Liman [lak lɪˈman] lac + Liman n.prop. Lake Geneva, la. Lacus Lemānus
lacun [lɐˈkun] lacūna n. lagoon, ca. llacuna, oc. lòna, it. laguna, ro. lagună, de. Lagune
la cur [la kur] la + cur conj.adv. when {to distinguish from cur or for emphasis}, de. dann wenn
lai [ˈlaɪ], [laj] labium; {synonym #la labrum} n. lip, ca. llavi, it. labbro, es. labro, labio, de. Lippe
→lai pu
lai pu [ˈlaɪ pu], [laj pu] lai + pu n. (anat.) labia, it. labbro della vulva, de. Vulvalippen, Schamlippen
→lai pu staiu, lai pu tuiu
lai pu staiu [ˈlaɪ pus tɐˈiʊ], [laj pus tɐˈʱiw], [laj pus ˈtajʊ] lai pu + staiu n. (anat.) outer labia, it. grandi labbra, de. äußere Vulvalippen
→vain
lai pu tuiu [ˈlaɪ pu tʊˈiʊ], [laj pu twiw] lai pu + tuiu n. (anat.) inner labia, it. piccole labbra, de. innere Vulvalippen
→vain
lamba [ˈlambɐ] lāmina n. blade, sheet (of material), layer, it. lama, sc. frama, de. Klinge, Blatt, Lage (eines Materials)
→lamba crutel, lamba dinat, lamba rastur, lamba ser, lambat, lambic
lamba crutel [ˈlambɐ krʊˈtel] lamba + crutel n. knife blade, it. lama di coltello, de. Messerklinge
lamba dinat [ˈlambɐ dɪˈnat] lamba + dinat n. toothed blade, it. lama dentellata, de. gezahnte Klinge
lamba rastur [ˈlambɐ rɐsˈtur] lamba + rastur n. razor blade, it. lama di rasoio, de. Rasierklinge
lamba ser [ˈlambɐ ser] lamba + ser n. saw blade, it. lama di sega, fr. lame de scie, hoja di sierra, de. Sägeblatt
lambat [lɐmˈbat] lamb(a) + -at n. sheet metal, it. lamiera, fr. tôle, de. Blech
→lambat undat
lambat undat [lɐmˈba tʊnˈdat] lambat + undat n. corrugated steel, it. lamiera ondulata, fr. tôle ondulée, es. chapa ondulada, de. Wellblech
lambic [lɐmˈbik] lamb(a) + -ic v.t. laminate, fr. lamifier, de. laminieren
lami [ˈlamɪ] *lambiō, -īre < lambere, lambō, lambitum; {-i- from 3sg} v.t. lap, lick, it. leccare, lambire, es. lamer, ro. linge, de. auflecken, auslecken, lecken, ablecken
→lamitur, lim
lamitur [lɐmɪˈtur] lami + -(a)tur n. licker, licking
→lamitur cul
lamitur cul [lɐmɪˈtur kul] lamitur + cul n. ass-licker, arse-licker, brown noser, sycophant, fr. lèche-cul, it. leccaculo, es. lameculo, ro. lingău, pupincurist, de. Arschlecker, Arschkriecher, Schleimer
lan [lan] lāna n. wool
→crat lan, grumel lan
`landa [ˈlandɐ] `+V *lambda n. (greek letter) lambda, lamda, labda, Λ, λ
→`capa, `mi
lanic [lɐˈnik] landīca n. (anat.) {colloquial} clit, clitoris, ro. lindic, de. Klitoris, Kitzler
→fal, glan lanic, natur, pin, ses, vain
lantan [lɐnˈtan] {loan} n. (chem) lantanium, La {element 57}, ca. lantani
lar [lar] lār n. home, ca. llar, pt. lar, de. Zuhause
→larec
larec [lɐˈrek] lar + -ec n. fireplace, chimney, it. camino, ca. xemeneia, ro. cămin, șemineu, de. Kamin
→lumba larec
laring [lɐˈriŋ] larynx, -gem; {borrowed} n. (anat.) larynx, it. laringe, de. Kehlkopf
→gul
larm [larᵊm] lacrima n. tear, it. lacrima, es. lágrima, fr. larme, de. Träne
las [las] *laxō, -āre; laxātum v.t. leave (cause to remain available) (with:a), keep, let, it. lasciare, fr. laisser, ca. pt. deixar, es. dejar, ro. lăsa, de. lassen (bei:a)
lat [lat] lactem n. milk, it. latte, fr. lait, es. leche, de. Milch
→alat, asuc lat, Camin Lat, lat minda, latos, suc lat
lat [lat] laceum < laqueum n. loop, noose, snare, trap, fr. lacs, it. laccio, ca. llaç, es. lazo, ro. laț, sc. latu, latzu, lassu, de. Schleife, Schlaufe, Falle, Lasso
Latin [lɐˈtin] Latīnum adj.prop. Latin
→Latin Rugiu
Latin Rugiu [lɐˈtin drʊˈɡiʊ], [lɐˈtin drʊˈɡiw] Latin + rugiu n.prop. Vulgar Latin
lat minda [lat ˈmindɐ] lat + minda n. almond milk
latos [lɐˈtos] lat + -os n. (chem) lactose, ca. es. lactosa, it. lattosio, de. Laktose, Milchzucker
→asuc lat
latuc [lɐˈtuk] lactūca n. lettuce
→cap latuc, latuc crisp, latuc mar
latuc crisp [lɐˈtuk̚ krisp] latuc + crisp n. frisee lettuce, es. lechuga rizada, de. Friseesalat
latuc mar [lɐˈtuk mar] latuc + mar n. sea lattuce, es. lechuga de mar, de. Meerlattich, qtax. ulva lactuca
latun [lɐˈtun] {loan} #ar لَاطُون‎ (lāṭūn) n. brass, fr. laiton, ca. llautó, pt. latão, de. Messing
la u [la u], [la ʱu] la + u conj.adv. where {to distinguish from u, or for emphasis}, fr. là où, it. laddove, de. da wo
laur [lɐˈur], [lɐˈʱur] *labōrō, -āre; labōrātum v.i. work, fr. travailler, ca. treballar, it. lavorare, pt. trabalhar, es. trabajar, laburar, ro. face, lucra, de. arbeiten, werken, schaffen; cmp. ca. llaurar
→culaur, lauratur
n. work, fr. travail, œuvre, ca. treball, it. lavoro, es. trabajo, ro. muncă, de. Arbeit
lauratur [lɐʊrɐˈtur], [lawrɐˈtur] laur + -atur n. worker, it. lavoratore, lavorante, operaio, fr. ouvrier, es. trabajador, obrero, ro. lucrător, muncitor, de. Arbeiter
laurensi [lɐʊˈrentsɪ], [lawˈrentsɪ] {loan} n. (chem) lawrencium, Lr {element 103}, ca. laurenci
lava [ˈlavɐ] {loan} n. lava
le [le] *il'le < ille pron.pers. he, she, it, him, her {3sg human or equivalent; sex/gender agnostic/neutral}, de. er, sie, es {3sg für Menschen oder Äquivalente; geschlechtsneutral}
→acoi le, ce, cui, l, le mitis, lo, lur, ste
leba [ˈlebɐ] liber, -rum; {no reborrowing of 'i' vowel from lat.} n. book, fr. livre, it. libro, es. libro, ca. llibre, fur. libri, ro. carte, sc. libbru, libbaru, libburu, de. Buch
→liba, libai, liur
lei [ˈleɪ], [lej] legō, -ere; lēctum; {related to lei} v.t. read, it. leggere (>letto), fr. lire (>lu), ca. llegir, oc. legir, es. leer, pt. ler, fur. lei (>let), sc. leghere (>léghidu, lessu, letu), ro. citi, lectura, de. lesen
→alei, culei, lit, silei, talei
lei [ˈleɪ], [lej] lēx, -gem n. law, ca. llei, oc. pt. lei, fr. loi, es. ley, it. legge, ro. lege, de. Gesetz
→lian
le mitis [le mɪˈtis] le + mitis pron.pers. he himself, she herself, they themselves, ca. ell mateix, ella mateixa, de. er selbst, sie selbst
leng [leŋ] elenchus, -um; #el ἔλεγχος n. list, it. lista, elenco, de. Liste
lep [lep] lepus, -orem n. hare, it. lepre, fr. lièvre, es. liebre, ca. llebre, de. Hase
les [les] *laesō, -āre < {freq.} laedere, laedō, laesī, laesus; {-s: 'lesion' should be recognisable} v.t. injure
→lesi
lesi [ˈlesɪ] les + -i n. injury
let [let] lectus, -um n. bed, it. letto, ca. llit, de. Bed
let [let] littera n. letter (of an alphabet), letter (written text), it. lettera, fr. lettre, ca. lletra, carta, oc. letra, pt. letra, carta, de. Buchstabe, Brief
→tip let
letr-iman [le trɪˈman] letr(u)- + iman adj. electromagnetic, de. elektromagnetisch
n. electromagnet, es. electroimán, fr. électro-aimant, it. elettromagnete, elettrocalamita, de. Elektromagnet
letr-imanis [le trɪmɐˈnis] letr(u)- + imanis n. electromagnetism, de. Elektromagnetismus
letru- [ˈletrʊ] -u drops before vowel +Cr e'lectro= < #el ἤλεκτρον precomp. electro-, it. elettro-, de. elektro-
→letr-iman, letr-imanis, letru-deba, litriu, litron
letru-deba [ˈletrʊ ˈdebɐ] letru- + deba adj. electroweak, fr. électrofaible, ca. electrofeble, es. electrodébil, pt. eletrofraco, ro. electroslabă, it. elettrodebole, de. elektroschwach
leu [ˈleʊ], [lew] levis, -em adj. light, not heavy, it. lieve, de. leichtgewichtig
→leva
leva [ˈlevɐ] *levō, -āre; levātum; leu + -a v.t. raise, lift, it. levare, ca. llevar, de. heben, hochheben, abschöpfen
→alevi, livit
v.i. rise, it. levare, ca. llevar, de. hochkommen, aufsteigen, aufgehen, sich heben
→livan
v.refl. get up, stand up, it. levarsi, ca. llevar, de. sich erheben, aufstehen (vom Stuhl; nach dem Schlafen)
lian [lɪˈan], [ljan] {calque} leg(em) + -anum; {based on} lēgālis; lei + -an adj. legal, pertaining to law
liba [ˈlibɐ] lībra n. pound, fr. livre, it. libbra, es. libra, ca. lliura, fur. lire, ro. livră, sc. libba, libbra, libbera, de. Pfund
→leba
libai [lɪˈbaɪ], [lɪˈbaj] leb(a) + -ai n. library, book store, de. it. Bibliothek, Bücherei
libelu [lɪˈbelʊ] {loan} #la {late} *lībellula n. dragonfly
licir [lɪˈkir] licēre n. leisure, spare time, fr. loisir, ca. oci, lleure, it. ozio, es. ocio, de. Freizeit
→liciric
liciric [lɪkɪˈrik] licir + -ic v.i. enjoy leasure, take it easy, be lazy, it. oziare, de. müßiggehen, Freizeit genießen, faulenzen
licur [lɪˈkur] liquor, -ōrem; {has -ur ending, but base 'liqueō' is lost} n. liqueur, fr. liqueur, it. liquore, es. pt. licor, ro. lichior, de. Likör
→licur ou
licur ou [lɪˈku ˈroʊ], [lɪˈku row] licur + ou n. advocaat, liqueur of eggs, de. Eierlikör
lifan [lɪˈfan] *lefantə < elephantus, -um n. elephant
lig [liŋ] *ligō, -āre v.t. bind, tie (to: a), connect, fasten, it. legare, es. pt. ligar, de. binden
→alig, culig, cunet, ligaru, ulig
ligaru [lɪˈɡarʊ] lig + -aru adj. (jur.) liable ; bindable, it. responsibile; legabile, de. haftbar; anbindbar
→puniru, rispusaru
lim [lim] lingua n. (anat.) language, tongue, it. lingua, sc. limma, limba, de. Sprache, Zunge
→criatur lim, lim cusrut, lim prim, lim primeu, lim rumaniu
v.t. lick, use tongue, dart one's tongue, fr. lécher, it. leccare, es. lamer, ro. linge, sc. lígnere, línghere, de. lecken, züngeln
→lami
Liman [lɪˈman] Lemānus, -a, -um n.prop. pertaining to the area around Geneva; usually misinterpreted as pertaining to Germany
→Lac Liman
liman [lɪˈman] (V)- *allemānus, -a, -um adj.prop. German
→Limani, pastur liman
Limani [lɪˈmanɪ] {calque} *Allemānia; liman + -i n.prop. Germany
lim cusrut [lim kʊsˈtrut] lim + cusrut n. constructed language, conlang, fr. langue construite, it. lengua artificiale, de. Kunstsprache
limen [lɪˈmen] elementum n. element, it. elemento, de. Element
→limen cimi
limen cimi [lɪˈmeŋ ˈkimɪ] limen + cimi n. chemical element, it. elemento chimico, de. chemisches Element
lim prim [lim prim] lim + prim n. mother tongue, native language, L1, fr. langue maternelle, ca. llengua materna, it. madrelingua, ro. limbă nativă, de. Muttersprache
lim primeu [lim prɪˈmeʊ], [lim prɪˈmew] lim + primeu n. proto-language, it. lingua originale, de. Ursprache
lim rumaniu [lim brʊmɐˈniʊ], [lim brʊmɐˈniw] lim + rumaniu n. Romance language, it. lingua romanza, pt. língua românica, ro. limbă romanică, de. romanische Sprache
limun [lɪˈmun] *lemōn < {loan} #ar لَيْمُون‎ (laymūn) n. lemon
→limunec, narang, past cu mantic limun, suc limun
limunec [lɪmʊˈnek] limun + -ec n. lime, de. Limette, Limone, it. limetta, ca. llima
lin [lin] lēnis, -em adj. smooth, soft, gentle, mild, calm, it. lene, ro. lin, de. glatt, weich, zart, mild, ruhig
→linic
ling [liŋ] lignum n. wood (material), ca. llenya, it. legno, pt. lenho, ro. lemn, rup. lemnu, lem, sc. linnu, rm. lain, fur. len, de. Holz
→lingai, lingar, lingin, picatur ling
lingai [lɪŋˈɡaɪ], [lɪŋˈɡaj] ling + -ai n. lumber shop, de. Holzhandlung
lingar [lɪŋˈɡar] ling + -ar n. wood monger, wood cutter, jumberjack, ca. llenyataire, it. boscaiolo, tagliaboschi, ro. lemnar, de. Holzfäller, Holzhändler
lingin [lɪŋˈɡin] ling + -in n. lignin, it. lignina, de. Lignin
lini [ˈlinɪ] -j- līnea; {relearned -i} n. line, fr. ligne, ca. linia, it. linea, de. Strich, Linie
→alini
linic [lɪˈnik] lin + -ic v.t. soothe, calm, relieve, unburden, it. lenire, placare, de. beruhigen, trösten, lindern, mildern
linti [ˈlintɪ] linteum n. canvas, linen, linen cloth, ca. llenç, es. lienzo, pt. lenço, de. Leinwand, Leinen, Leintuch
lintic [lɪnˈtik] lentīcula n. lentil, it. lenticchia, fr. lentille, de. Linse
lipton [lɪpˈton] {loan} #el λεπτός; lipt + -on n. (phys., stdmodel) lepton
lir [lir] -Vr- lilium n. lily, it. giglio, ca. lliri, es. lirio, de. Lilie
lirac [lɪˈrak] lilac < #ar لِيلَك (līlak) n. lilac (flower and color), fr. lilas, it. lillà, ro. liliac, de. Flieder
Lisanda [lɪˈsandɐ] *Lexandrə < Alexandra, Alexander n.prop. Alexandra, Alexander
lisiu [lɪˈsiʊ], [lɪˈsiw] lixīvum n. lye, alkaline solution, detergent, ca. lleixiu, it. liscivia, lisciva, ro. leșie, de. Lauge, alkalische Lösung, Reinigungsmittel
→cinrat, sapun
lit [lit] lei + -(a)t adj. read, it. letto, ca. llegit, fr. lu, de. gelesen
(lit) [lit] not used in isolation *litō, -āre; oblitātum < *oblītō, -āre; oblītātum < oblīvīscor, oblītus sum v.stem. make an offering
→ulit
litei [lɪˈteɪ], [lɪˈtej] lītigium n. war, fr. guerre, ca. es. it. pt. guerra, sc. gherra, fur. vuere, lld. viera, rup. alumtã, ljuftã, ro. război, de. Krieg
liti [ˈlitɪ] {loan} n. (chem) lithium, Li {element 3}, ca. liti
litr [litᵊr] +r **lītra; {loan, but similar to inherited} #la litra < #el λίτρα n. liter, litre, ca. litre, it. litro, ast. llitru, de. Liter
litriu [lɪˈtriʊ], [lɪˈtriw] letr(u)- + -iu adj. electric, it. elettrico, ast. llétricu, de. elektrisch
→cunitur litriu, litriutat, luc litriu
litriutat [lɪtrɪʊˈtat], [lɪtriwˈtat] litriu + -(i)tat n. electricity, it. elettricità, ca. electricitat, ast. lletricidá, de. Elektrizität
→gindat litriutat
litron [lɪˈtron] {calque}; letr(u)- + -on n. (phys., stdmodel) electron
→litruniu, niutrin litron
litruniu [lɪtrʊˈniʊ], [lɪtrʊˈniw] litron + -iu adj. electronic, it. elettronico, de. elektronisch
liumba [lɪˈumbɐ], [ˈljumbɐ] legūmen, -inis n. legume, ca. llegum, it. legume, es. legumbre, fur. liùm, lmo. lèmm, sc. alegúmini, legúmene, de. Hülsenfrucht
Liun [lɪˈun], [ljun] *Legiōnem < legiō, -nem n.prop. León, ast. Llión, Lleón
liun [lɪˈun], [ljun] leō, -nem n. lion, it. leone, de. Löwe
→buc liun, fos liun
liur [lɪˈur], [ljur] līberum < līber adj. free, independent, fr. libre, it. libero, es. libre, ca. lliure, fur. libar, ro. liber, de. frei
→leba
v.t. liberate, free
livan [lɪˈvan] lev(a) + -an n. (compass) east , eastern, ca. est, llevant, orient, it. est, levante, ro. est, de. Ost-, Osten
→est
livarmori [lɪvɐrᵊˈmorɪ] {loan} n. (chem) livermorium, Lv {element 116}, ca. livermori
livit [lɪˈvit] lev(a) + -it v.i. float, hover, levitate, ca. levitar, ro. pluti, de. schweben
ln` [ln] (d)ln` n.abbrev. (weekdayabbr2) Mon., de. Mo.
lo [lo] -(C) ill'ud pron.pers. it {3sg for non-human or equivalents}, de. er, sie, es {3sg für Nichtmenschen oder Äquivalente}
→ce, le, lur
loc [lok] locus, -um n. place, location, space, local, fr. lieu, espace, ca. espai, lloc, it. luogo, spazio, es. luego, espacio, ro. loc, spațiu, de. Platz, Ort, Raum, lokal, Orts-
→aloc, luciu, mei-loc, trum loc
loc [lok] *lucrō, -āre; lucrātum < lucror, lucrārī v.t. to achieve, to manage to, to pull off, es. lograr, de. erreichen, schaffen
→loci
v.refl. to be successful, es. lograrse, de. erfolgreich sein
loci [ˈlokɪ] *lucrium < lucrum; loc + -i n. success, gain, es. logro, de. Erfolg, Errungenschaft
long [loŋ] longa, -us, -um adj. long
→lungitat, unda long
prep. along, ca. al llarg de, per, it. lungo, pt. ao longo de, ro. de-a lungul, în lungul, de. längs, entlang
Lor [lor] Laura n.prop. Laura
loti [ˈlotɪ] *lutria < lutra n. otter, it. lontra, ca. llúdria, oc. loira, fr. loutre, es. lutria, nutria, de. Otter
→loti culos
loti culos [ˈlotɪ kʊˈlos] loti + culos n. giant otter, qtax. pteronura brasiliensis, fr. loutre géante, pt. ariranha, onça-d'água, lontra-gigante, lobo-do-rio, de. Riesenotter
l racan [l drɐˈkan] l + racan det.art. the (plural), lit. the some
lu [lu] ll ō+ < a ll o:ra < ad illam ho:ra; {via an intermediate state of 'lur', then -r was lost irregularly} adv. then {often after si 'if'}, consequently, and so, next in order, it. allora, rm. lu, lur, alura, de. dann, so
→a pu, tung, u lu
lu` [lu] (d)lu` n.abbrev. (weekdayabbr2) Sat., de. Sa.
lua [ˈluɐ], [ˈluʷɐ] *luō, -āre < *lavō, -āre; {from compounds like 'diluō', but retaining -ā-} v.t. wash, fr. laver, (diluer), it. lavare, (diluire), ro. spăla, la, (dilua), de. waschen
→dilua, dilua, luaru, luat, luatai, luatur, pulua
luaru [lʊˈarʊ], [lʊˈʷarʊ] lu(a) + -aru n. washable
luat [lʊˈat], [lʊˈʷat] lu(a) + -at n. laundry, it. bucato, ca. bugada, es. lavado, ro. rufe, de. Wäsche
luatai [lʊɐˈtaɪ], [lʊʷɐˈtaj] lu(a) + -atai n. wash house, washing room, it. lavatoio, lavanderia, de. Wäscherei, Waschküche
luatur [lʊɐˈtur], [lʊʷɐˈtur] lu(a) + -atur n. washer, it. lavatrice, lavandaio, es. lavadora, lavandero, de. Waschmaschine, Spülmaschine, Wäscher
→luatur vascel, luatur vistit
luatur vascel [lʊɐˈtur vɐsˈkel], [lʊʷɐˈtur vɐsˈkel] luatur + vascel n. dishwasher, it. lavapiatti, fr. lave-vaisselle, es. lavavajillas, ca. rentaplats, ro. spalator de vase, de. Spülmaschine
luatur vistit [lʊɐˈtur vɪsˈtit], [lʊʷɐˈtur vɪsˈtit] luatur + vistit n. wasching machine, it. lavatrice, ro. mașină de spălat, de. Waschmaschine
luc [luk] lūx, -cem n. (phys.) light {concept}, it. luce, sc. luche, lughe, de. Licht
→an luc, luc litriu, lumba, ntinititat luc, vilucitat luc
luciu [lʊˈkiʊ], [lʊˈkiw] loc + -iu adj. local, close by, it. locale, de. lokal, nahe
→lucivic
lucivic [lʊkɪˈvik] luciu + -ic v.t. locate, localize, find place of, set place of, make local, it. localizzare, de. einpeilen, auffinden, verorten, niederlassen (sich), ansiedeln, lokalisieren
→lucivicat
lucivicat [lʊkɪvɪˈkat] lucivic + -at n. location, localisation, process of locating/localising, de. Auffinden, Niederlassen, Verorten, Lokalisierung
luc litriu [luk lɪˈtriʊ], [luk lɪˈtriw] luc + litriu n. electric light {concept}, it. luce elettrico, de. elektrisches Licht
Luiu [lʊˈiʊ], [lʊˈʷiw], [ˈlujʊ] {loan} #uk Львів n.prop. Lviv, it. Leopoli, scn. Liòpuli, de. Lwiw, Lemberg
lum [lum] lumbus, -um n. loin, tenderloin, it. pt. lombo, es. lomo, ca. llom, ast. llombu, de. Lende
lumba [ˈlumbɐ] lūmen, -inis n. lamp, small fire, light source, it. lume, es. lumbre, ca. llum, oc. lum, ro. lume, lumină, de. Lampe, Kerzenlicht
→luc, lumba canil, lumba larec, lumba lun, lumb' oli, lumbus
lumba canil [ˈlumbɐ kɐˈnil] lumba + canil n. candle light, it. lume di candela, de. Kerzenschein
lumba larec [ˈlumbɐ lɐˈrek] lumba + larec n. ingle, chimney fire, es. lumbre de la chimenea, de. Kaminfeuer
lumba lun [ˈlumbɐ lun] lumba + lun n. moonshine, it. lume di luna, de. Mondschein
lumb' oli [lum ˈbolɪ] lumb(a) + oli n. oil lamp, ca. llum d'oli, de. Öllampe
lumbus [lʊmˈbus] lumb(a) + -us adj. bright, light, it. luminoso, de. hell
lumric [lʊmˈbrik] *lumbrīx, -cem < lumbrīcum n. intestinal worm, roundword, ca. llombric, ro. limbric, de. Bandwurm, Ringelwurm, Darmwurm
→ver
l un [lun] l + un det.art. the (singular), lit. the one
lun [lun] lūna n. moon
→lumba lun, lun prin
Lunda [ˈlundɐ] *Ludne < #pgmc *Lunden < Londinium n.prop. London, it. Londra, fr. Londres, de. London
lungitat [lʊŋɡɪˈtat] long + -itat n. length, longitude
→centi-metr, cilu-metr, deci-metr, metr, mili-metr
lun prin [lum prin] lun + prin n. full moon, es. luna llena, de. Vollmond
luntan [lʊnˈtan] *longitānus, -a, -um adj. far away, far, it. lontano, fr. lointain, rm. lontan, de. (weit) entfernt
lup [lup] lupus, -um n. wolf, cat. llop, it. lupo, ro. lup, de. Wolf
lur [lur] *illōrum pron.pers. they, them {3pl, both human and non-human}, de. sie {3pl (für Menschen wie Nichtmenschen)}
→le, lo
luscinul [lʊskɪˈnul] -V- *lusciniōlus, -um n. nightingale, it. usignolo, ca. rossinyol, pt. rouxinol, fur. rusignûl, ro. privighetoare, de. Nachtigall
lustan [lʊsˈtan] Lustan(i) | -(i) adj.prop. Lustanian
Lustani [lʊsˈtanɪ] -j- Lūsitānia n.prop. Lustany; Spain(?)
→lustan
lut [lut] lūcius, -um n. pike, it. luccio, sc. lutzu, de. Hecht; cmp. ca. lluç
luteti [lʊˈtetɪ] {loan} #la Lūtētia n. (chem) lutetium, Lu {element 71}, ca. luteci

M

`m [m] (`e)m n. (letter) m, M, U+004D, U+006D
→`el, `l, `n
ma [ma] -(s) -(V) magis conj.coord. but {most versatile variant}, ca. però, it. ma, es. pero, ro. dar, de. aber
→mai, ma ncui, sinu
mac [mak] macer, -ra, -rum adj. meagre, thin (w/ little fat), lean, fr. maigre, ca. magre, it. magro, ro. macru, de. mager, dünn
→gras
mac [mak] imāginem n. image
→-ac, mac rau i nir, mac tafun
mac rau i nir [mak ˈraʊ i nir], [mak raw i nir] mac + rau + i + nir n. black and white image
mac tafun [mak tɐˈfun] mac + tafun n. background picture, fr. fond d’écran, it. sfondo, es. fondo de pantalla, de. Hintergrundbild
Madir [mɐˈdir] Ma'drid; {loan, but with normal sound shifts} n.prop. Madrid, es. Madrid, ast. Madrid, Madril, an. Madrit, ext. Mairil, pt. Madrid, Madri, ro. Madrid, de. Madrid
magnesi [mɐŋˈnesɪ] {loan} n. (chem) magnesium, Mg {element 12}, ca. magnesi
mai [ˈmaɪ], [maj] maius, -um n. (month) May, de. Mai
→scrabei mai
n.abbrev. (monthabbr3) May, de. Mai
mai [ˈmaɪ], [maj] magis adv. never, ca. mai, de. nie
→ma
maist [mɐˈist], [mɐˈʱist] magister, -rum n. master, foreman, it. maestro, fr. maître, ca. mestre, de. Meister, Lehrherr
maistat [mɐɪsˈtat], [majsˈtat] maiestātem n. majesty, it. maestà, ro. maiestate, de. Majestät
maitneri [mɐɪtˈnerɪ], [majtˈnerɪ] {loan} n. (chem) meitnerium, Mt {element 109}, ca. meitneri
mal [mal] malus, -um adj. bad
→amalic, mal-sombi
adv. badly
n. badness, it. malizia, es. maldad, pt. maldade, de. Schlechtheit
→malus
malat [mɐˈlat] *malabitus, -a, -um adj. ill, sick, it. malato, fr. malade, de. krank
mal-sombi [mal ˈsombɪ] mal + sombi n. nightmare, ca. malson, it. incubo, fr. cauchemar, ro. coșmar, de. Albtraum
malus [mɐˈlus] mal + -us adj. evil, bad, malitious, it. malizioso, malevole, ro. răutăcios, de. bösartig
man [man] *mandō, -āre; {related to man} v.t. send (to: a)
man [man] *manus, -ī < manus, -ūs n. (anat.) hand, ca. mà, it. mano, lij. lld. oc. man, ro. mână, de. Hand
→bom man, brat, cut, manec, peu, pulcar man, scriut man
man- [man] manū-; {learned, based on man} pref.v.<v./n. man-, main-, manu-, hand- {not productive, but used for borrowings from Latin}
→manscriut
ma ncui [maŋ ˈkuɪ], [maŋ ˈkuj] ma + ncui conj.coord. but also, fr. mais aussi, ca. sinó també, it. ma anche, es. sino tambien, pt. mas também, fr. mais aussi, ro. ci și, de. sondern auch
→nu sul ... ma ncui
manec [mɐˈnek] man + -ec n. glove, fr. gant, it. guanto, es. guante, sc. guante, guantu, ro. mănușă, rup. manushi, de. Handschuh
mang [maŋ] *manducō, -āre < *mandicāre v.t. eat, it. mangiare, sc. mandhicàre, ro. mânca, de. essen
→mangar, mangat, mangatur, mangit, sa mang bon
mangan [mɐŋˈɡan] {loan} n. (chem) manganese, Mn {element 25}, ca. manganès, manganés, ro. mangan, de. Mangan
mangar [mɐŋˈɡar] mang + -ar n. feast, heavy/excessive eating, de. Fressen, Festmahl, Festgelage, Esserei
mangat [mɐŋˈɡat] mang + -at n. meal, food, it. pasto, ro. mâncare, mâncat, masă, de. Essen, Mahl, Lebensmittel
mangatur [mɐŋɡɐˈtur] mang + -atur n. eater, de. Esser, Fresser
→mangatur pic
mangatur pic [mɐŋɡɐˈtur pik] mangatur + pic n. bee-eater, fr. guêpier, ca. abellerol, es. abejaruco, ro. viespar, de. Bienenfresser
mangit [mɐŋˈɡit] mang + -it v.i. nibble, it. rosicchiare, ca. rosegar, es. comiscar, de. knabbern
manir [mɐˈnir] *manērə < manuāria n. manner, way
mans [mants] maxime adv.indef. (degree) most {superlative of mrut, pu}
→Mansil, mimba
pron.indef. (degree) most {superlative of mrut, pu}
→mimba
manscriut [mɐntskrɪˈut], [mɐntskrɪˈʲut] man- + scriut n. manuscript, it. manoscritto, de. Manuskript, Handschrift
Mansil [mɐnˈtsil] *Maximīlu < Maximiliānus, -a, -um, -am {under influence of mans} n.prop. Maximilian
mantic [mɐnˈtik] *mantēca < mantica n. cream (from milk), ca. nata, it. panna, de. Sahne, Rahm
→butir, mantic ac, mantic batut, mantic rambat, past cu mantic limun, sup mantic crucut
mantic ac [mɐnˈti kak] mantic + ac n. sour cream
mantic batut [mɐnˈtik bɐˈtut] mantic + batut n. whipped cream
mantic rambat [mɐnˈtik rɐmˈbat] mantic + rambat n. whipped cream with horseraddish
mantil [mɐnˈtil] mantēlum n. cape, mantle, cloak
(manu) [ˈmanʊ] not used in isolation *manuō, -ēre < manēre, maneō, mānsum; {-u- from supine in *-ut} v.stem. stay behind, sleep over, stay the night, take shelter
→rimanu
map [map] mappa n. map, it. mappa, carta, de. Karte, Landkarte
mar [mar] mare n. ocean, sea, it. oceano, mare, es. mar, de. Ozean, Meer, die See
→cavalut mar, crou mar, latuc mar, Mar Atlas, Mar Balti, Mar Bural, Mar Grat, Mar Grat Bural, Mar Grat Usral, Mar Indi, Mar Mei, mar mun, Mar Nort, Mar Paciu, Mar Rui, Mar Sur, Mar Usral, rit mar
Mar Atlas [ma rɐˈtlas] mar + Atlas n.prop. Atlantic ocean, it. atlantico, de. Atlantischer Ozean
Mar Balti [mar ˈbaltɪ] mar + Balti n.prop. Baltic Sea, it. mare baltico, et. Läänemeri, de. Ostsee
Mar Bural [mar bʊˈral] mar + bural n.prop. Northern Ocean, it. Mar Glaciale Artico, Oceano Artico, ca. Oceà Àrtic, de. Nördliches Eismeer, Arktischer Ozean
marel [mɐˈrel] (V)- *amarellum adj. (colour) yellow
→brit rap marel, ult gran cap marel, ult nic cap marel
Mar Grat [mar ɡrat] mar + grat n.prop. Northern and Southern Ocean, it. Oceano Artico e Antartico, de. Eismeer, Arktischer und Antarktischer Ozean
Mar Grat Bural [mar ɡrat bʊˈral] mar + grat + bural n.prop. Northern Ocean, it. Mar Glaciale Artico, Oceano Artico, ca. Oceà Àrtic, de. Nördliches Eismeer, Arktischer Ozean
Mar Grat Usral [mar ɡra tʊsˈtral] mar + grat + usral n.prop. Southern Ocean, it. Mar Glaciale Antartico, Oceano Australe, de. Südliches Eismeer, Antarktischer Ozean
Mari [ˈmarɪ] -j- Marīa; Marius n.prop. Mary, Marius
Mar Indi [ma ˈrindɪ] mar + Indi n.prop. Indian Ocean, it. Oceano Indiano, de. Indischer Ozean
Mar Mei [mar ˈmeɪ], [mar mej] mar + mei n.prop. Mediterranean, ca. Mar Mediterrània, it. Mar Mediterraneo, Mediterraneo, ro. Marea Mediterană, scn. Mari Miditirràniu, de. Mittelmeer
mar mun [mar mun] mar + mun n. ocean, it. oceano, de. Ozean, Weltmeer
Mar Nort [mar norᵊt] mar + nort n.prop. North Sea, it. Mare del Nord, de. Nordsee
maron [mɐˈron] {loan} #el máraon n. sweet chestnut, it. marrone, fr. marron
adj. (colour) brown, it. marrone, fr. brun, marron, ro. maro, de. braun
→amaron, us maron
Mar Paciu [mar pɐˈkiʊ], [mar pɐˈkiw] mar + paciu n.prop. Pacific Ocean, it. Pacifico, de. Pazifik, Stiller Ozean
Mar Rui [mar ˈruɪ], [mar ruj] mar + rui n.prop. Red Sea, ca. Mar Roig, it. Mare Rosso, ro. Marea Roșie, de. Rotes Meer
Mar Sur [mar sur] mar + sur n.prop. Southern Seas, South Pacific, es. mar del Sur, fr. Mers du Sud, de. Südsee, Südpazifik
Mar Usral [ma rʊsˈtral] mar + usral n.prop. Southern Ocean, it. Mar Glaciale Antartico, Oceano Australe, de. Südliches Eismeer, Antarktischer Ozean
mas [mas] massa n. (phys.) mass , large amount, large number, crowd, ca. it. pt. massa, es. masa, de. Masse
→cilu-gram, gram
masapan [mɐsɐˈpan] {loan} n. marzipan
masc [mask] -(ra) masculus, -um n. man (assigned), male, with male sexual organs, {used if genital difference matters; prefer gen}, it. uomo, sc. ómine, mascu, mascru, maschiu, ca. home, es. hombre, ast. machu, ro. om, de. Mann, Männchen
→crap masc, fim, gen, masciu, pul masc
masciu [mɐsˈkiʊ], [mɐsˈkiw] masc + -iu n. man (identifying), male, masculine (also linguistic), manly, pertaining to masculine gender, {used if ident matters; prefer gen}, ca. masculí, it. mascolino, maschile, ro. masculin, bărbătesc, de. maskulin, männlich
→fimiu, masc
masil [mɐˈsil] māxilla n. (anat.) jaw , cheek, ca. maixella, it. mascella, de. Kiefer, Wange
→os masil
mat [mat] *mactō, -āre v.t. kill, ca. matar, de. töten
→amroi, uciu
matas [mɐˈtas] mataxa n. silk, it. seta, ro. mătase, de. Seide
→crat matas
mater [mɐˈter] -Vr- māteria; {semi-learned} n. matter, material, substance, stuff, it. materia, de. Substanz, Stoff, Materie
→mater scur
mater scur [mɐˈter skur] mater + scur n. (astron.) dark matter, it. materia oscura, ca. matèria fosca, ro. materie întunecată, de. dunkle Materie
matin [mɐˈtin] *matutīnum < *matūtus < māne n. morning
→fa matin, matin bon, ni matin
matin bon [mɐˈtim bon] matin + bon phr. good morning
matriu [mɐˈtriʊ], [mɐˈtriw] *matrīva < **matrica < matrīx, -cem; {remodelled with -īvus instead of -īx like frequently from -icus} n. (anat.) womb, uterus, ca. úter, matriu, it. utero, es. útero, matriz, rm. madra, sc. madre, de. Gebährmutter, Uterus
→buc matriu, buc staiu matriu, buc tuiu matriu, col matriu, cudut ou, uai, vain
mau [ˈmaʊ], [maw] **mādə < māter, -rem; {influenced by similar shift in pau} n. (kin) mother, es. it. madre, fr. mère, ca. mare, gl. nai, pt. mãe, ext. mairi, ro. mamă, maică, de. Mutter, Mama
→mau ast, mau mau, mau pau, mau soc, pau mau, pren
mau ast [ˈmaʊ ast], [maw ast] mau + ast n. (kin) stepmother
mau mau [ˈmaʊ ˈmaʊ], [maw maw] mau + mau n. (kin) mother's mother, maternal grandmother, sv. mormor
→ai
Maunti [mɐˈuntɪ], [mɐˈʱuntɪ] Maguntia < Mogontiacum n.prop. Mainz, fr. Mayence, ca. Magúncia, it. Magonza, es. Maguncia, pt. Mogúncia, de. Mainz
mau pau [ˈmaʊ ˈpaʊ], [maw paw] mau + pau n. (kin) father's mother, paternal grandmother, sv. farmor
→ai
mau soc [ˈmaʊ sok], [maw sok] mau + soc n. (kin) mother-in-law
mb` [m̩b] (d)mb` n.abbrev. (weekdayabbr2) Wed., de. Mi.
mbeu [m̩ˈbeʊ], [m̩ˈbew] n(i)- + beu v.t. intoxicate, it. ubriacare, fr. enivrer, ro. îmbăta, ca. es. pt. embriagar, de. betrunken machen, abfüllen
→mbiut
v.refl. get drunk, it. ubriacarsi, fr. s'enivrer, ro. se îmbăta, de. sich betrinken
Mbicur [m̩bɪˈkur] Mercurius, -um n.prop. (astron., planet) Mercury, it. Mercurio, ca. Mercuri, ro. Mercur, de. Merkur
→mbicuri
mbicuri [m̩bɪˈkurɪ] {loan}; Mbicur + -i n. (chem) mercury, Hg {element 80}, ca. mercuri, de. Quecksilber
→arin viu
mbiut [m̩bɪˈut], [m̩ˈbjut] mbeu + -(a)t adj. drunk, drunken, intoxicated, fr. ivre, ca. ebri, it. ebbro, ubriaco, ro. îmbătat, beat, băut, de. betrunken
→mbiuti
mbiuti [m̩bɪˈutɪ], [m̩ˈbjutɪ] mbiut + -i n. drunkenness, it. ubriachezza, ubriacatura, ro. beție, de. Trunkenheit
mbrat [m̩ˈbrat] n(i)- + brat v.t. embrace, ca. abraçar, it. abbracciare, es. abrazar, ro. îmbrățișa, rup. ambrats, de. umarmen
mbunic [m̩bʊˈnik] n(i)- + bon + -ic v.t. make better, it. migliorare, pt. melhiorar, de. verbessern
v.refl. get better, it. migliorarsi, pt. melhiorar-se, de. sich verbessern
mbut [m̩ˈbut] -mb- imbūtus, -a, -um n. funnel, fr. entonnoir, ca. embut, it. imbuto, es. embudo, pt. funil, ro. pâlnie, de. Trichter
→funeba
mec [mek] medicus, -um n. physician, medical doctor, it. medico, dottore, ca. metge, lij. mêgo, fur. miedi, de. Arzt
→micin
mega- [ˈmeɡɐ] {loan} mega {SI unit prefix} precomp.si. mega, 1e6, 1000000, M
→mega
num. million, 1e6, 1000000
→miluni, pi mega
(mega) [ˈmeɡɐ] not used in isolation -V- +V *mega n.stem. mega {part of greek letter names}
→`o-mega
mei [ˈmeɪ], [mej] -(d)i- medius, -a, -um adj. middle, it. mezzo, fro. mi, fr. mi-, ca. mig, oc. mièg, miei, sc. meiu, mesu, pt. meio, ro. miez, de. mittel, mittler
→camin mei
n. middle, means, method, it. mezzo, es. medio, ca. mig, mitjà, oc. miei, sc. meiu, mesu, fr. milieu, moyen, de. Mitte, Mittel, Methode
→Mar Mei, mian, mitat, ni mei, rimei
num. half, ½, it. mezzo, fr. demi, ca. mig, de. halb
→mei camin
precomp. middle, mid-, half-, it. mezzo-, ca. mig-, fr. mi-, de. mittel-, halb-
→mei-cam, mei-di, mei-loc, mei-not
mei-cam [ˈmeɪ kam], [mej kam] mei- + cam n. midfield, it. centrocampo, fr. milieu/centre de terrain, pt. meio-campo, de. Mittelfeld
mei camin [ˈmeɪ kɐˈmin], [mej kɐˈmin] mei + camin n. half way, it. metà strada, fr. mi-chemin, de. halber Weg
→a mei camin
mei-di [ˈmeɪ di], [mej di] mei- + di n. noon, midday, it. mezzogiorno, fr. midi, ca. migdia, de. Mittag
mei-loc [ˈmeɪ lok], [mej lok] mei- + loc n. middle, center, place in the middle/center, fr. milieu, it. mezzo, centrocampo, de. Mitte, Mittelfeld
→ring mei-loc
mei-not [ˈmeɪ not], [mej not] mei- + not n. midnight, fr. minuit, it. mezzanotte, de. Mitternacht
mel [mel] mel, -lis n. honey, it. miele, ca. mel, ro. miere, de. Honig
→ap mel, culur mel, miliu, vin mel
melda [ˈmeldɐ] -r*- merula n. blackbird, ouzel, ca. merla, ext. mielru, pt. melro, it. merlo, de. Amsel, Schwarzdrossel
memba [ˈmembɐ] *memorō, -āre; memorātum v.t. remind (obj:obj, of:di), bring to mind (obj.:di)
→cumemba, ricor
v.i. remember, recall, call to mind (obj:di), de. sich erinnern (an:di)
v.refl. remind oneself (of:di), de. sich klarmachen, sich eine Erinnerung einrichten (an:di)
menti [ˈmentɪ] *mentiō, -īre; mentītum < mentior v.i. tell lies, lie, it. mentire, sc. faulare, faulai, de. lügen
mer [mer] merda n. {vulgar} shit, poo, it. merda, stronzo, es. mierda, de. Scheiße, Kacke
→atuldatur mer, cac
metr [metᵊr] +r **metrum; {loan, but like inherited} #la metrum n. (SI, phys., unit) metre, meter, m, it. metro, de. Meter
→centi-metr, cilu-metr, deci-metr, lungitat, mili-metr
mfan [ɱ̩ˈfan] infāns, -antem n. child
mfir [ɱ̩ˈfir] *inferīrem < inferiōrem; {re-learned from lat.} adj. inferior
n. inferiority
mflui [ɱ̩ˈfluɪ], [ɱ̩ˈfluj] n(i)- + flui v.t. influence, it. influire, influenzare, es. influir, pt. influenciar, ro. influența, înrâuri, de. beeinflussen
→mfluit
mfluit [ɱ̩flʊˈit], [ɱ̩flʊˈʷit] mflui + -(a)t n. influence, it. influenzia, de. Einfluß, Beeinflussung
mfluri [ɱ̩ˈflurɪ] n(i)- + flur + -i v.i. bloom, blossom, flower, ca. florir, it. fiorire, es. florear, florecer, ro. înflori, rup. nflorescu, de. blühen
→mfluritur
mfluritur [ɱ̩flʊrɪˈtur] mfluri + -(a)tur adj. bloomish, flourishing, it. florido, fiorente, de. blühend
mfriu [ɱ̩ˈfriʊ], [ɱ̩ˈfriw] n(i)- + friu v.t. chill, cool, refrigerate, ca. refredar, de. kühlen
→mfriutur
v.refl. become cold, get cold, es. enfriarse, de. abkühlen, kalt werden
mfriutur [ɱ̩frɪʊˈtur], [ɱ̩friwˈtur] mfriu + -(a)tur n. refrigerator, ca. frigorific, it. frigorifero, ro. frigider, de. Kühlschrank
mfrum [ɱ̩ˈfrum] {calque}; n(i)- + frum v.t. inform, ca. informar, de. informieren
→mfrumat, mfrumumba
mfrumat [ɱ̩frʊˈmat] mfrum + -at adj. informed
→mfrumatiu
mfrumatiu [ɱ̩frʊmɐˈtiʊ], [ɱ̩frʊmɐˈtiw] {calque} #la *informatica; mfrumat + -iu n. computer science, it. informatica, de. Informati
mfrumumba [ɱ̩frʊˈmumbɐ] mfrum + -umba n. information
mfur [ɱ̩ˈfur] n(i)- + fur v.t. bake (in an oven)
→mfur pastit
mfur pastit [ɱ̩ˈfur pɐsˈtit] mfur + pastit v.i. bake a cake in the oven, put cake in the oven
`mi [mi] `*mȳ n. (greek letter) mu, my, Μ, μ
→`landa, `ni
mi [mi] *mī < me, mihi pron.pers. I, me {1st person sg.}
→acoi mi, mi rog, pu mi dilui
mian [mɪˈan], [mjan] mediānus, -a, -um; mei + -an adj. average, ordinary, medium, medium-sized, it. medio, mezzano, fr. moyen, ca. mitjà, oc. mejan, ast. mianu, gl. meán, pt. meão, de. durchschnittlich, gewöhnlich, mittel, mittelgroß
→itat mian, unda mian
Micil [mɪˈkil] Michaēla, -us n.prop. Michaela, Michael
micin [mɪˈkin] medicīna; mec + -in n. remedy, medicine, drug, it. medicina, pt. mezinha, sc. medichina, meighina, de. Medizin, Heilmittel, Arzneimittel, Abhilfe, Medikament; cmp. cat metzina
→rimei
(micron) [mɪˈkron] not used in isolation *micron n.stem. -micron {constituent of greek letter name}
→`o-micron
micru- [ˈmikrʊ] {loan} micro {SI unit prefix} precomp.si. micro-, 1e-6, de. mikro-
→micru, micr-unda
num. ppm, pieces per million, 10e-6
→pi mega
micr-unda [mi ˈkrundɐ] micr(u)- + unda n. microwave, it. microonda, ca. microona, de. Mikrowelle
→dirait micr-unda
midal [mɪˈdal] -d- *medālia; {-d- semi-learned} n. medal
Mil [mil] Aemilius, -um n.prop. Emilio, Emily
mil [mil] milium n. millet, it. miglio, ca. mill, es. mijo, de. Hirse
→avin, panit, roi, sec, spret, tric
mil [mil] mīlia < mille; {or maybe 'mille'} num. {obsolete} thousand, 1000, {still used in compounds}, pt. mil, sc. mílli, míla, de. tausend
→cilu
Milan [mɪˈlan] -(d)i- Mediolānum n.prop. Milan
Mili [ˈmilɪ] -j- Aemīlia n.prop. Emily
mili- [ˈmilɪ] {loan} milli {SI unit prefix} precomp.si. milli-, 1e-3, de. milli-
→mili, mili-metr
num. per mille, 10e-3, es. por mil, de. Promille, hu. ezrelék
→pi cilu
mili-metr [ˈmilɪ metᵊr] mili- + metr n. (phys., unit) millimetre, mm
→lungitat
miliu [mɪˈliʊ], [mɪˈliw] mel + -iu adj. honey-like, honey-sweet, honey-coloured, siruppy like honey, it. mellifluo, dolciastro, pt. melado, de. honigartig, zäh wie honig, honigsüß, honigfarben
→culur mel
miltar [mɪlˈtar] mīlitārem n. soldier, it. soldato, ca. militar, soldat, de. Soldat
(milun) [mɪˈlun] not used in isolation *milliōnem; {neologism} num.stem. {obsolete} million, 1000000
→miluni
miluni [mɪˈlunɪ] milun + -i num. {obsolete} million, 1000000, 1e6, pt. milhão, de. Million
→mega
mimba [ˈmimbɐ] **mimine < minime adv.indef. (degree) least, fewest {superlative of poc, min}
→apoc, mans, prau
pron.indef. (degree) least, fewest {superlative of poc, min}
→mans, prau
min [min] -(ra) minorem < minōrem {acc.} < minor, minus adv.indef. (degree) less, fewer {comparative of poc}
→mimba, min u pu, nu min ca, prau, pu, pu u min
pron.indef. (degree) less, fewer {comparative of poc}
→mimba, prau, pu
minda [ˈmindɐ] (V)- *amindula < amygdala n. almond, fr. amande, ca. ametlla, it. mandorla, sc. méndula, es. almendra, pt. amêndoa, scn. mènnula, fur. mandule, de. Mandel
→biscot minda, butir minda, lat minda, pastit minda
minda [ˈmindɐ] *m interim < dum interim adv. meanwhile, it. mentre, es. mientres, ro. între timp, de. währendessen, unterdessen, inzwischen
→biscot minda, inda, minda tan
conj.adv. while, it. mentre, es. mientres, sc. debotantis, trassintru, ro. în timp ce, de. während
→cur
prep. for (an amount of time), during, thoughout, fr. pendant, durant, it. durante, ro. timp de, sc. trassíntru, intere, impeltantu, de. für (eine Zeit), während
→pi
minda tan [ˈmindɐ tan] minda + tan adv. during that time, meanwhile, fr. entretemps, pendant ce temps-là, ca. mentrestant, it. intanto, nel frattempo, es. mientras tanto, ro. între timp, de. währenddessen
mindilevi [mɪndɪˈlevɪ] {loan} n. (chem) mendelevium, Md {element 101}, ca. mendelevi
minga [ˈmiŋɡɐ] *mintula n. (anat.) {colloquial} dick, cock, penis, it. minchia, sc. mincra, de. Schwanz, Pillermann, Penis
→fal
mintun [mɪnˈtun] *mentōnem < *mentō n. chin, de. Kinn
min u pu [mi nu pu] min + u + pu adv. more or less (euphonic variant), fr. peu ou prou, plus ou moins, ca. més o menys, it. più o meno, ro. mai mult sau mai puțin, es. más o menos, lld. plu o manco, en. mehr oder weniger
→pu u min
minut [mɪˈnut] minūtus, -a, -um adj. thin, slim, slender, small, minute, it. minuto, de. klein, zierlich, zart
n. minute, it. minuto, de. Minute
mion [mɪˈon], [mjon] {loan} µ < #el μῦ; mi + -on n. (phys., stdmodel) muon, it. muone, ro. miuon, pt. muão, múon, de. Myon
→niutrin mion
mir [mir] *mirō, -āre v.t. look at, watch, marvel at
→mirac, mirbeli
mirac [mɪˈrak] mirāculum; mir + -ac n. miracle, it. miracolo, es. milagro, pt. milagre, ro. minune, miracol, sq. mrekulli, de. Wunder
→miracus
miracus [mɪrɐˈkus] mirac + -us adj. miracle-like, miraculous
mirbel [mɪrᵊˈbel] mirbel(i) | -(i) v.t. surprise, astonish (about: sta), it. meravigliare, sorprendere, es. sorprender, de. überraschen, verwundern
v.refl. be surprised, be astonish (about: sta), it. meravigliarsi, sorprendersi, es. sorprenderse, de. sich wundern, überrascht sein, staunen
mirbeli [mɪrᵊˈbelɪ] -j- -Vr- mīrābelia < mīrābilis, -em; {no r metathesis under influence of mir} n. surprise, astonishment, it. meraviglia, sorpresa, es. sorpresa, de. Überraschung, Verwunderung
→mirbel
miren [mɪˈren] merenda n. snack, it. spuntino, merenda, es. merienda, de. Imbiß, Happen, Snack
Miric [mɪˈrik] {loan} n.prop. America
→mirici
mirici [mɪˈrikɪ] {loan}; Miric + -i n. (chem) americium, Am {element 95}, ca. americi
mi rog [mi roŋ] mi + rog interj. please, ca. si us plau, it. per favore, pt. por favor, ro. vă rog, de. bitte
→pi faur, pi pracu, rog
mis [mis] mēnsis, -em n. month, fr. mois, ca. es. mes, it. mese, ro. lună, de. Monat
→cascal mis, misiu
miscu [ˈmiskʊ] *miscuō, -ēre < miscēre, misceō, mistum; {-u- from supine in *-ut} v.t. mix, blend, stir in, it. mescolare, es. mecer, mezclar, ro. amesteca, de. mischen, verrühren; cmp, it. mèscere (>-iuto), ro. mește (>mescut), rup. mescu (>miscutã)
→miscut
miscut [mɪsˈkut] miscu + -(a)t adj. mixed, it. misto, de. gemischt
→miscut ses
miscut ses [mɪsˈkut ses] miscut + ses adj. mixed-sex, de. gemischtgeschlechtlich
misi [ˈmisɪ] {loan} missiō, -ōnem n. mission, it. missione, de. Mission, Aufgabe, Einsatz, Unternehmung
misiu [mɪˈsiʊ], [mɪˈsiw] mis + -iu adj. monthly, ca. mensual, it. mensile, mensilmente, pt. mensal, de. monatlich
mison [mɪˈson] {loan} #el μέσον; mis + -on n. (phys., stdmodel) meson
mister [mɪsˈter] *mini'sterum < ministerium n. craft, job, occupation, profession, trade, it. mestiere, fr. métier, pt. mister, de. Handwerk, Gewerbe, Beruf
mistu [ˈmistʊ] *mēnstruiō, -ere < *mēnstruitāre < mēnstruāre, mēnstruō, mēnstruātum v.i. menstruate, it. mestruare, es. pt. menstruar, de. menstruieren, die Regel haben, die Periode haben, die Tage haben
→mistut
mistut [mɪsˈtut] mistu + -(a)t v.i. menstruation, period, it. mestruazione, de. Regelblutung, Regel, Periode, Tage, Menstruation
→bulit mistut
misur [mɪˈsur] *mēnsūrō, -āre; mēnsūrātum < {freq.} mētīrī, mētior, mēnsus v.t. measure, it. misurare, es. medir, ro. măsura, de. messen
→misurat, misuratur, misuri
n. measurement (process), ca. mesurament, it. misurazione, ro. măsură, de. Messung (Vorgang), Messen
misurat [mɪsʊˈrat] misur + -at n. measurement (result), ca. mesurament, it. misurazione, es. medida, medición, ro. măsurare, de. Messung (Ergebnis)
misuratur [mɪsʊrɐˈtur] misur + -atur adj. measuring, de. messend
misuri [mɪˈsurɪ] misur + -i n. measure, it. misura, ro. măsură, de. Maß
→misuri mpirian
misuri mpirian [mɪˈsurɪm pɪrɪˈan], [mɪˈsurɪm pɪrɪˈʲan] misuri + mpirian n. imperial measure
(mit) [mit] not used in isolation *mittō, -ere; missum; {perf.part. often in -s: cat. mes, it. messo; -at exists} v.stem. put, stick, send, it. mettere, es. meter, -mitir, vec. métar, rgn. mètar, de. setzen, stellen, legen, stecken, schicken
→dimit, pimit, ponu, posi, prumit, sumit, tamit, umit
(mit) [mit] not used in isolation {loan} n.stem.fragm. (chem) meth- {substance formative}, it. met-, de. Meth-
→it, mitan, mitil
mital [mɪˈtal] metallum n. metal
→camis mital, munit mital, rit mital
mitan [mɪˈtan] mit + -an n. (chem) methane, it. metano, de. Methan
→mitanul
mitanul [mɪtɐˈnul] mitan + -ul n. (chem) methanol , methyl alcohol, it. metanolo, alcol metilico, de. Methanol, Metylalkohol
mitat [mɪˈtat] medietās, -tem; mei + -(i)tat n. half, it. metà, es. mitad, ca. meitat, mitat, sc. meidàde, fr. moitié, pt. meio, ro. jumătate, de. Hälfte
mitil [mɪˈtil] mit + -il n. (chem) methyl, -CH₃, it. metilo, de. Methyl
→mitilen, usida sulf dui-mitil
adj. methylic, methyl-, it. metilico, de. Methyl-
mitilen [mɪtɪˈlen] mitil + -en n. (chem) methylene, it. metilene, de. Methylen
→dui clurida mitilen, usida pat mitilen
mitis [mɪˈtis] *me'tipsə < *metipsimus adv. (by) oneself, (by) himself, (by) herself, by myself, (by) ourself, (by) yourself, self, same (identical); even, pt. mesmo, ca. mateix, de. selbst, sogar
→i mitis, le mitis, mitis cu, mitis si, pal, sisiu mitis
adj. same (identical), very same, -self, -selves, himself, herself, itself, themselves, de. selb, derselbe
mitis cu [mɪˈtis ku] mitis + cu prep. despite, in spite of, even with, it. malgrado, ca. malgrat, de. trotz, selbst mit
mitis si [mɪˈtis si] mitis + si conj.adv. even if, even though, although, pt. mesmo que, it. anche se, de. obwohl, selbst wenn, sogar wenn, auch wenn
→ncui si
miul [mɪˈul], [mjul] *medullum n. (anat.) marrow, soft part (of bread), core, ca. moll, it. midollo, es. meollo, rup. mãduã, pt. miolo, de. Mark, Knochenmark, Weiches (vom Brot), Inneres
→miulac
miulac [mɪʊˈlak], [mjʊˈlak] miul + -ac n. (anat.) some soft gland for food (particularly thymus or pancreas), sweetbread, fr. ris, it. animelle, es. molleja, de. Bries
→glanul, glanul pang, glanul tim, miulac ngel, miulac vitel
miulac ngel [mɪʊˈlak ŋ̩ˈɡel], [mjʊˈlak ŋ̩ˈɡel] miulac + ngel n. lamb sweetbread, fr. ris d'agneau, de. Lammbries
miulac vitel [mɪʊˈlak vɪˈtel], [mjʊˈlak vɪˈtel] miulac + vitel n. veal sweetbread, fr. ris de veau, de. Kalsbries
mo [mo] -(C) modo v.aux. {present tense marker}; cmp. it. nap. mo 'now'
→amou
moda [ˈmodɐ] modulus, -um n. mold (hollow form), module, ca. motlle, mòdul, it. stampo, modolo, de. Form (Backform usw.), Förmchen, Model, Modul
moi [ˈmoɪ], [moj] mo(u) + -i n. move, movement, it. mossa, de. Zug (in Spiel/Strategie, z.B. Bewegung einer Spielfigur usw.)
mol [mol] *molō, -ere; molitum; {-(i): cat. moldre, mòlt, fr. moulu} v.t. grind, mill, ca. moldre, molinar, fr. moudre, it. molare, es. moler, molturar, pt. moer, de. mahlen
mol [mol] {loan} mole, mol n. (SI, chem, unit) mole, mol, it. mole, de. Mol
→cantat sustanti
mol [mol] mollis, -em adj. soft, flabby, flexible, pliable, ca. moll, it. molle, es. muelle, ro. moale, de. weich, schwabbelig, biegsam, geschmeidig
moli [ˈmolɪ] *molliō, -āre < mollīre v.t. make wet, moisten, soak, dip; celebrate with a drink, it. bagnare, pt. molhar, ca. mullar, de. benässen, naßmachen
→aumiu, mulit, rimoli
n. dip, sauce, salsa, pt. molho
→moli acidruc, moli mustat
v.refl. get wet
moli acidruc [ˈmolɪ ɐkɪˈdruk], [ˈmolɪ ʲɐkɪˈdruk] moli + acidruc n. sweet-and-sour sauce, chutney
moli mustat [ˈmolɪ mʊsˈtat] moli + mustat n. mustard sauce
mon [mon] *montō, -āre; {related to mon} v.t. mount; ride
mon [mon] mōns, -ontem n. mountain
→cumba mon, mon pu, munan, munani, Munrian, mur mon
mong [moŋ] monachus, -um n. monk, it. monaco, de. Mönch
mon pu [mom pu] mon + pu n. (anat.) pube, mons pubis, pubic mound, fr. mont de pubis, mont de Vénus, ca. mont de Venus, it. monte del pube, monte di Venere, pt. monte púbico, ro. Muntele lui Venus, de. Venushügel, Schamhügel
mos [mos] *morsō, -āre < {freq.} mordëre, morsum v.t. bite, it. mordere, ca. mossegar, de. beißen
→mosi, musit, mustur
Moscu [ˈmoskʊ] {loan} #ru Москва n.prop. Moscow
mosi [ˈmosɪ] mos + -i n. bite, it. morso, sc. mossu, de. Biß
mou [ˈmoʊ], [mow] *moveō, -ēre; mōtum; {-(i): no -it- in perf.part. in lat.; it. mosso, cat. mogut, fr. mû, freq.: rom. mutat} v.t. move, it. muovere, ca. moure, fr. mouvoir, ro. muta, de. bewegen
→cumou, inergi mou, moi, mumen, muru, mut, mut, mutur, rimou
v.refl. move (by itself)
mou [ˈmoʊ], [mow] modus, -um n. mode, manner, way, mood, style, it. modo, de. Modus, Art, Weise
mpac [m̩ˈpak] n(i)- + pac v.t. switch off, it. spengere, es. apagar, de. ausschalten, abschalten
mpaur [m̩pɐˈur], [m̩pɐˈʱur] n(i)- + paur v.t. scare, frighten, it. spaventare, spaurire, spaurare, fur. spaurî, fâ pôre, ro. speria, rup. aspar, de. erschrecken, aufscheuchen
→mpauratur
v.refl. be scared, get frightened, it. spaventarsi, ro. se speria, de. sich erschrecken
mpauratur [m̩pɐʊrɐˈtur], [m̩pawrɐˈtur] mpaur + -atur adj. scaring
→mpauratur ucel
mpauratur ucel [m̩pɐʊrɐˈtu rʊˈkel], [m̩pawrɐˈtu rʊˈkel] mpauratur + ucel n. scarecrow, ca. espantaocells, it. spaventapasseri, spauracchio, es. espantapájaros, pt. espantalho, ro. momâie, sperietoare, de. Vogelscheuche
mper [m̩ˈper] *im-'perō, -āre < imperāre v.t. rule, reign
→mperi, mpiratur, par
mperi [m̩ˈperɪ] {calque} impērium; mper + -i n. empire
→mpirian
mpesi [m̩ˈpesɪ] n(i)- + pesi v.t. make heavy, burden (with:cu), it. gravare, appioppare, fr. grever, ro. îngreuna, de. schwer machen, aufbürden (dat.:obj., acc:.cu), belasten (acc.:obj., mit:cu)
v.i. become heavy, burden, ro. îngreuna, de. schwer werden
mpiratur [m̩pɪrɐˈtur] mper + -atur n. emperor, it. imperatore, de. Kaiser, Imperator
mpirian [m̩pɪrɪˈan], [m̩pɪrɪˈʲan] mperi + -an n. imperial, typical/from/for the/an empire
→misuri mpirian
mprat [m̩ˈprat] n(i)- + prat v.t. place, put, ca. emplaçar, de. platzieren, hinsetzen, hinstellen, hinlegen
→rimprat
mpric [m̩ˈprik] n(i)- + pric v.t. use, employ, it. empiegare, usare, fr. employer, utilizer, sc. imperare, ro. utiliza, de. benutzen, einstellen, verwenden, einsetzen
→cu mpric, mpricaru
mpricaru [m̩prɪˈkarʊ] mpric + -aru adj. usable, fr. utilisable, de. benutzbar
→nimpricaru
mpringat [m̩prɪŋˈɡat] n(i)- + pringat v.t. impregnate, make pregnant, it. mettere incinta, impregnare, es. preñar, pt. emprenhar, de. schwängern
→nsim
mprot [m̩ˈprot] n(i)- + prot v.t. import
mpurtan [m̩pʊrᵊˈtan] -Vr- importantem adj. important
mr` [m̩bᵊr] (d)mr` n.abbrev. (weekdayabbr2) Tue., de. Di.
mra` [m̩ˈbra] mra(t) n.abbrev. (monthabbr3) Mar., de. Mär.
Mrac [m̩ˈbrak] Marcus, -um n.prop. Mark
mrac [m̩ˈbrak] (V)- *amāricə < *amāricus, -um, < amārus, -um adj. bitter, ca. amarg, sc. maricósu
→amrac, mraciu, mracus
n. bitterness
Mracel [m̩brɐˈkel] Marcella, -us n.prop. Marcella, Marcel
mraciu [m̩brɐˈkiʊ], [m̩brɐˈkiw] mrac + -iu adj. bitterish, it. amarognolo
mracus [m̩brɐˈkus] mrac + -us adj. bitter, sad
mrag [m̩ˈbraŋ] -g- margō, -inem n. brink, verge, border, rim, edge, it. orlo, fr. orle, bordure, ca. vora, es. orilla, ro. margine, de. Kante, Rand
→fasci mrag
Mrat [m̩ˈbrat] Mārs, -tem n.prop. (astron., planet) Mars, it. Marte, ca. Mart, fr. Mars, de. Mars
mrat [m̩ˈbrat] martius, -um n. (month) March, fr. mars, it. marzo, sc. maltzu, martu, de. März
→mra`
mratel [m̩brɐˈtel] martellus, -um n. hammer, it. martello, ca. martell, ro. ciocan, de. Hammer
→fracel i mratel, mratel ruputur vet
mratel ruputur vet [m̩brɐˈtel drʊpʊˈtur vet] mratel + ruputur vet n. glass-breaking hammer, it. martello rompivetro, es. martillo rompecristales, fr. marteau brise-vitre, de. Nothammer, Glasbruchhammer
Mratin [m̩brɐˈtin] Martīna, -us n.prop. Martina, Martin
mre [m̩ˈbre] (V)- impleō, -ēre; implētum; {completely replaced earlier 'plēre' in compounds} v.t. fill, fill up, it. empire, es. henchir, sc. umpíri, ca. omplir, ro. umple (>umplut), de. füllen, anfüllen
→cumri, dimri, frat, mret, prin
v.refl. get full, it. riempirsi, es. llenarse, de. sich füllen
→frat
mrec [m̩ˈbrek] merx, -cem n. goods, product, it. merce, beni, ca. bens, es. bienes, de. Ware, Güter
→mrec furat, mricat
mrec furat [m̩ˈbrek fʊˈrat] mrec + furat n. stolen goods, it. refurtiva, bottino, fr. produit du vol, es. butin, hurto, de. Diebesgut
(mrei) [m̩ˈbreɪ], [m̩ˈbrej] not used in isolation *mergiō, -īre < mergere, mergō, mersum v.stem. dip, immerse, drown, overwhelm, cover, bury, sink down, engulf, hide
→imrei, nimrei, sumrei
mret [m̩ˈbret] mre + -(a)t adj. filled up, filled, full
→prin
mricat [m̩brɪˈkat] mercātum; mrec + -at n. market
→mricat pruc
mricat pruc [m̩brɪˈkat pruk] mricat + pruc n. flea market
mroi [m̩ˈbroɪ], [m̩ˈbroj] *mōriō, -īre < mōrī v.i. die, it. morire, ca. morir, sc. mòrre, mòrrere, de. sterben
→amroi, disei mroi, mruit, mruitur
n. death, dying, it. moria, morto, ro. moarte, murire, de. Tod, Sterben
Mros [m̩ˈbros] (V)- Ambrosia, -us n.prop. Ambrosia, Ambrosius
mruit [m̩brʊˈit], [m̩brʊˈʷit] mroi + -(a)t adj. dead, died, it. morto, de. tot
mruitur [m̩brʊɪˈtur], [m̩brujˈtur] mroi + -(a)tur adj. mortal, it. mortale, de. sterblich
→mruituri, nimruitur
n. mortal, it. mortale, ro. muritor, de. Sterblicher
mruituri [m̩brʊɪˈturɪ], [m̩brujˈturɪ] mruitur + -i n. mortality, it. mortalità, de. Sterblichkeit
mrus [m̩ˈbrus] mulsa; {unclear semantics, but cat. seems to have got it the same way} n. moss, it. muschio, es. musgo, ca. molsa, fr. mousse, ro. mușchi, de. Moos
mrut [m̩ˈbrut] multus, -a, -um adv.indef. (degree) much, many
→mans, mrut-amus, mrutis, mrut-spusat, mrut uligat, poc, pu, trop
precomp. (degree) multi-, poly-
→mrut-angat
pron.indef. (degree) a lot, much, many
→mans, mrutumba, poc, pu, trop
mrut-amus [m̩ˈbru tɐˈmus] mrut + amus adj. polyamorous, de. polyamor, polyamorös
→mrut-spusat, sul-amus
mrut-angat [m̩ˈbru tɐŋˈɡat] {calque} multangulum; mrut- + angat n. polygon, it. poligono, de. Vieleck, Polygon
mrutis [m̩brʊˈtis] mrut + -is adv.indef. (degree) very much, very many, very very, hugely
pron.indef. (degree) very much, very many, very very, hugely
mrut-spusat [m̩ˈbrut spʊˈsat] mrut + spusat adj. polygamous, de. polygam
→mrut-amus, sul-spusat
mrut uligat [m̩ˈbru tʊlɪˈɡat] mrut + uligat phr. thank you very much
mrutumba [m̩brʊˈtumbɐ] mrut + -umba n. crowd, multitude, fr. foule, ca. multitud, gentada, it. folla, turba, torma, es. muchedumbre, multitud, turba, de. Menge, Menschenmenge, Ansammlung
→trum, trupel
muc [muk] mūcus, -um n. slime, mucus, it. muco, ca. moc, es. moco, de. Schleim
→muci
muci [ˈmukɪ] {calque} *mucceum; muc + -i n. snot, it. mocchio, ca. moc, es. moco, ro. moci, de. Rotz, Schnotten
mul [mul] mūlus, -um n. mule (pack animal), ca. oc. ro. mul, es. it. mulo, pt. mu, de. Maulesel
muleu [mʊˈleʊ], [mʊˈlew] -(ra) muliebrem < vās muliebre n. (anat.) vagina, ca. es. it. pt. vagina, fr. vagine, de. Scheide, Vagina
→col matriu, natur, rim, ses, vain
mulibden [mʊlɪbˈden] {loan} n. (chem) molibdenum, Mo {element 42}, ca. molibdè
mulicul [mʊlɪˈkul] {loan} #la {late} mōlecula n. molecule, it. molecola, de. Molekül
mulin [mʊˈlin] molīnum n. mill, ca. molí, oc. molin, fr. moulin, es. it. molino, fur. rm. vec. mulin, pt. moinho, ro. moară, de. Mühle
mulit [mʊˈlit] moli + -(a)t adj. wet, ca. moll, mullat, xop, it. umido, bagnato, es. mojado, ro. ud, umed, de. naß
→umiu
mumen [mʊˈmen] mōmentum; {accidentally like mou + -amen, like Latin structure} n. moment
→inda, mut
mun [mun] mundum n. world
→mar mun, mun sombi
munan [mʊˈnan] mon + -an n. mountain dweller
→munani
munani [mʊˈnanɪ] {calque} *montānia; mon + -ani n. mountain, mountain range
→munan
Munic [mʊˈnik] {loan} n.prop. Munich, ca. Munic, pt. Munique, fr. Munich, it. Monaco (di Baviera), de. München
munit [mʊˈnit] monēta n. money
→munitai, munit mital, munit papil
munitai [mʊnɪˈtaɪ], [mʊnɪˈtaj] munit + -ai n. mint, de. Münzanstalt, it. zecca, ro. monetărie
munit mital [mʊˈnit mɪˈtal] munit + mital n. coin, it. moneta
munit papil [mʊˈnit pɐˈpil] munit + papil n. bank note, es. papel moneda
Munrian [mʊndrɪˈan], [mʊndrɪˈʲan] mon + rian n.prop. Montreal
mun sombi [mun ˈtsombɪ] mun + sombi n. dream world, it. mondo dei sogni, de. Traumwelt
mur [mur] mūs, -rem n. rat, fr. rat, it. ratto, ca. es. rata, pt. ratazana, fur. pantiane, ro. șobolan, de. Ratte
→cunic mur, mur alat, mur mon, suric
mur alat [mu rɐˈlat] mur + alat n. bat, ca. ratpenat, moricec, es. murciélago, fr. chauve-souris, it. pipistrello, de. Fledermaus
murat [mʊˈrat] *muriātum < muria n. brine, salt brine, sc. muglia, salamuja, es. salmuera, de. Lake, Salzlake
→ac murat, sal
murfulogi [mʊrᵊfʊˈloɡɪ] murfu + -(u)logi n. morphology, it. morfologia, de. Morphology, Formenlehre
→spluri frum
murmen [mʊrᵊˈmen] monumentum n. tomb, grave, memorial, monument, it. tomba, pietra tombale, monumento, ro. mormânt, de. Grab, Grabstätte, Gedenkstätte, Monument
→dis cunul fin murmen, nimurmen
mur mon [mur mon] mur + mon n. groundhog, marmot, rm. muntanella, de. Murmeltier
muru [ˈmurʊ] mou + -(a)ru adj. movable, mobile, ca. mòbil, fr. mobile, it. mobile, es. móvil, pt. móvel, de. beweglich, mobil
→nimuru
n. piece of furniture, ca. moble, fr. meuble, it. mobile, es. mueble, pt. móvel, de. Möbel
→murvai, murvar
murvai [mʊrᵊˈvaɪ], [mʊrᵊˈvaj] muru + -ai n. joinery, carpentry, furniture shop, fr. menuiserie, de. Tischlerei, Schreinerei, Möbelhaus
murvar [mʊrᵊˈvar] muru + -ar n. joiner, carpenter, wood worker, ca. fustar, fr. menuisier, it. falegname, carpentiere, pt. marceneiro, es. carpentero, ebanista, ro. tâmplar, lemnar, dulgher, de. Tischler, Schreiner, Zimmermann
musc [musk] mūsculus, -a, -um n. (anat., culin.) muscle, mussel, fr. muscle, moule, ca. múscul, musclo, it. muscolo (anat.), muscolo (cozza), de. Muskel, Muschel
muscat [mʊsˈkat] muscātus, -a, -um < muscum n. musk, oc. muscat, fr. mugue, de. Moschus
muscel [mʊsˈkel] *muscella < musca n. fly, fr. mouche, ca. mosca, moixó, es. it. pt. mosca, ro. muscă, de. Fliege
muscovi [mʊsˈkovɪ] {loan} n. (chem) moscovium, Mc {element 115}, ca. moscovi
museu [mʊˈseʊ], [mʊˈsew] {loan} mūsēum n. museum, es. it. museo, fr. musée, ca. pt. museu, ro. muzeu, de. Museum
musi [ˈmusɪ] -i(C) mūsicam n. music
musit [mʊˈsit] mos + -it v.i. gnaw, chew, nibble, it. mordicchiare, es. mordisquear, de. knabbern
musrei [mʊsˈtreɪ], [mʊsˈtrej] monastērium n. monastery, abbey, convent, cloister
must [must] monstrum n. monster, ca. fr. monstre, it. mostro, de. Monster
must [must] *mōnstrō, -āre; mōnstrātum v.t. show, display, it. mostrare, de. zeigen, anzeigen
mustat [mʊsˈtat] mustāceum n. mustard, it. senape, es. mostaza, de. Senf
→moli mustat, mustat nir, mustat rau
mustat nir [mʊsˈtat nir] mustat + nir n. black mustardseed, qtax. brassica nigra
mustat rau [mʊsˈtat ˈraʊ], [mʊsˈtat raw] mustat + rau n. white mustardseed, qtax. sinapis alba
mustur [mʊsˈtur] mos + -(a)tur adj. biting, stinging, eager to bite, corrosive, scathing, pungent, it. mordace, ro. pișcător, tăios, de. bissig, stechend, ätzend, beißend
mut [mut] mutō, -āre; {freq. of mou} v.refl. change, mutate, it. mutare, es. mutar, de. sich ändern, mutieren; cmp. ro. muta
→mutamen, mutat
mut [mut] mou + -(a)t adj. moved
n. movement, motion, ca. moviment, fr. mouvement, ro. mișcare, de. Bewegung
→mumen
mutamen [mʊtɐˈmen] mut + -amen n. change, mutation (result), it. mutazione, de. Änderung, Wandlung, Veränderung, Mutation
mutat [mʊˈtat] mut + -at n. change, mutation (process), it. mutazione, de. Änderung, Wandlung, Veränderung, Mutation
mutiu [mʊˈtiʊ], [mʊˈtiw] mōtīvus, -a, -um n. motive, reason, motif, ca. motiu, it. motivo, de. Motiv, Grund, Beweggrund
→mutiva
mutiva [mʊˈtivɐ] mutiu + -a v.t. motivate, encourage, it. motivare, de. motivieren, ermuntern
→mutivat
mutivat [mʊtɪˈvat] mutiv(a) + -at adj. motivated
mutur [mʊˈtur] mou + -(a)tur adj. moving
mveni [ɱ̩ˈvenɪ] n(i)- + veni v.t. invent, it. inventare, de. erfinden
→mvinitur
mves [ɱ̩ˈves] n(i)- + ves v.t. invert, reverse, inverse, it. invertire, fr. renverser, inverser, ro. inversa, de. umdrehen, umkehren, vertauschen, umpolen
→mvisat
mvesti [ɱ̩ˈvestɪ] n(i)- + vesti v.t. enrobe, invest, it. investire, vestire, ro. înveșmânta, investesc, de. einkleiden, investieren
→mvistimen
mvia [ɱ̩ˈviɐ], [ɱ̩ˈviʲɐ] n(i)- + vei + -a v.t. envy, fr. envier, ca. envejar, it. invidiare, es. envidiar, pt. invejar, ro. invidia, de. beneiden
mvinitur [ɱ̩vɪnɪˈtur] mveni + -(a)tur n. inventor, it. inventore, ro. inventator, de. Erfinder
mvisat [ɱ̩vɪˈsat] mves + -at adj. inverted, it. invertito, de. umgekehrt, umgedreht
n. (math) inverse, it. invertito, de. Umkehrung , Inverses
mvistimen [ɱ̩vɪstɪˈmen] mvesti + -(a)men n. investment, it. investimento, de. Investition
mvolu [ɱ̩ˈvolʊ] n(i)- + volu v.t. wrap (in: ni); involve (in: ni)
→dimvolu, mvulut
mvulut [ɱ̩vʊˈlut] mvolu + -(a)t adj. wrapped

N

`n [n] (`e)n n. (letter) n, N, U+004E, U+006E
→`em, `m, `o
n [n] (u)n det.art. a, an
→cu n, fin n, rag n dit
nac [nak] *natica < natis n. {colloquial} butt, bottom, arse, ass, it. culo, ca. cul, ro. cur, de. Arsch, Hintern
→buc nac, cul, riviar
n'alt cau [nalt ˈkaʊ], [nalt kaw] n(i) + alt + cau adv. otherwise, else, it. altrimenti, fr. autrement, es. en otro caso, ro. altfel, de. sonst, andernfalls
→n'alt cau ci, u n'alt cau
n'alt cau ci [nalt ˈkaʊ ki], [nalt kaw ki] n'alt cau + ci conj.adv. in the other case that
namic [nɐˈmik] n(i)- + am + -ic v.t. make s.o. fall in love (with:di), it. innamorare (di:di), de. jemanden verliebt machen (in:di)
→namicat
v.refl. fall in love, fr. tomber amoureux, it. innamorarsi, es. enamorarse, ro. înamora, de. sicher verlieben
namicat [nɐmɪˈkat] namic + -at adj. in love (with:di), infatuated, it. innamorato, ro. înamorat, amorezat, îndragostit, de. verliebt (in:di)
n'an [nan] n(i) + an adv. next year, de. nächstes Jahr
nan [nan] nānus, -um n. dwarf
→nan rau, nan rui
nan rau [nan ˈdraʊ], [nan draw] nan + rau n. white dwarf, it. nana bianca, cs. bilý trpaslík, de. weißer Zwerg
nan rui [nan ˈdruɪ], [nan druj] nan + rui n. red dwarf, it. nana rossa, cs. červený trpaslík, ro. pitică roșie, de. roter Zwerg
nanu- [ˈnanʊ] {loan} nano {SI unit prefix} precomp.si. nano-, 1e-9, de. nano-
nap [nap] nāpus, -um n. oilseed rape, it. navone, fr. colza, de. Raps, qtax. brassica napa
nar [nar] *narrō, -āre; narrātum v.t. talk, speak, tell (to:a), fr. parler, ca. parlar, it. parlare, raccontare, es. hablar, pt. falar, sc. faedhare, narrare, de. reden, sprechen, erzählen (dat.:a), sagen (dat.:a)
→di, naratur
narang [nɐˈraŋ] {loan} #fa نارنگ‎ (nârang) n. orange, it. arancia, es. naranja, ca. taronja
→limun, narang samba, pel narang, turung
adj. (colour) orange
narang samba [nɐˈraŋ ˈsambɐ] narang + samba n. blood orange
naratur [nɐrɐˈtur] nar + -atur n. speaker, fr. parleur, ca. parlant, it. parlante, es. hablante, pt. falante, ro. vorbitor, de. Sprecher
nas [nas] nāsus, -um n. (anat.) nose, ca. ro. nas, it. naso, de. Nase
nascu [ˈnaskʊ] *nascuō, -ere < *nascō, -ere < nāscor v.i. give birth to, bear, ca. parir, donar al llum, it. dare alla luce, partorire, ro. naște (>născut), de. gebären
→nascui, nascut
v.refl. be born, it. nascere (>nato), ca. néixer (>nascut), ro. naște (refl.), de. geboren werden
nascui [nɐsˈkuɪ], [nɐsˈkuj] nascu + -i n. birth, it. nascita, es. nacimiento, ro. naștere, de. Geburt
→iur nascui
nascut [nɐsˈkut] nascu + -(a)t adj. born, it. nato, es. nacido, fr. né, ca. oc. nascut, ro. născut, de. geboren
→nascutiu, prim nascut
n. birth, birthing, ro. naștere, de. Geburt
nascutiu [nɐskʊˈtiʊ], [nɐskʊˈtiw] nascut + -iu adj. native, ca. nadiu, natiu, it. nativo, natio, ro. nativ, de la naștere, de. gebürtig
nat [nat] *natō, -āre v.i. swim
Natal [nɐˈtal] Natālem n.prop. Christmas
nati [ˈnatɪ] (V)- *anatria < anas, anatem n. duck, it. anatra, ca. ànec, oc. guit, rit, anet, sc. anàde, de. Ente
→ficat gras nati, ficat nati, nati frit, natin, nati silvac, nati spus, ou nati, pet nati
nati frit [ˈnatɪ frit] nati + frit n. duck roast, roasted duck, grilled duck, it. arrosto d'anatra, fr. canard rôti, de. Entenbraten, Grillente
natin [nɐˈtin] nat(i) + -in n. duckling, small duck, ca. aneguet, fr. caneton, it. anatrina, anatroccolo, de. Entchen, Entenküken
nati silvac [ˈnatɪ sɪlˈvak] nati + silvac n. mallard, wild duck, es. pato salvaje, lavanco, rm. anda selvadia
nati spus [ˈnatɪs pus] nati + spus n. wood duck, it. anatra sposa, ca. ànec de Carolina, de. Brautente, qtax. aix sponsa
natral [nɐˈtral] nātūrālis, -em n. nature, fr. nature, ca. it. natura, es. naturaleza, pt. natureza, gl. naturanza, ro. natură, de. Natur
→natur
adj. natural
natur [nɐˈtur] nātūra n. (anat.) genitals, sex organ, it. genitali, parti intimi, de. Geschlechtsorgan, Genitalien
→fal, lanic, muleu, natral, pin, prinei, sac culut, ses, urgan ses, vain
nau [ˈnaʊ], [naw] nāvis, -em n. ship, it. nave, ca. nau, de. Schiff
→nau cusin ar
nau cusin ar [ˈnaʊ kʊˈsi nar], [naw kʊˈsi nar] nau + cusin + ar n. hovercraft, ca. aerolliscador, it. veicolo a cuscino di aria, de. Luftkissenboot
→vicel cusin ar
ncalen [ŋ̩kɐˈlen] n(i)- + calen v.t. warm, make warm, warm up, es. calentar, de. heizen, erwärmen
v.refl. warm up, become warm, make oneself warm, es. calentarse, de. warm werden, sich erwärmen, sich aufwärmen
ncant [ŋ̩ˈkant] n(i)- + cant v.t. enchant, charm, es. encantar, de. bezaubern, verzücken, entzücken, schmeicheln
→ncantat, ncantur
ncantat [ŋ̩kɐnˈtat] ncant + -at adj. enchanted, charmed, es. encantado, de. entzückt, verzaubert
→cvarc ncantat
ncantur [ŋ̩kɐnˈtur] ncant + -(at)ur adj. enchanting, it. incantatore, incantatrice, es. encantador, encantadora, de. bezaubernd, entzückend
ncavalic [ŋ̩kɐvɐˈlik] n(i)- + caval + -ic v.t. mount (horse), it. incavalcare, es. encabalgar, ro. încăleca, rup. ncalic, de. besteigen (Pferd)
ncepu [ŋ̩ˈkepʊ] n(i)- + cepu v.t. begin, start, ca. començar, iniciar, it. cominciare, iniziare, es. empezar, comenzar, rm. entschaiver, ro. începe, rup. ntsep, ãnchisescu, de. anfangen, beginnen, starten
→nciput, nciputur
ncicrupedi [ŋ̩kɪkrʊˈpedɪ] {loan} #el encyclopedia n. encyclopedia
nciput [ŋ̩kɪˈput] ncepu + -(a)t n. beginning, start, ro. început, începere, pt. princípio, início, começo, rm. entschatta, la. inceptum, de. Anfang
→cuminat
nciputur [ŋ̩kɪpʊˈtur] ncepu + -(a)tur n. (comp.) launcher , starter, initiator, de. Launcher, Start-App, Starter, Anstroßende, Initiator
ncrau [ŋ̩ˈkraʊ], [ŋ̩ˈkraw] n(i)- + crau v.t. lock in, lock up, incarcerate, confine, enclose, include, it. inchiudere, includere, ro. închide, încuia, de. zuschließen, wegschließen, wegsperren, einschließen, umhüllen
ncric [ŋ̩ˈkrik] n(i)- + cric v.t. circumscribe, encircle, fr. circonscrire, ca. circumscriure, it. circoscrivere, es. circunscribir, ro. circumscrie, de. einkreisen, eine Kreis drumzeichnen, eingrenzen, nl. omcirkelen
ncrin [ŋ̩ˈkrin] n(i)- + crin v.t. incinerate, burn to ashes, de. abbrennen, niederbrennen, abfackeln
→aru, crem
ncui [ŋ̩ˈkuɪ], [ŋ̩ˈkuj] -(')- (V)- -(d)i- hanc hodie adv. also, too, it. anche, ca. també, sc. puru, de. auch
→a cu, ma ncui, ncui ci, ncui cu, ncui si, nu ncui
ncui ci [ŋ̩ˈkuɪ ki], [ŋ̩ˈkuj ki] ncui + ci conj.adv. even though, although, pt. mesmo que, de. obwohl, selbst wenn
ncui cu [ŋ̩ˈkuɪ ku], [ŋ̩ˈkuj ku] ncui + cu prep. despite, in spite of, even with, it. malgrado, ca. malgrat, de. trotz, selbst mit
ncui si [ŋ̩ˈkuɪ si], [ŋ̩ˈkuj si] ncui + si conj.adv. even if, even though, although, pt. mesmo que, it. anche se, de. obwohl, selbst wenn, sogar wenn, auch wenn
→mitis si
ncunda [ŋ̩ˈkundɐ] *incūdinə < incūdem < incūs n. anvil, it. incude, incudine, es. yunque, fr. enclume, ca. enclusa, pt. bigorna, sc. incódina, rm. mazza, fur. incuin, ro. nicovală, de. Amboß
ncur [ŋ̩ˈkur] (V)- hanc hōra adv. still, again, more, {with negative} yet, it. ancora, fr. encore, ca. ancara, es. aún, de. noch, mehr, wieder
→a ri, di nou, i ncur, ncur ve
ncur ve [ŋ̩ˈkur ve] ncur + ve adv. once again, once more, fr. encore une fois, it. ancora una volta, de. nochmal
ndu [n̩ˈdu] {calque} indūcere; n(i)- + du v.t. lead (to, into: ni)
→ndutur
ndutur [n̩dʊˈtur] ndu + -(a)tur n. leader, chief
neba [ˈnebɐ] nebula n. fog, mist; nebula, ca. neula, it. nebbia, scn. negghia, sc. nebida, neula, de. Nebel
→Neba Crang, Neb' Oc Cat
Neba Crang [ˈnebɐ kraŋ] neba + crang n.prop. Crab Nebula, it. Nebulosa Granchio, fr. Nébuleuse du Crabe, ca. Nebulosa del Cranc, ro. Nebuloasa Crabului, de. Krebsnebel
Neb' Oc Cat [ne bok̚ kat] neb(a) + oc + cat n.prop. Cat's Eye Nebula, it. Nebulosa Occhio di Gatto, it. Katzenaugennebel
→nibucatan
neg [neŋ] *negō, -āre; negātum v.t. deny, say to be not true, negate, ca. negar, it. negare, es. negar, ro. nega, de. abstreiten, bestreiten, leugnen, verneinen
→dineg, nigat
nel [nel] (V)- ānellus, -um n. ring, link (of a chain), ca. anell, it. anello, rup. nel, ro. inel, de. Ring, Kettenglied
(net) [net] not used in isolation *nectō, -ere; nexī, nexum v.stem. tie, bind
→cunet
neu [ˈneʊ], [new] nix, -vem n. snow, ca. neu, fr. neige, ro. nea, it. pt. neve, es. nieve, scn. nivi, sc. nive, ni, de. Schnee
→niva
neu [ˈneʊ], [new] naevus, -um n. (anat.) birthmark, mole (skin), it. neo, voglia, es. nevo, de. Muttermal; cmp. ro. neg
ngani [ŋ̩ˈɡanɪ] n(i)- + gani v.t. mock, immitate, mimic, parody, it. scimmiottare, parodiare, simulare, emulare, imitare, ro. îngâna, de. nachäffen, nachahmen
→ilui
ngel [ŋ̩ˈɡel] (V)- agnellus, -um n. lamb, fr. agneau, it. agnello, pt. anho, rup. njel, ro. miel, de. Lamm
→miulac ngel
ngen [ŋ̩ˈɡen] ingenium n. genius (person and property), talent, ca. enginy, it. ingegno, sc. ingeniu, inginnu, de. Genie, Talent
→cungen, nginus
ngenda [ŋ̩ˈɡendɐ] n(i)- + genda v.t. procreate, it. ingenerare, sc. ingendrài, de. zeugen
nginus [ŋ̩ɡɪˈnus] ngen + -us adj. ingenious, ca. enginyós, de. genial
ngis [ŋ̩ˈɡis] n(i)- + gis v.t. plaster, ca. enguixar, de. verputzen
→ngisat
ngisat [ŋ̩ɡɪˈsat] ngis + -at n. plastering, stucco, ca. enguixat, fr. enduit, it. intonaco, es. enfoscado, de. Putz
ngrac [ŋ̩ˈɡrak] *incarricō, -āre < carricāre v.t. charge, load, entrust (with:cu), fr. charger, ca. carregar, encarregar, it. incaricare, caricare, es. cargar, encargar, pt. carregar, encarregar, ro. încărca, rup. ncarcu, de. laden, aufladen, beladen, beauftragen
→ngracamen, ngracat
ngracamen [ŋ̩ɡrɐkɐˈmen] ngrac + -amen n. charge, load, cargo, burden (result, manifestation), ca. càrrega, càrrec, it. carico, fr. fardeau, cargaison, es. pt. carga, ro. încărcătură, sarcină, rup. ncãrcãturã, de. Ladung, Last, Belastung (Sache)
ngracat [ŋ̩ɡrɐˈkat] ngrac + -at n. charge, load, ca. càrrega, càrrec, it. carico, fr. fardeau, cargaison, es. pt. carga, ro. încărcătură, sarcină, rup. ncãrcãturã, de. Ladung, Last, Belastung
ngris [ŋ̩ˈɡris] (V)- *anglēnsis, -em adj. English
ngur [ŋ̩ˈɡur] *ignōrō, -āre v.t. miss, not know, be ignorant of, ignore, ca. enyorar, ignorar, de. vermissen, nicht wissen, nicht kennen, ignorieren
→nguratur
nguratur [ŋ̩ɡʊrɐˈtur] ngur + -atur adj. ignorant, knowing nothing, de. ignorant
`ni [ni] `*nȳ n. (greek letter) nu, ny, Ν, ν
→`csi, `mi
ni [ni] -i drops before vowel *nī < in {irregular metathesis (by influence of 'in ille')} prep. in, at, to, toward, during, on, {temporal unit} next
→avit, cusist, cuveni, difri, mvolu, n'alt cau, n'an, ndu, ni cau ci, ni dui iur, ni giri, ni grati, ni matin, ni mei, ni not, ni peu, ni pu, ni sti cau, ni taba, ni tri iur, n'iur, nropu, nsist, pisist, riseu, sreu, sutenu, sutenu
ni- [ni] e- only before m,n; m- before b,p,f,v; ni- is used for monosyllabics *ni- < in- pref.v.<v./n. in-, en-, into, inside; {also used as denominaliser, often with -ic for 'make/become more ...'}
→mbeu, mbrat, mbunic, mflui, mfluri, mfriu, mfrum, mfur, mpac, mpaur, mpesi, mprat, mpric, mpringat, mprot, mveni, mves, mvesti, mvia, mvolu, namic, ncalen, ncant, ncavalic, ncepu, ncrau, ncric, ncrin, ndu, ngani, ngenda, ngis, nimrei, nimurmen, nrai, nropu, nsal, nscriu, nsim, nsing, nsist, nspus, nsru, nstal, nteni
ni- [ni] *ni- < in-, im-, il-, ir- pref.adj.<adj. un-, non-, in-, im-, il-, ir-, not, no
→niacustumbat, niapus, nicriuru, nicrupat, niculur, nicumun, nicumut, nicunut, nicuricat, nicurit, nidifinit, nidistimaru, nifilat, nimpricaru, nimruitur, nimuru, niotr, nipal, nipar, niprudutur, niratiru, nirial, nirispitur, nirisuniu, nisenti, nisingicat, nisintitur, nisisiu, nistulicaru, nitavitiu, niumban, niumbus
ni- [ni] only used before monosyllabics *ini- < in- pref.v.<v./n. in-, en-, into, inside; {also used as denominaliser, often with -ic for 'make/become more ...'}
→ni-
niacustumbat [nɪɐkʊstʊmˈbat], [njɐkʊstʊmˈbat] ni- + acustumbat adj. uncommon, unaccustomed, unfamiliar, ro. neobișnuit, de. ungewohnt, ungewöhnlich
niapus [nɪɐˈpus], [njɐˈpus] ni- + apus adj. (chem) anhydrous, it. anidro, de. wasserfrei
→sulfat sodi niapus
nibucatan [nɪbʊkɐˈtan] Neb' Oc Cat + -an adj.prop. pertaining/belonging {language, people, etc.} to the Cat's Eye Nebula
nic [nik] *niccus, -um < {m->n?} *miccus < {gr.} mikros adj. small
→nicel, nicut, ult nic cap marel
nic- [nik] *nēcə < nēcubi, nēcunde, nēquāquam pref. no-, de. nirgend-
→nical, nican, nicar, nici, nicom, nicou, nicui, nicur
nical [nɪˈkal] ni(c)- + cal det. no such, de. kein solcher, keinerlei
pron.indef. none such, de. kein solcher, keinerlei
nican [nɪˈkan] ni(c)- + can det. no, no amount of, de. kein
pron.indef. nothing, no amount, de. nichts, keine Menge
nicar [nɪˈkar] ni(c)- + car adv.indef. for no reason, de. aus keinem Grund
Nicarap [nɪkɐˈrap] {loan} #es Nicaragua; {based on 'Nicarao' + 'agua' (water)} n.prop. Nicaragua
ni cau ci [ni ˈkaʊ ki], [ni kaw ki] ni + cau + ci conj.adv. in case (that)
nicel [nɪˈkel] nic + -el n. boy, girl, child (young being), boyfriend, girlfriend, it. ragazzo, ragazza, es. chico, chica, ca. noi, noia, sc. piciócu, piciòca, fr. garçon, fille, ro. băiat, fetiță, rm. mat, fur. fantat, de. Junge, Mädchen, Kind, feste(r) Freund/Freundin
nicel [nɪˈkel] {loan} n. (chem) nickel, Ni {element 28}, ca. níquel
nici [ˈnikɪ] ni(c)- + ce pron.indef. none, nothing, not a single one, it. niente, ca. res, ro. nimic, es. nada, pt. nada, nicles, de. keins, nichts
→nicui
nicom [nɪˈkom] ni(c)- + com adv.indef. in no way, nohow, de. auf keine Art und Weise
nicou [nɪˈkoʊ], [nɪˈkow] nic- + ou adv.indef. nowhere, ca. enlloc, ro. niciunde, de. nirgends, nirgendwo
nicriuru [nɪkrɪˈurʊ], [nɪkrɪˈʲurʊ] ni- + criuru adj. unbelievable, fr. incroyable, es. increíble, pt. incrível, de. unglaublich
nicrupat [nɪkrʊˈpat] ni- + crupat adj. innocent, es. pt. inocente, ro. nevinovat, de. unschuldig
nicui [nɪˈkuɪ], [nɪˈkuj] ni(c)- + cui pron.indef. none, nobody, no-one, not a single one, it. nessuno, ca. ningú, ro. niciun, es. ninguno, pt. nenhum, de. keiner, niemand
→nici, nimba
niculur [nɪkʊˈlur] ni- + culur adj. colourless, it. incolore, de. farblos
nicumun [nɪkʊˈmun] ni- + cumun adj. uncommon, unusual, exceptional, extraordinary, es. descomunal, insólito, pt. incomum, exceptional, de. ungewöhnlich, außergewöhnlich
nicumut [nɪkʊˈmut] ni- + cumut adj. emotionless, unfeeling, cold-blooded, fr. impitoyable, es. sin emoción, desalmado, inconmovible, ro. insensibil, nepăsător, de. ungerührt, gefühllos, kaltblütig
→nisintitur
nicunut [nɪkʊˈnut] ni- + cunut adj. unknown, ca. desconegut, fr. inconnu, it. sconosciuto, ignoto, es. desconocido, ro. necunoscut, de. unbekannt
→sran
nicur [nɪˈkur] ni(c)- + cur adv.indef. never, at no time, de. nie, zu keiner Zeit
nicuricat [nɪkʊrɪˈkat] ni- + curicat adj. uncorrected, it. scorretto, es. incorregido, de. unberichtigt
→nicurit
nicurit [nɪkʊˈrit] ni- + curit adj. incorrect, false, it. scorretto, es. incorrecto, de. falsch, inkorrekt
→nicuricat
nicut [nɪˈkut] nic + -ut adj. tiny, ro. micuț, de. winzig
nida [ˈnidɐ] nīdulus, -um < nīdus, -um n. nest, it. nido, nidio, es. nido, ca. niu, fr. nid, niche, ro. cuib, de. Nest
→nidic
nidic [nɪˈdik] nid(a) + -ic v.i. nest, it. annidarsi, nidificare, es. anidar, pt. ninhar, fr. nicher, de. nisten
nidifinit [nɪdɪfɪˈnit] ni- + difinit adj. undefined, indefinite, it. indefinito, de. unbestimmt, undefiniert
nidistimaru [nɪdɪstɪˈmarʊ] ni- + distimaru adj. indistinguishable, it. indistinguibile, de. ununterscheidbar
ni dui iur [ni ˈduɪ ɪˈur], [ni duj jur] ni + dui + iur adv. in two days, day after tomorrow, fr. après-demain, ca. passat demà, it. dopodomani, pt. depois de amanhã, es. pasado mañana, ro. poimâine, sc. pusticràs, barigàdu, de. übermorgen
nifilat [nɪfɪˈlat] ni- + filat adj. cableless, wireless, de. kabellos
→furatur nifilat, giratur nifilat, giratur rec nifilat
nigat [nɪˈɡat] neg + -at adj. denied, rejected, it. negato, de. abgelehnt, geleugnet, verneint, verweigert
→nigatiu
nigatiu [nɪɡɐˈtiʊ], [nɪɡɐˈtiw] {also loan} #la negātīvus, -a, -um; nigat + -iu adj. negative, it. negativo, de. negativ
ni giri [ni ˈɡirɪ] ni + giri prep. around, it. attorno, pt. em torno de, ao redor de, ro. în jurul, de. um
→nigiri
nigiri [nɪˈɡirɪ] ni giri n. environment, ca. medi, ambient, entorn, it. ambiente, de. Umgebung, Umwelt
→cugiratur, puluat nigiri
ni grati [ni ˈɡratɪ] ni + grati prep. thanks to, es. gracias a, de. dank
nilun [nɪˈlun] {loan} n. nylon, es. nailon, ca. niló, de. Nylon
→crat nilun
nimal [nɪˈmal] (V)- animāl, -em n. animal, live stock, fur. nemâl, ro. nămaie, de. Tier, Vieh
→nimal bosc, nimal samba calen
nimal bosc [nɪˈmal bosk] nimal + bosc n. forest animal
nimal samba calen [nɪˈmal ˈsambɐ kɐˈlen] nimal + samba calen n. warm blooded animal, es. animal de sangre caliente, de. Warmblüter
ni matin [ni mɐˈtin] ni + matin adv. tomorrow morning, de. morgen früh
nimba [ˈnimbɐ] nēmō, -inem pron.indef. {formal, archaic} no-one, nobody, none, it. nimo, sc. nemmos, nemus, ro. nimeni, de. niemand
→nicui, nul
ni mei [ni ˈmeɪ], [ni mej] ni + mei prep. among, amid, in the middle of, during, it. tra, in mezza a, ca. enmig, de. inmitten, unter, während
nimiu [nɪˈmiʊ], [nɪˈmiw] inimīcus, -um n. enemy, it. nemico, es. enemigo, ca. enemic, ro. inamic, de. Feind
→amiu
nimpricaru [nɪmprɪˈkarʊ] ni- + mpricaru adj. unusable, de. unbenutzbar
nimrei [nɪmˈbreɪ], [nɪmˈbrej] ni- + mrei v.t. immerse, dip, place in water/liquid, fr. inmerger, it. immergere, es. sumergir, sumir, de. eintauchen
nimruitur [nɪmbrʊɪˈtur], [nɪmbrujˈtur] ni- + mruitur adj. immortal, deathless, undying, it. immortale, pt. imortal, imorrivel, ro. nemuritor, de. unsterblich
→nimruituri, nimruituric
nimruituri [nɪmbrʊɪˈturɪ], [nɪmbrujˈturɪ] nimruitur + -i n. immortality, it. immortalità, ro. nemurire, de. Unsterblichkeit
nimruituric [nɪmbrʊɪtʊˈrik], [nɪmbrujtʊˈrik] nimruitur + -ic v.t. immortalize, make immortal, eternize, de. unsterblich machen
nimurmen [nɪmʊrᵊˈmen] ni- + murmen v.t. bury, ca. es. pt. enterrar, fr. enterrer, it. seppellire, inumare, ro. înmormânta, de. begraben
nimuru [nɪˈmurʊ] ni- + muru adj. immobile, unmovable, ca. immòbil, fr. immobile, it. immobile, es. inmóvil, pt. imóvel, de. unbeweglich
n. building, property, estate, fr. immeuble, ca. immoble, edifici, it. immobile, es. inmueble, pt. imóvel, de. Gebäude, Immobilie
nin [nin] *nē gentem pron.indef. {emphatic} nothing, no-one, nobody, none, es. nada, nadie, it. niente, ro. nimic, nineni, de. nichts, niemand
det. no, not any, it. niente, de. kein, kein bißchen
ni not [ni not] ni + not adv. tomorrow night, de. morgen Nacht
niobi [nɪˈobɪ], [ˈnjobɪ] {loan} n. (chem) niobium, Nb {element 41}, ca. niobi
nion [nɪˈon], [njon] {loan} n. (chem) neon, Ne {element 10}, ca. neó
nioni [nɪˈonɪ], [ˈnjonɪ] {loan} n. (chem) nihonium, Nh {element 113}, ca. nihoni
niotr [nɪˈotᵊr], [njotᵊr] +r **neutrum; {calque, loan, but similar to inherited} #la neutrum; ni- + otr adj. neutral, neuter, non-binary, neither (clearly) male nor (clearly) female, it. pt. neutro, ca. fr. neutre, ro. neutru, de. neutral, neutrum, sächlich (Gram.), nichtbinär
→niutrin, niutron
nip [nip] -(')- neque conj.corr.part. neither, nor, it. né, es. fr. ni, pt. nem, ro. nici, de. weder, noch
→nip ... nip
nipal [nɪˈpal] ni- + pal adj. unequal, different, ca. desigual, ro. inegal, de. ungleich, unterschiedlich
nipar [nɪˈpar] ni- + par adj. odd, uneven, not divisible by two, not on a par, it. impari, de. ungerade, nicht ebenbürtig
ni peu [ni ˈpeʊ], [ni pew] ni + peu adv. on one's feet, standing, fr. debout, ca. de peus, dempeus, it. in piedi, pt. de pé, es. en pie, de pie, de. aufrecht, stehend
nip ... nip [nip nip] -i drops before vowel nip + nip conj.corr. neither ... nor, it. né ... né, es. fr. ni ... ni, pt. nem ... nem, ro. nici ... nici, de. weder ... noch
niprudutur [nɪprʊdʊˈtur] ni- + prudutur adj. unproductive
ni pu [ni pu] ni + pu adv. moreover, furthermore, it. inoltra, fr. de plus, es. además, ro. în plus, de. außerdem
niput [nɪˈput] nepōs, -tem n. (kin) grandchild , grandson, granddaughter, fr. petis-fil, ca. nét, it. nipote, ro. nepot, es. nieto, pt. neto, de. Enkel
→fil fil, niput ast
niput ast [nɪˈpu tast] niput + ast n. (kin) stepgrandchild, stepgrandson, stepgranddaughter
nir [nir] niger, -rum adj. (colour) black
→cicun nir, foi nir, Furest Nir, mac rau i nir, mustat nir, niriu, pan nir, us nir, vin nir, viri nir
n. blackness, it. nerezza, es. negrura, ca. negror, ro. negreală, de. Schwärze, Schwarz
niratiru [nɪrɐˈtirʊ] ni- + ratiru adj. irrational, unreasonable, it. irrazionale, irragionevole, es. irrazonable, irracional, ro. irațional, nerațional, nerezonabil, de. unvernünftig, irrational
→nur niratiru
nirial [nɪrɪˈal], [nɪrɪˈʲal] ni- + rial adj. unreal, fr. irréel, it. irreale, es. pt. irreal, ro. nereal, ireal, de. unwirklich, irreal
nirispitur [nɪrɪspɪˈtur] ni- + rispitur adj. disrespectful, impolite, de. unhöflich, respektlos
nirisuniu [nɪrɪsʊˈniʊ], [nɪrɪsʊˈniw] ni- + risuniu adj. non-horizontal
niriu [nɪˈriʊ], [nɪˈriw] nir + -iu adj. blackish, somewhat black, it. nerastro, ro. negriu, de. schwärzlich
nisenti [nɪˈsentɪ] ni- + senti n. nonsense, de. Unsinn
→nisingicat
nisingicat [nɪsɪŋɡɪˈkat] ni- + singicat adj. insignificant, nonsense, de. unbedeutsam, bedeutungslos, unsinnig; cmp. nisenti
nisintitur [nɪsɪntɪˈtur] ni- + sintitur adj. emotionless, apathetic, cold-blooded, de. gefühllos, kaltblütig
→nicumut
nisisiu [nɪsɪˈsiʊ], [nɪsɪˈsiw] ni- + sisiu adj. asexual, without sex, without a sex, it. asessuale, de. asexuell, ohne Sex, ohne Geschlecht
ni sti cau [nis ti ˈkaʊ], [nis ti kaw] ni + sti + cau adv.dem. in this/that case
nistulicaru [nɪstʊlɪˈkarʊ] ni- + stulicaru adj. unsatiable, unsatisfiable, fr. insatiable, ca. es. insaciable, it. insaziabile, incontentabile, ro. nesătul, de. unersättlich, nimmersatt
nit [nit] -(V)- nitidus, -a, -um adj. clear, clean, pure, net, it. netto, nitido, ro. neted, de. klar, sauber, netto
ni taba [ni ˈtabɐ] ni + taba adv. on the table, it. sul tavolo, pt. na mesa, de. auf dem Tisch
nitavitiu [nɪtɐvɪˈtiʊ], [nɪtɐvɪˈtiw] ni- + tavitiu adj. opaque, intransparent, it. opaco, ro. nestrăveziu, de. undurchsichtig
ni tri iur [ni tri ɪˈur], [ni tri jur] ni + tri + iur adv. in three days, day after day after tomorrow, fr. dans trois jours, ca. en tres dies, it. tra tre giorni, pt. em três dias, es. en tres días, ro. în trei zile, răspoimâine, sc. barigàdu, de. überübermorgen, in drei Tagen
nitrit [nɪˈtrit] nitr(u) + -it n. (chem) nitrite, it. nitrito, de. Nitrit
nitru [ˈnitrʊ] {loan} n. (chem) nitrogen, N {element 7}, ca. nitrogen
→nitrit
precomp. nitric, nitr-
Nitun [nɪˈtun] Neptūnus, -um n.prop. (astron., planet) Neptune, it. Nettune, ca. Neptú, de. Neptun
→nituni
nituni [nɪˈtunɪ] {loan}; Nitun + -i n. (chem) neptunium, Np {element 93}, ca. neptuni
niudim [nɪʊˈdim], [njʊˈdim] {loan} n. (chem) neodymium, Nd {element 60}, ca. neodimi, ro. neodim
niumban [nɪʊmˈban], [njʊmˈban] ni- + umban adj. inhuman, inhumane, non-human, it. inumano, ro. inuman, neomenesc, de. unmenschlich, nicht menschlich
→niumbus
niumbus [nɪʊmˈbus], [njʊmˈbus] ni- + umbus adj. inhumane, cruel, ruthless, it. inumano, ro. neomenos, neomenesc, de. unmenschlich, inhuman, rücksichtslos, grausam
→niumban
n'iur [nɪˈur], [n jur] n(i) + iur adv. tomorrow, fr. demain, ca. demà, it. domani, pt. amanhã, es. mañana, ro. mâine, sc. cràs, barigàdu, de. morgen
niut [nɪˈut], [njut] negōtium n. business, trade, ca. negoci, it. negozio, es. negocio, ro. negoț, de. Geschäft, Handel
→niutic
niutic [nɪʊˈtik], [njʊˈtik] niut + -ic v.i. negotiate, do business, it. negoziare, ca. negociar, ro. neguța, de. handeln, verhandeln
→niuticat
niuticat [nɪʊtɪˈkat], [njʊtɪˈkat] niutic + -at n. negotiation, it. negoziazione, de. Verhandlung
niutrin [nɪʊˈtrin], [njʊˈtrin] {loan}; niotr + -in n. (phys., stdmodel) neutrino, ro. neutrin, scn. niutrìnu, de. Neutrino
→niutrin litron, niutrin mion, niutrin tavon
niutrin litron [nɪʊˈtrin dlɪˈtron], [njʊˈtrin dlɪˈtron] niutrin + litron n. (phys., stdmodel) electron neutrino, it. neutrino elettronico, ro. neutrin electronic, de. Elektronneutrino
niutrin mion [nɪʊˈtrim mɪˈon], [njʊˈtrim mjon] niutrin + mion n. (phys., stdmodel) muon neutrino, it. neutrino muonico, ro. neutrin miuonic, de. Myneutrino
niutrin tavon [nɪʊˈtrin tɐˈvon], [njʊˈtrin tɐˈvon] niutrin + tavon n. (phys., stdmodel) tau neutrino, it. neutrino tauonico, ro. neutrin taunic, de. Tauneutrino
niutron [nɪʊˈtron], [njʊˈtron] {calque}; niotr + -on n. (phys., stdmodel) neutron
niva [ˈnivɐ] neu + -a v.i.0s. snow, fr. neiger, ca. es. oc. pt. nevar, it. nevicare, ro. ninge, la. ningit, sc. niai, nivare, de. schneien
nivel [nɪˈvel] *nivellum n. level
nort [norᵊt] {loan} #fr nord < #pgmc norþan n. (compass) north , northern, it. nord, settentrione, borea, de. Nord-, Norden
→anort, Mar Nort
not [not] noctem n. night
→a not, fa not, mei-not, ni not, not bon, sti not
not bon [not bon] not + bon phr. good night
nou [ˈnoʊ], [now] novem num. nine, 9, ca. nou, fr. neuf, rm. nov, it. pt. nove, nove, es. nueve, ro. nouă, de. neun
→nou deca, nuemba, nuinti
nou [ˈnoʊ], [now] novum adj. new, ca. nou, fr. neuf, rm. nov, it. pt. novo, es. nuevo, ro. nou, de. neu
→Dili Nou, di nou, Iorc Nou, nuac, nuvumba, Silanda Nou
nou deca [ˈnoʊ ˈdekɐ], [now ˈdekɐ] nou + deca num. ninety, 90, pt. noventa, ro. nouăzeci, la. nōnāgintā, de. neunzig
→nuinti
nrai [n̩ˈdraɪ], [n̩ˈdraj] n(i)- + rai v.t. irradiate, illuminate, it. irradiare, de. bestrahlen, anstrahlen
nrat [n̩ˈdrat] in alto < altus, -a, -um adj. high, tall, it. alto, oc. naut, ro. nalt, de. hoch
→cvarc nrat, ios, nratitat
adv. up, above, it. su, in alto, es. alto, de. oben, nach oben, hoch
→a pu, a sta, a ta, ios, sta
nratitat [n̩drɐtɪˈtat] {calque} *altitātem < altitūdinem; nrat + -itat n. height, altitude
nres [n̩ˈdres] *interessō, -āre v.t. make s.o. interested (in: a)
→nristur
n. interest
v.refl. be interested (in: a)
nreu [n̩ˈdreʊ], [n̩ˈdrew] nervus, -um n. (anat.) nerve, ca. nervi, it. nervo, ro. nerv, de. Nerv
→nrivus
Nric [n̩ˈdrik] Henrīcus, -a! n.prop. Henry
nristur [n̩drɪsˈtur] nres + -(a)tur adj. interesting
nrivus [n̩drɪˈvus] nreu + -us adj. nervous
nropu [n̩ˈdropʊ] n(i)- + ropu v.i. (milit.) irrupt, break (into:ni), burst (into:ni), emerge suddenly, invade (obj.:ni), it. irrompere, es. irrumpir, ca. irrompre, ro. irupe, de. einbrechen, eindringen, aufkommen, hineinplatzen, einfallen
→nruput
nruput [n̩drʊˈput] nropu + -(a)t n. irruption, break-in, invasion, bust, raid, it. irruzione, pt. irrupção, de. Überfall, Invasion, Razzia
nsal [n̩ˈtsal] n(i)- + sal v.t. salt, add salt
→nsalat
nsalat [n̩tsɐˈlat] nsal + -at adj. salted
n. salad, it. insalata, es. ensalada, ca. amanida
→nsalat pumber
nsalat pumber [n̩tsɐˈlat pʊmˈber] nsalat + pumber n. potato salad
nsamba [n̩ˈtsambɐ] (V)- *enxāmen, -inis < exāmen, -inis n. swarm (bees), crowd, it. sciame, fr. essaim, ca. eixam, es. enjambre, pt. enxame, de. Schwarm, Menge
nscriu [n̩ˈtskriʊ], [n̩ˈtskriw] n(i)- + scriu v.t. inscribe, engrave, enlist, enroll, sign up, ca. inscriure, it. inscrivere, iscrivere, ro. înscrie, de. einschreiben, anmelden, gravieren, beschriften
nsim [n̩ˈtsim] n(i)- + sim v.t. inseminate, it. inseminare, ro. însămânța, de. besamen, befruchten
→afrutiu, mpringat
nsing [n̩ˈtsiŋ] {calque} *insignare; n(i)- + sing v.t. teach, inform
nsist [n̩ˈtsist] n(i)- + sist v.i. insist (in: ni), it. insistere, es. insistir, de. beharren, drängen, bestehen (auf: ni)
nspus [n̩ˈtspus] n(i)- + spus v.t. marry, it. sposare, es. casarse, de. heiraten
v.i. marry (obj.: cu), it. sposarsi, de. heiraten
→fa nspus, rinspus
nsru [n̩ˈtstru] n(i)- + sru v.t. instruct, teach, it. istruire, ro. instrui, de. anweisen, unterweisen, lehren
→nsrutur
nsrutur [n̩tstrʊˈtur] nsru + -(a)tur n. instructor, teacher
nstal [n̩ˈtstal] n(i)- + stal v.t. install
→dinstal
nstan [n̩ˈtstan] instantem n. instant, moment
→inda
nta- [n̩ˈta] intra-; {semi-loan} pref. intra-
nteni [n̩ˈtenɪ] n(i)- + teni v.t. stretch out, lengthen, spread out, widen, it. tendere, allungare, sgranchire, ro. întinde, de. dehnen, strecken
→ntinit
nter [n̩ˈter] integer, -rum adj. (math) whole, entire, complete, integer , intact, it. intero, fr. entier, ca. enter, ro. întreg, rup. ntreg, de. ganz
→nur nter
ntinit [n̩tɪˈnit] nteni + -(a)t adj. streched out, strained, intense, it. intenso, ro. întins, intens, de. heftig, stark, intensiv, ausgedehnt
→ntinititat
ntinititat [n̩tɪnɪtɪˈtat] ntinit + -itat n. intensity, de. Stärke, Intensität
→ntinititat luc
ntinititat luc [n̩tɪnɪtɪˈtat luk] ntinititat + luc n. (phys.) luminous intensity, it. intensità luminosa, ca. intensitat lluminosa, de. Lichtstärke
→candela
ntu- [n̩ˈtu] inter-; {semi-loan} pref. inter-, intro-, fr. entre-, it. inter-, intro-, de. inter-, intro-
nu [nu] -(C) -(')- nōn adv.aux. not, don't
→nu min ca, nu pi ste, nu pu ca, nu sul
interj. no
→nu ncui
nuac [nʊˈak], [nwak] nou + -ac n. news, newness, novelty, ro. noutate, rup. nãutati, ca. novetat, de. Neuheit, Neuigkeit
nuba [ˈnubɐ] *nūbolum < nūbilum n. cloud, swarm (of airborne animals, e.g., insects), ca. núvol, eixam, it. nube, nugolo, sciame, es. nublo, ro. nor, roi, sc. nue, nughe, fur. nûl, de. Wolke, Schwarm
→nuba pic
nuba pic [ˈnubɐ pik] nuba + pic n. swarm of bees, de. Bienenschwarm
nubeli [nʊˈbelɪ] {loan} n. (chem) nobelium, No {element 102}, ca. nobeli
nuc [nuk] nucem n. nut, walnut
→nucar, spastur nuc
nucar [nʊˈkar] nuc + -ar n. nut tree, walnut tree, fr. noyer, ca. es. noguera, de. Nußbaum, Walnußbaum
nue` [ˈnuə], [ˈnuʷə] nue(mba) n.abbrev. (monthabbr3) Nov.
nuemba [nʊˈembɐ], [ˈnwembɐ] november; nou + emba n. (month) November, ca. fr. it. novembre, es. noviembre, pt. novembro, rup. nuembru, ro. noiembrie, de. November
→nue`
nui [ˈnuɪ], [nuj] nōs pron.pers. we, us, our {1st person pl.}, fr. nous, ca. nosaltres, it. noi, es. nosotros, pt. nós, ro. noi, rm. nus, nusoters, fur. nô, nap. nuje, scn. nui, nuàutri, de. wir, uns, unser
→a cas nui, pau nui
nuinti [nʊˈintɪ], [ˈnwintɪ] nou + -inti num. {obsolete} ninety, 90, de. neunzig
→nou deca
nul [nul] nūllus, -a, -um num. zero, nothing, none, 0, pt. zero, de. null
→nimba
numba [ˈnumbɐ] nōmen, -inem n. name, it. nome, ca. nom, sc. nòmene, es. nombre, ro. nume, de. Name
→prunumba, rinumba
nu min ca [nu miŋ ka] nu + min + ca adv. not less than, minimally, at least
nu ncui [nuŋ ˈkuɪ], [nuŋ ˈkuj] nu + ncui adv. not even, neither, it. neanche, neppure, de. nicht mal, auch nicht
nu pi ste [nu pis te] nu + pi + ste phr. you're welcome {reply to uligat}, 'not for that'
nu pu ca [nu pu ka] nu + pu + ca adv. not more than, maximally, at most
nur [nur] *nuberus, -um < numerus, -um n. number, it. numero, novero, fr. nombre, sc. númeru, númunu, lúmeru, de. Zahl, Nummer
→nur cupricat, nuriu, nur niratiru, nur nter, nur ratiru, nur rial
nur cupricat [nur kʊprɪˈkat] nur + cupricat n. (math) complex number, it. numero complesso, de. komplexe Zahl
nuriu [nʊˈriʊ], [nʊˈriw] nur + -iu adj. numeric
→sifiu
nur niratiru [nur nɪrɐˈtirʊ] nur + niratiru n. (math) irrational number, it. numero irrazionale, ro. număr irațional, de. irrationale Zahl
nur nter [nur n̩ˈter] nur + nter n. (math) integer, it. numero intero, fr. nombre entier, de. ganze Zahl
nur ratiru [nur rɐˈtirʊ] nur + ratiru n. (math) rational number, it. numero razionale, de. rationale Zahl
nur rial [nur rɪˈal], [nur rɪˈʲal] nur + rial n. (math) real number, fr. nombre réel, ca. nombre real, it. numero reale, ro. număr real, de. reelle Zahl
nu sul [nu sul] nu + sul adv. not only, it. non solo, pt. não só, fr. non seulement, de. nicht nur
→nu sul ... ma ncui
nu sul ... ma ncui [nu sul maŋ ˈkuɪ], [nu sul maŋ ˈkuj] nu sul + ma ncui conj.corr. not only ... but also, it. non solo ... ma anche, pt. não só ... mas também, fr. non seulement ... mais aussi, de. nicht nur ... sondern auch
nuti [ˈnutɪ] *nūtriō, -īre; nūtrītum v.t. nourish, feed, breastfeed, it. nutrire, fr. nourrir, es. nudrir, de. füttern, nähren
nuvumba [nʊˈvumbɐ] nou + -umba n. new stuff, novelty, de. Neuheit, neues Zeug

O

`o [o] `*ō n. (letter) o, O, U+004F, U+006F
→`en, `n, `o-mega, `o-micron, `p, `pe
o [o] {?} interj. oh, it. oh, de. O, Oh
o [o] -(C) hōc adv.aux. obviously, as you know, of course, {marking adverb for appositve relative clauses, or for previously known facts to establish context}, fr. évidemment, de. ja
oc [ok] oculus, -um n. (anat.) eye, ca. ull, it. occhio, es. ojo, pt. olho, ro. ochi, rup. oclju, rm. egl, sc. ocru, ociu, ogu, oglu, de. Auge
→Neb' Oc Cat, pen oc, ucai
Oda [ˈodɐ] {loan} n.prop. Uta, Ute, Oda
oi [ˈoɪ], [oj] *audiō, -īre v.t. hear, sense sound (of: obj.)
→ascrut, uit, uitur
-oi [ˈoɪ], [oj] -(C) *-ōneus, -a, -um < -ō, -ōnem; {-n- dropped irregularly/dialectally} suff.n.<n. {augmentative, makes larger things}, it. one, es. -ón, pt. -ão, ro. -oi, -oni, rup. -onj, -onjiu
→buvoi, caioi, calinoi, criboi, cudoi, filoi, flucoi, frucitoi, grimanoi, pripoi, saboi
olfi [ˈolfɪ] *olfagiō, -īre < olfacere, olfaciō, olfactum; {-g- via supine -ct-; -i- from 3sg; like fa with prefix} v.i. smell (sense smell), sniff, de. schnuppern
→flar, flar, ulfit
oli [ˈolɪ] -j- oleum; {relearned -i} n. oil, fr. huile, ca. oli, it. olio, es. aceite, sc. ociu, ogiu, ogliu, ollu, otzu, de. Öl
→alioli, lumb' oli, oli uliu
oli uliu [ˈolɪ ʊˈliʊ], [ˈolɪ ʲʊˈliw] oli + uliu n. olive oil
olmi [ˈolmɪ] {loan} n. (chem) holmium, Ho {element 67}, ca. holmi, fur. olmi
om [om] {loan} Ohm n. (phys., unit) ohm, Ω, it. ohm, es. ohmio
→risisti
omba [ˈombɐ] homō, -inem n. human, human being, {this is neutral of gender}, ca. humà, it. umano, es. humano, ro. uman, de. Mensch
→cor omba, cunt' omba, gen, ta omba, umban, umbus
`o-mega [o ˈmeɡɐ] {loan} *omega; `o + mega n. (greek letter) omega, Ω, ω
→`psi
`o-micron [o mɪˈkron] {loan} #gr omicron; `o + micron n. (greek letter) omicron, Ο, ο
→`csi, `pi
-on [on] {loan} #el -ον suff.n. (phys.) -on {formative for particles, elements, units}, ca. -ó, it. -one, es. -ón, pt. -ão, -on, de. -on
→adron, barion, buson, firmion, futon, gruton, lipton, litron, mion, mison, niutron, pruton, tavon
-on [on] {loan} suff.n. (chem) -one {substance formative} , ketone, it. -one, de. -on
→aciton
op [op] *operō, -āre v.t. operate, handle, use
→upatur
n. work (piece or result), operation, fr. œuvre, ca. obra, it. opera, ro. op, de. Werk, Betrieb, Betreiben
→prucedi
v.i. act; function
or [or] aurum n. (chem) gold, Au {element 79}, ca. or
→uric, uriu
(or) [or] not used in isolation aurā n.stem. weather, breeze
→urac
orga [ˈorᵊɡɐ] -Vr- organum; {semi-learned} n. organ (instrument), fr. orgue, ca. orgue, it. organo, pt. órgão, ro. orgă, de. Orgel
(orga) [ˈorᵊɡɐ] not used in isolation {loan} #el ὀργή n.stem. orga
→urgas
os [os] *ossem < os, ossis n. (anat.) bone, it. osso, es. hueso, ca. ro. rup. os, de. Knochen, Gebein
→os crau, os masil, os pu, os spac
-os [os] (gluc)os suff.n. (chem) -ose {suffix for sugars}
→asucos, cilulos, distos, frutos, latos
os crau [os ˈkraʊ], [os kraw] {calque} clāvicula; os + crau n. (anat.) collarbone, clavicle, it. clavicola, fr. clavicule, de. Schlüsselbein
osi [ˈosɪ] {loan} n. (chem) oxygen, O {element 8}, ca. oxigen
→crab-osi, crab-usil, idrosi, usida
os masil [os mɐˈsil] os + masil n. (anat.) jaw bone, de. Kieferknochen
osmi [ˈosmɪ] {loan} n. (chem) osmium, Os {element 76}, ca. osmi
os pu [os pu] os + pu n. (anat.) pubic bone, it. osso del pube
os spac [os spak] os + spac n. (anat.) shoulder blade, ca. omòplat, escàpula, it. scapola, de. Schulterblatt
ost [ost] hospitis, -em n. guest, fr. hôte, ca. hoste, it. ospite, es. huésped, ro. oaspete, de. Gast
ot [ot] octō num. eight, 8, pt. oito, de. acht
→dec' ot, ot deca, utinti
ot deca [ot̚ ˈdekɐ] ot + deca num. eighty, 80, pt. oitenta, ro. optzeci, la. octōgintā, de. achtzig
→utinti
otr [otᵊr] +r **utrum; {loan, but similar to inherited} #la uter, utra, utrum adj. one of two, either, binary {gender}, (clearly) man or (clearly) female, de. einer/eine/eins von beiden/zweien
→niotr
pron.dem. one of the two, de. einer/eine/eins der beiden
ou [ˈoʊ], [ow] *ovum < ōvum n. egg, ca. ou, fr. œuf, it. uovo, ast. güevu, es. huevo, ro. ou, fur. ûf, de. Ei
→clar ou, cudut ou, licur ou, ou nati, uai, ucel
ou [ˈoʊ], [ow] -ub- ubi; {slightly irregular shift in very frequent word} adv.interr. where?
→alt ou, a ou, cascou, d'ou, ei, nicou, ou's ti e pi fotu, racou, u, uvum
adv.rel. where
ou nati [ˈoʊ ˈnatɪ], [ow ˈnatɪ] ou + nati n. duck egg, it. uovo d'anatra, de. Entenei
ou's ti e pi fotu [ˈoʊs ti e pi ˈfotʊ], [ows ti ʲe pi ˈfotʊ] ou + 's + ti + e + pi fotu phr. {vulgar} Where the fuck are you?, es. ¿Dónde coño estás?, de. Verdammte Scheiße, wo bist du?

P

`p [p] p(e) n. (letter) p, P, U+0050, U+0070
→`o
pac [pak] pāx, -cem n. peace, it. pace, de. Frieden
→mpac, pacic, paciu, palum pac, pip pac
pac [pak] *pacō, -āre; {related to pac} v.t. pay, fr. payer, it. pagare, ca. es. oc. pt. pagar, de. bezahlen
→pacamen, pacatur
pacamen [pɐkɐˈmen] pac + -amen n. payment, pay, ca. pagament, fr. payement, it. pt. pagamento, es. pago, ro. plată, de. Zahlung, Bezahlung
pacatur [pɐkɐˈtur] pac + -atur n. payer, it. pagatore, de. Zahler
pacic [pɐˈkik] pac + -ic v.t. pacify, it. pacificare, de. befrieden
paciu [pɐˈkiʊ], [pɐˈkiw] pac + -iu adj. peaceful, calm, it. pacifico, de. friedlich
→Mar Paciu
paga [ˈpaɡɐ] *coāgulō, -āre; coāgulātum v.i. curdle, coagulate, it. cagliare, coagulare, ca. quallar, coagular, fr. cailler, coaguler, es. cuajar, coagular, ro. închega, coagula, de. gerinnen, koagulieren
→pagi
pagi [ˈpaɡɪ] pag(a) + -i n. rennet, fr. présure, it. caglio, gl. callo, pt. coalho, es. cuajo, ro. cheag, de. Lab
→stong pagi
pagin [pɐˈɡin] {loan} pāgina n. page, leaf, sheet, fr. page, it. pagina, de. Blatt, Seite, Buchseite
→pagin rit
pagin rit [pɐˈɡin drit] pagin + rit n. web page
pai [ˈpaɪ], [paj] *padiō, -īre; padītum v.t. digest, tackle, cope, it. padire, paidire, ca. pair, de. verdauen, bewältigen, fertigwerden, zurechtkommen (mit: obj.)
pais [pɐˈis], [pɐˈʱis] pagēnsis, -em n. country, land
→Pais Ios
Pais Ios [pɐˈi sɪˈos], [pɐˈʱis jos] pais + ios n.prop. Netherlands
→paisiusan
paisiusan [pɐɪsɪʊˈsan], [pajsjʊˈsan] Pais Ios + -an adj.prop. Netherlander, Dutch
pal [pal] aequālis, -em adj. equal, same (similar), equal kinded, de. gleich, dergleiche
→mitis, nipal, ses pal, sisiu pal
pal [pal] pālus, -um n. stake, pale, pole, stick, ca. pal, fr. pieu, es. it. palo, pt. pau, ro. par, de. Pfahl, Latte
→pal tis
paladi [pɐˈladɪ] {loan} n. (chem) palladium, Pd {element 46}, ca. pal·ladi
palat [pɐˈlat] -V- palātium n. palace, ca. palau, fr. palais, it. palazzo, ro. palat, pt. paço, sc. palassu, palatu, palatzu, polatu, de. Palast
palat [pɐˈlat] -V- palātum n. palat, fr. palais, it. palato, ro. palat, sc. paladru, paladu, palau, paladi, de. Gaumen
palba [ˈpalbɐ] 'palpebra n. (anat.) eyelid, it. palpebra, es. párpado, ro. pleoapă, de. Augenlid
pal tis [pal tis] pal + tis n. boner, hard-on, ca. trempera, pt. pau duro, de. Ständer
→fal, ses
palum [pɐˈlum] palumba n. pigeon, dove, es. paloma, ca. colom, it. colomba, palomba, piccione, fr. pigeon, de. Taube
→palum pac
palum pac [pɐˈlum pak] palum + pac n. dove of peace, it. colomba della pace, de. Friedenstaube
pan [pan] pānis, -em n. bread
→cupan, panar, pan casifat, pan nir, pan spon
panar [pɐˈnar] pan + -ar n. baker
pan casifat [paŋ kɐsɪˈfat] pan + casifat n. home-made bread, it. pane casareccio, de. hausgemahtes Brot
pang [paŋ] pāntex, -icem n. (anat.) belly, it. pancia, ventre, de. Bauch
→glanul pang, stong
panit [pɐˈnit] pānicium n. maize, corn, ca. panis, pt. milho, it. granoturco, sc. trigumoriscu, ro. porumb, de. Mais
→mil
pan nir [pan nir] pan + nir n. brown bread, es. pan negro, de. Schwarzbrot
pan spon [pan tspon] pan + spon n. sponge cake, ca. pa de pessic, it. pan di spagna, es. bizcocho, pt. pão de ló, ro. pandișpan, de. Biskuit
pap [pap] papa n. pope
papal [pɐˈpal] *pāpaliu < pāpiliō, -nem n. butterfly, moth, fr. papillon, ca. arna, it. falena, tarma, camola, tignola, pt. traça, mariposa, ro. molie, de. Schmetterling, Motte
papar [pɐˈpar] *pāre pāre < di pārem ad pārem pron.recip. one another, fr. l'un l'autre, les uns les autres, it. a vicenda, vicendevolmente, ro. unul pe altul, pt. um ao outro, se, sc. apàre, debarapai, parebare, de. einander
→se
papil [pɐˈpil] *papīlum< papȳrum n. paper, wallpaper (computer)
→munit papil
papucai [pɐpʊˈkaɪ], [pɐpʊˈkaj] {loan} #ar بَبَّغَاء (babbaḡāʔ) n. parrot, fr. perroquet, it. pappagallo, es. papagayo, loro, ro. papagal, nl. papegaai, lt. papuga, fi. papukaija, de. Papagai
par [par] parem < pār adj. even, divisible by two, on a par, it. pari, fr. pair, de. gerade, durch zwei teilbar, ebenbürtig
→cupar, nipar, parec
(par) [par] not used in isolation *parō, -āre; parātum v.stem. arrange, order, provide, resolve, acquire, procure
→comba, cupar, mper, pripar, ripar, sipar
Parauai [pɐrɐʊˈaɪ], [pɐrɐˈwaj] {loan} #es Paraguay n.prop. Paraguay
→parauaian
parauaian [pɐrɐʊɐɪˈan], [pɐrɐwɐˈjan] Parauai + -an adj.prop. Paraguayan {person, language, habit, etc.}
parec [pɐˈrek] **pareculus, -um < *pariculus, -um; par + -ec n. pair, unit of two things, it. paio, coppia, ca. parella, ro. pereche, de. Paar, zwei Stück
→cop
Paris [pɐˈris] {loan} n.prop. Paris, it. Parigi, ca. de. es. ro. Paris
parit [pɐˈrit] parietem n. wall, ca. paret, it. parete, ro. perete, de. Wand
pas [pas] *passō, -āre < {freq.} pandere, pandō, pandī, passum v.t. pass, pass by, walk/drive/fly by, it. passare, de. vorbeigehen, vorbeikommen, vorübergehen, durchqueren, verleben, strömen, zirkulieren
→pasat, pastur, praba pas, stapas
(pas) [pas] not used in isolation *quassō, -āre < {freq.} quatere, quatiō, quassum v.stem. shake, shatter, break, disturb
→cupas, spas
pasat [pɐˈsat] pas + -at adj. past, previous, last, it. scorso, es. pasado, de. letzt, vorig, vergangen
n. past, passing, entering, de. Vergangenheit; Vorbeigehen, Durchgehen
past [past] pasta n. dough, paste, pasta
→past cu mantic limun
pastat [pɐsˈtat] **pəst'acju < pistacium n. pistachio, it. pistacchio, scn. pastuca, fastuca, fr. pistache, de. Pistazie
past cu mantic limun [past ku mɐnˈtik lɪˈmun] past + cu + mantic + limun n. pasta with cream and lemon juice (a dish)
pastel [pɐsˈtel] pastellum; {loan} n. (colour) pastel
pastit [pɐsˈtit] pasticius, -um n. cake, tart
→coi pastit, mfur pastit, pastit Furest Nir, pastit griliac, pastit minda, pastit pum
pastit Furest Nir [pɐsˈtit fʊˈrest nir] pastit + Furest Nir n. Black Forest cake
pastit griliac [pɐsˈtit ɡrɪlɪˈak], [pɐsˈtit ɡrɪˈljak] pastit + griliac n. cake with brittle, es. torta crocante, de. Torte mit Krokant
pastit minda [pɐsˈtit ˈmindɐ] pastit + minda n. almond cake
pastit pum [pɐsˈtit pum] pastit + pum n. apple pie
pastur [pɐsˈtur] pāstor, -ōrem; {has -ur ending, but base 'pāscō' is lost} n. (rel.) pastor , shepherd (dog), it. pastore, de. Pastor, Schäferhund
→pastur liman, uilar
pastur [pɐsˈtur] pas + -(a)tur adj. transient, transitory, ephemeral, de. vorübergehend, vorbeigehend, vergänglich
→fuitur
pastur liman [pɐsˈtur lɪˈman] pastur + liman n. German shepherd (dog), Alsatian (dog), it. pastore tedesco, fr. berger allemand, ro. ciobănesc german, pt. pastor alemão, de. deutscher Schäferhund
pat [pat] when prefixed, -u drops before vowel quattuor num. four, 4, pt. quatro, sc. bàttoro, ro. patru, de. vier
→pat-angat, patat, pat deca, pat-idru-furan, patinti, usida pat mitilen
pat-angat [pa tɐŋˈɡat] {calque} quadrangulum; pat + angat n. quadrangle, it. quadrilatero, quadrangolo, ro. patrulater, de. Viereck
patat [pɐˈtat] pat + -at adj. square, quadratic, it. quadrato, fr. carré, ro. pătrat, de. quadratisch
n. square, it. quadrato, fr. carré, ro. pătrat, de. Quadrat
pat deca [pat̚ ˈdekɐ] pat + deca num. fourty, 40, pt. quarenta, sc. barànta, ro. patruzeci, la. quadrāgintā, de. vierzig
→patinti
patel [pɐˈtel] patella n. pan, frying pan, it. padella, tegame, es. paila, fr. poêle, ro. tigaie, de. Pfanne
→ul
pat-idru-furan [pa ˈtidrʊ fʊˈran] pat + idru- + furan n. (chem) tetrahydrofuran, THF, it. tetraidrofurano, de. Tetrahydrofuran
→pif`, usida pat mitilen
patinti [pɐˈtintɪ] pat + -inti num. {obsolete} forty, 40, de. vierzig
→pat deca
pau [ˈpaʊ], [paw] **padə < pater, -rem; {irregular/dialectal t > d; influenced by 'babbus' > 'bau'} n. (kin) father, es. it. padre, fr. père, ca. pare, pt. pai, ro. tată, sc. babbu, de. Vater
→mau, mau pau, pau ast, pau mau, pau nui, pau pau, pau soc, pren
pau ast [ˈpaʊ ast], [paw ast] pau + ast n. (kin) stepfather
paul [pɐˈul], [pɐˈʱul] *padūlis, -em < palūs, -dem n. swamp, marsh, bog, it. palude, padule, pro. paul, fro. palu, fr. palud, marais, pt. paul, palude, sc. padule, paule, de. Sumpf, Moor, Marsch, cmp., ro. pădure
pau mau [ˈpaʊ ˈmaʊ], [paw maw] pau + mau n. (kin) mother's father, maternal grandfather, sv. morfar
→ai
paumen [pɐʊˈmen], [pawˈmen] pavīmentum n. floor, flooring, ca. paviment, de. Boden
→ter
paun [pɐˈun], [pɐˈʱun] pavōnem n. peacock, peafowl, it. pavone, ro. păun, de. Pfau
pau nui [ˈpaʊ ˈnuɪ], [paw nuj] pau + nui n. (rel.) Lord's Prayer, Our Father, Pater Noster, it. padrenostro, sc. Babbunóstru, fr. Notre Père, de. Vaterunser
pau pau [ˈpaʊ ˈpaʊ], [paw paw] pau + pau n. (kin) father's father, paternal grandfather, sv. farfar
→ai
paur [pɐˈur], [pɐˈʱur] pavor, -ōrem; {has -ur ending, but base 'paveō' is lost} n. fear, angst, horror, it. paura, ca. por, fur. pôre, de. Angst, Grauen, Grausen
→mpaur
pau soc [ˈpaʊ sok], [paw sok] pau + soc n. (kin) father-in-law
`pe [pe] `*pē n. (letter) p, P, U+0050, U+0070
→`cu, `o, `p, `q
pec [pek] picula < pix, -cem + -ula n. pitch (tar), it. pece, pegola, ca. pega, fr. poix, es. pez, ro. păcură, de. Pech (Teer)
pel [pel] pellis, -em n. (anat.) skin, hide, peel, pelt, fur, it. pelle, de. Haut, Fell
→dipel, pel narang
pel narang [pel nɐˈraŋ] pel + narang n. orange peel
pen [pen] penna n. (anat.) feather, eyelash, rup. peanã, de. Feder, Wimpern
→pen oc, stapen
pen oc [pe nok] pen + oc n. (anat.) eyelash, it. ciglio, rup. peanã di oclju, de. Wimpern
per [per] perna n. (anat.) leg, it. gamba, pierna, ca. cama, es. pierna, gl. pt. perna, ro. picior, rm. comba, chomma, sc. camba, camma, de. Bein
→brat, ginuc, peu
peri [ˈperɪ] -Vr- (V)- *aperiō, -īre; apertum v.t. open, it. aprire, fr. ouvrir, ca. obrir, dobrir, oc. durbir, es. abrir, fur. vierzi (<viert), avierzi, vec. vèrzar (<verto), rup. apir, de. öffnen
→pirit
pern [perᵊn] *pectinō, -āre; pectinātum v.t. comb, it. pettinare, de. kämmen
→perni, pirnat
v.refl. comb, it. pettinarsi, de. sich kämmen
perni [ˈperᵊnɪ] pern + -i n. comb, it. pettine, ca. pinta, de. Kamm
peru [ˈperʊ] *perduō, -ere < perdere, perdō, perdīvī, perditum v.t. lose, fr. perdre (>-u), ca. perdre (>-ut), it. perdere (>-uto, perso), ro. pierde (>-ut), de. verlieren
→pirut
pes [pes] {calque} *pēnsō, -āre; pēnsātum; {back-formation from verb, hence vowel change}; pes(i) | -(i) v.t. weigh (determine weight), weigh (have weight), it. pesare, ca. es. pesar, de. wägen, wiegen
→pisat, pistur
v.i. be heavy, it. pesare, ca. es. pesar, de. schwer sein
pesc [pesk] persicum n. peach, it. pesca, ca. préssec, de. Pfirsich
pesi [ˈpesɪ] -j- **pēnsium < pēnsum; {-i: nominaliser added to verb; -e-: orig. vowel from noun} n. weight (inherent property of an object due to gravity), heaviness, ca. pes, pesadesa, fr. poids, lourdeur, it. peso, pesantezza, es. peso, pesadez, pt. peso, ro. greutate, de. Gewicht (eines Objekts), Schwere
→griutat, mpesi, pes, pistur, spesi
pestu [ˈpestʊ] {loan} #it pesto n. pesto
Pet [pet] Petrus, -um n.prop. Peter, Pete, fr. Pierre, ca. Pere, it. Pietro, sc. Predu, ro. Petru, fur. Pieri, de. Peter
pet [pet] *pectus, -um < pectus, -oris n. (anat.) breast, it. petto, ca. pit, fr. poitrine, es. pecho, pt. peito, ro. piept, de. Brust
→pet nati
peta- [ˈpetɐ] {loan} peta {SI unit prefix} precomp.si. peta, 1e15, P
→peta
num. quadrillion, billiard, 1e15
(peti) [ˈpetɪ] not used in isolation *petīō, -āre < {freq.} petere, petō, petītum v.stem. ask, request, seek, beg
→ripeti
pet nati [pet ˈnatɪ] pet + nati n. duck breast, it. petto d'anatra, de. Entenbrust
peu [ˈpeʊ], [pew] pēs, -edem n. (anat.) foot, hoof, it. piede, ca. peu, oc. pè, nap. puère, de. Fuß, Huf
→a peu, camin peu, dit peu, dupiut, ginuc, man, ni peu, per, peu caval, pulcar peu, sulpiut
peu caval [ˈpeʊ kɐˈval], [pew kɐˈval] peu + caval n. (anat.) hoof of a horse, it. piede di cavallo, rm. pei-cavagl, de. Huf eines Pferdes
`pi [pi] `*pī n. (greek letter) pi, Π, π
→`o-micron, `ro
pi- [pi] *pe- < per- pref.v.<v./n. by, per, towards, to, for, per-, pre-, pro-, para-, peri-, pur-, fore-, circum-
→cricu-, pi, piamba, picepu, piciu, pidun, pifras, pifum, pimit, pisist, piveni
prep. for (recip.; time (also minda)), by (deadline/event), per (each of), via (loc., also tavi), {for 'towards (terminal state/loc.)', use vi; for 'to (direction)', use a; for 'by (passive agent)', use di}
→atrait, atrait, cucrou, diciu, nu pi ste, pi cilu, pi etu, pi faur, pi fotu, pi frutun, pi inda, pi l, pi mega, pi pracu, pi un, pric, pric, ving
piamba [pɪˈambɐ], [ˈpjambɐ] pi- + amba v.i. stroll, wander, talk a walk, it. passeggiare, andare a spasso, es. pasearse, ro. pimbla, rup. piimnu, de. spazieren
pic [pik] (V)- apīcula n. bee, it. ape, pecchia, lld. eva, vec. ava, fur. âf, ro. albină, de. Biene
→mangatur pic, nuba pic, picai, picar
pic [pik] *pīccō, -āre; pīccatum < *pīccus; {loan from Germ.} v.t. peck, knock, sting, bite (insect), prick, stab, pick (ice), mince, fr. piquer, hacher, ca. es. oc. pt. picar, ro. pișca, de. picken, klopfen, stechen, wolfen
→bec, picatur, picatur
v.i. itch, sting
picai [pɪˈkaɪ], [pɪˈkaj] pic + -ai n. beehive, ca. arna, abeller, it. alveare, arnia, es. colmena, ro. stup, de. Bienenstock
picar [pɪˈkar] pic + -ar n. beekeeper, aparist, ca. abeller, it. apicoltore, de. Bienenzüchter, Imker
picatur [pɪkɐˈtur] pic + -atur n. pecker, stinger, biter, icepick, woodpecker
→picatur grat, picatur ling
picatur [pɪkɐˈtur] pic + -atur adj. stingy, spicy, piquant, ca. picant, it. piccante, de. stechend, scharf
picatur grat [pɪkɐˈtur ɡrat] picatur + grat n. icepick, fr. pic à glace, it. punteruolo da ghiaccio, es. punzón de hielo, pt. picador de gelo, quebrador de gelo, de. Eispickel (Barbedarf)
picatur ling [pɪkɐˈtur liŋ] picatur + ling n. woodpecker, fr. pic, it. picchio, pt. pica-pau, es. picatroncos, sc. atacadòlza, picamàta, picalinna, pertunghevústes, de. Specht, la. pīcus, -um
picepu [pɪˈkepʊ] pi- + cepu v.t. perceive, understand (perceive audio), fr. percevoir, ca. percebre, it. percepire, percevere, es. percibir, de. wahrnehmen, verstehen (hören)
→picipuru
pi cilu [pi ˈkilʊ] pi + cilu num. per mille, 10e-3, es. por mil, de. Promille, hu. ezrelék
→mili
picipuru [pɪkɪˈpurʊ] picepu + -(a)ru adj. perceptibel, it. percepibile, de. wahrnehmbar, spürbar
piciu [pɪˈkiʊ], [pɪˈkiw] pi- + ciu v.t. circumcise, fr. circoncire, ca. circumcidar, it. circoncidere, ro. circumcide, de. beschneiden, sv. omskära, is. umskera
picu- [ˈpikʊ] {loan} pico {SI unit prefix} precomp.si. pico-, 1e-12, de. piko-
pidun [pɪˈdun] {calque} per-dōnō, -āre; pi- + dun v.t. forgive (s.o.: a, s.t: obj.), it. perdonare, de. vergeben
→prap
n. forgiveness, pardon, it. perdono, remissione, de. Vergebung
→prap, rigratituri
pi etu [pi ˈetʊ], [pi ˈʲetʊ] pi + etu num. percent, 10e-2, it. per cento, de. Prozent, auf hundert
→centi
pif` [pif] p(at) i(dru) f(uran) n.abbrev. (chem) tetrahydrofuran, THF, it. tetraidrofurano, de. Tetrahydrofuran
pi faur [pi fɐˈur], [pi fɐˈʱur] pi + faur interj. please, ca. si us plau, it. per favore, pt. por favor, ro. vă rog, de. bitte
→mi rog, pi fotu, pi pracu
pi fotu [pi ˈfotʊ] pi + fotu adv. {vulgar} the fuck, fucking, fuck you very much, {intensifier to make any phrase vulgar}, ca. collons, it. cazzo, es. coño, ro. în futere, de. zum Teufel
→ce's ro pi fotu, cui's ste e pi fotu, ou's ti e pi fotu, pi faur, pi pracu, va tacu pi fotu
pifras [pɪˈfras] {calque} para/peri + phrase; pi- + fras v.t. paraphrase, it. parafrasare, ro. parafraza, perifraza, de. umschreiben (umschreibt)
pi frutun [pi frʊˈtun] pi + frutun adv. fortunately, luckily
pifum [pɪˈfum] pi- + fum n. perfume, ca. perfum, it. profumo, ext. prehumi, de. Parfüm
pi inda [pi ˈindɐ], [pi ˈʲindɐ] {calque} per hōra; pi + inda adj. for now, for the moment, fr. pour le moment, pour l'instant, it. per ora, ca. per ara, es. por ahora, pt. por ora, ro. deocamdată, de. vorerst
pi l [pil] special elision pi + l prep.det. for the
pil [pil] pilus, -um n. (anat.) hair (on body or brush), it. pelo, fr. poil, ca. pel, ro. păr, rup. per, de. Haar
→capil, pil pu
pilic [pɪˈlik] pellicula n. film, movie, motion picture, it. pellicola, film, es. pelicula, pt. filme, de. Film
pil pu [pil pu] pil + pu n. (anat.) pubic hair, ca. pentenill, it. peli del pube, es. pendejo, de. Schamhaar, Pubes, Intimhaar
pim [pim] pinguis, -em adj. rich, fat, fertile, abundant, it. pingue, de. fettleibig, reich, reichlich, fruchtbar
pi mega [pi ˈmeɡɐ] pi + mega num. ppm, pieces per million, 10e-6
→micru
pimit [pɪˈmit] pi- + mit v.t. permit, allow, it. permettere, es. permitir, rm. permetter, de. erlauben, zulassen, gestatten, legitimieren
→pimitat, pimitur
v.refl. claim (for oneself), it. permettersi, es. permitirse, de. erlauben, anmaßen, herausnehmen
pimitat [pɪmɪˈtat] pimit + -at adj. permitted, it. permesso, de. erlaubt
n. permit, permission, license, it. permesso, de. Erlaubnis, Zulassung, Lizenz
pimitur [pɪmɪˈtur] pimit + -(at)ur adj. permissive, it. permissivo, de. freizügig, lax
→pimituri
pimituri [pɪmɪˈturɪ] pimitur + -i n. permissiveness, liberalness, it. permissività, de. Freizügigkeit
pin [pin] pēnis, -em n. (anat.) penis, es. it. pene, de. Penis
→fal, glan pin, lanic, natur, pinra, pin ratifat, ses
(pin) [pin] not used in isolation pīnus, -um n.stem. pine, pine tree, ca. pi, es. it. pino, fr. fur. oc. ro. vec. pin, pt. pinho, de. Pinie
→pini
pincel [pɪŋˈkel] pēnicillum n. paintbrush, it. pennello, sc. pignéllu, pingéllu, pintzéllu, de. Pinsel
pincost [pɪŋˈkost] pentēcostē < #el πεντηκοστὴ '50th (day)' n. pentecost, it. pentecoste, ro. Rusalii, Cinzecime, de. Pfingsten
ping [piŋ] *pingō, -ere; pīctum v.t. paint, it. pingere, fr. peindre, ca. pintar, de. malen
→pingat, pingatur
pingat [pɪŋˈɡat] ping + -at n. painting, it. pittura, es. pintura, ro. pictură, de. Malerei, Gemälde
pingatur [pɪŋɡɐˈtur] ping + -atur n. painter, it. pittore, es. pintor, de. Maler
pini [ˈpinɪ] pin + -i n. pine cone, ca. pinya, it. pigna, de. Pinienzapfen
→piniar
piniar [pɪnɪˈar], [pɪˈnjar] pini + -ar n. pine, pine tree, ca. pi, es. it. pino, fr. fur. oc. ro. vec. pin, pt. pinho, de. Pinie
pinra [ˈpindrɐ] pin + ra(tifat) n. dildo, artificial penis
→pin ratifat, ses
pin ratifat [pin drɐtɪˈfat] pin + ratifat n. dildo, artificial penis
→pinra, ses
(pint) [pint] not used in isolation {loan} #el πέντε n.stem.fragm. (chem) pent- {substance formative for C5}, it. pent-, de. Pent-
→but, is, pintan
pintan [pɪnˈtan] pint + -an n. (chem) pentane, C5H12, it. pentano, de. Pentan
pip [pip] pīpa n. pipe (for smoking), ca. pipa, de. Pfeife (zum Rauchen)
→pip pac, tu
pip pac [pip̚ pak] pip + pac n. pipe of peace, calumet, de. Friedenspfeife
pi pracu [pi ˈprakʊ] pi + pracu interj. please, it. per favore, per piacere, de. bitte
→mi rog, pi faur, pi fotu
pir [pir] pirum n. pear
→pirar
pirar [pɪˈrar] pir + -ar n. pear tree
piri [ˈpirɪ] *-quīriō, -īre < -quīrere, -quīrō, -quīsīvī, -quīsītum < quaerere, quaesītum{-ri: #ro cuceri, cucerit; -i: #la -ītum} v.t. request (s.t: obj., from: a), ask (for: obj., s.o.: a), yearn (for: di), it. chiedere (>chiesto), es. pedir, ro. cere (>-ut), de. bitten, beantragen, (nach jdm.) verlangen
→cupiri, ripiri
piric [pɪˈrik] -PVL- perīculum n. danger, fr. péril, ca. perill, oc. perilh, de. Gefahr
→piricus
piricus [pɪrɪˈkus] {calque} perīculōsum; piric + -us adj. dangerous
pirit [pɪˈrit] peri + -(a)t adj. open, es. abierto, fr. ouvert, it. aperto, dischiuso, ca. obert, ro. deschis, de. offen, geöffnet
n. opening, it. apertura, fr. ouverture, aperture, es. abertura, de. Öffnung
pirnat [pɪrᵊˈnat] pern + -at n. hairstyle, ca. pentinat, it. pettinatura, taglio di capelli, ro. frizură, tunsoare, de. Frisur
→tunut
Pirui [pɪˈruɪ], [pɪˈruj] Perūvia n.prop. Peru
→piruian
piruian [pɪrʊɪˈan], [pɪrujˈan] Pirui + -an adj.prop. Peruvian, ca. peruà, it. peruviano, de. Peruanisch
n.prop. Peruvian, ca. peruà, it. peruviano, de. Peruaner, Peruanerin
pirut [pɪˈrut] peru + -(a)t adj. lost, fr. perdut, de. verloren
n. perdition, damnation, it. perditione, de. Verderben, Verdammnis
pisat [pɪˈsat] pes + -at adj. heavy, ca. pesat, pesant, pesuc, feixuc, it. pesante, es. pt. pesado, ro. greu, de. schwer
→apisat, ap pisat, greu
pisc [pisk] piscis, -em n. fish, ca. peix, sc. pische
→pisc frit
pisc frit [pisk frit] pisc + frit n. fried fisch, de. Bratfisch, es. pescado frito
pisi [ˈpisɪ] *pīssiō, -āre v.i. piss, urinate, it. pisciare, fr. pisser, ro. pișa, ca. pixar, es. mear, de. pinkeln
→pisitai
pisist [pɪˈsist] pi- + sist v.i. persist; insist (on: ni), it. persistere, es. persistir, de. weiterbestehen; beharren (auf: ni)
pisitai [pɪsɪˈtaɪ], [pɪsɪˈtaj] pisi + -(a)tai n. urinal, fr. pissoir, it. orinatoio, vespasiano, pt. mictório, de. Pissoir, Urinal, Pinkelbecken
→ritraitai
pisp [pisp] episcopus, -um n. (rel.) bishop, it. vescovo, fr. évêque, ca. bisbe, es. obispo, pt. bispo, de. Bischof
pistol [pɪsˈtol] {loan} n. gun, pistol, de. Pistole
pistur [pɪsˈtur] pes + -(a)tur n. weight (to make things heavier), it. peso, ca. pes, fr. pesanteur, de. Gewicht (zum Beschweren)
→pesi
pisun [pɪˈsun] persōna n. person
pit [pit] *quētus, -a, -um < quiētus, -a, -um adv. quiet, calm, fr. coi, it. cheto, ro. încet, de. ruhig, leise
→sun pit, tac
pitrol [pɪˈtrol] petroleum n. oil, petroleum based liquid
piu [ˈpiʊ], [piw] {loan} {unknown origin} n. (anat.) peg, pivot, tenon; {colloquial} penis, clitoris, fr. pivot, cheville, ca. piu, de. Pflock, Stift, Zapfen; Penis, Klitoris
→fal
piuc [pɪˈuk], [pjuk] *pēduculum < pēdiculus, -um n. louse, ca. poll, it. pidocchio, fr. pou, sc. piogu, es. piojo, pt. piolho, de. Laus
→piuc pu
piuc pu [pɪˈuk pu], [pjuk pu] piuc + pu n. pubic louse, crab louse, ca. poll del pubis, cabra, lladella, fr. pou du pubis, morpion, it. pidocchio del pube, piattola, piattone, es. ladilla, ro. păduchele pubian, lăței, de. Filzlaus, Schamlaus, Sackratte, qtax. pthirus pubis
piumen [pɪʊˈmen], [pjʊˈmen] pigmentum n. allspice, it. pimento, de. Piment
pi un [pi un], [pi ʲun] pi + un prep.det. for a
piveni [pɪˈvenɪ] pi- + veni v.t. to reach, arrive at {finally; with effort}, fr. parvenir, it. pervenire, de. erreichen, ankommen, erlangen {endlich; mit Anstrengung}
pivir [pɪˈvir] *prīmavēra n. spring
→iver, stiu, utum
platin [plɐˈtin] {loan} n. (chem) platinum, Pt {element 78}, ca. platí
plirin [plɪˈrin] *pelegrīnum < peregrīnum n. pilgrim, fr. pèlerin, ca. pelegrí, it. pellegrino, de. Pilger, Wallfahrer
plur [plur] *plōrō, -āre v.i. cry
Pluton [plʊˈton] {loan} #el Πλούτων n.prop. (astron.) Pluto, it. Plutone, ca. Plutó, ro. Pluton, de. Pluto
→plutoni
plutoni [plʊˈtonɪ] {loan}; Pluton + -i n. (chem) plutonium, Pu {element 94}, ca. plutoni
po [po] +verb *pō < *potet < *potēre, possō, *potūtum < *possum < posse; {irregular/dialectal double deletion of final -t}} v.aux. be able to, can, be allowed to, may, it. potere, ca. es. pt. poder, ast. poder (>pue, podíu), it. potere (>può, potùto), lij. poéi (>peu), rm. pudair (>po, pudì), ro. putea, rup. pot (>poate, pututã), de. können, dürfen
→pot, puec, putur
poc [pok] paucus, -a, -um adv.indef. (degree) little, not very, few, a bit
→apoc, mimba, min, mrut, prau, pucis
pron.indef. (degree) little, few, a bit (small amount), small piece, shard, few
→mimba, min, mrut, prau
poi [ˈpoɪ], [poj] podium n. hill, it. poggio, ca. puig, de. Hügel, Anhöhe
Pol [pol] Paula, -us n.prop. Paula, Paul
pol [pol] polus, -um n. pole, axis of rotation, it. polo, ca. pol, de. Pol
→pulan, puliu
polu [ˈpolʊ] *pulvum < pulvis, -erem; {or from late lat. (Rom. gender is usually femine)} *pulvera < pulvis n. dust, powder, it. polvere, ro. pulbere, fr. poudre, es. polvo, pólvora, pt. pó, pólvora, sc. pruere, pruini, de. Pulver, Puder, Staub
→polu pripoi afumat
polu pripoi afumat [ˈpolʊ prɪˈpoɪ ɐfʊˈmat], [ˈpolʊ prɪˈpoj ɐfʊˈmat] polu + pripoi afumat n. smoked paprika powder, de. geräuchertes Paprikapulver
pon [pon] pontem < pōns n. bridge, ca. pont, it. ponte, ro. punte, de. Brücke
ponda [ˈpondɐ] *ponderō, -āre; ponderātum v.t. ponder, ca. ponderar, it. ponderare, de. grübeln (über:obj.), tiefgehend nachdenken (über:obj.)
ponu [ˈponʊ] *pōnūō, -ere < pōnere, pōnō, positum; {-ū- from supine in *-ūt} v.t. lay (eggs, foundation, etc.), lay down, put down, place, ca. fr. pondre, it. porre, de. hinlegen, ablegen, legen (Eier, Grundstein, usw.)
→mit, posi, punun
pop [pop] populum n. people, public, nation, folk
→gen
por [por] porrum n. leek
por [por] *pauberem < pauper, -em; {-b- already in late lat.} adj. poor, fr. pauvre, oc. paure, ca. pobre, vec. pore, poro, it. povero, es. pobre, rm. pover, fur. puar, ast. probe, ro. sărac, sc. poberu, paburu, poaru, de. arm
→por d'ap, pori, purel
por d'ap [por dap] por + d(i) + ap adj. lacking water, arid, low-moisture
pori [ˈporɪ] por + -i n. poverty, fr. pauvreté, oc. pauretat, ca. pobresa, it. povertà, es. pobredad, ro. sărăcie, de. Armut
posi [ˈposɪ] *posiō, -īre < pōnere, pōnō, posuī, positum {-si: 'posit-' should be recognisable; rom. pune, pus} v.t. put, place, lay, stand, it. porre, es. poner, ro. pune, de. setzen, stellen, legen, stecken
→diposi, mit, ponu, pusit, riposi, uposi
pot [pot] po + -(a)t adj. skillful, masterful, ro. priceput, de. gekonnt
→putaru
n. {obsolete} being able, capability, skill, de. Können
praba [ˈprabɐ] *parabola n. word, words, phrase, expression, oc. paraula, es. palabra, it. parola, fur. peraule, sc. faedhu, paragula, peraula, scn. paraula, palaura, pt. palavra, lij. poula, de. Wort
→prabai, praba pas, vreu
prabai [prɐˈbaɪ], [prɐˈbaj] prab(a) + -ai n. dictionary, it. dizionario, ast. pallabreiru, ro. dicționar, vorbar, rm. pledari, de. Wörterbuch
praba pas [ˈprabɐ pas] praba + pas n. password, it. parola d'accesso, fr. mot de passe, es. contraseña, de. Paßwort
pracu [ˈprakʊ] -kw- *placuō, -ēre < placēre, placeō, placuī, placitum v.t. please, ca. plaure (>plagut), it. piacere (-iuto), es. placer, ro. plăcea (>plăcut), de. gefallen
n. pleasure, delight, it. piacere, de. Gefallen, Vergnügen
→pi pracu
v.refl. be glad, be happy, like, it. fare piacere, de. sich freuen
prag [praŋ] plāga n. sore, wound, it. piaga, ca. plaga, fr. plaie, es. llaga, pt. chaga, ro. plagă, de. Wunde
Praga [ˈpraɡɐ] {loan} n.prop. Prague, ca. es. it. pt. ro. Praga, cs. Praha, de. Prag
prai [ˈpraɪ], [praj] *plagia n. beach, ca. platje, it. spiaggia, es. playa, sc. plaja, praja, de. Strand
prai [ˈpraɪ], [praj] *pāriō, -īre < pārēre, pāreō, pāritum; {-i- from 3sg} v.i. look, it. parere, ro. părea, de. aussehen
→aprai
pran [pran] plānus, -a, -um adj. level, flat, just, it. piano, fr. plain, es. llano, de. eben, flach
→apran
pran [pran] planta n. plant, it. pianta, de. Pflanze, Gewächs
→pranac
pranac [prɐˈnak] pran + -ac n. plantation (field of plants), plantain (type of plant), fr. plantage, plantation, plantain, ca. plantatge, plantació, it. piantaggine, piantagione, es. llantén, plantación, ro. pătlagină, plantație, de. Plantage, Plantane
pranit [prɐˈnit] planēta n. (astron.) planet, ast. ca. es. oc. pt. planeta, it. pianeta, ro. planetă, ext. praneta, de. Planet
→pranitai
pranitai [prɐnɪˈtaɪ], [prɐnɪˈtaj] {calque} planetarium; pranit + -ai n. planetarium
prap [prap] palpō, -āre v.t. spare, amnesty, pardon, it. graziare, risparmiare, es. ahorrar, pt. poupar, de. verschonen, begnadigen
→pidun, rigrati
n. grace, pardon, amnesty, it. grazia, es. indulto, perdón, piedad, merced, de. Begnadigung, Verschonung, Gnade
→pidun
pras [pras] -*r- passer, -rem n. sparrow, it. passero, de. Spatz, Sperling
prasiudim [prɐsɪʊˈdim], [prɐsjʊˈdim] {loan} n. (chem) praseodymium, Pr {element 59}, ca. praseodimi, ro. praseodim
prat [prat] *plattus, -um n. dish; plate, it. piatto, de. Teller, Gericht
→vascel
prat [prat] platea n. square, place, ca. oc. plaça, fr. place, it. piazza, es. plaza, pt. praça, sc. paltza, parta, platza, prata, de. Platz
→mprat
prates [prɐˈtes] platessa n. plaice, it. platessa, fr. plie, es. platija, solla, de. Scholle
prati [ˈpratɪ] *partiō, -īre v.t. split off, divide, part, it. partire, de. teilen, trennen
→cuprati, diprati, pratic, pratit
n. part, ca. part, it. parte, de. Teil
→pratit
v.i. leave (obj./from: di), it. partire, de. abreisen, weggehen
pratic [prɐˈtik] prati + -(a)c n. particle, de. Teilchen
pratit [prɐˈtit] prati + -(a)t n. partition, party (political), departure, ca. partit, it. partizione, partito, de. Einteilung, Partition, Partei, Abreise
→prati
prau [ˈpraʊ], [praw] parvus, -um adv.indef. (degree) too little, not enough, ca. massa poc, it. troppo poco, fr. trop peu, es. muy poco, ro. prea puțină, de. zu wenig
→mimba, min, poc, pravis, pravis, trop
pron.indef. (degree) too little, not enough, ca. massa poc, it. troppo poco, fr. trop peu, es. muy poco, ro. prea puțină, de. zu wenig
→mimba, min, poc, trop
pravis [prɐˈvis] prau + -is adv.indef. (degree) way too little, not enough by far, it. troppissimo poco, de. viel zu wenig
→trupis
pravis [prɐˈvis] prau + -is pron.indef. (degree) way too little, not enough by far, it. troppissimo poco, de. viel zu wenig
→trupis
prec [prek] *precō, -āre; precātum v.i. pray, ca. pregar, de. beten
n. prayer, it. prece, de. Gebet
premi [ˈpremɪ] praemium n. prize, ca. premi, ro. premiu, de. Gewinn, Preis, Prämie
premu [ˈpremʊ] *premuō, -ere < premere, premō, pressum; {-u- from supine in *-ut} v.t. press, squeeze, cat. prémer, it. premere, es. premir, de. drücken, pressen, quetschen
→cupremu, dipremu, primutur, spremu, upremu
v.i. be urgent, it. premere, de. drängen, dringend sein
pren [pren] C(V)- parēns, -tem n. (kin) parent, ca. fr. parent, it. pt. parente, es. pariente, ro. părinte, rup. printi, de. Elternteil
→griman pren, mau, pau, pren pren
pren pren [prem pren] pren + pren n. (kin) grandparent, fr. grand-parent, aïeul, aïeule, it. nonno, nonna, es. abuelo, abuela, pt. avô, avó, de. Großelternteil, Großeltern
→ai
pres [pres] pressum adv. close to, near, almost, fr. près, près de, it. quasi, pressoché, ro. aproape, de. nah, fast
→casi
pret [pret] -*r- petra n. stone, ca. pedra, oc. peira, it. pietra, fr. pierre, es. piedra, pt. pedra, fur. piere, lij. pria, nap. preta, sc. pedra, perda, preda, preta, ro. piatră, rup. cheatrã, de. Stein
→itat pret, prisin, pritic, roc
preu [ˈpreʊ], [prew] praeda n. prey (of animals and burglars), booty, fr. proie, ca. presa, it. preda, es. prea, preda, pt. preia, ro. pradă, de. Beute
→ucel preu, ult preu
pri- [pri] prae- pref. pre-, before, fore- {used mainly is newer calques}, de. Prä-, Vor-
→pricedi, prifri, pripar, pripusit, priscava, priscriu, prisen, priseu, prisruiu, priucup, priveni
pri` [pri] pri(l) n.abbrev. (monthabbr3) Apr.
pric [prik] *plicō, -āre; plicuī, plicātum v.t. fold, bend (to: pi (location) or a (left/right/up/down)), it. piegare, ca. plegar, ro. pleca, de. falten, biegen, knicken
→apric, cupric, mpric
v.i. turn (to: pi (location) or a (left/right/up/down)), angle, deflect, it. piegare, ca. plegar, ro. pleca, de. abbiegen
v.refl. fold, bend, give in, buckle, it. piegarsi, es. plegarse, de. nachgeben, sich beugen, einknicken
pricedi [prɪˈkedɪ] {calque}; pri- + cedi v.i. precede, de. vorgehen, vorhergehen
→priciditur, prucedi
priciditur [prɪkɪdɪˈtur] pricedi + -(a)tur adj. preceding, previous, prior
pricis [prɪˈkis] praecīsus, -um adj. precise, it. preciso, de. genau, präzise
prifri [ˈprifrɪ] pri- + fri v.t. prefer, it. preferire, de. bevorzugen, vorziehen
pril [pril] (V)- aprīlis, -em n. (month) April
→pri`
prim [prim] prīmus, -a, -um det.ord. first, 1st, pt. primeiro, de. erster
→di dui, prim nascut, rutis, un
adv. first, pt. primeiro, de. zuerst
→lim prim
primeu [prɪˈmeʊ], [prɪˈmew] prīmaevus, -um adj. primordial, primeval, it. primevo, de. urzeitlich, ur-
→lim primeu, selu primeu, Sron Primeu, sup primeu, tem primeu
primitiu [prɪmɪˈtiʊ], [prɪmɪˈtiw] -V- prīmitīvum adj. primitive, ca. primitiu, de. primitiv
prim nascut [prim nɐsˈkut] prim + nascut n. first-born, it. primogenito, ro. prim născut, de. Erstgeborener
primutur [prɪmʊˈtur] premu + -(a)tur n. urgent, pt. premente, de. dringend
prin [prin] *prehendō, -ere; prehēnsum; {-n: more recognisable than -s; no trace of freq. in Rom.; regular perf.part. like arom. prindu, primtã, but it. preso, cat. pres, rom. prins, fr. pris} v.t. take, grab, fr. prendre, it. prendere, es. prender, ro. prinde, de. nehmen, greifen, ergreifen
→aprin, cuprin, riprin
prin [prin] plēnus, -a, -um; {related to (im)pleō (plus -n* suffix), which gave mre} adj. full (of: di), complete, rich, mature, abundant, filled (with: di), it. pieno, sc. prenu, es. lleno, ca. ple, ro. plin, de. voll, gefüllt
→lun prin, mret, prin d'ambil, prin d'ap, prin di
princepi [prɪŋˈkepɪ] prīncepium; {semi-borrowed} n. principle, ca. principi, it. principie, ro. principiu, de. Prinzip
prin d'ambil [prin dɐmˈbil] prin + d(i) + ambil adj. full of eels, de. voller Aale
prin d'ap [prin dap] prin + d(i) + ap adj. abounding in water, watery, de. voller Wasser
prin di [prin di] prin + di prep. full of, de. voller
prinei [prɪˈneɪ], [prɪˈnej] perinaeum < #el περίναιον; {late loan} n. (anat.) perinaeum, fr. périnée, it. períneo, de. Damm, Perineum, Perinäum
→natur
pringat [prɪŋˈɡat] praegnās, -tem adj. pregnant, fr. enceinte, ca. prenyat, it. incinta, pregna, es. preñado, encinto, de. schwanger
→mpringat
prip [prip] -*r- piper, -rum n. pepper; chili
→pripar, pripel, pripin, pripoi
pripar [prɪˈpar] prip + -ar n. pepper plant, ca. pebrer, fr. poivrier, es. pimentero, de. Pfeffer (Pflanze)
pripar [prɪˈpar] pri- + par v.t. prepare, it. preparare, de. vorbereiten
pripel [prɪˈpel] prip + -el n. chili pepper, ca. pebrina, it. peperoncino, es. chili, ro. ardei iute, de. Chili, Peperoni
pripin [prɪˈpin] prip + -in n. piperine
pripoi [prɪˈpoɪ], [prɪˈpoj] prip + -oi n. bell pepper, sweet pepper, it. peperone, ca. pebrot, fr. poivron, es. pimiento, de. Paprika
→pripoi afumat
pripoi afumat [prɪˈpoɪ ɐfʊˈmat], [prɪˈpoj ɐfʊˈmat] pripoi + afumat n. smoked paprika, smoked peppers (seldom), it. paprika affumicata, peperone affumicato, es. pimentón ahumado, de. geräucherte Paprika
→frut pripoi afumat, polu pripoi afumat
pripusit [prɪpʊˈsit] pri- + pusit n. preposition, it. preposizione, de. Präposition
pris [pris] prehensiō, -nem n. prison, jail, it. prigione, ca. presó, presidi, es. presidio, prisión, fr. prison, geôle, pt. prisão, de. Gefängnis, Zuchthaus
priscava [prɪsˈkavɐ] pri- + scava v.t. pre-dig
priscriu [prɪsˈkriʊ], [prɪsˈkriw] pri- + scriu v.t. prescribe, ca. prescriure, receptar, it. prescrìvere, ordinare, de. vorschreiben, verordnen, verschreiben (Arzt)
→priscriut
priscriut [prɪskrɪˈut], [prɪskrɪˈʲut] priscriu + -(a)t adj. prescription, recipe, it. ricetta, prescrizione, de. Vorschrift, Rezept
prisen [prɪˈsen] {calque} praesēns, -tem; pri- + sen adj. present, it. presente, de. anwesend
v.t. present, show, introduce (person), it. presentare, de. vorstellen, zeigen, präsentieren
priseu [prɪˈseʊ], [prɪˈsew] pri- + seu v.i. chair, lead, ca. presidir, it. presiedere, pt. comandar, dirigir, ro. președea, de. vorsitzen
→prisiutur
prisin [prɪˈsin] -*r- *petrosīnum < petroselinum < πετροσέλῑνον; {-a- by influence of pret} n. parsley, fr. persil, it. prezzemolo, ca. julivert, es. perejil, pt. salsa, perrexil, ro. pătrunjel, sc. pedrusèmini, padrusímula, scn. pitrusinu, de. Petersilie
→prisin raic
prisin raic [prɪˈsin drɐˈik], [prɪˈsin drɐˈʱik] prisin + raic n. parsley root, it. radice del prezzemolo, es. raíz del perejil, de. Wurzelpetersilie, Petersilienwurzel, qtax. petroselinum crispum subsp. tuberosum
prisiutur [prɪsɪʊˈtur], [prɪsjʊˈtur] priseu + -(a)tur n. president, chairperson, chairman, chairwoman, it. presidente, dirigente, de. Präsident, Vorsitzender
→prisiuturi
prisiuturi [prɪsɪʊˈturɪ], [prɪsjʊˈturɪ] prisiutur + -i n. presidency, it. presidenza, de. Präsidentschaft
prisruiu [prɪstrʊˈiʊ], [prɪstrʊˈʷiw], [prɪsˈtrujʊ] pri- + sro(i) + -iu adj. prehistoric, it. preistorico, de. vorgeschichtlich
prit [prit] prētium n. price, cost, it. prezzo, ca. preu, de. Preis
pritic [prɪˈtik] pret + -ic v.t. petrify, ast. ca. es. gl. pt. petrificar, it. pietrificare, ro. petrifica, de. versteinern
→priticat
priticat [prɪtɪˈkat] pritic + -at n. petrification, de. Versteinerung
priucup [prɪʊˈkup], [priwˈkup] {calque} prae-oc'cupō, -āre; pri- + ucup v.refl. worry, be concerned (about: di)
priut [prɪˈut], [prɪˈʲut] *prebyter < presbyter; {derived from nom.sg.} n. priest, clergyman, it. prete, ro. priot, preot, rup. preftu, es. preste, fr. prêtre, de. Priester, Pfarrer
priveni [prɪˈvenɪ] pri- + veni v.t. prevent, guard against, avert, it. prevenire, es. prevenir, de. vorbeugen, zuvorkommen, abwenden, verhüten
proa [ˈproɐ], [ˈproʷɐ] *probō, -āre v.t. try (to: a), probe, test, attempt, prove, it. provare, ca. provar, de. versuchen, ausprobieren, testen, erproben, beweisen
→cuproa, pruamen, pruaru, pruat
proc [prok] porcus, -um n. pig, pork, it. maiale, porco, suino, es. cerdo, ca. ro. porc, fr. cochon, porc, de. Schwein
→proc frumic, proc silvac
proc frumic [prok frʊˈmik] proc + frumic n. aardvark, ca. porc formiguer, it. oritteropo, es. cerdo hormiguero
proc silvac [prok sɪlˈvak] proc + silvac n. wild boar, wild sow, it. cinghiale, fr. sanglier, ca. senglar, oc. singlar, ro. mistreț, la. aper, de. Wildschwein
→singlar
proi [ˈproɪ], [proj] pro(u) + -i n. rain, it. pioggia, es. lluvia, pt. chuva, ca. pluja, fr. pluie, sc. proja, de. Regen
→proi crin, pruius, selu proi
proi crin [ˈproɪ krin], [proj krin] proi + crin n. rain of ashes
prons [pronts] proximus, -a, -um adj. next, nearest, closest
→alt, di dui, pruns, sipitur
prot [prot] porta n. door, it. porta, es. puerta, ro. poartă, sc. giànna, polta, de. Tür
→Prot Ric
prot [prot] *portō, -āre; portātum v.t. carry, wear, it. portare, fr. porter, de. tragen
→mprot, prutur, taprot
Prot Ric [prot rik] {calque} #es Puerto Rica; prot + ric n.prop. Puerto Rica
protu [ˈprotʊ] *portuə < portus, -um n. harbour
prou [ˈproʊ], [prow] *plovō, -ere < plūere v.i.0s. rain, it piovere (>-uto), ca. ploure (>plogut), ro. ploua (-at), rup. mplueadzã, sc. proere (>próghiu, protu), pioere (>piotu, piópidu), de. regnen
→proi, pruit
pru- [pru] pro- pref.v.<v./n. pro-, for {used mainly is newer calques}
→prucedi, prudu, prugres, prumit, prunumba, prutei
pruamen [prʊɐˈmen], [prʊʷɐˈmen] pro(a) + -amen n. proof, fr. preuve, ca. it. pt. prova, es. prueva, ro. probă, lld. proa, sc. proa, proba, prova, de. Beweis, Nachweis
pruaru [prʊˈarʊ], [prʊˈʷarʊ] pro(a) + -aru adj. probable, provable, verifiable, (adv.) likely, fr. probable, prouvable, it. probabile, provabile, es. probabil, pt. provável, de. wahrscheinlich, beweisbar, nachweislich
pruat [prʊˈat], [prʊˈʷat] pro(a) + -at adj. proven, tested, tried, it. provato, ca. provat, de. erprobt, bewährt
n. test, probing, attempt, exam, it. prova, esperimento, de. Versuch, Prüfung
pruc [pruk] pūlex, -icem n. flea
→mricat pruc
prucedi [prʊˈkedɪ] {calque}; pru- + cedi v.i. proceed, de. verfahren, fortfahren
→pricedi, sepi
n. (med.) procedure, operation, de. Prozedur, Verfahren, Operation
→op
prudu [ˈprudʊ] pru- + du v.t. produce, it. produrre, de. herstellen, produzieren
→prudut, prudutur
prudut [prʊˈdut] prudu + -(a)t adj. produced, it. prodotto, de. hergestellt
n. product, it. prodotto, de. Produkt
→prudutiu
prudutiu [prʊdʊˈtiʊ], [prʊdʊˈtiw] prudut + -iu adj. productive
→prudutur
prudutur [prʊdʊˈtur] prudu + -(a)tur n. producer
adj. producing, productive; cmp. prudutiu
→niprudutur
prufit [prʊˈfit] prophēta n. prophet
prug [pruŋ] *pūrgō, -āre; pūrgātum v.t. clean thoroughly, cleanse, purge, exonerate, it. purgare, es. pt. purgar, de. säubern, reinigen, läutern, spülen, durchspülen, ausspülen, reinwaschen
prugres [prʊˈɡres] pru- + gres v.t. progress, fr. progresser, it. progredire, de. vorankommen, Fortschritt machen
pruit [prʊˈit], [prʊˈʷit] prou + -it v.i.0s. drizzle, fr. pleuvioter, ca. plovisquejar, it. piovigginare, es. lloviznar, pt. chuviscar, ro. bura, sc. proighinài, de. nieseln
pruius [prʊɪˈus], [prujˈus] proi + -us adj. rainy, ca. plujós, it. piovoso, pt. chuvoso, ro. ploios, de. regnerisch
prum [prum] plumbum n. (chem) lead, Pb {element 82}, ca. plom, it. piombo, ro. plumb, de. Blei
→prumac
prumac [prʊˈmak] prum + -ac n. plummet, it. filo a piombo, piombino, la. perpendiculum, es. plomada, pt. prumo, scn. chiummata, de. Lot
→prumaciu
prumaciu [prʊmɐˈkiʊ], [prʊmɐˈkiw] prumac + -iu adj. vertical, it. verticale, de. lotrecht, vertikal
prumeti [prʊˈmetɪ] {loan} n. (chem) promethium, Pm {element 61}, ca. prometi
prumit [prʊˈmit] pru- + mit v.t. promise (to: a), ca. prometre, it. promettere, es. prometer, ro. promite, rm. empermetter, de. versprechen
→iur, prumitat
v.refl. betroth, affiance, get engaged (with: a), it. fidanzarsi, es. prometerse, de. verloben
→prumitamen
prumitamen [prʊmɪtɐˈmen] prumit + -amen n. engagement, betrothal, it. fidanzamento, es. noviazgo, pt. noivado, ro. logodire, logodnă, rm. spusalizi, ampurmischung, de. Verlobung
prumitat [prʊmɪˈtat] prumit + -at adj. engaged, it. fidanzato, es. comprometido, ca. promès, de. versprochen, fr. fiancé, ro. logodit, verlobt
n. (kin) promise, fiance, fiancee, it. promessa, fidanzato, fidanzata, es. promesa, prometido, ro. promisiuno, logodnic, de. Versprechen, Verlobter, Verlobte
prumun [prʊˈmun] -l>r- pulmō, -nem n. (anat.) lung, it. polmone, ca. pulmó, sc. prumone, pimone, de. Lunge
prun [prun] prōmptus, -a, -um adj. ready, prepared, done, prompt, immediate, quick, speedy, fast, very soon, es. it. pronto, de. fertig, schnell, sofort, sehr bald
→viluc
prun [prun] *prūna < prūnum n. plum, prune
→prunar
prunar [prʊˈnar] prun + -ar n. plum tree
pruns [prunts] prons prep. next to, very close to, it. vicino a, es. junto a, al lado de, pt. ao lado de, próximo de, ro. lângă, de. nah bei, in der Nähe von, neben
→prup
prunumba [prʊˈnumbɐ] pru- + numba n. pronoun, it. pronome, de. Pronomen, Fürwort
→sustantiu
prununti [prʊˈnuntɪ] *prōnūntiō, -āre v.t. pronounce, es. pronunciar, de. aussprechen
(prup) [prup] not used in isolation {loan} n.stem.fragm. (chem) prop- {substance formative for C3}, it. prop-, de. Prop-
→but, it, prupan, prupil
prup [prup] -(')- *prope prep. near, close to, ca. prop, it. vicino a, ro. aproape de, es. cerca de, pt. perto de, sc. proba, aproba, acanta, de. nahe
→pruns
prup [prup] pōlypum < {acc} pōlypūs n. (culin.) octopus, fr. pieuvre, poulpe, ca. pop, it. polpo, es. pulpo, ro. caracatiță, sc. pruppu, de. Tintenfisch, Krake, Oktopus
(prup) [prup] not used in isolation -*r- pōpulus, -um n.stem. poplar
→prupar
prupan [prʊˈpan] prup + -an n. (chem) propane, C3H8, it. propano, de. Propan
→prupanul
prupanul [prʊpɐˈnul] prupan + -ul n. (chem) propanol , propyl alcohol, it. propanolo, alcol propilico, de. Propanol, Propylalkohol
→isuprupanul
prupar [prʊˈpar] prup + -ar n. poplar (tree), fr. peuplier, ca. poll, it. pioppo, ro. plop, fur. pôl, de. Pappel
prupil [prʊˈpil] prup + -il n. (chem) propyl, it. propile, de. Propyl
prusp [prusp] prōsperus, -a, -um adj. prosperous, flourishing, thriving, auspicious
prutactini [prʊtɐkˈtinɪ] {loan} n. (chem) protactinium, Pa {element 91}, ca. protactini
prutei [prʊˈteɪ], [prʊˈtej] pru- + tei v.t. protect, fr. protéger, ca. protegir, it. proteggere, ro. proteja, de. beschützen
pruton [prʊˈton] {loan} #el πρῶτος; prut + -on n. (phys., stdmodel) proton
prutur [prʊˈtur] prot + -(at)ur n. carrier, wearer, s.o. who carries or wears, it. portatore, portatrice, de. Träger, Lastenträger, Überbringer
→crucatur prutur airu, unda prutur
`psi [psi] `+x *psī n. (greek letter) psi, Ψ, ψ
→`ci, `o-mega
psic [psik] {loan} ψυχή n. psyche, it. psiche, es. psique, de. Psyche
→psiciu, psiculogi
psiciu [psɪˈkiʊ], [psɪˈkiw] psic + -iu adj. psycological, mental, psycical, it. psichico, de. psychisch, mental
psiculogi [psɪkʊˈloɡɪ] psic + -ulogi n. psychology
pu [pu] -(r) -(s) *plūs adv.indef. (degree) more {comparative of mrut}, beyond, further, it. più, scn. chiù, fur. plui, lmo. pù, pü, pms. pu, pì, sc. prus, gl. máis, {dated} chus, de. mehr
→a pu, a pu tar, a ta, mans, min, min u pu, ni pu, nu pu ca, pu bel ca, pu u min
adv.dep. post-, potis,-, it. post-, pos-, po-, pt. pós-, es. pos-, post-, back-, de. Post-, Nach-, Zurück-, Rück-
→a pu
pref. post-, potis,-, it. post-, pos-, po-, pt. pós-, es. pos-, post-, back-, de. Post-, Nach-, Zurück-, Rück-
→a pu, pu, pu, pulua, puscriut, puseu
prep. after, behind, beyond, across, fr. après, it. dietro, alle spalle, es. tras, sc. aisségus, ca. darerre, ro. după, de. hinter, jenseits; cmp. ro. apoi
→avan, pu ci, pu mi dilui, ta
pron.indef. (degree) more {comparative of mrut}
→mans, min
pu [pu] pūbēs, -em n. (anat.) pubis, pubic area, it. pube, de. Intimhügel, Venushügel, Schamhügel
→lai pu, mon pu, os pu, pil pu, piuc pu, sun pu
pu bel ca [pu bel ka] pu + bel + ca prep.phr. more beautiful that, ro. mai frumos ca, de. schöner als
→tan bel ca
pu ci [pu ki] pu + ci conj.adv. after, fr. après que, it. poi, dopo che, es. después que, de. nachdem
→avan ci
pucis [pʊˈkis] poc + -is adv.indef. (degree) very little, very few, a wee bit
pron.indef. (degree) very little, very few, a wee bit
puec [pʊˈek], [pwek] {contracted from po + e + ci; reinterpreted as '+eculum'}; po + -ec adv. maybe, possibly, fr. peut-être, ca. potser, it. possibilmente, de. möglicherweise, vielleicht
→putaru
adj. possible, ca. possible, de. möglich
→putaru
n. possibility, de. Möglichkeit
→putaru
puit [pʊˈit], [pwit] poēta n. poet, it. poeta, rup. puet, ro. poet, de. Dichter, Poet
→puit ast
puit ast [pʊˈi tast], [pwi tast] puit + ast n. poetaster, it. poetastro, de. Poetaster
pul [pul] pullus, -um n. (culin.) chicken, it. pollo, ro. pui, ca. pollastre, poll, de. Huhn
→pul fim, pul frit, pul masc, sup pul
pulan [pʊˈlan] pol + -an adj. polar, from/at the pole, it. polare, ca. polar, de. polar, Pol-
pulcar [pʊlˈkar] pollicāris, -em < pollex, -icem n. (anat.) thumb, {rarely} big toe, it. pollice, es. pulegar, de. Daumen, {selten} großer Zeh
→pulcar man, pulcar peu
pulcar man [pʊlˈkar man] pulcar + man n. (anat.) thumb, de. Daumen
pulcar peu [pʊlˈkar ˈpeʊ], [pʊlˈkar pew] pulcar + peu n. (anat.) big toe, de. großer Zeh
pul fim [pul fim] pul + fim n. hen, it. gallina, de. Henne
pul frit [pul frit] pul + frit n. roasted chicken, grilled chicken, it. pollo arrosto, de. Brathähnchen
pulit [pʊˈlit] polītia < polītīa n. police
puliu [pʊˈliʊ], [pʊˈliw] pol + -iu adj. polar, opposite, opposing, being devided into two poles, de. entgegengesetzt
pul masc [pul mask] pul + masc n. rooster, cock, it. gallo, de. Hahn
puloni [pʊˈlonɪ] {loan} n. (chem) polonium, Po {element 84}, ca. poloni
pulua [pʊˈluɐ], [pʊˈluʷɐ] pu- + lua v.t. pollute, fr. polluer, it. polluire, ro. polua, de. verschmutzen
→puluat
puluat [pʊlʊˈat], [pʊlʊˈʷat] pulu(a) + -at n. pollution
→puluat nigiri
puluat nigiri [pʊlʊˈat nɪˈɡirɪ], [pʊlʊˈʷat nɪˈɡirɪ] puluat + nigiri n. pollution (of the environment), it. inquinamento, pt. poluição, ro. poluare, de. Umweltverschmutzung
pum [pum] pōmum n. apple
→pastit pum, pumar, pumber, suc pum
pumar [pʊˈmar] pum + -ar n. apple tree
pumber [pʊmˈber] {?} probably pum + ter n. potato, it. patata, fr. pomme de terre, de. {dialect} Grumbeer
→nsalat pumber, pumber farinus, pumber frim, scrabei pumber
pumber farinus [pʊmˈber fɐrɪˈnus] pumber + farinus n. floury potato, starchy potato
pumber frim [pʊmˈber frim] pumber + frim n. waxy potato
pu mi dilui [pu mi dɪˈluɪ], [pu mi dɪˈluj] pu + mi + dilui phr. after me the deluge
pung [puŋ] *puncō, -āre < *punctāre < {freq.} pungo, punctum v.t. prick, puncture, place a point/spot
→pungi
pungal [pʊŋˈɡal] pūgnālis, -em n. dagger, ro. pumnal, it. pugnale, ca. punyal, de. Dolch
v.t. stab, it. pugnalare, de. erstechen, einen Stich versetzen
pungi [ˈpuŋɡɪ] {calque} *punctāre + -ium; pung + -i n. point, spot, speck
→pungic
pungic [pʊŋˈɡik] pung(i) + -ic v.t. punctuate, add punctuation, make s.t. a point, it. punteggiare, de. zeichensetzen
n. punctuation, it. punteggiatura, interpunzione, de. Zeichensetzung
puni [ˈpunɪ] *pūniō, -īre v.t. punish, it. punire, de. bestrafen
→puniru
puniru [pʊˈnirʊ] puni + -(a)ru adj. punishable, it. punibile, ca. sancionable, ro. pedepsit, de. strafbar
→ligaru
punun [pʊˈnun] ponu + -(a)n n. (compass) west , western, fr. ouest, ca. oest, ponent, occident, it. ovest, ponente, ro. vest, apus, de. West-, Westen
→vest
pup [pup] puppa n. (anat.) nipple, teat, it. capezzolo, es. pezón, teta, de. Brustwarze; cmp. it. poppa
pur [pur] pūrus, -um adj. pure, clean, it. puro, de. rein, sauber, pur
→puri, puric, purtat
n. purity (state), it. purezza, de. Reinheit
purel [pʊˈrel] por + -el n. poor/unfortunate person, pauper, poor little guy/person/lady, it. poveretto, de. armer Mensch, arme Sau
puri [ˈpurɪ] pur + -i n. purity (state), it. purezza, de. Reinheit
puric [pʊˈrik] pur + -ic v.t. purify, clean, filter, it. purificare, de. reinigen, läutern, aufbereiten, klären
→puricat
puricat [pʊrɪˈkat] puric + -at n. purification, it. purificazione, de. Klärung, Reinigung, Aufbereitung, Läuterung
purtat [pʊrᵊˈtat] pur + -(i)tat n. purity (measure), it. purezza, de. Reinheit
puscriut [pʊskrɪˈut], [pʊskrɪˈʲut] pu- + scriut n. postscriptum, epilogue, it. epilogo, poscritto, de. Epilog, Nachwort, Postscriptum
puseu [pʊˈseʊ], [pʊˈsew] {calque} possidēre, possēdī, possessum; {the prefix is reanalysed, it was originally 'potis', not 'post'}; pu- + seu v.t. possess, own, it. possedere, ca. posseir, es. poseer, ro. poseda, de. besitzen
→pusiut, pusiviu
pusit [pʊˈsit] posi + -(a)t adj. put, placed, it. posto, de. gestellt, gelegt, gesetzt
→pripusit, pusitiu
n. position, it. posizione, de. Position, Stellung, Lage, Stelle
→inergi pusit
pusitiu [pʊsɪˈtiʊ], [pʊsɪˈtiw] {loan} #la positīvus, -a, -um; pusit + -iu adj. positive, it. positivo, de. positiv
pusiut [pʊsɪˈut], [pʊˈsjut] puseu + -(a)t adj. possessed, own, it. posseduto, ca. posseït, ro. posedat, la. possessum, de. besessen
n. possession, it. possesso, de. Besitz
pusiviu [pʊsɪˈviʊ], [pʊsɪˈviw] puseu + -iu adj. possessive, it. possessivo, de. Possessiv-, Besitz-, besitzergreifend
put [put] puteus, -um n. well, ca. pou, oc. potz, fr. puits, it. pozzo, es. pozo, pt. poço, sard, putu, pussu, putzu, rup. puts, ro. puț, de. Brunnen
putaru [pʊˈtarʊ] {calque of poss + -ibilis}; pot + -aru adj. possible, it. possibile, de. möglich
→puec
adv. possibly, maybe, perhaps, fr. peut-être, possiblement, ca. potser, possiblement, it. possibilmente, ferse, chissà, ro. poate, posibil, de. möglicherweise, vielleicht
→puec
n. possibility
→puec
putasi [pʊˈtasɪ] {loan} n. (chem) potassium, K {element 19}, ca. potassi, de. Kalium
→idru-tartat putasi
putic [pʊˈtik] (V)- apothēca n. shop, store, fr. boutique, ca. butiga, it. bottega, nap. puteca, sc. buteca, butega, es. bodega, pt. adega, de. Laden, Geschäft
→puticar, putic filat
puticar [pʊtɪˈkar] putic + -ar n. shopkeeper, storekeeper, fr. boutiquier, de. Ladenhalter, Ladeninhaber, Händler, Krämer
putic filat [pʊˈtik fɪˈlat] putic + filat n. webshop
putur [pʊˈtur] po + -(a)tur adj. able, strong, capable, it. potente, capace, rup. putut, de. fähig, stark
→auru
conj.adv.math. (math) to the power of, fr. puissance, ro. la puterea, pt. elevado a, de. hoch
n. strength, might, power, ability, ca. es. pt. poder, it. potere, ro. putere, de. Kraft, Macht, Können, Vermögen, Fähigkeit
→puturus
puturus [pʊtʊˈrus] putur + -us adj. mighty, powerful, it. poderoso, de. mächtig, stark, kräftig
pu u min [pu u min], [pu ʷu min] pu + u + min adv. more or less, fr. peu ou prou, plus ou moins, ca. més o menys, it. più o meno, ro. mai mult sau mai puțin, es. más o menos, lld. plu o manco, en. mehr oder weniger
→min u pu

Q

`q [k] {loan} n. (letter) q, Q, U+0051, U+0071
→`cu, `pe, `r

R

`r [r] (`e)r n. (letter) r, R, U+0052, U+0072
→`cu, `q, `s
raba [ˈrabɐ] arbor, -em < arbōs, -rem n. tree, ca. fr. oc. arbre, it. albero, es. árbol, pt. árvore, ro. arbore, fur. arbul, de. Baum
→rab' ascon furest
rab' ascon furest [ra bɐsˈkoɱ fʊˈrest] rab(a) + ascon + furest phr. not to see the wood for the trees
rac [rak] larix, -cem n. larch
rac- [rak] *alicə < aliqui, aliquis, aliquem pref. some-, ca. qual-, alg-, it. qual-, alc-, es. alg-, ro. -va, de. et-, irgend-
→racal, racan, racar, raci, racom, racou, racui, racur
racal [rɐˈkal] ra(c)- + cal det. some such, some, de. manch solcher, irgend so ein, mancherlei, manch ein
→alt racal, a racal tem, a racal ur, racal ve
pron.indef. some such, de. manch solcher, mancherlei
→alt racal
racal ve [rɐˈkal ve] racal + ve adv. at some time, once
→racan ve, un ve
racan [rɐˈkan] ra(c)- + can adv. somewhat, reasonably, an amount of, it. alquanto, ro. câtva, de. ziemlich, etwas
det. some, a little, a few, it. qualcosa, alquanti, ro. câtva, de. ein bißchen, einige, ein paar
→l racan, racan ve
pron.indef. some, some of it, some of them, it. qualcosa, alquanti, de. einiges, einige, ein bißchen
racan ve [rɐˈkaɱ ve] racan + ve adv. sometimes
→a ve, racal ve
racar [rɐˈkar] ra(c)- + car adv.indef. for some reason, de. aus irgendeinem Grund
raci [ˈrakɪ] ra(c)- + ce pron.indef. something, it. qualcosa, es. algo, ro. ceva, de. etwas
→racui
racim [rɐˈkim] *racīmus, -um < racēmus, -um n. grape
→racimar, racim sicat
racimar [rɐkɪˈmar] racim + -ar n. vine, grapevine
racim sicat [rɐˈkim sɪˈkat] racim + sicat n. raisin
racom [rɐˈkom] ra(c)- + com adv.indef. some way, somehow, ro. cumva, de. irgendwie
→alt racom
racou [rɐˈkoʊ], [rɐˈkow] rac- + ou adv.indef. somewhere, ro. undeva, de. irgendwo
→alt racou
racui [rɐˈkuɪ], [rɐˈkuj] ra(c)- + cui pron.indef. someone, it. qualcuno, es. algún, fur. cualchidun, ro. cineva, de. jemand
→raci
racur [rɐˈkur] ra(c)- + cur adv.indef. at some time, once, ro. cândva, de. irgendwann, einst, zu irgendeiner Zeit
→alt racur
radi [ˈradɪ] {loan} n. (chem) radium, Ra {element 88}, ca. radi
→rai
radi [ˈradɪ] {loan} #la radiō n. (tech.) radio, es. fr. it. ro. radio, de. Funk, Hörfunk, Rundfunktechnik, Radio
→unda radi
radon [rɐˈdon] {loan} n. (chem) radon, Rn {element 86}, ca. radó
raf [raf] -(ra) rafanum n. radish, it. rafano, ca. rave, ro. ridiche, de. Rettich, qtax. raphanus
rag [raŋ] largus, -a, -um adj. wide, large, it. largo, ca. llarg, ro. larg, de. weit, groß
→rag n dit
rag n dit [raŋn dit] rag + n + dit adj. as wide as a finger, it. largo un dito, de. fingerbreit
rai [ˈraɪ], [raj] radius, -um n. ray, it. raggio, fr. oc. rai, ca. raig, es. rayo, ro. rază, de. Strahl
→dirai, nrai
n. radius, it. raggio, ca. radi, de. Radius
→radi
raic [rɐˈik], [rɐˈʱik] rādīx, -cem n. root, it. radice, oc. raiç, ca. arrel, es. raíz, de. Wurzel
→api raic, prisin raic
ram [ram] arma n. weapon, ca. it. arma, de. Waffen
→ramat, ram foc
ramat [rɐˈmat] ram + -at adj. armoured, it. armato, de. gepanzert
→carec ramat
ramba [ˈrambɐ] aerāmen, -inis n. bronze, it. bronzo, sc. brúnzu, ca. bronze, ro. bronz, de. Bronze
→copr, itat ramba
rambat [rɐmˈbat] armoracia n. horseradish, it. ramolaccio, sc. almuranta, qtax. armoracia rusticana
→mantic rambat
ramel [rɐˈmel] rāmellus, -um n. branch, fork, fr. branche, rameau, ca. branca, oc. ram, ramel, branca, it. ramo, es. rama, ro. ram, ramură, de. Ast
→ramilic
ram foc [raɱ fok] ram + foc n. firearm, ca. arma de foc, it. arma da fuoco, de. Schußwaffe
ramilic [rɐmɪˈlik] ramel + -ic v.i. put out branches, branch, fork, it. ramificare, es. ramificar, de. Zweige bekommen, sich verzweigen, sich verästeln
ran [ran] rana n. frog, ca. granota, es. rana, it. rana, sc. ràna, fur. crot, fr. grenouille, ro. broască, de. Frosch
→cus ran
randa [ˈrandɐ] (V)- arāneola n. spider, it. ragno, fur. ragn, es. araña, sc. aragnolu, ranzolu, de. Spinne
rap [rap] rapa n. turnip
→brit rap , viri rap
rapen [rɐˈpen] āla penna n. (anat.) wing (bird, plane), fin (fish), it. ala, pinna, ca. ala, aleta, pt. asa, nadadeira, de. Flügel, Flosse
→al, capil, rapen spal
rapen spal [rɐˈpen tspal] rapen + spal n. (anat., culin.) shark's fin, de. Haifischflosse
→sup rapen spal
rapi [ˈrapɪ] *rapiō, -īre < rapere, rapiō, raptum v.t. snatch, grab, ravish, abduct, it. rapire, ro. răpi, de. entführen, rauben
→rapimen, rapit, rapitur
rapimen [rɐpɪˈmen] rapi + -(a)men n. kidnapping, abduction, ravishment, it. rapimento, de. Entführung, Raub
rapit [rɐˈpit] rapi + -(a)t adj. kidnapped, enchanted, rapt, it. rapito, de. entführt, verführt, hingerissen
rapitur [rɐpɪˈtur] rapi + -(a)tur adj. predatory, rapacious, greedy, it. rapace, de. räuberisch, gierig, habsüchtig
→ucel rapitur
n. kidnapper, robber, it. rapitore, de. Entführer, Räuber
rar [rar] rārus, -a, -um adj. rare
ras [ras] *rāsō, -āre < {freq.} rādere, rādō, rāsī, rāsum v.t. scrape, shave, scratch, it. radere, rasare, ca. raure, es. rasar, ro. rade, de. schaben, rasieren, kratzen, abkratzen
→rastur
rast [rast] rāstrum n. rake, it. rastrello, es. rastra, de. Harke, Rechen
rastur [rɐsˈtur] ras + -(a)tur n. razor, fr. rasoir, it. rasoio, ca. raor, es. navaja, ro. brici, de. Rasierer
→lamba rastur
rat [rat] ars, -tem n. art
→ratai, ratar, ratifat
ratai [rɐˈtaɪ], [rɐˈtaj] rat + -ai n. art gallery
ratar [rɐˈtar] rat + -ar n. artist
rati [ˈratɪ] -j- *ratium < ratiōnem n. reason, cause, it. ragione, causa, origine, es. razón, causa, origen, sc. arraxoni, rajone, de. Grund, Ursache
→ratiru
ratic [rɐˈtik] articulum n. (anat.) joint, knuckle, hinge
→iumbit
ratifat [rɐtɪˈfat] rat + -ifat adj. artificial
→pinra, pin ratifat
ratiru [rɐˈtirʊ] rati + -(a)ru adj. rational, reasonable, sensible, it. ragionevole, es. razonable, rational, de. vernünftig, rational, sinnvoll
→niratiru, nur ratiru
Ratur [rɐˈtur] Artūrus, -um; Artūrius, -um n.prop. Arthur
rau [ˈraʊ], [raw] albus, -a, -um adj. (colour) white, it. bianco, ro. alb, rm. alv, de. weiß
→caval rau, mac rau i nir, mustat rau, nan rau, rau ast, spal rau, us rau, vin rau, viri rau
rau ast [ˈraʊ ast], [raw ast] rau + ast adj. whitish, it. biancastro, de. weißlich
ravarfordi [rɐvɐrᵊˈforᵊdɪ] {loan} n. (chem) rutherfordium, Rf {element 104}, ca. rutherfordi
rec [rek] helica n. screw, helix
→giratur rec
rega [ˈreɡɐ] -g- rēgula; {loan} #la rēgula n. rule, it. regola, de. Regel
rei [ˈreɪ], [rej] rēx, -gem n. king, queen, es. rey, reina, de. König, Königin
→rian, ring
rei [ˈreɪ], [rej] *regō, -ere; rēctum; {related to rei} v.t. govern, rule, ca. regir, it. reggere, de. herrschen, regieren
→direi, irei
rem [rem] *'eremus, -a, -um < herēmus, -a, -um < #el ἐρῆμος/ἔρημος/ἤρεμος adj. desolate, deserted, waste, abandoned, ca. erm, it. ermo, eremo, es. yermo, rup. ermu, de. wüst, leer, verlassen
→rimit
n. wasteland, wilderness, es. yermo, de. Einöde, Ödland, Wüstenei
reni [ˈrenɪ] {loan} n. (chem) rhenium, Re {element 75}, ca. reni
repu [ˈrepʊ] *'recipuō, -ere < 'recipit < recipere, recipiō, recēpī, receptum; {frequent word, not analysed as re+capere, like cat.} v.t. get, receive, ca. rebre (-ut), it. ricevere (>-uto), ro. recepe (>receput), de. kriegen, bekommen
→cepu, repu calen, repu friu, riput
repu calen [ˈrepʊ kɐˈlen] repu + calen v.i. get warm, feel more and more warm, de. warm werden (subj.=dat.)
→tenu calen
repu friu [ˈrepʊ ˈfriʊ], [ˈrepʊ friw] repu + friu v.i. get cold, feel more and more cold, de. kalt werden (subj.=dat.), de. {dialect} kalt kriegen
→tenu friu
rest [rest] *restō, -āre v.cop. stay, remain, it. stare, restare, rimanere, de. bleiben
→resti
v.i. stay, remain, stay behind
resti [ˈrestɪ] rest + -i n. rest, remains, fr. reste, ca. oc. resta, es. it. pt. resto, de. Rest, Überbleibsel
reu [ˈreʊ], [rew] herba n. grass, herbs
→vir reu
ri- [ri] -i drops before vowel rē- pref.v.<v./n. re-, again, back, {intensifier}
→ri, ricami, ricedi, ricor, riculei, ricunou, ridu, rifri, rigrati, rimanu, rimei, rimoli, rimou, rimprat, rinspus, rinumba, ripar, ripeti, ripiri, riposi, riprin, riscriu, riseu, rising, risist, rispir, risreba, risru, ritenu, ritor, ritrai, rivei, rives, rivi
adv.dep. re-, again, back, {intensifier}
→a ri
rial [rɪˈal], [rɪˈʲal] reālis, -em adj. real, actual, fr. réel, it. reale, ca. es. pt. ro. real, de. wirklich, real, tatsächlich, reell
→nirial, nur rial
n. reality, it. realtà, es. realidad, de. Realität, Wirklichheit
rian [rɪˈan], [rɪˈʲan] rei + -an adj. royal, ca. reial, de. königlich
→Munrian
ribil [rɪˈbil] V+ erviliam n. (culin.) pea, it. pisello, es. guisante, arveja, pt. ervilha, ro. mazăre, de. Erbse
→ribil cec, sup ribil
ribil cec [rɪˈbil kek] ribil + cec n. chickpea, it. cece, ca. cigró, fr. pois chiche, ro. tseatsiri, de. Kichererbse
→cec
(ric) [rik] not used in isolation *rēcō, -āre < *rēctare < {freq.} *rigere/*regere v.stem. straighten, rect-
→curic
(ric) [rik] not used in isolation {loan} #es rico adj.stem. rich {non-productive part of names}
→Cost Ric, Prot Ric
ricami [rɪˈkamɪ] ri- + cami v.t. exchange, swap, it. ricambiare, de. auswechseln, austauschen
Ricar [rɪˈkar] Richarda, -us n.prop. Richarda, Richard
ricedi [rɪˈkedɪ] ri- + cedi v.i. recede, it. recedere, de. zurückweichen, zurücktreten, schwinden
ricor [rɪˈkor] ri- + cor v.t. remember, recall, recollect, it. recordare, de. sich erinnern (an:obj.), sich in Erinnerung rufen
→memba
riculei [rɪkʊˈleɪ], [rɪkʊˈlej] ri- + culei v.t. harvest, gather, it. raccogliere, vendemmiare, fr. cueillir, récolter, recueillir, vendanger, de. ernten, lesen (Wein, Obst), zusammentragen
→riculit
riculit [rɪkʊˈlit] riculei + -(a)t n. harvest, it. raccolta, raccolto, de. Ernte, Ertrag
ricunou [rɪkʊˈnoʊ], [rɪkʊˈnow] {calque} rē-cōgnōscere; ri- + cunou v.t. acknowledge, recognise, admit, confess (to: a)
ridu [ˈridʊ] ri- + du v.t. reduce, ca. reduir, it. ridurre, es. reducir, de. verringern, herabsetzen, vermindern
rifri [ˈrifrɪ] ri- + fri v.t. report (s.t.: obj., to: a), es. referir, de. berichten
v.refl. relate (to: a), refer (to: a), es. referir, de. meinen (etw.: a), anspielen (auf: a), sich beziehen (auf: a)
rifut [rɪˈfut] *refūtō, -āre; refūtātum v.t. decline (a request), refuse, fr. refuser, ca. refusar, rebutjar, it. rifiutare, pt. recusar, es. rehusar, de. ablehnen
→dineg
v.i. refuse (to do s.t.), fr. refuser, ca. refusar, it. rifiutarsi, de. weigern (sich)
→dineg
rigrati [rɪˈɡratɪ] ri- + grati v.t. thank, it. ringraziare, fr. remercier, es. agradecer, ca. agrair, ro. mulțumi, de. danken
→prap, rigratitur
rigratitur [rɪɡrɐtɪˈtur] rigrati + -(a)tur adj. grateful, thanksful, fr. reconnaissant, ca. agraït, it. grato, es. agradecido, ro. recunoscător, de. dankbar
→rigratituri
rigratituri [rɪɡrɐtɪˈturɪ] rigratitur + -i n. gratitude, thanksfullness, es. gratitud, pt. gratidão, de. Dankbarkeit
→pidun
rilati [rɪˈlatɪ] -j- *relātium < relātiōnem n. relation, it. relazione, de. Beziehung, Relation
→curilati
riligi [rɪˈliɡɪ] rilig + -i n. religion
rim [rim] rīma n. (anat.) vulva, ca. es. it. pt. vulva, fr. vulve, de. Vulva, Scheide
→muleu, ses, vain
rimanu [rɪˈmanʊ] ri- + manu v.t. remain, be left, stay behind
→rimanut
rimanut [rɪmɐˈnut] rimanu + -(a)t n. remains, remainder
rimei [rɪˈmeɪ], [rɪˈmej] remedium; ri- + mei n. remedy, antidote, ca. remei, it. rimedio, de. Gegenmittel, Abhilfe, Antiserum
→micin
rimit [rɪˈmit] rem + -it n. hermit, eremite, la. erēmīta, ca. ermità, it. eremita, de. Eremit, Einsiedler
rimoli [rɪˈmolɪ] ri- + moli v.t. soak, steep, it. imbever, mettere a bagno, es. remojar, de. tränken, einweichen, quellen lassen, durchnässen
rimou [rɪˈmoʊ], [rɪˈmow] ri- + mou v.t. remove, it. rimuovere, es. detraer, remover, ro. scoate, de. entfernen
→strai
rimprat [rɪmˈprat] ri- + mprat v.t. replace, fr. remplacer, ca. reemplaçar, it. rimpiazzàre, ro. înlocui, substitui, de. ersetzen
→riposi, sustetu
Rin [rin] {loan} n.prop. Rhine, it. pt. Reno, ca. es. Rin, fr. Rhin, oc. Ren, cs. sk. Rýn, hu. Rajna, la. Rhēnus, nl. Rijn, de. Rhein
ring [riŋ] rēgnum n. kingdom, reign, ca. regne, it. regno, es. reino, sc. arregnu, rennu, ro. regn, de. Reich
→rei, ring mei-loc
ring mei-loc [riŋ ˈmeɪ lok], [riŋ mej lok] ring + mei-loc n.prop. middle empire (China), fr. empire du Milieu, it. regno di mezzo, de. Reich der Mitte
rinit [rɪˈnit] **rehinnīturō, -āre < {freq.} hinnīre v.i. whinny, neigh (make horse noises), de. wiehern
rinspus [rɪnˈtspus] ri- + nspus v.i. remarry, it. risposarsi, de. wieder heiraten
rintgeni [rɪnˈtɡenɪ] {loan} n. (chem) roentgenium, Rg {element 111}, ca. roentgeni
rinumba [rɪˈnumbɐ] ri- + numba v.t. rename, de. umbenennen
rinun [rɪˈnun] *reniōne < rēn, rēnem n. (anat.) kidney, it. rene, rognone, fr. rein, rognon, ca. ronyó, es. riñón, pt. rim, ro. rinichi, de. Niere
rip [rip] rīpam n. shore, bank, coast, it. riva, de. Ufer
ripar [rɪˈpar] ri- + par v.t. repair, fix, mend, fr. réparer, it. riparare, ca. es. gl. oc. pt. reparar, ro. repara, de. reparieren, gutmachen, wiedergutmachen, wiederherstellen
→riparat
riparat [rɪpɐˈrat] ripar + -at n. repair, reparing, mending, fixing, reparation, es. reparación, de. Reparatur, Reparation, Entschädigung, Wiedergutmachung
ripeti [rɪˈpetɪ] ri- + peti v.t. repeat, ca. es. repetir, it. repetere, ro. repeta, de. wiederholen
ripiri [rɪˈpirɪ] ri- + piri v.t. require, need, de. brauchen
→ripirit
ripirit [rɪpɪˈrit] ripiri + -(a)t adj. needed, necessary
riposi [rɪˈposɪ] ri- + posi v.t. reset, set back to orignal state, put back, reposition, reinstate, it. azzerare, pt. repor, ro. repune, de. zurücksetzen, zurückstellen, zurücklegen, wiedereinsetzen, versetzen
→rimprat, sustetu
riprin [rɪˈprin] ri- + prin v.t. retake, take back, take again, grab again, ca. reprendre, it. riprendere, de. zurücknehmen
riput [rɪˈput] repu + -(a)t adj. received, got, gotten, it. ricevuto, -a, fr. reçu, de. empfangen, bekommen, gekriegt, erhalten
n. receipt, it. ricevuta, es. recibo, fr. reçu, de. Beleg, Quittung
riscriu [rɪsˈkriʊ], [rɪsˈkriw] ri- + scriu v.t. rewrite, rephrase, write back, fr. réécrire, récrire, ca. reescriure, it. riscrivere, es. reescribir, de. neuschreiben, zurückschreiben, umschreiben (schreibt um)
riseu [rɪˈseʊ], [rɪˈsew] ri- + seu v.i. reside, dwell, life (at, in: a, ni), es. residir, it. allogiare, ro. locui, de. wohnen, residieren
→avit
risin [rɪˈsin] rēsīna n. resin, ca. it. resina, fr. résine, ro. rășină, de. Harz
rising [rɪˈsiŋ] ri- + sing v.t. give up, resign (from: obj.)
risist [rɪˈsist] ri- + sist v.i. resist (obj: a), fight back (against: a), it. resistere, es. resistir, de. widerstehen, standhalten, wehren, aushalten, durchhalten
→risisti
risisti [rɪˈsistɪ] risist + -i n. resistance (also [phys.]), it. resistenza, de. Widerstand
→om
rison [rɪˈson] -V- (V)- horizontem < horizōn; {loan from lat.} n. horizon, it. orizzonte, de. Horizont
→risuniu
rispet [rɪsˈpet] respectum n. respect
→di rispet a
v.t. respect, de. respektieren
→rispitur
rispir [rɪsˈpir] {calque} re-spīrāre; ri- + spir v.t. breathe, de. atmen
→rispiric, rispirin
rispiric [rɪspɪˈrik] rispir + -ic v.t. ventilate (provide breathing), pt. fazer respiração (em:obj.), de. beatmen
→rispiricatur
rispiricatur [rɪspɪrɪkɐˈtur] rispiric + -atur n. lung ventilator, it. respiratore, pt. respirador, ventilador, de. Beatmungsgerät
rispirin [rɪspɪˈrin] rispir + -in n. (anat., culin.) diaphragm, midriff, phrenic, fr. diaphragme, hampe, it. diaframma, frenico, de. Zwerchfell
rispitur [rɪspɪˈtur] rispet + -(at)ur adj. respectful, polite, de. höflich, respektvoll
→nirispitur
rispus [rɪsˈpus] *respōnsō, -āre < {freq.} respondēre, respondeō, respondī, respōnsum v.i. answer (obj.: a, to: a), respond (to: a), reply, it. rispondere, de. antworten (auf: a, dat.: a)
→rispusaru
n. answer, response, reply, it. risposta, responso, de. Antwort
rispusaru [rɪspʊˈsarʊ] rispus + -aru adj. responsible, it. responsabile, ca. responsable, ro. responsabil, de. verantwortlich
→ligaru
risreba [rɪsˈtrebɐ] ri- + sreba v.t. reserve, it. riservare, de. reservieren, aufsparen
→risrebi
risrebi [rɪsˈtrebɪ] risreb(a) + -i n. reserve, it. riserva, de. Reserve
→rot risrebi
risru [ˈristrʊ] ri- + sru v.t. restore, renovate, it. restaurare, de. wiederherstellen, restaurieren, erneuern
risturan [rɪstʊˈran] {loan} #la restaurans, -tem n. restaurant, it. ristorante, fr. restaurant, de. Gaststätte
risult [rɪˈsult] *resultō, -āre; resultātum v.cop. turn out, prove to be, emerge as, it. risultare, de. sich erweisen als, sich ergeben als
→risultat
v.i. result (from:di), emerge (from:di), emerge as, it. risultare, de. sich ergeben (aus:di), hervorgehen (aus:di)
risultat [rɪsʊlˈtat] risult + -at n. result, it. risultato, de. Ergebnis
risuniu [rɪsʊˈniʊ], [rɪsʊˈniw] rison + -iu adj. horizontal, it. orizzontale, de. waagerecht, horizontal
→nirisuniu
rit [rit] rēte n. net, web (also WWW)
→crat rit, pagin rit, ritec, rit mital, turit
rit [rit] ēricius, -um n. hedgehog, it. riccio, es. erizo, ro. arici, sc. arrescioni, ritzone, erito, eritzu, ritu, de. Igel
→rit mar
ritec [rɪˈtek] rit + -ec n. stitch, mesh, fr. point, maille, it. punto, maglia, es. puntada, punto, de. Masche
ritenu [rɪˈtenʊ] ri- + tenu v.t. retain, withhold, keep, hold back, ca. retenir, it. ritenere, pt. reter, es. retener, ro. reține, de. zurückhalten, zurückbehalten, behalten
v.refl. restrain oneself, control oneself, hold back, ca. retenir, de. sich zurückhalten
rit mar [rit mar] rit + mar n. sea urchin, fr. oursin, hérisson de mer, ca. eriçó de mar, it. riccio di mare, es. erizo de mar, de. Seeigel
rit mital [rit mɪˈtal] rit + mital n. wire mesh, fr. grillage de fils métalliques, it. rete metallica, es. malla de alambre, tela metalica, de. Maschendraht
ritor [rɪˈtor] ri- + tor v.t. return (to: a), give back, it. ritornare, de. zurückgeben
ritrai [rɪˈtraɪ], [rɪˈtraj] ri- + trai v.t. retract, withdraw, it. ritirare, ritrarre, de. zurückziehen
→ritraitai
v.refl. retreat, it. ritirarsi, ritrarsi, de. sich zurückziehen
ritraitai [rɪtrɐɪˈtaɪ], [rɪtrajˈtaj] ritrai + -(a)tai n. toilet, loo, bathroom, retreat, it. cesso, bagno, gabinetto, rifugio, de. Klo, Toilette, Rückzugsort
→ban, cacatai, cidit, ciditai, pisitai
ritun [rɪˈtun] *retundus, -a, -um adj. round, circular, spherical
riu [ˈriʊ], [riw] *rīdeō, -ēre; rīsum; {-u: part.: #it riso, #ca rigut, #ro râs, #fr ri} v.i. laugh (about: di), it. ridere, es. reír, ca. riure, fr. rire, ro. râde, rm. rir, de. lachen
→crep di riu, rivit, suriu
n. laughter, fr. rire, it. risata, ro. râs, de. Lachen, Gelächter
rivei [rɪˈveɪ], [rɪˈvej] {calque} re-videre; ri- + vei v.t. see again, revisit
→a rivei
rives [rɪˈves] ri- + ves v.t. reverse, turn over, turn upside down, pour out, overthrow, knock over, fr. renverser, it. rovesciàre, riversare, es. rebosar, reversar, ro. revărsa, de. umdrehen, ausschütten, umwerfen
→rivesi
v.refl. reverse (flow), de. sich umkehren (Fluß)
rivesi [rɪˈvesɪ] rives + -i n. back side, back, reverse, it. verso, rovescio, dietro, retro, de. Rückseite, Kehrseite
rivi [ˈrivɪ] ri- + vi n. reverse, back, rear, de. Rückseite
→avan, riviar, rot rivi
adv. backward(s), reverse, ca. enrere, pt. para trás, es. atrás, de. rückwärts
→a ri
riviar [rɪvɪˈar], [rɪˈvjar] rivi + -ar n. buttocks, bottom, butt, it. didietro, podice, posteriore, ca. natja, de. Hintern
→buc riviar, nac
rivit [rɪˈvit] riu + -it v.i. giggle, it. ridacchiàre, fr. glousser, de. kichern
`ro [ro] `*rhō n. (greek letter) rho, Ρ, ρ
→`pi, `singma
ro [ro] +verb -(C) vult < {3sg.} velle v.t. want
→ce's ro pi fotu, roi
v.aux. want
roc [rok] **rocca < rūpēs n. rock
→pret
rodi [ˈrodɪ] {loan} n. (chem) rhodium, Rh {element 45}, ca. rodi
rog [roŋ] *rogō, -āre; rogātum v.t. ask (neutrally, politely, without demand), ask for, it. chiedere, ro. întreba, ruga, rup. rog, de. fragen, bitten (um)
→mi rog
interj. please, ca. si us plau, it. per favore, pt. por favor, ro. vă rog, de. bitte
→mi rog
roi [ˈroɪ], [roj] ro + -i n. will, it. voglia, volontà, es. voluntad, querer, de. Wille
→cunta roi
roi [ˈroɪ], [roj] *horjum < hordeum; {early -dj- > -j- (even in Sard.)} n. barley, it. orzo, ro. orz, sc. ogliu, olzu, orju, de. Gerste
→avin, mil, sec, spret, tric
(roi) [ˈroɪ], [roj] not used in isolation *horriō, -īre < horrēre, horreō, horritum; {-i- from 3sg} v.stem. tremble, shiver; cmp. ro. urî
→avroi, ruiru
ropu [ˈropʊ] *rupuō, -ere < rumpere, rumpō, rūpī, ruptum; {-u like cat. 'romput'; it. 'rotto', rom. 'rupt' are the orig. lat., drop of nasal infix like rom. 'rupe'} v.t. tear, break, rupture, it. rompere, ca. rompre, es. romper, ro. rupe, de. zerreißen, zerbrechen, aufbrechen
→crep, frai, nropu, rupui, ruput, ruputur
v.i. tear, break, rupture, it. rompere, ca. rompre, es. romper, ro. rupe, de. zerreißen, zerbrechen, aufbrechen
ror [ror] rōbur, -em n. oak, fr. rouvre, ca. roure, it. rovere, es. pt. roble, ast. robre, pms. rol, scn. rùvulu, de. Eiche
ros [ros] rosa n. rose, it. rosa, fur. garuful, de. Rose
→crafil
rot [rot] rota n. wheel, it. ruota, es. rueda, ca. roda, oc. ròda, ro. roată, de. Rad
→arot, rot avan, rot risrebi, rot rivi, tolda
rot avan [ro tɐˈvan] rot + avan n. front wheel, it. ruota anteriore, fr. roue avant, es. rueda delantera, de. Vorderrad
→rot risrebi, rot rivi
rot risrebi [rot rɪsˈtrebɪ] rot + risrebi n. spare wheel, it. ruota di ricambio, ruota scorta, fr. roue de secours, de. Reserverad, Ersatzrad
→rot avan
rot rivi [rot ˈrivɪ] rot + rivi n. back wheel, it. ruota posteriore, fr. roue arrière, es. rueda de atrás, rueda trasera, de. Hinterrad
→rot avan
ru [ru] rubus, -um n. blackberry (fruit), bramble (fruit), mulberry (fruit), it. mora di rovo, fr. mûre, ro. mură, ca. móra, es. mora, zarzamora, oc. pt. amora, de. Brombeere
→ruar
ruar [rʊˈar], [rʊˈʷar] ru + -ar n. blackberry (bush), bramble (bush), mulberry (tree), it. rovo, fr. mûrier, ro. rug, ca. esbarzer, es. mora, zarzamora, oc. pt. amora, de. Brombeerbusch
rubidi [rʊˈbidɪ] {loan} n. (chem) rubidium, Rb {element 37}, ca. rubidi
Rudui [rʊˈduɪ], [rʊˈduj] -d- Rhodos; {-du- is semi-learned} n.prop. Rhodes, it. Rodi, ca. Rodes, es. Rodos, de. Rhodos
→Culos Rudui
rug [ruŋ] vulgus, -um n. people, folk {pej.}
→rugiu
rugiu [rʊˈɡiʊ], [rʊˈɡiw] rug + -iu adj. vulgar, ordinary
→Latin Rugiu
rui [ˈruɪ], [ruj] rubeus, -a, -um adj. (colour) red, it. rosso, fr. rouge, es. rojo, ca. roig, sc. arrúbiu, rúbiu, de. rot
→brit rap rui, Cruc Rui, culos rui, Mar Rui, nan rui, rui ast, rui clar, rui scur, ruit, ruiu, ruiumba, singlar rui flucoi, surui
(rui) [ˈruɪ], [ruj] not used in isolation *ruō, -ere; rutum v.stem. collapse, fall over, crash, topple, it. crollare, collassare, accasciarsi, es. desmoronar, fr. effondrer, sc. ruere, rughere, de. einstürzen, zusammenfallen, zusammenbrechen
→curui, dirui, ruin
rui [ˈruɪ], [ruj] ru(i) + -i n. redness, de. Röte
rui ast [ˈruɪ ast], [ruj ast] rui + ast adj. reddish
→ruiu
rui clar [ˈruɪ klar], [ruj klar] rui + clar adj. light red, it. rosso chiaro, de. hellrot
ruin [rʊˈin], [rʊˈʷin] ru(i) + -in n. ruin, it. rovina, fr. ruine, es. ruina, de. Ruine
ruin [rʊˈin], [rʊˈʷin] rōbīgō, -inem; aerūgō, -inem n. rust, fr. rouille, ca. rovell, it. ruggine, de. Rost
ruiru [rʊˈirʊ], [rʊˈʷirʊ] roi + -(a)ru adj. horrible, ugly, it. ordo, orribile, de. schrecklich, häßlich, entstellt
rui scur [ˈruɪs kur], [ruj skur] rui + scur adj. dark red, crimson, it. rosso scuro, es. rojo oscuro, de. dunkelrot
ruit [rʊˈit], [rʊˈʷit] rui + -(a)t adj. reddened, s.t. red
ruiu [rʊˈiʊ], [rʊˈʷiw], [ˈrujʊ] ru(i) + -iu adj. reddish, it. rossastro, de. rötlich
→rui ast
ruiumba [rʊɪˈumbɐ], [rujˈumbɐ] rui + -umba n. red stuff
rulus [rʊˈlus] ruol + -us adj. proud, ca. orgullós, fr. fier, de. stolz
Rum [rum] Rōma n.prop. Rome, it. Roma, de. Rom
→ruman
rumadin [rʊmɐˈdin] -V- *rō marīn < rōs marīnum n. rosemary, it. rosmarino, ca. romaní, ro. rozmarin, de. Rosmarin
ruman [rʊˈman] Rum + -an adj.prop. Roman, roman, it. romano, de. römisch
→rumaniu
rumaniu [rʊmɐˈniʊ], [rʊmɐˈniw] ruman + -iu adj.prop. Romance (language), ca. romànic, it. romanico, romanzo, de. romanisch
→lim rumaniu
rumur [rʊˈmur] rūmor, -ōrem n. rumor, hearsay, gossip, murmur, noise
→rumurus, son
rumurus [rʊmʊˈrus] rumur + -us adj. noisy, rumorous, murmuring, loud
→suntur, sunus
ruol [rʊˈol], [rʊˈʷol] orgollium n. pride, ca. orgull, fr. orgueil, it. orgoglio, es. orgullo, pt. orgulhu, ro. mândrie, de. Stolz
→rulus
rup [rup] vulpēs, -em n. fox, it. ro. volpe, fr. renard, es. zorro, raposo, scn. vurpi, sc. mrexani, de. Fuchs
rupui [rʊˈpuɪ], [rʊˈpuj] ropu + -i n. rupture, breaking, it. rottura, de. Bruch, Durchbruch
ruput [rʊˈput] ropu + -(a)t adj. broken, ruptured, torn, it. rotto, es. roto, ro. rupt, fr. rompu, cassé, brisé, ca. trencat, de. kaputt, zerbrochen, zersprungen, aufgebrochen; cmp. ca. romput
ruputur [rʊpʊˈtur] ropu + -(a)tur adj. breaking, de. brechend
→ruputur vet
ruputur vet [rʊpʊˈtur vet] ruputur + vet adj. glass breaking, it. rompivetro, es. rompecristales, fr. brise-vitre, de. glasbrechend
→mratel ruputur vet
rusat [rʊˈsat] *rōsāta < rōs, rōrem n. dew, it. rugiada, fr. rosée, ca. rou, rosada, es. rocío, ro. rouă, de. Tau
rusc [rusk] *rōsicō, -āre; rōsicātum < rōdō, -ere; rōsum v.i. nibble, gnaw, it. rosicare, rodere, ca. rosegar, es. roer, ro. roade, de. nagen, knabbern
→ruscatur
ruscatur [rʊskɐˈtur] rusc + -atur n. rodent, it. roditore, ca. rosegador, es. roedor, ro. rozător, fr. rongeur, de. Nagetier
(rut) [rut] not used in isolation ultim det.stem. ultimate
→rutis
ruteni [rʊˈtenɪ] {loan} n. (chem) ruthenium, Ru {element 44}, ca. ruteni
rutic [rʊˈtik] urtīca n. nettle, stinging nettle, it. ortica, ro. urzică, de. Nessel, Brennessel
rutis [rʊˈtis] {calque} *ultissimum < ultimum; rut + -is det. last, ultimate
→prim

S

's [s] (i)s adv. {interrogative mood marker, colloquial elided version}
→ce's ro pi fotu, cui's ste e pi fotu, ou's ti e pi fotu
`s [s] (`e)s n. (letter) s, S, U+0053, U+0073
→`er, `r, `t
s- [s] ex- pref.v.<v./n. out, up, dis-, ex-, {intensifier prefix}, {variant of i-, often before plosives}, it. dis-, s-, ex-
→av-, scava, scedi, scrou, spas, spesi, spremu, steni, stenu, strai
sa [sa] optative of e **sja < *sjat < *siat < sit < {3sg.pres.subj.act.} esse v.cop. let be, it. sia, lld. sie, fur. sedi, rm. saja, seigi, lij. ségge, ca. sigui, oc. siá, fr. soit, es. sea, ast. seya, pt. seja, sc. siat, siet, ro. să, fie, de. sei, möge sein
→sa tenu
v.aux. {optative marker}
→sa mang bon
v.t.0s. to let there be, de. es möge geben
saba [ˈsabɐ] sabulum n. sand, it. sabbia, es. sable, arena, de. Sand
→saboi
saba [ˈsabɐ] *sabla; {loan}; {from one of many possible languages} n. sabre, ca. fr. sabre, es. sable, ro. sabie, it. sciabola, de. Säbel
→tiga den saba
saboi [sɐˈboɪ], [sɐˈboj] {calque} sabulō, -ōnem; sab(a) + -oi n. coarse sand, gravel, ca. sauló, it. sabbione, de. Kies
sac [sak] saccus, -um n. bag, pouch, sack, it. sacco, fr. sac, es. saco, ro. sac, sc. sacu, de. Sack, Beutel
→sac culut
sac culut [sak̚ kʊˈlut] sac + culut n. (anat.) scrotum, ball bag, ball sack, bag of skin containing the testicles, fr. scrotum, bourses, ca. escrot, it. scroto, coglia, de. Hodensack, Skrotum
→natur
sait [sɐˈit], [sɐˈʱit] sagitta n. arrow, it. freccia, es. flecha, saeta, ro. săgeată, de. Pfeil
sal [sal] salem < sāl n. salt
→murat, nsal, sal amoni
sal amoni [sa lɐˈmonɪ] sal + amoni n. (chem) ammonium chloride, it. cloruro d'ammonio, fr. sel ammoniac, fi. salmiakki, de. Salmiak, Ammoniumchlorid
sali [ˈsalɪ] *saliō, -īre; saltum v.i. hop, skip, it. saltellare, es. saltar, de. hüpfen, überspringen
v.t. mount (a horse), ride, it. salire, de. besteigen, reiten
salmun [sɐlˈmun] salmō, -nem n. salmon, it. salmone, fr. saumon, ca. salmó, es. salmón, pt. salmão, ro. somon, cs. losos, nl. zalm, de. Lachs
Salur Vec [sɐˈlur vek] {name} #el Salauris; Salur + vec n.prop. Salur Vekra (city 16km from Tracunis)
salut [sɐˈlut] salūs, -tem n. health, wellbeing, ca. salut, it. salute, de. Wohlbefinden
→di salut, salutamen
interj. hello, hi, greetings, fr. salut, it. ciao, salve, de. hallo, moin
→san
salutamen [sɐlʊtɐˈmen] salut + -amen n. greeting, salutation
salva [ˈsalvɐ] *salvō, -āre v.t. save, store, rescue, it. salvare, fr. sauver, ca. salvar, ro. salva, de. speichern, sichern, retten
→salvat, salvatur
salvat [sɐlˈvat] salv(a) + -at adj. saved, rescued
Salvatur [sɐlvɐˈtur] salvatur n.prop. El Salvador
salvatur [sɐlvɐˈtur] salv(a) + -atur n. savior
→Salvatur
salvi [ˈsalvɪ] -v- salvia n. sage, it. salvia, fr. sauge, de. Salbei
sa mang bon [sa maŋ bon] sa + mang + bon phr. enjoy your meal
samari [sɐˈmarɪ] {loan} n. (chem) samarium, Sm {element 62}, ca. samari
samba [ˈsambɐ] sangwis, -inem n. (anat.) blood, ca. sang, es. sangre, ro. sânge, sc. sàmmene, sàmbani, de. Blut
→cilul samba, gendi samba, narang samba, samba calen, suc samba, vas samba
v.i. bleed, ca. sagnar, it. sanguinare, ro. sângera, sc. sambenare, de. bluten
→samba friu
samba calen [ˈsambɐ kɐˈlen] samba + calen adj. warm-blooded, de. warmblütig
→nimal samba calen
samba friu [ˈsambɐ ˈfriʊ], [ˈsambɐ friw] samba + friu adj. cold-blooded, de. kaltblütig
→cu samba friu
san [san] sānus, -a, -um adj. healthy, in good health, sound, fr. sain, ca. sa, it. sano, de. gesund
interj. cheers, santé, ca. salut, fr. santé, it. cin cin, salute, prosit, ro. naroc, sănătate, de. prost, zum Wohl
→salut
n. health, fr. santé, oc. santat, it. sanità, de. Gesundheit
sanal [sɐˈnal] *san'dalum < sandalium n. sandal (shoe), it. sandalo, es. sandalia, de. Sandale
santus [sɐnˈtus] *sanctōsus, -a, -um < sanctus, -a, -um adj. saint, holy
→Cicil Santus, Sevi Santus
sapun [sɐˈpun] sāpō, -nem n. soap, ca. sabó, fr. savon, it. sapone, pt. sabão, es. jabón, ro. săpun, rm. savun, de. Seife
→cinrat, lisiu
sarin [sɐˈrin] *sardinia < Sardinia adj.prop. Sardinian
→Sarini
Sarini [sɐˈrinɪ] sarin + -i n.prop. Sardinia
sarop [sɐˈrop] **saroppus, -um < #ar شَرَاب (šarāb) n. syrup, ca. xarop, es. almíbar, sirope, jarabe, it. sciroppo, pt. xarope, nl. stroop, fr. ro. sirop, de. Sirup
→sarop acur
sarop acur [sɐˈro pɐˈkur] sarop + acur n. maple syrup, it. sciroppo d'acero, de. Ahornsirup
sa tenu [sa ˈtenʊ] sa + tenu interj. here you are (when handing something over), it. prego, ecco, ca. aqui tens, de. bitte sehr (beim Überreichen)
Saturn [sɐˈturᵊn] {loan} #la Sāturnus, -um n.prop. (astron., planet) Saturn, it. Saturno, de. Saturn
Savel [sɐˈvel] Isabella n.prop. Isabel
→culur Savel
scac [skak] *scaccus, -um n. chess, it. scacchi, ca. escacs, fr. échecs, ro. șah, de. Schach
scal [skal] scāla n. ladder, scale (size), it. scala, fr. échelle, ca. escala, es. escalera, ro. scară, de. Leiter, Ausmaß, Maßstab
scam [skam] scamnum n. stool, small bench, ro. scaun, de. Hocker, Bänkchen
→cater
scandi [ˈskandɪ] {loan} n. (chem) scandium, Sc {element 21}, ca. escandi
scap [skap] *excappō, -āre; excappātum v.i. escape, exhaust, fr. échapper, éviter, ca. es. pt. escapar, it. scappare, ro. scăpa, de. entkommen, entgehen, entweichen, davonkommen
→scapat
scapat [skɐˈpat] scap + -at n. escape, exhaust, fr. évasion, échappatoire, échappement, it. evasione, fuga, scappamento, es. escapada, pt. escape, escapamento, de. Entkommen, Flucht, Ablüftung
→gas scapat, tu scapat
scat [skat] *excaptō, -āre v.t. to startle, to rouse, it. sobbalzare scattare, sussultare, de. aufschrecken, erschrecken
→scatur
v.i. to startle, it. sobbalzare scattare, sussultare, de. aufschrecken, erschrecken, hochfahren
scatur [skɐˈtur] scat + -(at)ur adj. sudden
scava [ˈskavɐ] {calque} *ex-cavāre; s- + cava v.t. dig up, excavate, es. excavar, de. ausgraben
→priscava, scavat, scavatur, scavi
scavat [skɐˈvat] scav(a) + -at n. excavation, de. Grabung, Ausgrabung
scavatur [skɐvɐˈtur] scav(a) + -atur n. excavator, it. scavatore, de. Bagger
scavi [ˈskavɪ] scav(a) + -i n. cave, mine, it. cava, grotta, de. Höhle, Mine
scedi [ˈskedɪ] s- + cedi v.t. exceed, overstep, it. eccedere, de. überschreiten, übertreiben, überziehen
scer [sker] (V)- ez'ker < #eu ezker adj. left, leftside, ca. esquerre, rm. seniester, ro. stâng, cmp., es. zurdo
→a scer, dest, di scer, scirar
n. (pol.) left side, left hand, left
scet [sket] scēptrum n. scepter, fr. sceptre, ca. ceptre, it. scettro, es. pt. cetro, ro. sceptru, de. Zepter
sci [ski] *sciō, -īre; scītum v.t. know, be able to, it. sapere, fr. savoir, es. saber, ro. ști, rup. shciu, sc. ischire, de. wissen, fähig sein
→scimen, scit
v.aux. be able to, it. sapere, fr. savoir, es. saber, de. können, fähig sein
scimen [skɪˈmen] sci + -(a)men n. knowledge, familiarity, it. conoscenza, sapere, es. conocimiento, ro. știre, de. Wissen
scirar [skɪˈrar] scer + -ar n. left-hander, lefty
scit [skit] *excititō, -āre < {freq.} excitāre, excitō, excitātum v.t. excite (also sexually), es. excitar, de. erregen (sexuell), anregen
→scitat, scitur
scit [skit] sci + -(a)t n. knowledge, knowing, de. Wissen
→scitumba
scitat [skɪˈtat] scit + -at adj. excited (also sexually), horny, arroused, it. eccitato, infoiato, arrapato, es. excitato, de. erregt, geil, angeregt
→arutus, scitur
scitumba [skɪˈtumbɐ] scit + -umba n. science, it. scienza, ro. știință, de. Wissenschaft
scitur [skɪˈtur] scit + -(at)ur adj. sexy, hot, es. candente, sabroso, pt. gustoso, de. geil, erregend
→arutur, gustus, scitat
scol [skol] schola n. school
scop [skop] scopa n. broom, it. scopa, es. escoba, pt. escova, scn. scupa, de. Besen
v.t. sweep (with a broom), it. scopare, de. fegen, kehren
→scupat
scrabei [skrɐˈbeɪ], [skrɐˈbej] scarabaeum n. beetle, fr. scarabée, ca. escarabat, it. scarabeo, ro. gândac, de. Käfer
→scrabei mai, scrabei pumber, scrabei srec
scrabei mai [skrɐˈbeɪ ˈmaɪ], [skrɐˈbej maj] scrabei + mai n. cockchafer, May bug, June bug, fr. hanneton, ca. escarabat de Sant Joan, escarabat de maig, escarabat ratllat, es. escarabajo sanjuanero, pt. besouro, melolonta, it. maggiolino, de. Maikäfer
scrabei pumber [skrɐˈbeɪ pʊmˈber], [skrɐˈbej pʊmˈber] scrabei + pumber n. potato beetle, es. escarabajo de la patata, de. Kartoffelkäfer
scrabei srec [skrɐˈbeɪs trek], [skrɐˈbej strek] scrabei + srec n. dung beetle, fr. bousier, it. stercorario, es. ruedamierda, de. Mistkäfer
→atuldatur mer
scrau [ˈskraʊ], [skraw] sclavum n. slave, it. schiavo, ro. șcheau, rup. shcljau, de. Sklave
scriu [ˈskriʊ], [skriw] *scrībō, -ere < scrībere, scrībō, scrīpsī, scrīptum/**scrībtum; {-(i): no -it- perf. in Rom.} v.t. write, it. scrivere (>scritto), ca. escriure (>escrit), es. escribir, ro. scrie (>scis), rup. scriu (>scriatã), de. schreiben
→discriu, nscriu, priscriu, riscriu, scriut, scriutur, scrivit, suscriu, tascriu
scriut [skrɪˈut], [skrɪˈʲut] scriu + -(a)t adj. written, it. scritto, ro. scris, de. geschrieben
→manscriut, puscriut
n. writing, letter, piece of written text, pt. escrita, it. scritto, scrittura, pt. escrita, escritura, ro. scris, scriere, de. Schreiben, Schrift
→dinigat scriut, scriut man
scriut man [skrɪˈut man], [skrɪˈʲut man] scriut + man n. handwriting, it. scrittura, pt. manuscritura, ro. scriere de mână, de. Handschrift
scriutur [skrɪʊˈtur], [skriwˈtur] scriu + -(a)tur n. writer, scribe, fr. écrivain, ca. escriptor, escrivà, it. scrittore, autore, scrivano, es. escritor, escriba, amanuense, escribano, ro. scriitor, scrib, de. Schreiber, Schriftsteller, Kopist
scrivit [skrɪˈvit] scriu + -it v.t. scribble, fr. griffonner, it. scarabocchiare, es. garabatear, de. kritzeln
scrot [skrot] *scorteus, -a, -um n. bark, it. scorza, es. corteza, fr. écorce, de. Rinde, Borke
scrou [ˈskroʊ], [skrow] s- + crou v.i. pass, roll by (time), run out, it. scorrere, de. auslaufen, ablaufen (Zeit)
→scrut
scrupet [skrʊˈpet] **scloppetium < scloppum n. rifle, shotgun, it. fucile, schioppo, ca. fusell, escopeta, es. fusil, escopeta, ro. flintă, pușcă, lij. sccéuppo, de. Gewehr
→ascrupet
scrut [skrut] scrou + -(a)t adj. passed, previous, last, run out, it. scorso, de. abgelaufen, ausgelaufen, letzt, vorherig
→iur scrut
sculat [skʊˈlat] {loan} #es chocolate(?), #nci chocolātl(?) n. chocolate, es. chocolate, de. Schokolade
scup [skup] *escōpə < *esconspuere < ex + con + spūere; {also onom.} v.t. spit
scupat [skʊˈpat] scop + -at n. waste, garbage, rubbish, sweepings, it. spazzatura, scopatura, rifiuti, de. Müll, Kehricht
→scupatai
scupatai [skʊpɐˈtaɪ], [skʊpɐˈtaj] scupat + -ai n. dust bin, garbage can, it. bidone della spazzatura, es. cesto de la basura, basurero, pt. lixeira, caixote do lixo, de. Mülleimer, Mülltonne
scupil [skʊˈpil] *scōpilla < scōpa n. brush, it. spazzola, es. escobilla, pt. escova, de. Bürste
scur [skur] (V)- obscūrus, -a, -um adj. dark, gloomy, obscure, it. scuro, es. oscuro, fr. foncé, de. dunkel, obskur
→brou scur, mater scur, rui scur
n. darkness, obscurity, it. oscurità, pt. escuridão, de. Dunkelheit
scut [skut] scūtum n. shield, it. scudo, ro. scut, de. Schild (Schutz), Schirm, Schutz
scutel [skʊˈtel] scutella n. bowl, dish, soup dish, it. scodella, es. escudella, fr. écuelle, de. Schüssel, Schale, Suppenschale
se [se] not as subject se pron.refl. oneself, himself, herself, itself, themselves {only used for 3rd person reflexive}
→papar
subject only pron.impers. you, one {impersonal pronoun}, de. man, fr. on
sec [sek] sēcale n. rye, fr. seigle, it. ségale, ca. sègol, de. Roggen
→avin, mil, roi, spret, tric
sef [sef] sifra; #ar صِفْر (ṣifr) n. cipher, digit, ca. xifra, it. cifra
→sifiu
sel [sel] sella n. saddle, ca. it. rm. sella, fr. selle, pt. sela, es. silla, fur. siele, sc. sedda, ro. șa, de. Sattel
selu [ˈselʊ] silva n. jungle, wild forest, untouched forest
→bosc, furest, Selu Amason, selu primeu, selu proi, silvac
Selu Amason [ˈselʊ ɐmɐˈson], [ˈselʊ ʷɐmɐˈson] selu + Amason n.prop. Amazon Rain Forest
selu primeu [ˈselʊ prɪˈmeʊ], [ˈselʊ prɪˈmew] selu + primeu n. virgin forest, primeval forest, jungle, de. Urwald
selu proi [ˈselʊ ˈproɪ], [ˈselʊ proj] selu + proi n. rain forest
sem [sem] -(ra) semper adv. always, fr. toujours, oc. sempre, totjorn, tostemps, ca. it. pt. sempre, es. siempre, ro. totdeauna, mereu, întotdeauna, rup. totãnã, tutdiunã, tutauna, rm. adina, adüna, adegna, sc. sèmper, sempiri, de. immer
→tutur
semba [ˈsembɐ] exemplum n. example
(sen) [sen] not used in isolation *sentə < -sentem < sēns < esse, sum adj.stem. -sent
→asen, prisen
senti [ˈsentɪ] *sentiō, -īre; sēnsum; {-ti: cat. sentir, sentit, sp. sentido, it. sentito} v.t. feel, sense, es. sentir, de. fühlen, merken
→sintit, sintitur
n. sense, it. senso, de. Sinn; cmp. singicat
→nisenti
v.refl.cop. feel, es. sentirse, de. fühlen
sepi [ˈsepɪ] *sequiō, -īre < sequī, sequor, secūtus v.t. follow, continue, proceed, it. seguire, continuare, es. seguir, fr. suivre, continuer, de. folgen, fortsetzen, weitermachen (mit:obj.)
→sipitur
v.i. continue, proceed, it. continua, es. seguir, fr. suivre, de. folgen, fortfahren, verfahren
→prucedi
ser [ser] serra n. saw, es. sierra, ca. serra, sc. sera, ro. ferăstrău, fr. scie, fur. see, it. sega, de. Säge
→lamba ser, ser cric
ser cric [ser krik] ser + cric n. circular saw, it. sega circolare, de. Kreissäge
→ser cric taba
ser cric taba [ser krik ˈtabɐ] ser cric + taba n. table saw, es. sierra circular de mesa, it. sega circolare a tavolo, sega da banco, ro. ferăstrău circular de masă, de. Tischkreissäge
ses [ses] sexus, -um n. sex, sexual intercourse, ca. sexe, it. sesso, de. Geschlecht, Sex, Geschlechtsverkehr
→cop, cucop, fal, fotu, lanic, miscut ses, muleu, natur, pal tis, pin, pinra, pin ratifat, rim, ses pal, ses upusit, sisat, sisiu, urgan ses, urgas, vain, vibatur
ses pal [ses pal] ses + pal adj. same-sex, it. dello stesso sesso, es. del mismo sexo, de. gleichgeschlechtlich
ses upusit [se sʊpʊˈsit] ses + upusit adj. other-sex, de. unterschiedlichen Geschlechts
set [set] septem num. seven, 7, pt. sete, de. sieben
→set deca, sitemba, sitinti
`seta [ˈsetɐ] `+V *sēta < zēta n. (greek letter) zeta, Ζ, ζ
→`e-silon, `eta
seta- [ˈsetɐ] {loan} zetta {SI unit prefix} precomp.si. zetta, 1e21, Z
→seta
num. sextillion, trilliard, 1e21
set deca [set̚ ˈdekɐ] set + deca num. seventy, 70, pt. setenta, ro. șaptezeci, la. septuāgintā, de. siebzig
→sitinti
setu- [ˈsetʊ] {loan} zepto {SI unit prefix} precomp.si. zepto-, 1e-21, de. zepto-
seu [ˈseʊ], [sew] *sedeō, -ēre; sessum; {-u,-vat: no freq., perf.part.: cat: segut, it. seduto, rom. șezut} v.i. sit, it. sedere, ca. seure, oc. sèire, de. sitzen
→aseu, priseu, puseu, riseu, sevi, siut
seu [ˈseʊ], [sew] sēbum n. tallow, suet, hard animal fat, ca. oc. seu, fr. suif, it. sego, pt. sebo, de. Talg, Schmalz, hartes Tierfett
sevi [ˈsevɪ] seu + -i n. seat, it. sedia, sede, ca. seient, pt. sede, assento, es. assiento, ro. scaun, de. Sitz
→cater, Sevi Santus
Sevi Santus [ˈsevɪ sɐnˈtus] sevi + santus n.prop. Holy See, it. Santa Sede, de. Heiliger Stuhl
si [si] sī conj.adv. if, de. wenn, falls
→casi, lu, mitis si, ncui si, si ci
si [si] *sī < sīc adv.aux. yes, {emphasizing adverb}
si- [si] -(')- sē- pref.v.<v./n. self-, apart, off, it. se-, de. selbst-, auseinander-, ab-
→sicrit, sicrit, sidu, sigria, silei, sipar, sisprus
siborgi [sɪˈborᵊɡɪ] {loan} n. (chem) seaborgium, Sg {element 106}, ca. seaborgi
sic [sik] *sīcera n. cider, apple wine
→acit sic
sic [sik] *siccō, -āre v.t. dry, desiccate
→sicat, sicatai, ui sic
sicat [sɪˈkat] sic + -at adj. dry, dried; sober
→ariu, grat sicat, racim sicat
sicatai [sɪkɐˈtaɪ], [sɪkɐˈtaj] sic + -atai n. drying room, it. essiccatoio {luogo}, de. Trockenraum
si ci [si ki] si + ci conj.compl. whether, if, de. ob
sicrit [sɪˈkrit] {calque} sēcrētum; si- + crit n. secret, it. segreto, de. Geheimnis
sicrit [sɪˈkrit] si- + crit v.t. excrete, secrete, it. secernere, espellere, fr. excréter, sécréter, es. secretar, de. abscheiden, absondern, ausscheiden
→sicritat
sicritat [sɪkrɪˈtat] sicrit + -at n. excretion, secretion, it. escrezione, secrezione, fr. excrétion, sécrétion, de. Ausscheidung, Absonderung, Sekret
sicun [sɪˈkun] {loan} secunda n. (SI, phys., unit) second, s, it. secondo, ca. segon, de. Sekunde
→tem
sicur [sɪˈkur] sēcūrum adj. secure, safe, certain, (adv.) probably, certainly, es. seguro, de. sicher, (adv.) sicherlich, bestimmt
→crit
n. security, safety
sidu [ˈsidʊ] si- + du v.t. seduce, ca. seduir, it. sedurre, es. seducir, ro. seduce, de. verführen
sifiu [sɪˈfiʊ], [sɪˈfiw] sef + -iu adj. digital, fr. numérique, digital, it. digitale, de. digital, uk. цифрови́й (cyfrovýj)
→nuriu
sigria [sɪˈɡriɐ], [sɪˈɡriʲɐ] si- + gria v.t. segregate, separate, it. segregare, ca. es. pt. segregar, ro. segrega, de. trennen, isolieren
Silanda [sɪˈlandɐ] {loan} #nl Zeeland n.prop. Zeeland
→Silanda Nou
Silanda Nou [sɪˈlandɐ ˈnoʊ], [sɪˈlandɐ now] Silanda + nou n.prop. New Zealand, ro. Noua Zeelandă, nl. Nieuw-Zeeland, de. Neuseeland
silei [sɪˈleɪ], [sɪˈlej] si- + lei v.t. select, choose, fr. choisir, ca. escollar, elegir, it. scegliere, selezionare, ca. es. seleccionar, ro. alege, de. wählen, auswählen
→silit
silen [sɪˈlen] {loan} n. (chem) selenium, Se {element 34}, ca. seleni
silici [sɪˈlikɪ] {loan} n. (chem) silicon, Si {element 14}, ca. silici
silit [sɪˈlit] silei + -(a)t adj. picked, selected, chosen, de. ausgewählt
n. selection, selecting, choice, chosing, ca. tria, it. selezione, scelta, selezione, pt. escolha, seleção, ro. alegere, selectare, selecție, de. Ausgewähltes, Auswahl, Wahl, Gewähltes, Auswahlprozeß
(silon) [sɪˈlon] not used in isolation -V- *psilon n.stem. psilon {part of greek letter names}
→`e-silon, `i-silon
silvac [sɪlˈvak] silvāticum; selu + -ac adj. savage, wild
→caval silvac, nati silvac, proc silvac, uc silvac
sim [sim] sēmen-en; {from orig. neuter accusative} n. seed, semen, it. seme, de. Samen
→nsim
simantiu [sɪmɐnˈtiʊ], [sɪmɐnˈtiw] {loan} #la *semanticus < {loan} #el σημαντικός; simant + -iu adj. semantic, it. semantico, de. semantisch
→spluri singicat
n. semantics, it. semantica, de. Semantik, Bedeutungslehre
simi [ˈsimɪ] sīmia n. monkey, ape
simol [sɪˈmol] -V- symbolum n. symbol, sign, mark, fr. symbole, ca. símbol, it. simbolo, ro. simbol, scn. sìmmulu, de. Symbol
sin [sin] sine prep. without
→sin alcul, sin cafin
sin alcul [si nɐlˈkul] sin + alcul adv. non-alcoholic, without alcohol, alcohol-free
sinc [siŋk] {loan} n. (chem) zinc, Zn {element 30}, ca. zinc
sin cafin [siŋ kɐˈfin] sin + cafin adv. decaffeinated, decaf, without caffeine
sing [siŋ] *signō, -āre v.t. mark, sign, stamp, seal, it. segnare, es. señar, de. markieren, unterzeichnen, abstempeln
→nsing, rising, singi
singa [ˈsiŋɡɐ] -*s singulōs, -ās; {-s drops like all pl. forms} det. one each, ca. sengles, es. sendos, gl. senllos, de. je ein, einer für jeden, einzelne
singi [ˈsiŋɡɪ] sing + -i n. sign, mark, tag, symbol, it. segno, sc. sinnu, sembu, semmu, de. Zeichen, Marke
→singic
singic [sɪŋˈɡik] {calque} significare; sing(i) + -ic v.t. signify, mean, it. significare, de. bedeuten, heißen
→singicat
singicat [sɪŋɡɪˈkat] singic + -at n. meaning, sense, it. significato, senso, accezione, de. Sinn, Bedeutung
→nisingicat, senti, sintit, spluri singicat
singlar [sɪŋˈɡlar] singulāris, -em n. wild boar, wild sow, it. cinghiale, fr. sanglier, ca. senglar, oc. singlar, ro. mistreț, la. aper, de. Wildschwein
→proc silvac, singlar rui flucoi
singlar rui flucoi [sɪŋˈɡlar ˈruɪ flʊˈkoɪ], [sɪŋˈɡlar ruj flʊˈkoj] singlar + rui + flucoi n. red river hog, ca. porc senglar de riu, it. potamochero rosso, potamochero dai ciuffetti, pt. porco-vermelho-africano, porco-vermelho-do-rio, de. Pinselohrschwein, qtax. potamochoerus porcus
`singma [ˈsiŋmɐ] `+V *singma < *sigma n. (greek letter) sigma, Σ, σ, ς
→`ro, `tau
sinon [sɪˈnon] {loan} n. (chem) xenon, Xe {element 54}, ca. xenó
sintasi [sɪnˈtasɪ] {loan} #la syntaxis < {loan} #el σῠ́ντᾰξῐς n. syntax, it. sintassi, ca. sintaxi, es. sintaxis, ro. sintaxă, de. Syntax, Satzlehre
→spluri fras
sintit [sɪnˈtit] senti + -(a)t adj. heartfelt, sincere, es. sentido, it. sincero, sentito, de. herzlich, aufrecht, von ganzem Herzen
n. sensation, feeling (which is felt), de. Gefühl, Gefühltes
→cumut, singicat
sintitur [sɪntɪˈtur] senti + -(a)tur adj. empathetic, empathic, feeling, emotionally sensitive, pt. emotivo, sentimental, sensivel, de. einfühlsam, gefühlvoll
→nisintitur
sinu [ˈsinʊ] -(C) *sī 'nōn conj.coord. but {after negative, for stressing the opposite}, but rather, ca. sinó, es. sino, it. ma, bensì, de. sondern; cmp. fr. sinon, pt. senão, it. persino
→ma
sinur [sɪˈnur] senior, -ōrem n. Father (title of priest), lord, lady, milady, Lord (God {when capitalised}), it. don, padre, fr. seigneur, de. Pater, Vater, Herr (Gott), Adliger, Adlige
→dom, gen
sipar [sɪˈpar] *sepārō, -āre < separāre; si- + par v.t. separate (from: di), de. trennen, vereinzeln
→cupar, siparat
siparat [sɪpɐˈrat] sipar + -at adj. separate, apart from, not together, it. separato, de. getrennt, vereinzelt, einzeln
sipitur [sɪpɪˈtur] sepi + -(a)tur adj. following, next, fr. suivant, it. dopo, pt. seguinte, de. folgend, nächst
→alt, di dui, prons
sipoli [sɪˈpolɪ] *sepulliō, -īre; sepultum < sepeliō, -īre; sepultum v.t. bury, inter, entomb, ca. sebollir, oc. sebelir, it. seppellire, fr. ensevelir, de. bestatten, begraben
siran [sɪˈran] *sērānus, -a, -um < *sērus, -a, -um n. evening, it. sera, ca. vespre, pt. serão, de. Abend
→fa siran, siran bon, sti siran, sti siran la
siran bon [sɪˈram bon] siran + bon phr. good evening
sircit [sɪrᵊˈkit] sircit(i) | -(i) v.i. exercise, de. üben
sirciti [sɪrᵊˈkitɪ] {loan} #la exercitium n. exercise, it. esercizio, ca. exercici, ro. exercițiu, de. Übung
→sircit
sirconi [sɪrᵊˈkonɪ] {loan} n. (chem) zirconium, Zr {element 40}, ca. zirconi
sirman [sɪrᵊˈman] septimāna n. week, it. settimana, ca. oc. setmana, ro. săptămână, ast. selmana, es. semana, de. Woche
→cascal sirman, fin sirman, sirmaniu
sirmaniu [sɪrᵊmɐˈniʊ], [sɪrᵊmɐˈniw] sirman + -iu adj. weekly, ca. setmanal, cada setmana, setmanari, it. settimanal, ro. săptămânal, de. wöchentlich
sis [sis] *sisə < sex; {-i- and -s probably to dissimilate from 7; cmp. rom. (for -s) and cat. friul. rsch. (for -i-)} num. six, 6, fr. six, ca. sis, it. scn. vec. sei, pt. seis, ro. șase, rup. shasi, fur. sîs, lij. sêi, sc. ses, rm. sis, seis, ses, de. sechs
→sis-angat, sis deca, sisinti, sistil
sis` [sis] sis(til) n.abbrev. (monthabbr3) Aug.
sis-angat [si sɐŋˈɡat] {calque} sexangulum; sis + angat n. hexagon, it. esagono, de. Sechseck
sisat [sɪˈsat] ses + -at adj. sexed, having a sex, it. sessuato, de. mit einem Geschlecht, ein Geschlecht habend
sis deca [sis ˈdekɐ] sis + deca num. sixty, 60, pt. sessenta, ro. șaizeci, la. sexāgintā, de. sechzig
→sisinti
sisinti [sɪˈsintɪ] sis + -inti num. {obsolete} sixty, 60, de. sechzig
→sis deca
sisiu [sɪˈsiʊ], [sɪˈsiw] ses + -iu adj. sexually interested, with sex, it. sessuale, de. sexuell interessiert, mit Sex, geschlechtlich
→nisisiu, sisiu mitis, sisiu pal, sisiu upusit
sisiu mitis [sɪˈsiʊ mɪˈtis], [sɪˈsiw mɪˈtis] sisiu + mitis adj. autosexual, de. autosexuell
sisiu pal [sɪˈsiʊ pal], [sɪˈsiw pal] sisiu + pal adj. homosexual, de. homosexuell
sisiu upusit [sɪˈsiʊ ʊpʊˈsit], [sɪˈsiw ʊpʊˈsit] sisiu + upusit adj. heterosexual, de. heterosexuell
sisprus [sɪsˈprus] si- + sprus v.t. detonate, explode, fr. faire exploser, arroser, it. fare esplodere, fare saltare, de. sprengen
(sist) [sist] not used in isolation *sistō, -ere; *sistitum < sistere, sistō, stitī, statum v.stem. -sist, halt, stop, stand, place
→asist, cusist, isist, nsist, pisist, risist
sistil [sɪsˈtil] sextīlis, -em; sis + til n. (month) August
→sis`
sistim [sɪsˈtim] systēma n. system, it. sistema, nl. stelsel, de. System
→sistim son, sistim sulic
sistim son [sɪsˈtim son] sistim + son n. phonology (of a language)
→funulogi, spluri sistim son
sistim sulic [sɪsˈtim sʊˈlik] sistim + sulic n. solar system, it. sistema solar, de. Sonnensystem
sit` [sit] sit(emba) n.abbrev. (monthabbr3) Sep.
sitemba [sɪˈtembɐ] september; set + emba n. (month) September
→sit`
sitinti [sɪˈtintɪ] set + -inti num. {obsolete} seventy, 70, de. siebzig
→set deca
siur [sɪˈur], [sjur] *segūre < secūris, -em; {-g- indicates a loan} n. axe, it. ascia, scure, es. hacha, ro. secure, de. Axt
siut [sɪˈut], [sjut] seu + -(a)t n. meeting, session, it. riunione, seduta, sessione, de. Sitzung, Tagung, Treffen, Besprechung, Versammlung, Zusammenkunft
Sivil [sɪˈvil] Sibylla n.prop. Sibyl
smrat [sm̩ˈbrat] smaltum n. enamel, fr. émail, ca. esmalt, it. smalto, ro. smalț, scn. smartu, de. Emaille
sobi [ˈsobɪ] sōbrius, -a, -um adj. sober (not drunk), moderate, serius, it. sobrio, ca. sobri, de. nüchtern
soc [sok] socer, -rum adj. (kin) in-law, affine
→griman soc, mau soc, pau soc
soci [ˈsokɪ] *suciō, -īre < *suctiāre < sūgere, suctum; {freq. in cat., it. sp., regular -ar in port.} v.t. suck, it. succhiare, suggere, ca. xuclar, es. succhionar, ro. suge, de. saugen, nuckeln, lutschen
sodi [ˈsodɪ] {loan} n. (chem) sodium, Na {element 11}, ca. sodi, de. Natrium
→idru-crabunat sodi, sulfat sodi niapus
sof [sof] sufflō, -āre v.t. blow
sol [sol] solum n. soil, fr. seuil, ca. sòl, it. suolo, es. suelo, pt. solo, solho, ro. sol, de. Erde, Boden, Mutterboden
sol [sol] solea n. sole (of a shoe), it. suola, fr. seuil, es. suela, de. Schuhsohle
n. sole (fish), fr. sole, it. sogliola, es. lenguado, pt. solha, ro. limbă-de-mare, de. Seezunge
solu [ˈsolʊ] *soluō, -ere; solūtum v.t. solve
→asolu, sulumen, suluru, sulut, sulutur
sombi [ˈsombɪ] somnium n. dream, it. sogno, es. sueño, fur. sium, rm. sömmi, ro. (sleep) somn, de. Traum
→mal-sombi, mun sombi
v.t. dream
son [son] *sonō, -āre; sonitum v.t. sound, make a sound, ring, fr. sonner, it. suonare, es. sonar, de. klingen, einen Ton/ein Geräusch machen, klingeln
→suntur
n. sound, fr. son, it. suono, es. sueno, sonido, pt. som, ro. sun, sunet, de. Klang, Laut
→rumur, sistim son, spluri son, sunus
sor [sor] -(V)- solidus, -a, -um adj. solid (also [chem]), strong, hard, firm, reliable, it. sodo, saldo, solido, pms. sore, lmo. söda, de. hart, fest
spac [spak] -(ra) spatula n. (anat.) shoulder, it. spalla, fr. épaule, ca. espatlla, de. Schulter
→os spac
spal [spal] squālus, -um n. shark, it. pescecane, squalo, fur. pes cjan, scuâl, rm. squagl, es. tiburón, ca. tauró, ro. rechin, de. Hai
→rapen spal, spal rau
spal rau [spal ˈdraʊ], [spal draw] spal + rau n. great white shark, es. tiburón blanco, fr. grand requin blanc, de. weißer Hai
Spani [ˈspanɪ] {loan} n. Spain
spas [spas] s- + pas v.t. crack, break, it. schiacchiare, es. cascar, ro. sparge, de. knacken
→spastur
spastur [spɐsˈtur] spas + -(a)tur n. cracker, breaker, ro. spărgător, de. Knacker, Brecher
→spastur nuc
spastur nuc [spɐsˈtur nuk] spastur + nuc n. nutcracker, it. schiaccianoci, es. cascarnueces, fr. casse-noisettes, pt. quebra-nozes, ro. spărgător de nuci, de. Nußknacker
spat [spat] spatha < σπάθη (spáthē) n. sword, fr. épée, ca. espasa, it. spada, es. espada, de. Schwert
(spati) [ˈspatɪ] not used in isolation -j- spatium n.stem. space, it. spazio, ca. espai, oc. espaci, fr. espace, es. espacio, ro. spațiu, de. Platz, Raum
→spatimen
spatimen [spɐtɪˈmen] spati + -(a)men n. whitespace, space, blank, spacing, it. spaziatura, de. Leerstelle, Spationierung
spec [spek] -(ra) speculum n. mirror, it. specchio, ca. espill, de. Spiegel
spes [spes] spes(i) | -(i) v.t. spend (money), dedicate (time, effort), it. spendere, de. ausgeben, aufwenden
spesi [ˈspesɪ] s- + pesi n. expense, it. spesa, dispendio, fr. dépense, ca. pt. despesa, de. Spesen, Ausgaben, Aufwendungen, Aufwand, Unkosten
→spes
spet [spet] -(j)- species, -em n. species, it. spezie, ca. espècie, de. Art, Spezies
spinac [spɪˈnak] {loan} #ar < #fa اسفناج (esfenâj) n. spinach, ca. oc. espinac, it. spinacio, es. espinaca, ro. spanac, de. Spinat
spir [spir] spīrō, -āre v.i. blow lightly, de. pusten
→rispir
spis [spis] spissus, -a, -um adj. dense, viscous, thick (air)
spital [spɪˈtal] (V)- hospitālis, -em n. hospital, it. ospedale, ro. spital, de. Krankenhaus
→albreg, ustal
splur [splur] *explōrō, -āre; explōrātum v.t. explore, it. esplorare, de. erkunden, erforschen
→spluri
spluri [ˈsplurɪ] splur + -i n. lore, doctrine, exploration, teachings, de. Kunde, Lehre
→spluri fras, spluri frum, spluri iriut, spluri singicat, spluri sistim son, spluri son
spluri fras [ˈsplurɪ fras] {calque based on sintasi}; spluri + fras n. syntax
spluri frum [ˈsplurɪ frum] {calque based on murfulogi}; spluri + frum n. morphology
spluri iriut [ˈsplurɪ ɪrɪˈut], [ˈsplurɪ ʲɪrɪˈʲut] spluri + iriut n. genetics, it. genetica, de. Genetik, Vererbungslehre
→ginilogi
spluri singicat [ˈsplurɪ sɪŋɡɪˈkat] {calque based on simantiu}; spluri + singicat n. semantics
spluri sistim son [ˈsplurɪ sɪsˈtim son] spluri + sistim son n. phonology (the lore), de. Phonologie
→funulogi
spluri son [ˈsplurɪ son] {calque based on funitiu}; spluri + son n. phonetics
spon [spon] spongia n. sponge, fr. éponge, it. spugna, ca. es. oc. pt. esponja, ro. burete, de. Schwamm
→pan spon
sprag [spraŋ] (V)- asparagus, -um n. asparagus, es. espárrago, de. Spargel
→cumba sprag
sprau [ˈspraʊ], [spraw] *sparguō, -ere < spargere, spargō, sparsum v.t. sprinkle, scatter, disperse, shed, ca. espargir, it. spargere (>sparso), spergere (>sperso), ro. sparge (>spart), de. verteilen, versprühen, verbreiten
→asprau, disprau
spremu [ˈspremʊ] s- + premu v.t. squeeze out, it. spremere, rup. sprem, ro. screme, de. ausdrücken, ausquetschen
spret [spret] spelta n. spelt (type of grain), de. Dinkel, it. spelta, farro, fr. épeautre
→avin, farin spret, mil, roi, sec, tric
sprin [sprin] splēnem n. (anat.) spleen, ca. melsa, it. milza, pt. baço, ro. splină, de. Milz
sprit [sprit] spiritus, -um n. spirit, ghost, fr. esprit, ca. oc. esperit, it. spirito, fur. lld. spirt, de. Geist
sproi [ˈsproɪ], [sproj] spurius, -a, -um adj. spurious, illegitimate, false, it. spurio, ca. espuri, es. espurio, ro. șpur, de. gefälscht, falsch, unecht
sprus [sprus] *explōsō, -āre < {freq.} explōdere, explōdō, explōsum v.i. explode, fr. exploser, ca. esplotar, esclatar, es. esplotar, it. esplodere, pt. explodir, de. explodieren
→fa sprus, sisprus, sprusat, sprusiu
sprusat [sprʊˈsat] sprus + -at n. explosion, ca. explosió, it. esplosione, scoppio, ro. explozie, de. Sprengung, Explosion
sprusiu [sprʊˈsiʊ], [sprʊˈsiw] sprus + -iu adj. explosive, ca. explosiu, de. explosiv
n. explosive, ca. esplosiu, de. Sprengstoff
spus [spus] spōnsus, -a n. (kin) partner, husband, wife, spouse, (officially, legally), it. sposa, sposo, rm. cunsort, de. Ehepartner, Ehemann, Ehefrau (offiziell, verbrieft)
→cop, cusrot, nati spus, spusac
v.stem. marry, it. sposare, es. casarse, de. heiraten
→nspus, spusamen, spusat, spusi, spustur
spusac [spʊˈsak] spus + -ac n. marriage, matrimony, it. coniugio, matrimonio, de. Ehe
spusamen [spʊsɐˈmen] spus + -amen n. wedding, it. nozze, sposalizio, es. nupcias, casamiento, de. Hochzeit, Trauung
spusat [spʊˈsat] spus + -at adj. married, it. sposato, es. casado, fr. marié, ro. căsătorit, de. verheiratet
→mrut-spusat, sul-spusat
spusi [ˈspusɪ] spus + -i n. marriage, alliance, it. matrimonio, sposalizio, de. Heirat
spustur [spʊsˈtur] spus + -(a)tur n. bride, groom, it. sposo, sposa, es. novia, novio, de. Braut, Bräutigam
sran [stran] extrāneus, -a, -um adj. strange, odd, weird, not normal, unknown, not familiar, fr. étrange, ca. estrany, it. strano, es. extraño, pt. estranho, ro. ciudat, straniu, străin, de. seltsam, unnormal, unbekannt, komisch, verwunderlich
→cvarc sran, nicunut
srasit [strɐˈsit] *salsīcia n. sausage, fr. saucisse, it. salsiccia, es. salsicha, sc. saltitza, saltzita, sartissu, sartrita, de. Wurst
srat [strat] *saltō, -āre < {freq.} saliō, salīre, saluī, saltum v.i. jump
→asrat, coda srat
sratei [strɐˈteɪ], [strɐˈtej] -*r- saturēja n. savory {herb}, it. santoreggia, gl. segorella, es. saldorija, sarilla, ca. sajolida, fr. sarriette, ro. cimbru, de. Bohnenkraut
sreba [ˈstrebɐ] servō, -āre v.t. maintain, keep, it. servare, de. behalten, beibehalten, sparen
→risreba, usreba
srebi [ˈstrebɪ] *serviō, -īre; servītum v.t. serve, it. servire, de. dienen, servieren
→sribit, sribitur
srec [strek] *stercum < stercus n. dung, manure, it. sterco, fimo, es. estiércol, pt. esterco, ro. șterc, ca. fem, de. Mist, Gülle
→culm srec, fos srec, scrabei srec, sricai
srep [strep] *serpə < *serpentem, serpens n. snake, it. serpe, de. Schlange
sreu [ˈstreʊ], [strew] *striguō, -ere < stringere, stringō, strictum; {nasal infix lost}; {-u- from supine in *-ut} v.t. tighten, bind, embrace, squeeze, fr. étreindre, ca. estrènyer (>estret), it. stringere (>stretto), ro. strânge (>strâns), rup. stringu (>strimtã), sc. istrínghere (>istrintu), fur. strenzi (>strent, strenzût), de. festziehen, schnüren, umarmen, drücken
→sriut
v.refl. nuzzle (into: ni), it. stringersi, de. sich schmiegen (an: ni), sich kuscheln (in: ni)
sribit [strɪˈbit] srebi + -(a)t n. service, de. Dienst
sribitur [strɪbɪˈtur] srebi + -(a)tur n. servant, it. servo, servitore, domestico, es. criado, sirviente, ro. servitor, de. Diener
sricai [strɪˈkaɪ], [strɪˈkaj] srec + -ai n. dung heap, slurry pit, it. letamaio, bottino, pt. esterqueira, de. Misthaufen, Jauchegrube
→culm srec, fos srec
sriut [strɪˈut], [strɪˈʲut] sreu + -(a)t adj. narrow, tight, constricted, strict, it. stretto, angosto, es. estrecho, ro. strâns, strâmt, îngust, la. strictus, de. eng, schmal, streng, strikt
srobi [ˈstrobɪ] *sorbiō, -īre < sorbēre, sorbeō, sorbuī, sorbitum; {-i: it. rom. -it} v.t. slurp, suck in, it. sorbire, es. sorber, ro. sorbi, de. schlürfen, einsaugen
sroi [ˈstroɪ], [stroj] historia n. story, history, it. storia, ro. istorie, de. Geschichte
→prisruiu
sron [stron] *extronitum < tonitrus, -um n. bang, boom, it. schianto, scoppio, es. estruendo, de. Knall
→Sron Primeu
Sron Primeu [strom prɪˈmeʊ], [strom prɪˈmew] sron + primeu n.prop. (phys.) big bang, de. Urknall
sronti [ˈstrontɪ] {loan} #gd Sròn an t-Sìthein n. (chem) strontium, Sr {element 38}, ca. estronci
srot [strot] sors, -tem n. fate, destiny, fr. sorte, ca. sort, it. sorte, es. suerte, ro. soartă, sc. solte, de. Schicksal
→cusrot
(sru) [stru] not used in isolation +r strūō, -ere; strūctum v.stem. stack, pile up, put together, compose, build, arrange
→cusru, disru, nsru, risru, srumen, usru
srugi [ˈstruɡɪ] -gi- *surgiō, -īre < surgere, surgō, surrēxī, surrēctum; {-gi- is kept like in other Rom. languages} v.i. emerge, appear, arise, ca. sorgir, it. sorgere, es. surdir, surgir, de. auftauchen, aufkommen, erscheinen, hervorkommen, sich zeigen
srumen [strʊˈmen] īnstrūmentum; sru + -(a)men n. instrument, tool, means, it. strumento, de. Instrument
sta [sta] +V *stō, -āre v.aux. {progressive marker}
sta- [sta] extra-; {merged with 'supra-'} pref. extra-, over-, ultra-, more than, it. extra-, stra-, sor-, sopra-, sovra-, de. über-, jenseits von
→sta, sta, stacoi, stafal, stafat, staiu, stapas, stapen, staurdinar, stavilet
adv.dep. extra-, over-, more than, it. extra-, stra-, sor-, sopra-, sovra-, de. über-, jenseits von
→a sta
prep. over, above, about, it. sopra, es. sobre, ro. asupra, sc. assúa, assupra, suba, de. über; cmp. ro. spre
→mirbel, mirbel, nrat, sta avis
sta avis [sta ɐˈvis], [sta ʱɐˈvis] sta + avis adv. above the abyss, de. über dem Abgrund
staba [ˈstabɐ] stabulum n. stable, it. stabbio, fr. étable, ca. estable, es. establo, ro. staul, de. Stall
stacoi [stɐˈkoɪ], [stɐˈkoj] sta- + coi v.t. braise (meat), fr. braiser, it. brasare, stracuocere, es. estofar, de. schmoren
→stacuit
stacuit [stɐkʊˈit], [stɐˈkwit] stacoi + -(a)t adj. braised {meat}
n. stew, braised dish, ragu, fr. ragoût, ca. guisat, estofat, it. stufato, stracotto, ragù, de. Eintopf, Schmorgericht, Ragout
stafal [stɐˈfal] sta- + fal n. (anat.) foreskin (of penis or clitoris), preputium, ca. prepuci, it. prepuzio, es. prepucio, ro. prepuț, de. Vorhaut, Präputium
stafat [stɐˈfat] sta- + fat n. surface, area, it. superficie, ro. suprafață, de. Oberfläche
staiu [stɐˈiʊ], [stɐˈʱiw], [ˈstajʊ] sta- + -iu adj. external
→buc staiu matriu, lai pu staiu
n. exterior
(stal) [stal] not used in isolation *-stallō, -āre; -stallātum < *īnstallō, -āre; īnstallātum v.stem. -stall, it. -stallare
→nstal
st'an [s tan] st(i) + an adv. this year, ca. enguany, it. quest'anno, uguanno, es. hogaño, de. dieses Jahr, in diesem Jahr, heuer
stang [staŋ] stagnum < stannum n. (chem) tin, Sn {element 50}, ca. estany, it. stagno, ro. staniu, de. Zinn
stang [staŋ] *stāgnum n. pond, ca. estany, it. stagno, es. charca, estanque, ro. baltă, de. Teich
stapas [stɐˈpas] {calque} *super-passāre; sta- + pas v.t. surpass, de. übertreffen
stapen [stɐˈpen] sta- + pen n. (anat.) eyebrow, fr. sourcil, ca. sobrecella, it. sopracciglio, fur. sorecee, es. sobrecejo, pt. sobrancelha, ro. sprânceană, rup. sprindzeanã, de. Augenbraue
stat [stat] *status, -ī < status, -ūs n. state, status, it. stato, ca. estat, es. estado, ro. stat, fr. état, de. Zustand, Status
→Stat Unit
Stat Unit [sta tʊˈnit] stat + unit n. United States, ca. Estats Units, de. Vereinigte Staaten
staurdinar [stɐʊrᵊdɪˈnar], [stɐʱʊrᵊdɪˈnar] sta- + urdinar adj. extraordinary, it. straordinario, ro. neobișnuit, de. außergewöhnlich
stavilet [stɐvɪˈlet] sta- + vilet adj. ultraviolet, it. ultravioletto, de. ultraviolett
→dirait stavilet, surui
ste [ste] (V)- iste pron.dem. this/that one, these/those ones, the one ... (who/that), fr. ce, cet, cette, it. quello, questo, codesto, es. esto, esse, ro. acest, ăst, acel, ăla, lij. sto, pms. cost, sto, st, ës, scn. stu, chistu, de. derjenige, ..., der, die, das, den, ...
→car ste, com ste, cui, cui's ste e pi fotu, is ste e, is ste fu, le, nu pi ste, ste ca, ste la, sti, tut ste
ste ca [ste ka] ste + ca pron.dem. this
Stef [stef] Stephana, -us n.prop. Stephan, Steven
→Stem
ste la [ste la] ste + la pron.dem. that
Stem [stem] -PH- Stephana, -us n.prop. Stephan, Steven
→Stef
steni [ˈstenɪ] s- + teni v.t. extend, enlarge, spread, stretch out, it. stendere, estendere, fr. étendre, ca. estendre, de. ausbreiten, auseinanderziehen, vergrößern, strecken, dehnen, erweitern
→stinimen
stenu [ˈstenʊ] s- + tenu v.refl. abstain, refrain (from:di), keep away, it. astenere, es. abstenerse, ro. abține, de. sich fernhalten (von:di), verzichten (auf:di)
stetu [ˈstetʊ] *stituō, -ere; stitūtum < statuere/-stituere, -stituō, -stitūtum; {-ū- from supine in *-ūt} v.t. set up, erect, decree, estabish, ordain, -stitute, it. -stituere, statuire, de. -stituieren, errichten, erlassen, aufbauen, weihen
→custetu, sustetu
sti [sti] (V)- iste+; ste det.dem. this; that; these; those, ca. aquell, fro. cil, fr. celle, ceux, it. quello, questo, gl. aquel, aquil, ro. acel, acest, rup. atsel, lij. sto, sc. cudhu, scn. chidhu, nap. chillo, chisto, de. dieser, jener
→l, ni sti cau, st'an, st'inda, sti not, sti siran, sti siran la, st'iur
stibi [ˈstibɪ] {loan} n. (chem) antimony, Sb {element 51}, ca. antimoni, ro. antimoniu, stibiu
stil [stil] stylum n. style
stil [stil] stēlla n. star
stim [stim] *extinguō, -ere; extīnxī, extīnctum v.t. extinguish, put out, quench, it. spegnere, estinguere, fr. éteindre, ro. stinge, de. löschen, auslöschen, ablöschen, ausmachen
→distim, stimat
stimat [stɪˈmat] stim + -at adj. extinguished, extinct, fr. éteint, ca. extint, it. estinto, stinto, es. extinto, pt. extinguido, extinto, ro. stins, de. gelöscht, ausgelöscht, erloschen, ausgestorben
n. extinction, pt. extinção, de. Aussterben
st'inda [s ˈtindɐ] st(i) + inda adv. in that moment, at that time, in that instant, de. in dem Moment
stinimen [stɪnɪˈmen] steni + -(a)men n. extension, it. estensione, de. Erweiterung, Ausdehnung, Ausbreitung
sti not [sti not] sti + not adv. tonight, de. heute Nacht
sti siran [sti sɪˈran] sti + siran adv. this evening, tonight, it. stasera, es. esta tarde, pt. hoje à tardinha, de. heute Abend
sti siran la [sti sɪˈran dla] sti + siran + la n. that evening, de. den Abend, an dem Abend
stiu [ˈstiʊ], [stiw] *aestīvum n. summer, ca. estiu, pt. verão, estio, es. verano, sc. istiu, istade, it. estate, fr. été, ro. vară, rm. stad, de. Sommer
→pivir
st'iur [s tɪˈur], [st jur] st(i) + iur adv. today, fr. aujourd'hui, ca. avui, it. oggi, es. hoy, pt. hoje, fur. vuê, lld. ncuei, rm. oz, ro. astăzi, azi, sc. oe, oi, de. heute
→a tem st'iur
stong [stoŋ] stomachus, -um n. (anat.) stomach, ca. estómac, it. stomaco, es. estómago, ro. stomac, sc. istàmaco, istòcomo, stòmagu, de. Magen
→pang, stong pagi
stong pagi [stoŋ ˈpaɡɪ] stong + pagi n. abomasum, fr. caillette, es. it. pt. abomaso, co. caghjarella, ro. cheag, de. Labmagen
stop [stop] *stupulam < stipulam n. stubble, it. stoppia, pt. restrolho, de. Stoppel
→fung stop
strai [ˈstraɪ], [straj] s- + trai v.t. remove, revoke, withdraw, extract, de. entfernen, entziehen
→rimou
studi [ˈstudɪ] {loan} studium v.t. study, it. studiare, de. studieren, üben, erforschen, untersuchen
→studitur
studitur [stʊdɪˈtur] studi + -(a)tur n. student
stul [stul] C(V)- satullus, -a, -um < satis adj. satisfied, full, sated, de. zufrieden, satt
n. satiety, feeling of being satisfied/full/sated, ro. saț, de. Sättigung, Sattheit, Befriedigung
→astul, stulic, stulus
stulic [stʊˈlik] {calque} satis + facere; stul + -ic v.t. satisfy, it. sodisfare, ca. satisfer, de. befriedigen, zufriedenstellen, genügen, sättigen
→stulicaru, stulicatur
stulicaru [stʊlɪˈkarʊ] stulic + -aru adj. satiable, satisfiable
→nistulicaru
stulicatur [stʊlɪkɐˈtur] stulic + -atur adj. satisfying, saturating, satiating, de. zufriedenstellend, befriedigend, sättigend
stulus [stʊˈlus] stul + -us adj. nutritious, ro. sățios, de. nahrhaft
sturut [stʊˈrut] *sciūruceus, -um < sciūrus, -um n. squirrel, it. scoiattolo, ca. esquirol, es. ardilla, fr. écureuil, ro. știur, veveriță, de. Eichhörnchen
su [su] -(C) sub+ prep. under, it. sotto, ca. oc. sota, fur. sot, rm. sut, ro. subt, sub, pt. sob, fr. sous, es. debajo, de. unter
→ios, su ap, su crau, su vot
su- [su] -(C) sub- pref.v.<v./n. under-, sub-, infra-
→su, sucedi, sufri, sumit, sumrei, suriu, surui, suscriu, sustetu, sutenu
adv.dep. under
→a su
su` [su] (d)su` n.abbrev. (weekdayabbr2) Sun., de. So.
su ap [su ap], [su ʷap] su + ap adv. subaqueous(ly), underwater
suc [suk] sūcus, -um n. juice, jus, serum, aquous medium, de. Saft, Sud, Serum, wäßriges Medium, es. zumo, it. succo, sugo, ca. ro. suc
→asuc, disuc, suc butir, suc lat, suc limun, suc pum, suc samba
suc butir [suk bʊˈtir] suc + butir n. buttermilk, fr. babeurre, it. latticello, pt. soro de manteigo, leitelho, ro. zară, nl. karnemelk, de. Buttermilch
sucedi [sʊˈkedɪ] su- + cedi v.i. succeed (obj.: a), follow (obj.: a), it. succedere, seguire, de. folgen (dat.: a), nachfolgen (dat.: a)
suc lat [suk lat] suc + lat n. whey, ca. xerigot, fr. petit-lait, it. siero di latte, es. suero, suero de la leche, ro. zer, de. Molke
suc limun [suk lɪˈmun] suc + limun n. lemon juice
suc pum [suk pum] suc + pum n. apple juice
su crau [su ˈkraʊ], [su kraw] su + crau adv. locked away, de. unter Verschluß
suc samba [suk ˈsambɐ] suc + samba n. blood serum, it. siero sanguigno, de. Blutserum
sufri [ˈsufrɪ] su- + fri v.t. suffer, it. soffrire, de. erleiden, leiden (an: obj.)
v.i. suffer, it. soffrire, de. leiden
suil [sʊˈil], [swil] *sūgillum < sigillum n. seal (mark), sigil, it. sugello, ca. segell, fr. sceau, es. sello, ro. sugel, de. Siegel
suin [sʊˈin], [swin] *subinde adv. often, many times
sul [sul] sōlum adj. single, alone, ca. sol
→dop, sul-amus, sulpiut, sul-spusat
adv. only, alone, fr. seulement, ca. només, solament, sols, it. solo, soltanto, solamente, es. nomás, ro. numai, de. nur, ausschließlich
→nu sul, uniu
sul-amus [su lɐˈmus] sul + amus adj. monoamorous, de. monoamor, monoamorös
→mrut-amus, sul-spusat
sulf [sulf] -(r) sulphur; {acc/nom. in -r, not using abl. form} n. (chem) sulphur, S {element 16}, it. zolfo, ro. sulf, ca. sofre, de. Schwefel
→dui-usida sulf, sulfat, usida sulf
sulfat [sʊlˈfat] sulf + -at n. (chem) sulphate, it. solfato, de. Sulfat
→sulfat sodi niapus
sulfat sodi niapus [sʊlˈfat ˈsodɪ nɪɐˈpus], [sʊlˈfat ˈsodɪ njɐˈpus] sulfat + sodi + niapus n. (chem) anhydrous sodium sulphate, de. wasserfreies Natriumsulfat
sulic [sʊˈlik] * sōliculus, -um < sōl, -em n. sun, ca. sol
→Arit Sulic, inergi sulic, sistim sulic, sulicus, ungi sulic
sulicus [sʊlɪˈkus] sulic + -us adj. sunny
sulpiut [sʊlpɪˈut], [sʊlˈpjut] sul + peu + -(a)t n. centipede, ca. centpeus, it. centopiedi, gl. cempés, sv. enkelfoting, de. Hundertfüßer
→dupiut, sulpiut viluc
sulpiut viluc [sʊlpɪˈut vɪˈluk], [sʊlˈpjut vɪˈluk] sulpiut + viluc n. house centipede, qtax. scutigera coleoptrata, de. Spinnenassel
sul-spusat [sul spʊˈsat] sul + spusat adj. monogam, de. monogam
→mrut-spusat, sul-amus
sulumen [sʊlʊˈmen] solu + -(a)men n. solution
→sulumen globa
sulumen globa [sʊlʊˈmeŋ ˈɡlobɐ] sulumen + globa n. comprehensive solution, global solution, it. soluzione globale, de. Gesamtlösung
suluru [sʊˈlurʊ] solu + -(a)ru adj. soluble, solvable
sulut [sʊˈlut] solūtus, -a, -um; solu + -(a)t adj. loose, free, de. lose, gelöst, frei
sulutur [sʊlʊˈtur] solu + -(a)tur n. solver, solvent
adj. solvent
sumit [sʊˈmit] su- + mit v.t. submit (s.o.: obj., to: a), subjugate, subdue, subordinate, it. sottomettere, fr. soumettre, es. entregar, presentar, pt. submeter, de. einreichen, unterwerfen, unterziehen, unterbreiten, unterordnen
→sumitat
sumitat [sʊmɪˈtat] sumit + -at n. submission, subjugation, it. sottomissione, fr. soumission, de. Unterwerfung, Unterjochung, Einreichung
sumrei [sʊmˈbreɪ], [sʊmˈbrej] su- + mrei v.t. submerge, dive, ca. somorgollar, cabussar, submergir, it. sommergere, de. untertauchen, tauchen, abtauchen
v.refl. swim underwater, dive, ca. capbussar-se, it. immergersi, es. bucear, de. tauchen
sun [sun] zōna n. zone, area, region, ca. it. zona, de. Bereich, Zone
→sun pit, sun pu
sun pit [sum pit] sun + pit n. quiet zone, de. Ruhebereich
sun pu [sum pu] sun + pu n. pubic region, pubis, fr. zone pubienne, it. zona pubica, ca. es. pt. zona púbica, ro. zona pubiană, de. Schamgegend, Schambereich
suntur [sʊnˈtur] son + -(a)tur adj. loud, making sounds/noises, ringy, noisy
→rumurus, sunus
sunus [sʊˈnus] son + -us adj. noisy, loud, fr. bruyant, ca. sorollós, it. rumoroso, es. ruidoso, ro. gălăgios, de. laut
→rumurus, suntur
sup [sup] *suppa < #pgmc supo n. (culin.) soup
→sup cou bou, sup mantic crucut, sup primeu, sup pul, sup rapen spal, sup ribil
sup cou bou [sup ˈkoʊ ˈboʊ], [sup kow bow] sup + cou bou n. (culin.) oxtail soup
supir [sʊˈpir] *superīrem < superiōrem; {re-learned from lat.} adj. superior
→supiri
n. superiority
supiri [sʊˈpirɪ] supir + -i n. superiority
sup mantic crucut [sup mɐnˈtik̚ krʊˈkut] sup + mantic + crucut n. (culin.) creamy pumpkin soup
sup primeu [sup̚ prɪˈmeʊ], [sup̚ prɪˈmew] sup + primeu n. primordial soup, it. brodo primordiale, de. Ursuppe
sup pul [sup̚ pul] sup + pul n. (culin.) chicken soup
sup rapen spal [sup rɐˈpen tspal] sup + rapen spal n. (culin.) shark's fin soup, de. Haifischflossensuppe
sup ribil [sup rɪˈbil] sup + ribil n. (culin.) pea soup, it. zuppa di piselli, pt. sopa de ervilhas, de. Erbsensuppe
sur [sur] {loan} #fr sud < #pgmc suþan n. (compass) south , southern, fr. sud, midi, it. sud, mezzogiorno, meridione, ro. sud, miazăzi, rup. njadzã-dzuã, de. Süd-, Süden
→Mar Sur
suric [sʊˈrik] sōrīcem < sōrex, -icem n. mouse, it. topo, sorcio, fr. souris, es. ratón, ca. ratoli, ro. șoarece, de. Maus
→mur
surin [sʊˈrin] -v- sobrīnus, -a n. (kin) nephew, niece, sibling's child, spouse's sibling's child, ca. nebot, neboda, it. nipote, es. sobrino, pt. sobrinho, ro. nepot, nepoată, rm. nev, nezza, de. Nichte, Neffe
→cusurin, surin ast
surin ast [sʊˈri nast] surin + ast n. (kin) stepnephew, stepniece, es. sobrinastro
suriu [sʊˈriʊ], [sʊˈriw] su- + riu v.i. smile, it. sorridere, fr. sourire, ca. somriure, oc. sorire, es. sonreír, ro. surâde, rm. surrir, de. lächeln
surui [sʊˈruɪ], [sʊˈruj] su- + rui adj. infrared, ca. infraroig, it. infrarosso, ro. infraroșu, de. infrarot
→stavilet
suscriu [sʊsˈkriʊ], [sʊsˈkriw] su- + scriu v.t. subscribe, fr. souscrire, ca. subscriure, it. soscrivere, ro. subscrie, es. subscribir, de. abonnieren
sustanti [sʊsˈtantɪ] substantia n. substance, it. sostanza, de. Substanz, Stoff, Wesentliches
→cantat sustanti, sustantiu
sustantiu [sʊstɐnˈtiʊ], [sʊstɐnˈtiw] {calque} substantīvus; sustant(i) + -iu n. noun, substantive, it. sostantivo, nome, de. Substantiv, Nomen, Hauptwort
→aiatiu, prunumba, vreu
sustetu [sʊsˈtetʊ] su- + stetu v.t. substitute, replace, it. sostituire, de. ersetzen
→rimprat, riposi
sutenu [sʊˈtenʊ] su- + tenu v.t. support (in:ni), aid, give support, sustain, be with, it. sostenere, ca. sustener, fr. soutenir, es. respaldar, gl. soster, pt. apoiar, ro. susține, de. unterstützen, stützen, bestärken, helfen
→sutinuru
v.refl. support oneself (by,with:ni), stand (on:ni), be based (on:ni), it. sostenersi, de. sich stürzen (auf:ni)
sutil [sʊˈtil] subtīlem adj. thin, slim, slender, fine (in small pieces), it. sottile, fino, de. dünn, fein (in kleinen Stücken)
→butel sutil, gros
sutinuru [sʊtɪˈnurʊ] sutenu + -(a)ru adj. sustainable, it. sostenibile, es. sostenible, pt. sustentável, de. nachhaltig
n. sustainability, ca. sostenibilitat, fr. soutenabilité, it. sostenibilità, es. sostenibilidad, pt. sustentabilidade, de. Nachhaltigkeit
su vot [su vot] su + vot adv. under vacuum, in vacuo, vacuum-packed, fr. sous vide, it. sotto vuoto, de. im luftleeren Raum, im Vakkum, vakuumiert, eingeschweißt
Svabi [ˈsvabɪ] -b- Suābia n. Swabia, fr. Souabe, it. Svevia, de. Schwaben
svau [ˈsvaʊ], [svaw] suāvis, -em adj. soft, mild, gentle, smooth, ca. suau
Sviton [svɪˈton] Suetonia, -us n.prop. Suetonia, Suetonius

T

`t [t] t(e) n. (letter) t, T, U+0054, U+0074
→`es, `s, `u
ta- [ta] (C)- intrā-; {'trāns' merged with 'inter-' and 'intrā-'} pref. trans-, over-, through, across, beyond, between, among
→ta, ta, tacumba, tadi, tadu, tafri, tafun, talei, tamit, taprot, tascriu, tavi, tavitiu
adv.dep. trans-, over-, through, across, beyond, between, among
→a ta
prep. between, inside of, within, among
→pu, ta alt, ta griman, ta l, ta omba, ta un
ta alt [ta alt], [ta ʱalt] ta + alt adv. among other things, it. fra l'altro, es. entre otros, de. unter anderem
taba [ˈtabɐ] tabula n. table, desk, it. tavolo, tavola, es. tabla, fr. table, oc. taula, fur. taule, de. Tisch, Tafel; cmp. fr. tôle
→ni taba, ser cric taba, vin taba
tabac [tɐˈbak] -b- tabbac; {loan} n. tobacco, ca. tabac, ro. tutun, de. Tabak
tac [tak] *tacə < tacitum adj. silent, quiet, still, it. tacito, quieto, calmo, silenzioso, de. still, leise
→pit, tacu
n. silence, quietness, de. Stille
tacsi [ˈtaksɪ] {loan} #la {modern} taxi+metrum n. taxi, it. taxi, de. Taxi
tacu [ˈtakʊ] tac + -u v.t. be silent, be quiet, fr. taire (>ty), it. tacere (>taciuto), ro. tăcea (>tăcut), de. schweigen, still sein
→fa tacu, va tacu pi fotu
tacumba [tɐˈkumbɐ] ta- + cumba v.i. overflow, it. tracimare, traboccare, de. überlaufen (Flüssigkeit), überkochen
tadi [ˈtadɪ] ta- + di v.t. forbid, prohibit, fr. interdire, ca. denegar, prohibir, vetar, it. vietare, proibire, ro. interzice, nega, de. verbieten
tadu [ˈtadʊ] ta- + du v.t. translate, ca. traduir, it. tradurre, es. traducir, ro. traduce, de. übersetzen
tafri [ˈtafrɪ] ta- + fri v.t. transfer, it. trasferire, de. übertragen, verlagern, überführen, überweisen
tafun [tɐˈfun] ta- + fun n. background, it. sfondo, es. trafondo, fondo, de. Hintergrund, nl. achtergrond
→mac tafun
ta griman [ta ɡrɪˈman] ta + griman adv. among siblings
ta l [tal] special elision ta + l prep.det. inside the, among the
tal [tal] tālem det.dem. such a, ca. tal, it. tale, es. tal, gl. tal, de. solch ein, so ein
pron.dem. such one, es. tal, gl. tal, de. so einer
talei [tɐˈleɪ], [tɐˈlej] {remodelled after 'interlego' where 'trans-' merged with 'inter-'}; ta- + lei v.t. understand, grasp, fr. comprendre, ca. entendre, comprendre, it. capire, pt. compreender, entender, perceber, ro. înțelege, de. verstehen, begreifen
→talitur
Tali [ˈtalɪ] -j- Itālia n.prop. Italy
→talian
tali [ˈtalɪ] *taliō, -āre v.t. cut, cut through, cut into pieces, slice
tali [ˈtalɪ] {loan} n. (chem) thallium, Tl {element 81}, ca. tal·li
talian [tɐlɪˈan], [tɐˈljan] {calque} italiānus, -a, -um; Tali + -an adj.prop. Italian
talitur [tɐlɪˈtur] talei + -(a)tur adj. clever, intelligent, understanding a lot, it. intelligente, de. intelligent, schlau, pfiffig
talun [tɐˈlun] tālōnem n. heel
tamit [tɐˈmit] ta- + mit v.t. transmit, bequeath, send, it. trasmettere, lasciare in eredità, ro. trimite, de. übertragen, übermitteln, weitergeben, ausstrahlen, schicken, vererben
→iriut, tamitat
tamitat [tɐmɪˈtat] tamit + -at n. transmission, message, de. Sendung, Nachricht, Übertragung
tan [tan] tanto; tam adv.dem. so, so much, so many, likewise, such, ca. tant, tan, es. it. tanto, de. so, soviel, so sehr
→can ... tan ..., fotu, e tan gustus, minda tan, tan bel ca, tan ca, tan can
det.dem. so much, so many, so, es. tan, pt. tão, ro. atât de, de. so, soviel, soviele
tan bel ca [tam bel ka] tan + bel + ca prep.phr. as beautiful as, ro. la fel de frumos ca, de. so schön wie
→pu bel ca
tan ca [taŋ ka] tan + ca prep. as much as
tan can [taŋ kan] tan + can conj.adv. as much as {to distinguish from can, or for emphasis}, fr. autant que, es. tanto como, de. soviel wie
tantal [tɐnˈtal] {loan} n. (chem) tantalum, Ta {element 73}, ca. tàntal
ta omba [ta ˈombɐ], [ta ˈʱombɐ] ta + omba adv. among humans, among people, between people, interpersonal
taprot [tɐˈprot] ta- + prot v.t. transport
tar [tar] tardus, -a, -um adj. late
→a pu tar
tart [tarᵊt] -Vr- tartarum n. (chem.) tartar, cream of tartar, fr. tartre, ca. tàrtar, it. tartaro, de. Weinstein
→ac tart, idru-tartat putasi, tartat
tartat [tɐrᵊˈtat] tart + -at n. (chem.) tartrate, it. tartrato, tartaro, de. Tartrat
→idru-tartat putasi
tascriu [tɐsˈkriʊ], [tɐsˈkriw] ta- + scriu v.t. transcribe, transliterate, fr. transcrire, ca. transcriure, it. trascrivere, ro. transcrie, de. umschreiben (schreibt um), nachschreiben, transkribieren
tast [tast] *taxitō, -āre n. touch, feel, probe by feel, grope, it. tastare, de. tasten
tasun [tɐˈsun] *taxō, -nem; {acc. has long -o- as sp., cat., ofr.} n. badger, it. tasso, es. tejón, ca. teixó, toixó, de. Dachs
(-tat) [tat] not used in isolation -(i)tat suff.stem. {part of abstraction suffix}
→vri
`tau [ˈtaʊ], [taw] `-au- +V *tau n. (greek letter) tau, Τ, τ
→`i-silon, `singma
tau [ˈtaʊ], [taw] {loan} τ n. tau {Greek letter}
→tavon
ta un [ta un], [ta ʱun] ta + un prep.det. among a
tavi [ˈtavɪ] ta- + vi prep. across, through, via, ca. a través de, de. durch, quer durch, via
→pi
adv. across, crosswise, es. de través, de. quer, kreuzweise
tavitiu [tɐvɪˈtiʊ], [tɐvɪˈtiw] ta- + vit + -iu adj. transparent, it. trasparente, ro. străveziu, de. durchsichtig
→nitavitiu
tavon [tɐˈvon] {loan} τ < #el τρίτος; tau + -on n. (phys., stdmodel) tau particle, it. tauone, de. Tauon
→niutrin tavon
`te [te] `*tē n. (letter) t, T, U+0054, U+0074
→`es, `t, `u
te [te] {loan} n. tea, it. tè, es. té, ca. te, fr. thé, pt. chá, ro. ceai, de. Tee
tega [ˈteɡɐ] tegula n. tile, roof tile, es. teja, ca. teula, sc. tèba, tébia, téura, fr. tuile, it. tegola, ro. țiglă, de. Ziegel, Dachziegel
v.t. tile
→tigat
(tei) [ˈteɪ], [tej] not used in isolation *tegō, -ere; tēctum v.stem. cover, conceal, hide, protect
→prutei
tem [tem] *tempus, -um < tempus, -orem n. time (also [phys.]), age, epoche, era, it. tempo, età, epocha, era, de. Zeit, Zeitalter, Epoche, Ära
→a racal tem, a tem st'iur, sicun, tem an, tem ap, tem primeu
tem an [te man] tem + an n. season, time of year, pt. sazão, ro. anotimp, de. Jahreszeit
tem ap [te map] tem + ap n. tide, tides, fr. marée, ca. it. sp. marea, pt. maré, ro. maree, de. Gezeiten, Tide, Tiden
temba [ˈtembɐ] *temperō, -āre; temperātum v.t. temper, moderate, regulate, arrange, order, cool down, warm up, dress, season, ca. temprar, trempar, es. templar, ro. astâmpăra, de. mäßigen, anpassen, ordnen, regeln, einregeln, abschmecken, einstellen
→coni, cufiur, tembi, timbat
tembi [ˈtembɪ] temb(a) + -i n. (phys.) temperature, it. temperatura
→cilvin
tem primeu [tem prɪˈmeʊ], [tem prɪˈmew] tem + primeu n. prehistoric times, primeval times, a time very long ago, it. tempi preistorici, es. tiempo primitivo, de. Urzeit
temu [ˈtemʊ] *timuō, -ere < timēre, timeō, timuī, *timitum; {-u: supine in -ut; also works well with noun deriv.} v.t. fear, it. temere (>-uto), ca. témer (>-ut), ro. teme (-ut), dt fürchten
n. fear, dread, respect, apprehension, it. timore, es. temor, de. Angst, Scheu, Furcht, Ehrfurcht
tenda [ˈtendɐ] tenerus, -a, -um adj. tender, soft, delicate, cute, ca. tendre, it. tenero, de. weich
teni [ˈtenɪ] *tendiō, -īre < tendere, tendō, tentum; {part.: it. teso, cat. tendit, rom. tins, fr. tendu} v.t. stretch, tighten, it. tendere, fr. tendre, ca. tendir, es. tender, ro. tinde, de. strecken, festziehen, spannen
→ateni, nteni, steni, tinit, tinit
tent [tent] -nt *temptō, -āre v.t. tempt, entice, lure; attempt, try, it. tentare, es. tentar, ro. tenta, de. versuchen, in Versuchung führen, ausprobieren
n. temptation
tenu [ˈtenʊ] *tenuō, -ere < tenēre, teneō, tenuī, tentum v.t. hold, keep, {dialect} have, fr. tenir (>tenu), ca. tenir (>tingut), it. tenére (>-uto), ro. ține (>ținut), sc. tènnere (>tentu, ténnidu), de. haben, halten
→au, cutenu, ditenu, ritenu, sa tenu, stenu, sutenu, tenu calen, tenu friu, tinutur
tenu calen [ˈtenʊ kɐˈlen] tenu + calen v.i. {dialect} be warm, it. avere caldo, de. warm sein (subj.: dat.)
→au calen, repu calen
v.t. keep warm, it. (man)tenere caldo, de. warm halten
tenu friu [ˈtenʊ ˈfriʊ], [ˈtenʊ friw] tenu + friu v.i. {dialect} be cold, it. avere freddo, de. kalt sein (subj.: dat.)
→au friu, repu friu
v.t. keep cold, it. (man)tenere freddo, de. kalt halten
tepi [ˈtepɪ] tepidus, -a, -um adj. lukewarm, tepid, ca. tebi, it. tiepido, fr. tiède, es. tibio, de. lau, lauwarm
ter [ter] terra n. earth, fr. terre, ca. it. pt. terra, es. tierra, ro. pământ, de. Erde
→globa ter, paumen, pumber, Tircunan, tremba ter
tera- [ˈterɐ] {loan} tera {SI unit prefix} precomp.si. tera, 1e12, T
→tera
num. trillion, billion, 1e12
terbi [ˈterᵊbɪ] {loan} n. (chem) terbium, Tb {element 65}, ca. terbi
test [test] textus, -um n. text, written passage, it. testo, de. Text
tesu [ˈtesʊ] *texuō, -ere < texere, texō, textum; {-u-: part. it. tessuto, rom. țesut, cat. teixit} v.t. weave, it. tessere, ca. teixir, ro. țese, de. weben
→tisut
`teta [ˈtetɐ] `+V *thēta n. (greek letter) theta, Θ, θ
→`eta, `iota
teu [ˈteʊ], [tew] *tiguə < *tiguō, -ere < (con)tiguus, -a, um; -tingere, -tingō, -tāctum < tangere v.t. touch, it. toccare, tangere, fr. toucher, pt. tocar, tanger, ro. atinge, de. berühren, betreffen
→ateu, cuteu, tiut
ti [ti] *tī < tē; tibi; tū, tūa, -us, -um pron.pers. thou, thee, thy, thine, you, your (sg.), fr. tu, de. Du
→com is cos ti e, ou's ti e pi fotu
tiat [tɪˈat], [tjat] theātrum n. theatre, it. teatro, de. Theater, Schauspielhaus
→cinu-tiat
tic [tik] thēca < #el θήκη n. scabbard, sheath (of a sword), pod (of plants), fr. gaine, it. fodero, guaina, tega, ro. teacă, es. vaina, pt. bainha, sc. tega, teca, bàina, de. Schwertscheide, Kapsel, Schote
→vain
ticneci [tɪkˈnekɪ] {loan} n. (chem) technetium, Tc {element 43}, ca. tecneci
tiga [ˈtiɡɐ] -gr- tīgris, -em n. tiger, it. tigre, de. Tiger
→tiga den saba
tiga den saba [ˈtiɡɐ den ˈtsabɐ] tiga + den + saba n. sabre-toothed tiger, smilodon, de. Säbelzahntiger
tigat [tɪˈɡat] teg(a) + -at n. roof, la. tectum, fr. toit, oc. teulat, ca. teulada, it. tetto, es. techo, techumbre, techado, sc. cobertura, teulada, ro. acoperiș, fur. cuviert, tet, de. Dach
tilfun [tɪlˈfun] telephōn; {loan} n. telephone, de. Telefon
tiluri [tɪˈlurɪ] {loan} n. (chem) tellurium, Te {element 52}, ca. tel·luri
tim [tim] thymus, -um n. thyme, thymus, ca. timó, tomello, timonet, tomell, tim, timus, it. timo, de. Thymian, Thymusdrüse
→glanul tim
timbat [tɪmˈbat] temb(a) + -at adj. tempered, adjusted, regulated, balanced, sugared, seasoned, es. templado, de. gut eingeregelt, abgeschmeckt, eingestellt, ausgeglichen
timpest [tɪmˈpest] *tempestem < tempestās, -tem n. storm, tempest, de. Sturm
timun [tɪˈmun] tēmō, -nem n. rudder, helm, drawbar, it. timone, de. Ruder, Steuer, Deichsel
tin [tin] tīncta n. ink, it. inchiostro, es. tinta, ca. tint, ro. cerneală, de. Tinte
→fung tin
tines [tɪˈnes] {loan} n. (chem) tennessine, Ts {element 117}, ca. tennes
tinit [tɪˈnit] {calque} tēnsiō; teni + -(a)t n. tension, it. tensione, es. tensión, ro. tensiune, de. Spannung
→volt
tinit [tɪˈnit] teni + -(a)t adj. tense, taut, tight, ca. tes, tens, it. teso, tirato, pt. teso, de. gespannt, angespannt
→tis
tintac [tɪnˈtak] tentāculum; {loan} n. tentacle, it. tentacolo
tinun [tɪˈnun] tendōnem n. sinew, tendon
→tinunus
tinunus [tɪnʊˈnus] tinun + -us adj. sinewy
tinutur [tɪnʊˈtur] tenu + -(a)tur adj. lasting, tenacious, it. tenace, es. tenaz, de. zäh, hartnäckig, beharrlich, klebrig, fest haftend
tip [tip] typus, -um n. type, kind, class, font {ellipsis}, it. tipo, ca. tipus, classe, mena, gens, ro. fel, gen, fr. type, genre, de. Art, Typ, Klasse
→tip let
tip let [tip let] tip + let n. font, ca. fosa, it. carattere, es. tipo de letra, fuente, ro. corp de literă, de. Schriftart
Tircunan [tɪrᵊkʊˈnan] {base 'ter' is folk etymology, -ēnsis replaced by -ānus}; ter + cunan n.prop. Tircunan, Tirkunan, Tarragonese {language name}
→tircunan
tircunan [tɪrᵊkʊˈnan] Tircunan adj. Tirkunan
tis [tis] tēnsus, -a, -um adj. stiff, rigid, es. tieso, de. steif, starr
→pal tis, tinit
tisor [tɪˈsor] thesaurus, -um n. treasure, es. it. tesoro, pt. tesouro, ca. tresor, ro. tezaur, de. Schatz, Hort
→atisor, tisurar
tistumba [tɪsˈtumbɐ] testūdinem < testūdō n. turtle, it. tartaruga, es. tartuga, ro. țestoasă, sc. testaínu, toltoinu, tortuine, testúghine, de. Schildkröte
tisurar [tɪsʊˈrar] tisor + -ar n. treasurer, it. tesoriere, de. Schatzmeister, Kassenwart, Kassierer
tisut [tɪˈsut] tesu + -(a)t adj. woven, textile, it. tessuto, ro. țesut, de. gewebt
n. (biol.) fabric, cloth, tissue, textile, it. tessuto, ro. țesut, de. Stoff, Tuch, Textil, Gewebe
titan [tɪˈtan] {loan} n. (chem) titanium, Ti {element 22}, ca. titani, ro. titan, fr. titane, de. Titan
tiul [tɪˈul], [tjul] *thīōlus, -a < thīa, thīus n. (kin) uncle, aunt, it. zio, zia, fr. oncle, tante, es. tio, de. Onkel, Tante
→griman pren, tiul ast
tiul ast [tɪˈu last], [tju last] tiul + ast n. (kin) stepuncle, stepaunt
Tiurei [tɪʊˈreɪ], [tjʊˈrej] Tiberius, -um n.prop. Tiberius, Tiberio
tiut [tɪˈut], [tjut] teu + -(a)t n. touch, contact, it. tocco, contatto, de. Kontakt, Berührung
tolda [ˈtoldɐ] -r*- *torulum < rotulus, -a, -um n. roll, coil, scroll, reel, small wheel, ca. rotlla, it. rotolo, es. rollo, pt. rolo, sc. rotulu, torulu, de. Rolle, Spule
→atolda, rot
ton [ton] *tonō, -āre; tonitum v.i. thunder, ca. es. tronar, it. tuonare, oc. tonar, fr. tonner, pt. tronar, troar, toar, rup. tun, ro. tuna, de. donnern
→diton, tunat
n. thunder, fr. tonnerre, ca. tro, it. tuono, es. trueno, rm. tun, ro. tunet, de. Donner
tonu [ˈtonʊ] *tonduō, -ēre < tondēre, tondeō, tōnsum; {-u- from supine in *-ut} v.t. shave, shear, clip, trim, crop, prune, mow, ca. fr. oc. tondre, it. tosare, ro. tunde, rup. tundu, de. scheren, rasieren, stutzen, abschneiden, zurückschneiden, zurechtschneiden, kürzen
→tunut
tor [tor] *tornō, -āre v.i. turn back, return, ca. tornar, it. tornare, pt. retornar, voltar, regressar, es. volver, regresar, ro. întoarce, rup. tornu, sc. torrare, torrai, de. umdrehen, umkehren
→ritor, tori
tori [ˈtorɪ] tor + -i n. turn, round, it. giro, de. Runde, Wende
tori [ˈtorɪ] {loan} n. (chem) thorium, Th {element 90}, ca. tori
tosc [tosk] toxicum n. poison, ca. verí, it. veleno, ro. otravă, venin, sc. toscu, de. Gift
→vinin
tost [tost] tostum adv. bald, ca. aviat, {dated} tost, fro. tost, fr. bientôt, it. a breve, avaccio, pt. logo, em breve, ro. curând, de. bald
traci [ˈtrakɪ] *tracciō, -āre < *tractiāre, *tractiō, *tractiāvī, *tractiātum < tractum {supine} < trahere; {-i- ext. of trat, freq. of trai} {-cci-, not -cti-: it. has -cci-, not -(z)zi-, indicating -ci-, not -ti-} v.t. trace, mark, it. tracciare, ca. traçar, ro. urmări, trasa, de. markieren, abstecken, vorzeichnen, umreißen, anreißen, verfolgen
n. trace, it. traccia, orma, pista, es. huella, pista, rastro, traza, fr. trace, de. Spur
Tracunis [trɐkʊˈnis] -PVL- *Taracōnēnsis, -em n.prop. Tarragona (city name)
→Salur Vec
trai [ˈtraɪ], [traj] *tragō, -ere; *tractum < trahere, trahō, trāxī, tractum {-i: #ro #ca #it have no '-ut'} v.t. pull, take off, tap, ca. traure, treure (>tret), es. tirar, traer, pt. tirar, traer, it. trarre (>tratto), tirare, fr. tirer, ro. trage (>tras), scoate, de. ziehen, ausziehen, zapfen
→atrai, ditrai, ritrai, strai, traci, traitur, trat, trati
Traian [trɐɪˈan], [trɐˈjan] Trāiānus, -um n.prop. Trajan, it. Traiano, ca. Trajà, ro. Traian, de. Trajan
traitur [trɐɪˈtur], [trajˈtur] trai + -(a)tur n. drawer (of a desk), fr. tiroir, ca. calaix, it. cassetto, ro. sertar, es. cajón, de. Schublade
trat [trat] *tractō, -āre < {freq.} trahere, trāhō, traxī, tractum; {same origin as trai} v.t. treat, deal with, it. trattare, ro. trata, de. behandeln, sich beschäftigen mit
→traci, tratamen
tratamen [trɐtɐˈmen] trat + -amen n. treatment, it. trattamento, gl. pt. tratamento, es. trato, de. Behandlung
trati [ˈtratɪ] *trāditiō, -īre < trādere, trādō, trādidī, trāditum; {-t-: extended after collapse with trai; -i: perf.part. in Rom. in -it-, except rom., where it is -at-} v.t. betray, cheat on, it. tradire, ca. pt. trair, fr. trahir, osp. traer, es. traicionar, ro. trăda, de. betrügen, verraten, hintergehen
→tratit
tratit [trɐˈtit] trati + -(a)t n. treason, betrayal, it. tradimento, fr. trahison, ca. traïció, es. traición, pt. traição, ro. trădare, de. Verrat, Betrug
trau [ˈtraʊ], [traw] trabem < {acc.} trabs n. beam, timber, oc. trau, it. trave, de. Balken
trem [trem] termen, -inis; terminus, -um n. edge, scarp, end, it. scarpata, balza, termine, sc. tèrema, tremma, trèmena, de. Kante, Rand, Abhang, Böschung, Ende
→ditrimatiu
tremba [ˈtrembɐ] *tremulō, -āre; tremulātum v.i. temble (with (fear):di), shiver, quiver, it. tremare, tremolare, ca. tremolar, de. zittern (vor:di), zucken, flattern
n. tremor, quake, quaking, trembling, ca. tremolor, it. tremore, de. Zittern, Beben
→tremba ter
tremba ter [ˈtrembɐ ter] tremba + ter n. earthquake, ca. terratrèmol, it. terremoto, sisma, tremuoto, pt. tremor de terra, ro. cutremur, de. Erdbeben
treu [ˈtreʊ], [trew] -(ra) C(V)- te'nebrae n. darkness, gloominess, shadows, it. tenebra, tenebre, es. tiniebla, pt. treva, gl. tebras, de. Dunkelheit, Dunkel, Finsternis, Düsternis
→trivus
tri [tri] trēs num. three, 3, fr. trois, ca. es. sc. tres, it. vec. tri, tre, pt. três, ro. rup. trei, scn. tri, rm. trais, treis, tres, pms. trei, lmo. tri, tre, de. drei
→ac tri-fluor acit, di tri, fa tri iur, ni tri iur, tri-angat, tri deca, trinti
tri-angat [tri ɐŋˈɡat], [tri ʲɐŋˈɡat] {calque} triangulum; tri + angat n. triangle, it. trilatero, triangolo, ro. triunghi, de. Dreieck
triba [ˈtribɐ] trībulō-āre v.t. thresh, fr. battre, fouler, ca. trillar, it. trebbiare, es. trillar, desgranar, apalear, pt. malhar, ro. treiera, rup. triyir, de. dreschen
tric [trik] trīticum n. wheat, es. trigo, sc. tricu, ca. blat, ro. grâu, it. grano, de. Weizen
→avin, crivis tric, farin tric, mil, roi, sec, spret
tri deca [tri ˈdekɐ] tri + deca num. thirty, 30, pt. trinta, ro. treizeci, la. trīgintā, de. dreißig
→trinti
trinti [ˈtrintɪ] tr(i) + -inti num. {obsolete} thirty, 30, de. dreißig
→tri deca
trivus [trɪˈvus] treu + -us adj. dark, gloomy, shadowy, it. tenebroso, de. dunkel, finster, düster, schattenhaft
tro [tro] *tro < *trodə < *tordə < tua horda pron.pers. thou, thee, thy, thine {representative 2nd person sg. and pl.}
troa [ˈtroɐ], [ˈtroʷɐ] *trovō, -āre < #pro trovar < *tropāre v.t. find
tron [tron] thronus, -um n. throne, it. trono, de. Thron
trop [trop] troppus, -a, -um adv.indef. (degree) too, too much, too many, ca. massa, it. troppo, fr. trop, es. demasiado, ro. prea, de. zu, nl. te
→mrut, prau, trupis, trupis
pron.indef. (degree) too much, too many, ca. massa, it. troppo, fr. trop, es. demasiado, ro. prea, de. zuviel
→mrut, prau
truba [ˈtrubɐ] *turbō, -āre; turbātum v.i. rage, go mad, become infuriated, very angry, ro. turba, rup. turbu, trub, de. wüten; wütend, sehr ärgerlich werden
→trubun, tubrin
v.t. enrage, anger, incense, de. erzürnen
trubun [trʊˈbun] *turbōnem < turbō, -īne n. downpour, heavy rain, torrent, storm, es. turbión, de. Starkregen, Platzregen, Sturm
→truba, tubrin
trum [trum] turma n. group, crowd, swarm, fr. groupe, foule, ca. grup, it. grupo, formazione, torma, sciame, ro. grup, mulțime, turmă, de. Gruppe, Menge, Menschenmenge, Schwarm
→atrum, mrutumba, trum loc, trupel
trum loc [trum blok] trum + loc n. (astron.) Local Group, es. Grupo Local, de. lokale Gruppe
trung [truŋ] truncus, -um n. (anat.) trunc, stem, torso, ca. tija, tronc, tors, it. tronco, torso, es. tallo, pt. tronco, caule, talo, de. Stamm, Oberkörper, Torso
→cilul trung
trupel [trʊˈpel] tropellus, -um n. mob, crowd, herd, swarm, fr. troupeau, es. pt. tropel, de. Mob, Herde, Schwarm, Menschenmenge, Menge
→mrutumba, trum
trupis [trʊˈpis] trop + -is adv.indef. (degree) far too, way too much, far too many, it. troppissimo, de. viel zu
→pravis
trupis [trʊˈpis] trop + -is pron.indef. (degree) way too much, far too many, it. troppissimo, de. viel zu viel(e)
→pravis
trut [trut] trūcta n. trout, it. trota, ca. truita, fr. truite, es. trucha, pt. truta, sc. trota, de. Forelle
Tsili [ˈtsilɪ] {loan} #es Chile n.prop. Chile {lax spelling}
→Txili
tsul [tsul] {loan} #en James Prescott Joule /dʒuːl/ n. (phys., unit) joule, lt. džaulis, de. Joule
→inergi
tu- [tu] (C)- intrō- pref.adj.<adj. intro-, it. intro-, de. hinein-, ein-
→tu, tu, tudu, tuiu, turit
adv.dep. intro-, it. intro-, de. hinein-, ein-
→a tu
prep. inside of, in, into, ca. dins, dintre, it. dentro, de. hinein, innerhalb; cmp. scn. nta, lld. te
tu [tu] tubus, -um n. tube, pipe, fr. tube, ca. ro. tub, es. it. pt. tubo, de. Rohr, Röhre, Rohrleitung
→pip, tu scapat, tuvut
tubrin [tʊˈbrin] *turbilīnu < *turbinīnu < turbō n. whirlwind, turbine, de. Wirbelwind, Turbine
→truba, trubun
tudu [ˈtudʊ] tu- + du v.t. insert, introduce, ca. introduir, it. introdurre, es. introducir, ro. introduce, de. einführen
→tudut
tudut [tʊˈdut] tudu + -(a)t n. introduction, it. introduzione, ro. introducere, de. Einführung
tuiu [tʊˈiʊ], [twiw] tu- + -iu adj. internal, inner, it. interno, de. inner
→buc tuiu matriu, lai pu tuiu
n. interior
Tul [tul] Tulia, -us n.prop. Tulia, Tulius
tuli [ˈtulɪ] {loan} n. (chem) thulium, Tm {element 69}, ca. tuli
tumat [tʊˈmat] {loan} #nci xitomātl n. tomato
tunat [tʊˈnat] ton + -at adj. with tuna, tunaed, it. tonnato, de. mit Thunfisch, thuniert
→vitel tunat
tung [tuŋ] *tunce < tunc / tum ce adv.dem. then, at that moment, thereupon, ca. doncs, it. allora, dopo, quindi, sc. insara, assora, intandhu, tanno, ro. atunci, lld. donca, de. da, in dem Moment, dann; cmp. fr. donc
→dis tung, lu
tunut [tʊˈnut] tonu + -(a)t n. haircut, hairstyle, ca. pentinat, it. pettinatura, taglio di capelli, ro. frizură, tunsoare, tuns, de. Frisur, Haareschneiden
→pirnat
tur [tur] *turris, -em n. tower
Turc [turᵊk] {loan} #fa ترک n. turk, it. turco, de. Türke
→Turci, turciu
Turci [ˈturᵊkɪ] Turc + -i n.prop. Turkey, it. Turchia, de. Türkei
turciu [tʊrᵊˈkiʊ], [tʊrᵊˈkiw] Turc + -iu n. turquoise, fr. turquoise, it. turchese, ca. turquesa, de. Türkis
adj. (colour) cyan, it. ciano, pt. turquesa, ciano, de. türkis
turin [tʊˈrin] taurīnus, -um < taurus, -um n. bull, steer, fr. taureau, ca. it. toro, rm. ro. taur, de. Bulle, Stier
turit [tʊˈrit] tu- + rit n. Internet
turpan [tʊrᵊˈpan] -Vr- tulipāne; {loan} n. tulip
turung [tʊˈruŋ] {loan} #ar تُرُنْج (turunj) n. grapefruit, ca. aranja, es. toronja
→narang
tus [tus] tussis, -em n. cough, ca. tos, it. tosse, ro. tuse, de. Husten
v.i. cough, fr. tousser, ca. tossir, it. tossire, ro. tuși, de. husten
tu scapat [tus kɐˈpat] tu + scapat n. exhaust pipe, fr. échappement, it. tubo di scappamento, es. tubo de escape, pt. escapamento, ro. eșapament, țeavă de eșapament, de. Auspuff, Auspuffrohr
tut [tut] tōtus, -um det. every, all
→cascal, cascan, tut ste, tutur
pron.indef. everyone, all, everything, it. tutti, de. jeder, alle
→cascal un
tut ste [tut ste] tut + ste pron.dem. they all, ca. tots aquests, it. tutti questi, es. todos estos, ro. toate acestea, de. all diese, all jene
tutur [tʊˈtur] tut + ur adv. always, fr. toujours, oc. sempre, totjorn, tostemps, ca. it. pt. sempre, es. siempre, ro. totdeauna, mereu, întotdeauna, rup. totãnã, tutdiunã, tutauna, rm. adina, adüna, adegna, sc. sèmper, sempiri, de. immer
→sem
tuvut [tʊˈvut] tu + -ut n. small tube, it. tubetto, de. Röhrchen
Txili [ˈtsilɪ] {loan} #es Chile n.prop. Chile {strict spelling}
→Tsili

U

`u [u] `ū n. (letter) u, U, U+0055, U+0075
→`t, `te, `v, `ve
u- [u] -(C) ob-; {not used in new formations; sometimes replaced by a-} pref.v.<v./n. ob-
→uciu, ucrou, ucup, ufri, uiatiu, ulig, ulit, umit, uposi, upremu, usreba, usru
u [u] o(u) conj.adv. where
→la u, u lu
conj.rel. where, de. wo
→cal, u lu
u [u] -(')- -(C) *aut+ conj.coord. or, it. o, od, oppure, es. o, u, pt. ou, fr. ou, ro. sau, de. oder
→la u, min u pu, pu u min, u lu, u n'alt cau, u ... u
-u [u] -(')- -ū; {from -it, -ūre, -ūtus verb endings} suff.v.<n./adj. {denominalizer for some stems with inherited supine in '-ūtum'}
→tacu
uai [ʊˈaɪ], [waj] ou + -ai n. (anat.) ovary, fr. ovaire, it. ovaia, ovaio, es. ovario, ro. ovar, de. Eierstock
→cudut ou, matriu, vain
uba [ˈubɐ] -b- ūber, -eris n. udder, ca. it. mamella, es. gl. ubre, pt. úbere, ro. uger, fur. luvri, de. Euter
uc [uk] ōca n. goose, fr. oie, ca. it. oca, ro. gâscă, ast. gansu, es. ganso, oca, ánsar, sc. coca, oca, de. Gans
→uc frit, uc silvac
ucai [ʊˈkaɪ], [ʊˈkaj] oc + -ai n. glasses, it. occhiali, ca. ullera, ro. ochelari, de. Brille
ucel [ʊˈkel] *avicelllus, -um < avis + -ella n. bird, fr. oiseau, ca. au, ocell, it. uccello, rm. utschel, utschì, utschè, ro. pasăre, sc. pizone, pilloni, achedda, ave, ae, de. Vogel
→au, mpauratur ucel, ou, ucel preu, ucel rapitur, ucilar, uciler, ucilumba
ucel preu [ʊˈkel ˈpreʊ], [ʊˈkel prew] ucel + preu n. bird of prey, fr. rapace, oiseau de proie, an. au rapinyadera, ro. pasăre răpitoare, pasăre de pradă, de. Raubvogel
→ucel rapitur
ucel rapitur [ʊˈkel drɐpɪˈtur] ucel + rapitur n. bird of prey, fr. rapace, oiseau de proie, an. au rapinyadera, ro. pasăre răpitoare, pasăre de pradă, de. Raubvogel
→ucel preu
uc frit [uk frit] uc + frit n. goose roast, roasted goose, grilled goose, it. oca arrosto, de. Gänsebraten
ucilar [ʊkɪˈlar] ucel + -ar n. bird breeder or seller, it. uccellaio, de. Vogelzüchter, Vogelhändler
uciler [ʊkɪˈler] ucel + -el n. small bird, it. uccelletto, uccellino, de. Vögelchen
ucilumba [ʊkɪˈlumbɐ] ucel + -umba n. poultry, ca. aviram, it. pollame, de. Geflügel
uciu [ʊˈkiʊ], [ʊˈkiw] *occīdō, -ere; occīsum; {whether calque or inherited: same result}; u- + ciu v.t. butcher, slaughter, slay, kill, it. uccidere, ca. occir, oc. auccir, ro. ucide, sc. occhidere, bocchiere, de. schlachten, abschlachten, umbringen, töten
→amroi, mat
Ucrain [ʊkrɐˈin], [ʊkrɐˈʱin] {loan} n. Ukraine
ucrou [ʊˈkroʊ], [ʊˈkrow] u- + crou v.t. occur, happen, it. accadere, es. ocurrir, de. geschehen, vorkommen
ucrut [ʊˈkrut] *occultō, -āre; occultātum v.t. keep as secret, hide, conceal
uc silvac [uk sɪlˈvak] uc + silvac n. grey goose, ca. oca comuna/salvatge, it. oca selvatica, qtax. anser anser
ucup [ʊˈkup] oc-'cupō, -āre; u- + cup v.t. occupy
→priucup
uel [ʊˈel], [wel] *ovella < ovicula < ovis n. sheep, ca. ovella, pro. oelha, es. oveja, pt. ovelha, it. pecora, ro. oaie, rup. oai, de. Schaf
→casi uel, uilar
ufri [ˈufrɪ] u- + fri v.t. offer, it. offrire, de. anbieten
→ufrit
ufrit [ʊˈfrit] ufri + -(a)t adj. offered, it. offerto, de. angeboten
n. offer, it. offerta, de. Angebot
uganison [ʊɡɐnɪˈson] {loan} n. (chem) oganesson, Og {element 118}, ca. oganessó
ui [ˈuɪ], [uj] *ūvia < ūva n. grape, es. it. pt. uva, ro. auă, sc. úa, rm. iva, uia, iua, üja, ieuva, de. Weinbeere, Traube
→uiar, ui sic
uiar [ʊɪˈar], [ujˈar] ui + -ar n. vine, fr. fur. vigne, ca. vinya, oc. pt. vinha, it. vigna, es. viña, parra, pt. uveira, videira, ro. viță de vie, de. Rebe, Weinstock
→vinar
uiatiu [ʊɪɐˈtiʊ], [ujɐˈtiw] {calque} objectīvus; u- + iat + -iu n. objective, goal, purpose, it. obiettivo, de. Ziel, Zweck, Objektive
uilar [ʊɪˈlar], [ujˈlar] uel + -ar n. shepherd, sheepherder, ca. pastor, oc. oelhièr, fr. berger, pasteur, pâtre, it. pastore, pecoraio, ro. oier, păcurar, cioban, păstor, rup. picurar, uiar, sc. pastori, berbegarzu, de. Hirte, Schäfer
→pastur
ui sic [ˈuɪ sik], [uj sik] ui + sic n. raisin, dried grape, ca. pansa, it. uvetta, uva passa, ro. stafidă, scn. pàssula, de. Rosine
uit [ʊˈit], [wit] oi + -(a)t n. ear, hearing, sense of hearing, it. udito, es. oído, pt. oivido, fr. ouïe, ro. udida, de. Gehör
uitur [ʊɪˈtur], [ujˈtur] oi + -(a)tur n. hearer, auditor, it. uditore, ca. oïdor, de. Hörer
-ul [ul] (alc)ul suff.n. (chem) -ol {substance formative}, it. -olo, de. -ol
→finul, itanul, mitanul, prupanul
ul [ul] ōlla n. pot, es. olla, ca. olla, ro. oală, de. Topf
→patel
-ul [ul] -ullus, -a, -um suff.n.<n. {special case derivational suffix, diminutive, perceived more 'Latin', more 'scientific', more 'recent loan' than the regular -el}
→glanul
ulfit [ʊlˈfit] olfi + -(a)t n. smell, sense of smell, olfaction, it. olfatto, de. Geruchssinn
→flar, flarat
ulig [ʊˈliŋ] ob-'ligō, -āre; u- + lig v.t. oblige, compel, coerce
→uligamen, uligat
uligamen [ʊlɪɡɐˈmen] ulig + -amen n. obligation, duty, de. Verpflichtung, Pflicht
→diut
uligat [ʊlɪˈɡat] {calque} ob-ligātum; ulig + -at interj. thanks, obliged
→mrut uligat, nu pi ste, uligatiu
uligatiu [ʊlɪɡɐˈtiʊ], [ʊlɪɡɐˈtiw] uligat + -iu adj. compulsory, mandatory, obligatory, it. obbligativo, obbligatorio, de. verpflichtend
ulit [ʊˈlit] u- + lit v.t. forget, it. scordare, ca. oc. oblidar, es. pt. olvidar, fr. oublier, ro. uita, rup. ultu, de. vergessen
→ulitel
ulitel [ʊlɪˈtel] ulit + -el n. dungeon, prison, fr. oubliette, cachot, it. carcere, segreta, burella, es. calabozo, mazmorra, cárcel, de. Verlies, Kerker
uliu [ʊˈliʊ], [ʊˈliw] olīva n. olive
→oli uliu, ulivar
ulivar [ʊlɪˈvar] uliu + -ar n. olive tree
-uloge [ʊˈloɡə] -ulog(i) | -(i) | e suff.n. -logist, it. -logo, de. -loge
-ulogi [ʊˈloɡɪ] {loan} #el -ολογία suff.n. -logy, lore, it. -logia, de. -logie, Kunde, Lehre
→funulogi, ginilogi, iculogi, murfulogi, psiculogi, -uloge
ult [ult] vultur, -em n. vulture, eagle, it. avvoltoio, aquila, es. buitre, águila, pt. abutre, águia, fr. vautour, aigle, ca. voltor, àguila, ro. vultur, aceră, sc. ultúrzu, àbbila, de. Adler, Geier
→ult braut, ult carit, ult gran cap marel, ult nic cap marel, ult preu
ult braut [ult brɐˈut], [ult brɐˈʱut] ult + braut n. bearded vulture, lammergeier, ossifrage, ca. trencalòs, it. avvoltoio barbuto, avvoltoio degli agnelli, es. quebrantahuesos, de. Bartgeier, Lämmergeier, qtax. gypaetus barbatus
ult carit [ult kɐˈrit] ult + carit n. vulture, it. avvoltoio, es. buitre, pt. abutre, fr. vautour, ca. voltor, ro. vultur, sc. ultúrzu, de. Geier
ult gran cap marel [ult ɡraŋ kap mɐˈrel] ult + gran + cap + marel n. greater yellow-headed vulture, qtax. cathartes melambrotus
ult nic cap marel [ult nik̚ kap mɐˈrel] ult + nic + cap + marel n. lesser yellow-headed vulture, qtax. cathartes burrovianus
ult preu [ult ˈpreʊ], [ult prew] ult + preu n. eagle, it. aquila, sc. àbbila, ca. àguila, àliga, fr. aigle, ro. aceră, acvila, vultur, de. Adler
u lu [u lu] u + lu conj.coord. or, or else, {disambiguates vs. u and u), de. oder, oder sonst
um [um] unquam adv.indef. ever
→dis um
-um [um] unque < unquam / -cumque suff.indef.<inter. -ever {indef.rel}, any- {indef.dem.}, ca. -sevol, it. -unque, ro. ori-
→calum, canum, carum, cium, cuium, cumum, curum, uvum
umba [ˈumbɐ] humilis, -em adj. humble, modest
n. humility
umba [ˈumbɐ] umbra n. shadow, ca. it. ombra, fr. sombre, es. pt. sombra, ro. umbră, de. Schatten
→umbac, umbiu
-umba [ˈumbɐ] -umen, -inis suff.n.<n./adj. -ity, -ty, -tude, stuff {manifestation or result, more fuzzy manifestation than -ac, set/group/some amount of}, it. -ume, de. -heit, -keit
→acumba, drucumba, fraitumba, iriutumba, mfrumumba, mrutumba, nuvumba, ruiumba, scitumba, ucilumba, umbanumba, vanumba
umbac [ʊmˈbak] {calque} umbrāticus, -um; umb(a) + -ac n. shady spot, fr. ombrage, ca. ombratge, de. schattiges Plätzchen
umban [ʊmˈban] {calque} hūmānus, -a, -um; {remodelled based on omba}; omb(a) + -an n. human, human being, person, man, mankind, humane {with a focus on (usually positive) values, behaviour, culture, and other good properties of 'mankind'}, de. Mensch, menschlich, human
→niumban, umbanumba, umbus
umbanumba [ʊmbɐˈnumbɐ] umban + -umba n. humanity
→cunt' umbanumba, cunul umbanumba
umbiu [ʊmˈbiʊ], [ʊmˈbiw] umb(a) + -iu adj. shady, ca. ombriu, de. schattig
umbus [ʊmˈbus] omb(a) + -us adj. humane, human, it. umano, ro. omenos, de. menschlich
→niumbus, umban
umen [ʊˈmen] *augmentō, -āre v.t. raise, augment, increase, enlarge, ca. augmentar, it. aumentare, ingrossare, crescere, es. aumentar, acrecentar, ro. crește, mări, de. vergrößern
→apoc
v.refl. rise, become more
umit [ʊˈmit] u- + mit v.t. omit, refrain, it. omettere, tralasciare, fr. omettre, de. auslassen, weglassen, unterlassen
→umitat
umitat [ʊmɪˈtat] umit + -at n. omission, it. omissione, de. Unterlassung, Wegfall, Auslassung
umiu [ʊˈmiʊ], [ʊˈmiw] +iu hūmidus, -a, -um; {learned} adj. humid, damp, moist, ca. humit, it. umido, ro. umed, de. feucht, klamm
→aumiu, mulit, umiutat
n. humidity (state), dampness, moisture, ca. humitat, it. umidità, es. humedad, ro. umezeală, umiditate, de. Feuchtheit, Feuchte
umiutat [ʊmɪʊˈtat], [ʊmjʊˈtat] {calque} ūmiditātem; umiu + -(i)tat n. humidity (measure), ca. humitat, it. umidità, es. humedad, ro. umezeală, umiditate, de. Feuchtigkeit (Maß)
un [un] ūna, -us, -um num. one, 1, pt. um, de. eins, ein
→a un, cascal un, cunt' un, dui, d'un, l un, n, pi un, prim, ta un, un-acitat alumbi, uni, unic, uniu, untat, un ve
un-acitat alumbi [u nɐkɪˈta tɐˈlumbɪ] un + acitat + alumbi n. (chem) aluminium monoacetate, dihydroxy aluminium acetate, Al(OH)2(CH3COO)
→acitat alumbi dui-idrosi
u n'alt cau [u nalt ˈkaʊ], [u nalt kaw] u + n'alt cau conj.coord. or else, or otherwise, de. ansonsten, sonst, andernfalls
unda [ˈundɐ] undula < unda n. wave, fr. onde, ca. ona, es. it. oc. pt. onda, rm. sc. unda, ro. undă, de. Welle
→micr-unda, unda calen, unda crop, unda crut, unda long, unda mian, unda prutur, unda radi, undat, undic, undus
unda calen [ˈundɐ kɐˈlen] unda + calen n. heat wave, fr. vague de chaleur, it. ondata di caldo, es. ola de calor, ro. val de căldură, de. Hitzewelle
unda crop [ˈundɐ krop] unda + crop n. shock wave, fr. onde de choc, de. Schockwelle
unda crut [ˈundɐ krut] unda + crut n. (tech.) short wave, it. onda corta, ca. ona curta, de. Kurzwelle
unda long [ˈundɐ loŋ] unda + long n. (tech.) long wave, it. onda lunga, ca. ona llarga, ro. undă lungă, de. Langwelle
unda mian [ˈundɐ mɪˈan], [ˈundɐ mjan] unda + mian n. (tech.) medium wave, it. onda media, fr. onde moyenne, ca. ona mitjana, de. Mittelwelle
unda prutur [ˈundɐ prʊˈtur] unda + prutur n. carrier wave, ca. ona portadora, de. Trägerwelle
unda radi [ˈundɐ ˈradɪ] unda + radi n. radio wave, it. onda di radio, ro. undă radio, de. Radiowelle
undat [ʊnˈdat] und(a) + -at adj. wavy, corrugated, rippled, it. ondulato, de. gewellt, wellig, wellenförmig
→lambat undat, undus
undic [ʊnˈdik] {calque} *undidiō, -āre; undidiātum; und(a) + -ic v.i. make waves, sway, ripple, undulate, it. ondeggiare, fr. ondoyer, ca. onejar, es. ondear, de. Wellen schlagen, sich wellen, schwanken, wallen, sich kräuseln
undus [ʊnˈdus] und(a) + -us adj. wavy, curly, ripply, undulating, it. ondoso, de. wellig, gewellt, wellenförmig, wogend
→capil undus, undat
unest [ʊˈnest] honestus, -a, -um adj. honest
ung [uŋ] *ūncō, -āre < ungere, ungō, ūnctum v.t. anoint, grease, smear with oil, it. ungere, fr. oindre, ro. unge, pt. ungir, untar, de. salben, einschmieren, einölen, einfetten
→ungi
unga [ˈuŋɡɐ] *ungula < unguis n. (anat.) fingernail, toenail, ca. ungla, it. unghia, de. Fingernagel, Zehnagel
ungi [ˈuŋɡɪ] ung + -i n. ointment, unction, grease, it. unto, ca. ungüent
→butir, ungi sulic
ungi sulic [ˈuŋɡɪ sʊˈlik] ungi + sulic n. sunblock, sunscreen, it. crema solare, de. Sonnencreme
uni [ˈunɪ] un + -i v.t. unite, ca. unir, it. unire, ro. uni, rup. unescu, de. vereinen, vereinigen
→iumbi, unic, unit
unic [ʊˈnik] un + -ic v.t. unify, unite, it. unificare, de. vereinheitlichen, unifizieren
→iumbi, uni
unit [ʊˈnit] uni + -(a)t adj. united, ca. unit, it. unito, ro. unit, de. vereinigt, vereint
→iumbit, Stat Unit
uniu [ʊˈniʊ], [ʊˈniw] un + -iu adj. unique, it. unico, de. einzig
adv. uniquely, exclusively, it. soltanto, unicamente, de. nur, ausschließlich
→sul
univisitat [ʊnɪvɪsɪˈtat] {loan} universitātis, -em n. university, it. università, de. Hochschule, Universität
untat [ʊnˈtat] un + -(i)tat n. unit, it. unità, de. Einheit
unur [ʊˈnur] honor, -ōrem n. honor, it. onore, ro. onoare, de. Ehre
un ve [uɱ ve] un + ve adv. once, it. una volta, es. una vez, fr. une fois, de. einmal, mal
→racal ve, ve
upatur [ʊpɐˈtur] op + -atur n. operator
uposi [ʊˈposɪ] u- + posi v.t. oppose, it. opporre, fr. opposer, ca. oposar, es. oponer, pt. opor, ro. opune, de. entgegenstellen, entgegensetzen, entgegenhalten, einwenden
→upusit
v.refl. oppose, it. opporsi, fr. s'opposer, de. sich widersetzen, sich sträuben, sich querstellen
upremu [ʊˈpremʊ] u- + premu v.t. oppress, hold down with force, it. opprimere, de. unterdrücken, runterdrücken
upusit [ʊpʊˈsit] uposi + -(a)t adj. opposite, it. opposto, es. opuesto, de. entgegengesetzt, gegenteilig
→ses upusit, sisiu upusit
n. opposite, counterpart, es. opuesto, de. Gegenstück, Gegenteil
ur [ur] hōra n. hour, time
→a racal ur, tutur, ur iur
-ur [ur] -or, -ōrem suff.adj.<n./adj./v. {nominaliser, enforces nominal nature in some words, non-productive}
→-atur, dutur, faur, idur, licur, pastur, paur
urac [ʊˈrak] or + -ac n. weather, ca. temps, oratge, de. Wetter
Uran [ʊˈran] {loan} n.prop. (astron., planet) Uranus, it. Urano, ca. Urà, de. Uranus
→urani
urani [ʊˈranɪ] {loan}; Uran + -i n. (chem) uranium, U {element 92}, ca. urani
urdinar [ʊrᵊdɪˈnar] -Vr- -rd- -V- ordinārius, -a, -um; {semi-borrowed} adj. ordinary
→staurdinar
urgan [ʊrᵊˈɡan] {loan} #la organum n. (anat.) organ (part of an orgnanism), fr. organe, ca. òrgan, it. organo, pt. órgão, ro. organ, de. Organ, Körperteil
→urganic, urganis, urgan ses
urganic [ʊrᵊɡɐˈnik] urgan + -ic v.t. organize, fr. organiser, ca. organitzar, it. organizzare, es. pt. organizar, ro. organiza, de. organisieren
urganis [ʊrᵊɡɐˈnis] urgan + -is n. organism, ca. fr. organisme, es. it. pt. organismo, ro. organism, wa. organisse, de. Organismus
urgan ses [ʊrᵊˈɡan tses] urgan + ses n. (anat.) genitals, genitalia, sex organs, it. genitali, ro. organ sexual, de. Genitalien, Geschlechtsorgan
→natur
urgas [ʊrᵊˈɡas] orga + -(i)s n. orgasm, ca. fr. orgasme, es. it. pt. orgasmo, ro. orgasm, wa. orgasse, de. Orgasmus
→ses
uric [ʊˈrik] auricula n. (anat.) ear, it. orecchio, ast. oyíu, oc. aurelha, pt. orelha, ro. ureche, vec. récia, de. Ohr
uric [ʊˈrik] or + -ic v.t. (culin.) gild, gold-plate, brown, it. dorare, ro. auri, de. vergolden
→uricat
v.refl. (culin.) become golden, become brown, es. dorarse, de. golden werden, braun werden
uricat [ʊrɪˈkat] uric + -at adj. gold-plated, gilded, golden, it. dorato, ca. daurat, ro. aurit, de. vergoldet, golden
urig [ʊˈriŋ] orīgə < orīgō, -inem; {-g- is kept, probably semi-learned and to dissimilate from urin} n. heritage, origin, reason, fro. orine, it. eredità, origine, pt. origem, ca. origen, de. (das) Erbe, Ursprung, Ursache
→urigatur
urigatur [ʊrɪɡɐˈtur] urig + -atur n. author, originator, creator, initiator, fr. auteur, instigateur, artisan, promoteur, it. artefice, autore, ideatore, de. Autor, Urheber, Verursacher
urin [ʊˈrin] urīna n. urine, it. urina, orina, fr. urine, pisse, es. orina, ro. urină, de. Urin
→cudut urin, urig
uris [ʊˈris] *orȳsa < #el ὄρυζα n. rice
→acit uris
uriu [ʊˈriʊ], [ʊˈriw] or + -iu adj. (colour) golden, it. dorato, ro. auriu, de. golden
ur iur [u rɪˈur], [ur jur] ur + iur n. hour (of a 24h day)
→dat iur
uroi [ʊˈroɪ], [ʊˈroj] hōrologium n. clock, watch, ca. rellotje, es. reloj, fur. orloi, fr. horloge, it. orologio, scn. ralogiu, pt. relógio, ro. ceas, sc. arrellogiu, relozu, de. Uhr
→uroi atom
uroi atom [ʊˈroɪ ɐˈtom], [ʊˈroj ɐˈtom] uroi + atom n. atomic clock, it. orologio atomico, ca. rellotge atòmic, ro. ceas atomic, de. Atomuhr
Uruai [ʊrʊˈaɪ], [ʊrʊˈʷaj] {loan} #es Uruguay n.prop. Uruguay
us [us] ursus, -um n. bear, it. orso, ca. ós, es. oso, de. Bär
→al us, us frumic, us maron, us nir, us rau
-us [us] -ōsum; {merged with -ūtum} suff.adj.<n. -ous, being _, having _, equipped with a large/much/a lot of _
→acitus, amus, apus, arutus, capus, carus, casius, cirus, culurus, dilitus, farinus, frutus, glurus, gustus, lumbus, malus, miracus, mracus, nginus, nrivus, piricus, pruius, puturus, rulus, rumurus, stulus, sulicus, sunus, tinunus, trivus, umbus, undus, vrius
uscil [ʊsˈkil] *ōscillō, -āre; ōscillātum v.i. swing, oscillate, it. oscillare, de. schwingen
usdm` [usdm] u(sida) s(ulf) d(ui) m(itil) n.abbrev. DMSO (dimethyl sulfoxide), it. dimetilsolfossido, de. Dimethylsulfoxid
us frumic [us frʊˈmik] us + frumic n. anteater, fr. fourmilier, ca. ós formiguer, it. formichiere, pt. tamanduá, ro. furnicar, de. Ameisenbär
usida [ʊˈsidɐ] os(i) + -ida n. (chem) oxide, fr. oxyde, it. ossido, de. Oxid
→dui-usida sulf, idr-usida, usida pat mitilen, usida sulf
usida pat mitilen [ʊˈsidɐ pat mɪtɪˈlen] usida + pat + mitilen n. (chem) ossido di tetrametilene, tetraidrofurano, THF
→pat-idru-furan
usida sulf [ʊˈsidɐ sulf] usida + sulf n. sulfur oxide, it. ossido di zolfo, de. Schwefeloxid
→usida sulf dui-mitil
usida sulf dui-mitil [ʊˈsidɐ sulf ˈduɪ mɪˈtil], [ʊˈsidɐ sulf duj mɪˈtil] usida sulf + dui + mitil n. (chem) dimethyl sulfoxide, (CH₃)₂SO, it. dimetilsolfossido, pt. dimetilsulfóxido, sulfóxido de dimetilo, de. Dimethylsulfoxid
→usdm`
us maron [us mɐˈron] us + maron n. brown bear, ca. os bru, de. Braunbär
us nir [us nir] us + nir n. black bear, it. orso nero, de. Schwarzbär
uspit [ʊsˈpit] *hos'pitō, -āre < hospitāre, hospitō, hospitāvī, hospitātum v.t. act as host (for: obj.), entertain, offer hospitality (to: obj.), it. ospitare, es. hospedar, de. bewirten, beherbergen, Wirt sein
→uspitur
v.i. act as host, offer hospitality, it. ospitare, es. hospedar, de. Wirt sein
uspitur [ʊspɪˈtur] uspit + -(at)ur n. landlord, innkeeper, host, it. oste, de. Wirt
→cambar
usral [ʊsˈtral] austrālis, -em n. (compass) south , southern, icy south, it. australe, de. eisiger Süden
→Mar Grat Usral, Mar Usral, Usrali
Usrali [ʊsˈtralɪ] usral + -i n. Australia
→usralian
usralian [ʊstrɐlɪˈan], [ʊstrɐˈljan] Usrali + -an adj.prop. Australian
us rau [us ˈtraʊ], [us traw] us + rau n. polar bear, it. orso bianco, orso polare, de. Eisbär
usreba [ʊsˈtrebɐ] {calque} ob-servō, -āre; u- + sreba v.t. observe
→usribat
usribat [ʊstrɪˈbat] usreb(a) + -at n. observation, ro. observație, observare, de. Beobachtung, Bemerkung
usru [ˈustrʊ] u- + sru v.t. obstruct, clog, block, it. ostruire, de. versperren, blockieren, verstopfen
ustal [ʊsˈtal] hospitālis, -em n. small hotel, hostel, it. ostello, pro. ostal, de. Pension (Hotel)
→spital
(ut) [ut] not used in isolation {loan} #el ὀκτώ n.stem.fragm. (chem) oct- {substance formative for C8}, it. ott-, de. Okt-
→ipt, utan
-ut [ut] -(')- uceum; {merged with -uttu(m)} suff.n.<n./adj. {diminutive; transparent, productive, less likely lexicalised}, it. -uccio, -uccia, ro. -uț, rup. -uts, fur. -ut, -us, de. -chen, -lein
→autut, cadarut, cafiut, caminut, catut, cavalut, cuclarut, cuvut, cuvut, draput, fascut, flumbut, gruvut, nicut, tuvut
utan [ʊˈtan] ut + -an n. (chem) octane, C8H18, it. ottano, de. Oktan
utinti [ʊˈtintɪ] ot + -inti num. {obsolete} eighty, 80, de. achzig
→ot deca
uto` [ˈutʊ] uto(ba) n.abbrev. (monthabbr3) Oct., de. Okt.
utoba [ʊˈtobɐ] octōbrem n. (month) October, de. Oktober
→uto`
utum [ʊˈtum] autumnus, -um n. autumn, fall, es. otoño, ro. toamnă, fur. atom, rm. utoun, de. Herbst
→pivir
u ... u [u u] u + u conj.corr. either ... or, fr. ou ... ou, es. it. o ... o, pt. ou ... ou, ro. sau ... sau, de. entweder ... oder
uvi [ˈuvɪ] obvius, -a, -um adj. obvious, ca. obvi, it. ovvio, ro. evident, de. offensichtlich, deutlich, selbstverständlich
uvum [ʊˈvum] ou + -um adv.indef. anywhere, ca. a qualsevol lloc, it. ovunque, ro. oriunde, de. egal wo, an jedem beliebigen Ort
→alt uvum
adv.rel. wherever, it. ovunque, ro. oriunde, de. wo auch immer
conj.adv. wherever, it. ovunque, ro. oriunde, de. wo auch immer

V

`v [v] v(e) n. (letter) v, V, U+0056, U+0076
→`u
va [va] *va < *vat < vādere, vādo, vāsi, vāsum; {-(d): common word with short stem, often irr. in Rom.} v.i. go (to: a), travel, it. andare, pt. ir, fr. aller, ro. merge, duce, de. gehen, reisen
→amba, i cai va
v.aux. {imperative marker}
→va tacu pi fotu
vac [vak] vacca n. cow
→casi vac, vacar
vacar [vɐˈkar] vac + -ar n. cowboy, cowherd, it. vaccaio, ro. văcar, pt. vaqueiro, es. vaquero, gaucho, de. Kuhhirte, Cowboy
vai [ˈvaɪ], [vaj] {loan} vae; {or maybe onom.} interj. woe, alas, fr. hélas, ca. a las, it. ahimè, pt. ai de mim, es. ay, vay, heu, ro. vai, de. ach, weh
vain [vɐˈin], [vɐˈʱin] vāgīna n. (anat.) vulva, vagina, female sex organs, es. it. pt. vulva, vagina, fr. vulve, vagine, de. Scheide, Vulva, Vagina
→catut, col matriu, fal, fisur, lai pu staiu, lai pu tuiu, lanic, matriu, muleu, natur, rim, ses, tic, uai
val [val] vallis, -em n. valley
vali [ˈvalɪ] validus, -a, -um adj. valid
Valrei [vɐlˈdreɪ], [vɐlˈdrej] Valerius, -a, -um n.prop. Valerius, Valery, Valeria, it. Valerio, Valeria
valu [ˈvalʊ] *valuō, -ēre < valēre, valeō, valuī, valitum; {-u: supine in -ut, also works with noun deriv., similar to dolu} v.t. be worth, cost, it. valere (>valso), ca. valdre, valer (>valgut), fr. valoir (>valu), de. wert sein
→valut
valut [vɐˈlut] valu + -(a)t n. worth, value, it. valore, de. Wert
vampir [vɐmˈpir] vampir; {loan} n. vampire
van [van] vānus, -a, -um adj. useless, pointless, vain, fr. vain, futile, es. it. vano, ca. va, pt. vão, de. ro. unnütz, wertlos, vergebens
→vanumba
vanadi [vɐˈnadɪ] {loan} n. (chem) vanadium, V {element 23}, ca. vanadi
vanumba [vɐˈnumbɐ] van + -umba n. pointless/useless thing, pointlessness, uselessness, vanity, de. Nutzlosigkeit, Vergeblichkeit, Nichtigkeit
vas [vas] vāsum n. vessel, beaker, vase, receptacle, es. vaso, ca. vas, de. Gefäß, Becher, Glas, Vase, Schüssel
→vas ap, vascel, vas cidit, vas samba
vas ap [va sap] vas + ap n. glass of water, es. vaso de agua, de. Glas Wasser
vascel [vɐsˈkel] *vāscella < vāscellum n. dishes, ca. vaixella, es. vajilla, fr. vaisselle, de. Geschirr
→brac, luatur vascel, prat, vas
vas cidit [vas kɪˈdit] vas + cidit n. toilet bowl, it. vaso del gabinetto, fr. cuvette de WC, pt. vaso sanitário, de. Kloschüssel
vas samba [vas ˈsambɐ] vas + samba n. (anat.) blood vessel, es. vaso sanguíneo, de. Blutgefäß
va tacu pi fotu [va ˈtakʊ pi ˈfotʊ] va + tacu + pi fotu phr. {vulgar} shut the fuck up, ro. taci în futere, de. halt's Maul, halt die Fresse
`ve [ve] `*vē n. (letter) v, V, U+0056, U+0076
→`u, `v, `vu, `w
ve [ve] -(C) *vicem < vicēs; {freq. word drops final cons.} n. time, turn, occasion
→a ve, cascal ve, ncur ve, racal ve, racan ve, un ve
adv. once, it. una volta, es. una vez, fr. une fois, de. einmal, mal
→un ve, ve ci
no loss of stress conj.coord.math. times, multiplied by, by, occ. còps, fr. sur, it. per, es. por, de. mal, auf
ve` [ve] (d)ve` n.abbrev. (weekdayabbr2) Fri., de. Fr.
veba [ˈvebɐ] *vibrō, -āre; vibrātum v.i. vibrate, quiver, it. vibrare, de. zittern, vibrieren
→vibatur
vec [vek] -(ra) vetulus, -a, -um adj. old, it. vecchio, es. viejo, pt. velho, fr. vieux, vielle, ca. vell, oc. vièlh, ro. vechi, sc. béciu, bécru, rm. vegl, de. alt
→Salur Vec
ve ci [ve ki] ve + ci conj.adv. once, when, as soon as, fr. une fois (que), quand, it. una volta (che), appena, quando, de. sobald, wenn
→cur
vega [ˈveɡɐ] *viglō, -āre; viglātum < vigilō, -āre; vigilātum v.t. watch over, be awake, guard, fr. veiller, garder, es. velar, vigilar, guardar, de. bewachen
→vigatur
v.i. be awake, stay awake, keep watch, fur. veglâ, ro. veghea, ca. vetllar, de. wachen
vei [ˈveɪ], [vej] *vidiō, -īre < vidēre, videō, visus; {-i: best result for part. and inf., occ. has 'veire'; perf.part often in -st, cannot be done here; freq. is rare Rom.} v.t. see, it. vedere, ca. veure, oc. veire, fr. voir, es. pt. ver, ro. vedea, de. sehen
→mvia, rivei, vimen, vit
velu [ˈvelʊ] {loan} velociped n. bicycle, bike, it. bicicletta, de. Fahrrad
→caril velu
ven [ven] ventus, -um n. wind
Venda [ˈvendɐ] Venerem < {acc} Venus n.prop. (astron., planet) Venus, it. Venere, ca. Venus, de. Venus
veni [ˈvenɪ] *veniō, -īre v.i. come (to: a)
→aveni, cuveni, diveni, mveni, piveni, priveni, vinit
v.aux. will {future auxiliary}
venu [ˈvenʊ] *vēndūō, -ere < vēndere, vēndō, vēnditum; {-ū- from supine in *-ūt} v.t. sell, fr. vendre, it. vendere, ro. vinde, de. verkaufen
ver [ver] -r(m)- vermis, -em n. worm, fr. ver, pt. verme, fur. vier, ast. vierbe, ro. vierme, rup. yermu, sc. berme, merme, gremi, de. Wurm
→lumric
ves [ves] *versō, -āre; versātum v.t. pour, spill, it. versare, rovesciare, fr. déverser, répandre, renverser, ca. vessar, ro. vărsa, de. schütten, verschütten
→mves, rives
v.refl. vomit, ro. vărsa, rup. versu, de. sich übergeben, brechen
→vomi
vesi [ˈvesɪ] {loan} #la versiōnem n. version
vesp [vesp] vespa n. wasp, fr. guêpe, ca. it. pt. vespa, es. avispa, ro. viespe, sc. espa, vespa, ghespe, de. Wespe
→vispai
vest [vest] {loan} #fr ouest < #pgmc *westan n. (compass) {rare} west , western, fr. ouest, ca. oest, ponent, occident, it. ovest, ponente, ro. vest, apus, de. West-, Westen
→punun
vesti [ˈvestɪ] *vestiō, -īre; vestītum v.t. don, dress, clothe, it. vestire, es. vestir, de. anziehen
→mvesti, vistimen, vistit
v.refl. dress, it. vestirsi, es. vestirse, de. sich anziehen
vet [vet] vitrum n. glass, it. vetro, es. cristal, vitrio, ca. vidre, de. Glas
→ruputur vet
vi [vi] -(C) -(')- verso; {freq. word drops final cons.} prep. towards, versus, facing, in the direction of, at around (time), it. verso, ca. vers, de. nach, Richtung, auf ... zu, gen, gegen (Zeit)
→pi, rivi, tavi
viac [vɪˈak], [vjak] *viaticō, -āre v.i. travel (to: a)
→viacatur, viaci
viacatur [vɪɐkɐˈtur], [vjɐkɐˈtur] viac + -atur n. traveller
viaci [vɪˈakɪ], [ˈvjakɪ] viac + -i n. journey
vibatur [vɪbɐˈtur] veb(a) + -atur n. vibrator, it. vibratore, es. pt. vibrador, de. Vibrator
→ses
vicel [vɪˈkel] {loan} #la vehiculum; vic + -el n. vehicle, it. veicolo, de. Fahrzeug, Gefährt
→vicel cusin ar
vicel cusin ar [vɪˈkel kʊˈsi nar] vicel + cusin + ar n. hovercraft, ca. aerolliscador, it. veicolo a cuscino di aria, de. Luftkissenfahrzeug
→nau cusin ar
vicin [vɪˈkin] vīcīnus, -um n. neighbour
Vien [vɪˈen], [vjen] {loan} Vienna n.prop. Vienna, it. Vienna, fr. Vienne, ca. es. pt. ro. Viena, cs. Vídeň, sk. Viedeň, hu. Bécs, hr. Bȇč, nl. Wenen, la. Vindobona, et. Viin, de. Wien
vigatur [vɪɡɐˈtur] veg(a) + -atur n. guard, sentinel, watch, it. guardia, veglia, de. Bewacher, Wache, Wächter
vil [vil] vēlum n. veil, ca. vel, de. Schleier
vil [vil] vīlla n. town, settlement, fr. ville, ca. vila, de. Siedlung
→vilac
vilac [vɪˈlak] vil + -ac n. village, de. Dorf
vilet [vɪˈlet] *violetta < viola n. violet, viola, it. viola, violetta
adj. (colour) violet
→stavilet
viluc [vɪˈluk] vēlōx, -cem adj. fast, quick, swift, rapid, speedy, it. veloce, es. veloz, de. schnell
→prun, sulpiut viluc, vilucitat
vilucitat [vɪlʊkɪˈtat] viluc + -itat n. speed, velocity, it. velocità, celerità, de. Geschwindigkeit
→vilucitat luc
vilucitat luc [vɪlʊkɪˈtat luk] vilucitat + luc n. speed of light, it. velocità della luce, pt. velocidade da luz, ca. velocitat de la llum, ro. viteza luminii, de. Lichtgeschwindigkeit
vimen [vɪˈmen] {calque} vision; vei + -(a)men n. vision, ideal, goal, it. visione, ro. viziune, de. Vision, Traumbild, Trugbild
vin [vin] vīnum n. wine, fr. fur. oc. ro. vin, es. it. vino, pt. vinho, de. Wein
→acit vin, vinai, vinar, vin crafil, vinil, vin mel, vin nir, vin rau, vin taba
vinai [vɪˈnaɪ], [vɪˈnaj] vin + -ai n. vinyard
vinar [vɪˈnar] vin + -ar n. winemaker, vintner
→uiar
Vincenti [vɪŋˈkentɪ] Vincentius, -um n.prop. Vincent
vin crafil [viŋ krɐˈfil] vin + crafil n. rosé (wine), es. vino rosado, ca. vi rosat, eu. ardo gorri, de. Rosé, Roséwein
vincu [ˈviŋkʊ] *vincūō, -ere < vincere, vincō, victum; {-ū- from supine in *-ūt} v.t. win (a competition), fr. vaincre (>vaincu), ca. vèncer (>vençut), it. vincere (>vinto), ro. învinge (>învins), rup. azvingu (>azvimtu), sc. bínchere (>bínchidu, >binsu, >bintu, >bissu), vec. vìnsar (>vinsato), pt. vencer (>vencido), de. gewinnen
→cupiri, vincutur
vincutur [vɪŋkʊˈtur] vincu + -(a)tur n. winner (of a competition), fr. vainqueur, ca. guanyador, it. vincitore, pt. vencedor, ganhador, ro. câștigător, de. Gewinner
→cupiritur
Vinet [vɪˈnet] Venetia n. Venice
→Vinitel
ving [viŋ] vindicō, -āre v.t. avenge
→vingatur
n. vengeance, it. vendetta, es. venganza, ro. răzbunare, de. Rache
v.refl. take vengeance (on: di, for: pi)
vingatur [vɪŋɡɐˈtur] ving + -atur n. avenger
vinil [vɪˈnil] vin + -il n. (chem) vinyl, it. vinile, de. Vinyl
→disc vinil
vinin [vɪˈnin] *venīnum < venēnum n. poison, ca. verí, it. veleno, ro. otravă, venin, sc. toscu, de. Gift
→tosc
vinit [vɪˈnit] veni + -(a)t adj. come, arrived
→bon vinit
n. future, it. avvenire, futuro, fr. avenir, de. Zukunft
→aveni
Vinitel [vɪnɪˈtel] Vinet + -el n. Venezuela
vin mel [vim mel] vin + mel n. mead, it. idromele, de. Met, cs. medovina
vin nir [vin nir] vin + nir n. red wine, ca. vi negre, eu. ardo beltz, es. vino tinto, it. vino rosso, de. Rotwein
vin rau [vin ˈdraʊ], [vin draw] vin + rau n. white wine, es. vino blanco, de. Weißwein
vin taba [vin ˈtabɐ] vin + taba n. table wine
vinti [ˈvintɪ] +V viginti; v + -inti num. {obsolete} twenty, 20, pt. vinte, de. zwanzig
→dui deca
vip [vip] vīpera n. viper, adder, venomous snake, it. vipera, de. Otter, Giftschlange
vir [vir] viridis, -em adj. (colour) green
→viri vir, vir reu
viri [ˈvirɪ] -j- *virdia < viridium n. cabbage, cauli-, la. caulis,-em, fr. chou, ca. col, it. cavolo, ro. varză, {regional} curechi, de. Kohl
→viri crisp, viri flur, viri nir, viri rap, viri rau, viri vir
viri crisp [ˈvirɪ krisp] viri + crisp n. savoy cabbage, es. col rizada, it. (cavolo) verza, ro. varză creață, de. Wirsing
→viri rau
viri flur [ˈvirɪ flur] viri + flur n. cauliflower, ca. col-i-flor, it. cavolfiore, de. Blumenkohl
viril [vɪˈril] *virgella < virgula n. comma, decimal point, it. virgola, comma, fr. virgule, de. Komma
viri nir [ˈvirɪ nir] viri + nir n. Tuscan kale, black kale, it. cavolo nero, de. Schwarzkohl
viri rap [ˈvirɪ rap] viri + rap n. cabbage turnip, it. cavolo rapa, es. colirrábano, de. Kohlrabi, qtax. brassica oleracea
viri rau [ˈvirɪ ˈraʊ], [ˈvirɪ raw] viri + rau n. white cabbage, it. cavolo bianco, de. Weißkohl
→viri crisp
viri vir [ˈvirɪ vir] viri + vir n. kale, es. col crespa, ca. col verda, de. Grünkohl
vir reu [vir ˈreʊ], [vir rew] vir + reu adj. green as grass, it. verde erba, de. grasgrün
visic [vɪˈsik] vessīca < vēsīca n. (anat.) bladder, fr. vésicule, ca. veixiga, bufeta, it. vescica, pms. psia, es. vejiga, pt. bexiga, ro. vezică, bășică, fur. vissie, de. Blase
→cudut urin
vispai [vɪsˈpaɪ], [vɪsˈpaj] vesp + -ai n. wasp's nest, fr. guêpier, ca. vesper, it. vespaio, es. avispero, pt. vespeiro, ro. viespar, de. Wespennest
vistimen [vɪstɪˈmen] {calque} vestīmentum; vesti + -(a)men n. garment, item of clothing, clothes, clothing, vestment, dress, fr. vêtement, de. Kleid, Kleidung, Kleidungsstück
vistit [vɪsˈtit] vesti + -(a)t n. clothing, it. vestito, de. Kleidung
→luatur vistit
vit [vit] vicia n. vetch, it. veccia, fr. vesce, es. veza, de. Wicke
vit [vit] vei + -(a)t n. vision, sense/ability of sight, sight, it. vista, ro. vedere, de. Sehsinn, Sicht
→tavitiu
(vit) [vit] not used in isolation *vītō, -āre; vītātum v.stem. invite, fr. -vier, ca. -vidar, it. -vitare, ro. -vita
→cuvit
vitel [vɪˈtel] vitellus, -um n. calf, veal, fr. veau, ca. vedell, it. vitello, ro. vițel, rup. yitsãl, es. ternero, becerro, de. Kalb
→miulac vitel, vitel tunat
vitel tunat [vɪˈtel tʊˈnat] vitel + tunat n. vitello tonnato
Vitroi [vɪˈtroɪ], [vɪˈtroj] Victōria, -us n.prop. Victoria, Victor
viu [ˈviʊ], [viw] *vīvō, -ere; vīxī, vīctum; {-(u) based on supine '**vīttum'; perf.part. divers: it. vissuto, cat. viscut, rom. viat, port. vivido} v.i. live, exist, dwell, it. vivere, ca. viure, sp vivir, fr. vivre, ro. vie, via, de. leben
→arin viu, viut, viutur, viviu
n. life, de. Leben
→avit
viulen [vɪʊˈlen], [vjʊˈlen] -V- violēns, -entem adj. violent, es. gl. it. pt. violento, ca. fr. oc. ro. violent, de. gewalttätig, heftig
viut [vɪˈut], [vjut] viu + -(a)t adj. lived, fr. vécu, ca. oc. viscut, it. vissuto, es. pt. vivido, ro. vis, viat, trăit, de. gelebt
viutur [vɪʊˈtur], [vjʊˈtur] viu + -(a)tur adj. living, alive, ca. vivent, fr. vivant, it. pt. vivente, de. lebend
→viviu
n. living person, living being, it. vivente, essere vivente, de. Lebender
viviu [vɪˈviʊ], [vɪˈviw] {replaces} vīvus, -um; viu + -iu adj. alive, lively, agile, ca. ro. viu, es. it. pt. vivo, fr. vivant, de. lebendig
→viutur
vol [vol] *volō, -āre v.i. fly, ca. es. volar, it. volare, es. ro. zbura, rm. sgular, fur. svolâ, de. fliegen
volt [volt] {loan} Volta n. (SI, phys., unit) volt, V, it. volt, es. voltio, de. Volt
→tinit
volu [ˈvolʊ] *volvō, -ere; volūtum v.t. turn, turn around, change, direct, it. volgere, de. wenden, angehen, ändern
→mvolu
vomi [ˈvomɪ] *vomiō, -īre < vomere, vomō, vomuī, vomitum {-i: freq. in vomit-; fr. vomir, vomi} v.i. vomit, puke, throw up, fr. vomir, it. vomitare, ro. voame, de. sich übergeben, erbrechen, kotzen
→ves
(vor) [vor] not used in isolation *vorō, -āre; vorātum v.stem. devour, eet greedily, it. vorare, de. schlingen, verschlingen, auffressen
→divor, vuratur
vot [vot] *vocitus, -a, -um adj. void, empty, devoid (of: di), it. vuoto, sc. bodiu, boitu, de. leer
n. void, emptiness, vacuum, fr. vide, it. vuoto, de. Vakuum, Leere
→su vot
vranic [vrɐˈnik] -rn- *varnīx, -cem< vernīx, -cem n. varnish, lacquer, ca. vernís, fr. vernis, it. vernice, sc. branitza, vernissu, es. barniz, pt. verniz, ro. vernis, de. Firnis, Lack
vreu [ˈvreʊ], [vrew] verbum n. verb, word, it. verbo, de. Wort, Verb, Tätigkeitswort
→avreu, praba, sustantiu
vri [vri] {calque} *vērus, -a, -um; {backformation from 'truth'}; vri(tat) | -(tat) adj. true
→vrius
vrig [vriŋ] -gi- virgō, -inem; {-gi- kept due re-borrowing} n. virgin, fr. vierge, ca. oc. verge, it. vergine, sc. verzine, vilzine, virgini, es. virgen, pt. virgem, ro. virgin, rup. virghirã, de. Jungfrau
adj. virgin
vritat [vrɪˈtat] vēritās, -tem n. truth
→vri
vrius [vrɪˈus], [vrɪˈʲus] vri + -us adj. true, truthful, it. verace, sincero, veritiero, es. veraz, ro. adevărat, de. wahr, wahrheitsgemäß, wahrheitsliebend, ehrlich
vrucan [vrʊˈkan] *volcānum < vulcānum n. volcano
`vu [vu] `v- *vū n. (letter) w, W, U+0057, U+0077
→`ics, `ve, `w, `x
vuc [vuk] vōx, -cem n. voice
vui [ˈvuɪ], [vuj] vōs pron.pers. you {pl.}, fr. vous, votre, it. voi, es. vosotros, ro. voi, rm. vus, vusoters, de. Sie, Ihnen, Ihr
vulfram [vʊlˈfram] {loan} n. (chem) tungsten, W {element 74}, ca. tungstè, fur. tungsten, volframi, de. Wolfram
vuratur [vʊrɐˈtur] vor + -atur adj. voracious, fr. vorace, ca. voraç, de. gefräßig
vus [vus] *v ōsō, -āre < (nō) + w + *ausāre < audēre, audeō, ausī, ausum; {v-: epenthesis from 'nō(n)' like cat. -g-; -s: consistenly freq. in Rom.} v.t. to dare, ca. gosar, fr. ozer, it. osare, es. osar, de. wagen
→vusat, vustur
vusat [vʊˈsat] vus + -at adj. audacious, daring, it. audace, ardito, ca. atrivat, de. gewagt
vustur [vʊsˈtur] vus + -(a)tur adj. bold, daring, it. audace, ardito, ca. agosarat, audaç, es. osado, audaz, de. kühn, wagemutig

W

`w [w] {loan} n. (letter) w, W, U+0057, U+0077
→`ve, `vu, `x

X

`x [s] {loan} n. (letter) x, X, U+0058, U+0078
→`ics, `vu, `w, `y

Y

`y [i] {loan} n. (letter) y, Y, U+0059, U+0079
→`ics, `i grec, `x, `z

Z

`z [s] {loan} n. (letter) z, Z, U+005A, U+007A
→`a, `es grec, `i grec, `y

Index

April 1st, 2024
Comments? Suggestions? Corrections? You can drop me a line.
zpentrabvagiktu@theiling.de
Schwerpunktpraxis
Datenschutz